15. ஆயதனதா⁴துனித்³தே³ஸோ

ஆயதனவித்தா²ரகதா²

510. ஆயதனானீதி த்³வாத³ஸாயதனானி – சக்கா²யதனம், ரூபாயதனம், ஸோதாயதனம், ஸத்³தா³யதனம், கா⁴னாயதனம், க³ந்தா⁴யதனம், ஜிவ்ஹாயதனம், ரஸாயதனம், காயாயதனம், போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம், மனாயதனம், த⁴ம்மாயதனந்தி. தத்த² –

அத்த² லக்க²ண தாவத்வ, கம ஸங்கே²ப வித்தா²ரா;

ததா² த³ட்ட²ப்³ப³தோ சேவ, விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

தத்த² விஸேஸதோ தாவ சக்க²தீதி சக்கு², ரூபம் அஸ்ஸாதே³தி விபா⁴வேதி சாதி அத்தோ². ரூபயதீதி ரூபம், வண்ணவிகாரம் ஆபஜ்ஜமானம் ஹத³யங்க³தபா⁴வம் பகாஸேதீதி அத்தோ². ஸுணாதீதி ஸோதம். ஸப்பதீதி ஸத்³தோ³, உதா³ஹரியதீதி அத்தோ². கா⁴யதீதி கா⁴னம். க³ந்த⁴யதீதி க³ந்தோ⁴. அத்தனோ வத்து²ம் ஸூசயதீதி அத்தோ². ஜீவிதம் அவ்ஹயதீதி ஜிவ்ஹா. ரஸந்தி தம் ஸத்தாதி ரஸோ, அஸ்ஸாதே³ந்தீதி அத்தோ². குச்சி²தானம் ஸாஸவத⁴ம்மானம் ஆயோதி காயோ. ஆயோதி உப்பத்திதே³ஸோ. பு²ஸியதீதி போ²ட்ட²ப்³ப³ம். முனாதீதி மனோ. அத்தனோ லக்க²ணம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மா.

511. அவிஸேஸதோ பன ஆயதனதோ, ஆயானம் தனனதோ, ஆயதஸ்ஸ ச நயனதோ ஆயதனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். சக்கு²ரூபாதீ³ஸு ஹி தம்தம்த்³வாராரம்மணா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா ஸேன ஸேன அனுப⁴வனாதி³னா கிச்சேன ஆயதந்தி உட்ட²ஹந்தி க⁴டந்தி, வாயமந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தே ச ஆயபூ⁴தே த⁴ம்மே ஏதானி தனோந்தி, வித்தா²ரேந்தீதி வுத்தம் ஹோதி, இத³ஞ்ச அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே பவத்தம் அதீவ ஆயதம் ஸம்ஸாரது³க்க²ம் யாவ ந நிவத்ததி, தாவ நயந்தேவ, பவத்தயந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. இதி ஸப்³பே³பிமே த⁴ம்மா ஆயதனதோ, ஆயானம் தனனதோ, ஆயதஸ்ஸ ச நயனதோ ஆயதனம் ஆயதனந்தி வுச்சந்தி.

512. அபிச நிவாஸட்டா²னட்டே²ன ஆகரட்டே²ன ஸமோஸரணட்டா²னட்டே²ன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன காரணட்டே²ன ச ஆயதனம் வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஹி லோகே ‘‘இஸ்ஸராயதனம் வாஸுதே³வாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு நிவாஸட்டா²னம் ஆயதனந்தி வுச்சதி. ‘‘ஸுவண்ணாயதனம் ரஜதாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஆகரோ. ஸாஸனே பன ‘‘மனோரம்மே ஆயதனே ஸேவந்தி நம் விஹங்க³மா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.38) ஸமோஸரணட்டா²னம். ‘‘த³க்கி²ணாபதோ² கு³ன்னம் ஆயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ. ‘‘தத்ர தத்ரேவ ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தம் பாபுணாதி ஸதி ஸதிஆயதனே’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.102) காரணம்.

சக்கு²ஆதீ³ஸு சாபி தே தே சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா நிவஸந்தி ததா³யத்தவுத்திதாயாதி சக்கா²த³யோ ச நேஸம் நிவாஸட்டா²னம். சக்கா²தீ³ஸு ச தே ஆகிண்ணா தன்னிஸ்ஸிதத்தா ததா³ரம்மணத்தா சாதி சக்கா²த³யோ நேஸம் ஆகரோ. சக்கா²த³யோ ச நேஸம் ஸமோஸரணட்டா²னம், தத்த² தத்த² வத்து²த்³வாராரம்மணவஸேன ஸமோஸரணதோ. சக்கா²த³யோ ச நேஸம் ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ, தன்னிஸ்ஸயாரம்மணபா⁴வேன தத்தே²வ உப்பத்திதோ. சக்கா²த³யோ ச நேஸம் காரணம், தேஸம் அபா⁴வே அபா⁴வதோதி. இதி நிவாஸட்டா²னட்டே²ன, ஆகரட்டே²ன, ஸமோஸரணட்டா²னட்டே²ன, ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன, காரணட்டே²னசாதி இமேஹிபி காரணேஹி ஏதே த⁴ம்மா ஆயதனம் ஆயதனந்தி வுச்சந்தி.

தஸ்மா யதா²வுத்தேன அத்தே²ன சக்கு² ச தம் ஆயதனஞ்சாதி சக்கா²யதனம்…பே… த⁴ம்மா ச தே ஆயதனஞ்சாதி த⁴ம்மாயதனந்தி ஏவம் தாவேத்த² அத்த²தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

513. லக்க²ணாதி சக்கா²தீ³னம் லக்க²ணதோபேத்த² விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ. தானி ச பன தேஸம் லக்க²ணானி க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

தாவத்வதோதி தாவபா⁴வதோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – சக்கா²த³யோபி ஹி த⁴ம்மா ஏவ, ஏவம் ஸதி த⁴ம்மாயதனமிச்சேவ அவத்வா கஸ்மா த்³வாத³ஸாயதனானீதி வுத்தானீதி சே. ச²விஞ்ஞாணகாயுப்பத்தித்³வாராரம்மணவவத்தா²னதோ இத⁴ ச²ன்னம் விஞ்ஞாணகாயானம் த்³வாரபா⁴வேன ஆரம்மணபா⁴வேன ச வவத்தா²னதோ அயமேதேஸம் பே⁴தோ³ ஹோதீதி த்³வாத³ஸ வுத்தானி, சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²பரியாபன்னஸ்ஸ ஹி விஞ்ஞாணகாயஸ்ஸ சக்கா²யதனமேவ உப்பத்தித்³வாரம், ரூபாயதனமேவ சாரம்மணம், ததா² இதரானி இதரேஸம். ச²ட்ட²ஸ்ஸ பன ப⁴வங்க³மனஸங்கா²தோ மனாயதனேகதே³ஸோவ உப்பத்தித்³வாரம், அஸாதா⁴ரணமேவ ச த⁴ம்மாயதனம் ஆரம்மணந்தி. இதி ச²ன்னம் விஞ்ஞாணகாயானம் உப்பத்தித்³வாராரம்மணவவத்தா²னதோ த்³வாத³ஸ வுத்தானீதி ஏவமேத்த² தாவத்வதோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

514. கமதோதி இதா⁴பி புப்³பே³ வுத்தேஸு உப்பத்திக்கமாதீ³ஸு தே³ஸனாக்கமோவ யுஜ்ஜதி. அஜ்ஜ²த்திகேஸு ஹி ஆயதனேஸு ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிக⁴விஸயத்தா சக்கா²யதனம் பாகடந்தி பட²மம் தே³ஸிதம், ததோ அனித³ஸ்ஸனஸப்படிக⁴விஸயானி ஸோதாயதனாதீ³னி. அத² வா த³ஸ்ஸனானுத்தரியஸவனானுத்தரியஹேதுபா⁴வேன ப³ஹூபகாரத்தா அஜ்ஜ²த்திகேஸு சக்கா²யதனஸோதாயதனானி பட²மம் தே³ஸிதானி, ததோ கா⁴னாயதனாதீ³னி தீணி, பஞ்சன்னம்பி கோ³சரவிஸயத்தா அந்தே மனாயதனம், சக்கா²யதனாதீ³னம் பன கோ³சரத்தா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அந்தரந்தரானி பா³ஹிரேஸு ரூபாயதனாதீ³னி. அபிச விஞ்ஞாணுப்பத்திகாரணவவத்தா²னதோபி அயமேதேஸம் கமோ வேதி³தப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம்…பே… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாண’’ந்தி (ம. நி. 3.421; ஸம். நி. 2.43). ஏவம் கமதோபேத்த² விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

515. ஸங்கே²பவித்தா²ராதி ஸங்கே²பதோ ஹி மனாயதனஸ்ஸ சேவ த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸஸ்ஸ ச நாமேன தத³வஸேஸானஞ்ச ஆயதனானம் ரூபேன ஸங்க³ஹிதத்தா த்³வாத³ஸாபி ஆயதனானி நாமரூபமத்தமேவ ஹோந்தி. வித்தா²ரதோ பன அஜ்ஜ²த்திகேஸு தாவ சக்கா²யதனம் ஜாதிவஸேன சக்கு²பஸாத³மத்தமேவ, பச்சயக³தினிகாயபுக்³க³லபே⁴த³தோ பன அனந்தப்பபே⁴த³ம். ததா² ஸோதாயதனாதீ³னி சத்தாரி. மனாயதனம் குஸலாகுஸலவிபாககிரியவிஞ்ஞாணபே⁴தே³ன ஏகூனனவுதிப்பபே⁴த³ம் ஏகவீஸுத்தரஸதப்பபே⁴த³ஞ்ச. வத்து²படிபதா³தி³பே⁴த³தோ பன அனந்தப்பபே⁴த³ம். ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸாயதனானி விஸபா⁴க³பச்சயாதி³பே⁴த³தோ அனந்தப்பபே⁴தா³னி. போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் பத²வீதா⁴துதேஜோதா⁴துவாயோதா⁴துவஸேன திப்பபே⁴த³ம். பச்சயாதி³பே⁴த³தோ அனேகப்பபே⁴த³ம். த⁴ம்மாயதனம் வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸுகு²மரூபனிப்³பா³னானம் ஸபா⁴வனானத்தபே⁴த³தோ அனேகப்பபே⁴த³ந்தி. ஏவம் ஸங்கே²பவித்தா²ரா விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

516. த³ட்ட²ப்³ப³தோதி ஏத்த² பன ஸப்³பா³னேவ ஸங்க²தானி ஆயதனானி அனாக³மனதோ அனிக்³க³மனதோ ச த³ட்ட²ப்³பா³னி. ந ஹி தானி புப்³பே³ உத³யா குதோசி ஆக³ச்ச²ந்தி, நபி உத்³த⁴ம் வயா குஹிஞ்சி க³ச்ச²ந்தி, அத² கோ² புப்³பே³ உத³யா அப்படிலத்³த⁴ஸபா⁴வானி, உத்³த⁴ம் வயா பரிபி⁴ன்னஸபா⁴வானி, புப்³ப³ந்தாபரந்தவேமஜ்ஜே² பச்சயாயத்தவுத்திதாய அவஸானி பவத்தந்தி. தஸ்மா அனாக³மனதோ அனிக்³க³மனதோ ச த³ட்ட²ப்³பா³னி. ததா² நிரீஹகதோ அப்³யாபாரதோ ச. ந ஹி சக்கு²ரூபாதீ³னம் ஏவம் ஹோதி ‘‘அஹோ வத அம்ஹாகம் ஸாமக்³கி³யம் விஞ்ஞாணம் நாம உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி, ந ச தானி விஞ்ஞாணுப்பாத³னத்த²ம் த்³வாரபா⁴வேன வத்து²பா⁴வேன ஆரம்மணபா⁴வேன வா ஈஹந்தி, ந ப்³யாபாரமாபஜ்ஜந்தி, அத² கோ² த⁴ம்மதாவேஸா, யம் சக்கு²ரூபாதி³ஸாமக்³கி³யம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ஸம்ப⁴வந்தீதி. தஸ்மா நிரீஹகதோ அப்³யாபாரதோ ச த³ட்ட²ப்³பா³னி. அபிச அஜ்ஜ²த்திகானி ஸுஞ்ஞகா³மோ விய த³ட்ட²ப்³பா³னி, து⁴வஸுப⁴ஸுக²த்தபா⁴வவிரஹிதத்தா. பா³ஹிரானி கா³மகா⁴தகசோரா விய, அஜ்ஜ²த்திகானம் அபி⁴கா⁴தகத்தா. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘சக்கு², பி⁴க்க²வே, ஹஞ்ஞதி மனாபாமனாபேஹி ரூபேஹீ’’தி வித்தா²ரோ. அபிச அஜ்ஜ²த்திகானி ச² பாணகா விய த³ட்ட²ப்³பா³னி, பா³ஹிரானி தேஸம் கோ³சரா வியாதி. ஏவமேத்த² த³ட்ட²ப்³ப³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

இத³ம் தாவ ஆயதனானம் வித்தா²ரகதா²முக²ம்.

தா⁴துவித்தா²ரகதா²

517. தத³னந்தரா பன தா⁴துயோதி அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ – சக்கு²தா⁴து, ரூபதா⁴து, சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து, ஸோததா⁴து, ஸத்³த³தா⁴து, ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴து, கா⁴னதா⁴து, க³ந்த⁴தா⁴து, கா⁴னவிஞ்ஞாணதா⁴து, ஜிவ்ஹாதா⁴து, ரஸதா⁴து, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴து, காயதா⁴து, போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴து, காயவிஞ்ஞாணதா⁴து, மனோதா⁴து, த⁴ம்மதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி. தத்த² –

அத்த²தோ லக்க²ணாதீ³ஹி, கம தாவத்வஸங்க²தோ;

பச்சயா அத² த³ட்ட²ப்³பா³, வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

தத்த² அத்த²தோதி சக்க²தீதி சக்கு². ரூபயதீதி ரூபம். சக்கு²ஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணந்தி ஏவமாதி³னா தாவ நயேன சக்கா²தீ³னம் விஸேஸத்த²தோ வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ. அவிஸேஸேன பன வித³ஹதி, தீ⁴யதே, விதா⁴னம், விதீ⁴யதே ஏதாய, ஏத்த² வா தீ⁴யதீதி தா⁴து. லோகியா ஹி தா⁴துயோ காரணபா⁴வேன வவத்தி²தா ஹுத்வா ஸுவண்ணரஜதாதி³தா⁴துயோ விய ஸுவண்ணரஜதாதி³ம், அனேகப்பகாரம் ஸம்ஸாரது³க்க²ம் வித³ஹந்தி. பா⁴ரஹாரேஹி ச பா⁴ரோ விய, ஸத்தேஹி தீ⁴யந்தே, தா⁴ரியந்தீதி அத்தோ². து³க்க²விதா⁴னமத்தமேவ சேஸா, அவஸவத்தனதோ. ஏதாஹி ச கரணபூ⁴தாஹி ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ஸத்தேஹி அனுவிதீ⁴யதி. ததா²விஹிதஞ்ச தம் ஏதாஸ்வேவ தீ⁴யதி, ட²பியதீதி அத்தோ². இதி சக்கா²தீ³ஸு ஏகேகோ த⁴ம்மோ யதா²ஸம்ப⁴வம் வித³ஹதி, தீ⁴யதீதிஆதி³னா அத்த²வஸேன தா⁴தூதி வுச்சதி.

518. அபிச யதா² தித்தி²யானம் அத்தா நாம ஸபா⁴வதோ நத்தி², ந ஏவமேதா, ஏதா பன அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி தா⁴துயோ. யதா² லோகே விசித்தா ஹரிதாலமனோஸிலாத³யோ ஸேலாவயவா தா⁴துயோதி வுச்சந்தி, ஏவமேதாபி தா⁴துயோ விய தா⁴துயோ. விசித்தா ஹேதே ஞாணஞேய்யாவயவாதி. யதா² வா ஸரீரஸங்கா²தஸ்ஸ ஸமுதா³யஸ்ஸ அவயவபூ⁴தேஸு ரஸஸோணிதாதீ³ஸு அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸபா⁴க³லக்க²ணபரிச்சி²ன்னேஸு தா⁴துஸமஞ்ஞா, ஏவமேதேஸுபி பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸ்ஸ அவயவேஸு தா⁴துஸமஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸபா⁴க³லக்க²ணபரிச்சி²ன்னா ஹேதே சக்கா²த³யோதி. அபிச தா⁴தூதி நிஜ்ஜீவமத்தஸ்ஸேவேதம் அதி⁴வசனம். ததா² ஹி ப⁴க³வா ‘‘ச² தா⁴துரோ அயம் பி⁴க்கு² புரிஸோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.344) ஜீவஸஞ்ஞாஸமூஹனனத்த²ம் தா⁴துதே³ஸனம் அகாஸீதி.

தஸ்மா யதா²வுத்தேன அத்தே²ன சக்கு² ச தம் தா⁴து ச சக்கு²தா⁴து…பே… மனோவிஞ்ஞாணஞ்ச தம் தா⁴து ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி. ஏவம் தாவேத்த² அத்த²தோ வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

519. லக்க²ணாதி³தோதி சக்கா²தீ³னம் லக்க²ணாதி³தோபேத்த² வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ. தானி ச பன நேஸம் லக்க²ணாதீ³னி க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

கமதோதி இதா⁴பி புப்³பே³ வுத்தேஸு உப்பத்திக்கமாதீ³ஸு தே³ஸனாக்கமோவ யுஜ்ஜதி. ஸோ ச பனாயம் ஹேதுப²லானுபுப்³ப³வவத்தா²னவஸேன வுத்தோ. சக்கு²தா⁴து ரூபதா⁴தூதி இத³ஞ்ஹி த்³வயம் ஹேது, சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴தூதி ப²லம். ஏவம் ஸப்³ப³த்த².

520. தாவத்வதோதி தாவபா⁴வதோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – தேஸு தேஸு ஹி ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மப்பதே³ஸேஸு ‘‘ஆபா⁴தா⁴து, ஸுப⁴தா⁴து, ஆகாஸானஞ்சாயதனதா⁴து, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனதா⁴து, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதா⁴து, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனதா⁴து, ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴தா⁴து’’ (ஸம். நி. 2.95), ‘‘காமதா⁴து, ப்³யாபாத³தா⁴து, விஹிம்ஸாதா⁴து, நேக்க²ம்மதா⁴து, அப்³யாபாத³தா⁴து, அவிஹிம்ஸாதா⁴து’’ (விப⁴. 182; தீ³. நி. 3.305; ம. நி. 3.125), ‘‘ஸுக²தா⁴து, து³க்க²தா⁴து, ஸோமனஸ்ஸதா⁴து, தோ³மனஸ்ஸதா⁴து, உபேக்கா²தா⁴து, அவிஜ்ஜாதா⁴து’’ (விப⁴. 180; ம. நி. 3.125), ‘‘ஆரம்ப⁴தா⁴து, நிக்கமதா⁴து, பரக்கமதா⁴து’’ (ஸம். நி. 5.183), ‘‘ஹீனதா⁴து, மஜ்ஜி²மதா⁴து, பணீததா⁴து’’ (தீ³. நி. 3.305), ‘‘பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து (தீ³. நி. 3.311), ஆகாஸதா⁴து, விஞ்ஞாணதா⁴து’’ (ம. நி. 3.125; விப⁴. 172), ‘‘ஸங்க²ததா⁴து, அஸங்க²ததா⁴து’’ (ம. நி. 3.125), ‘‘அனேகதா⁴து நானாதா⁴து லோகோ’’தி (தீ³. நி. 2.366; ம. நி. 1.148) ஏவமாத³யோ அஞ்ஞாபி தா⁴துயோ தி³ஸ்ஸந்தி. ஏவம் ஸதி ஸப்³பா³ஸம் வஸேன பரிச்சே²த³ம் அகத்வா கஸ்மா அட்டா²ரஸாதி அயமேவ பரிச்சே²தோ³ கதோதி சே. ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானானம் ஸப்³ப³தா⁴தூனம் தத³ந்தோக³த⁴த்தா.

ரூபதா⁴துயேவ ஹி ஆபா⁴தா⁴து, ஸுப⁴தா⁴து பன ரூபாதி³படிப³த்³தா⁴. கஸ்மா, ஸுப⁴னிமித்தத்தா. ஸுப⁴னிமித்தஞ்ஹி ஸுப⁴தா⁴து. தஞ்ச ரூபாதி³வினிமுத்தம் ந விஜ்ஜதி. குஸலவிபாகாரம்மணா வா ரூபாத³யோ ஏவ ஸுப⁴தா⁴தூதி ரூபாதி³மத்தமேவேஸா. ஆகாஸானஞ்சாயதனதா⁴துஆதீ³ஸு சித்தம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயேவ, ஸேஸா த⁴ம்மதா⁴து. ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴தா⁴து பன ஸபா⁴வதோ நத்தி². தா⁴துத்³வயனிரோத⁴மத்தமேவ ஹி ஸா.

காமதா⁴து த⁴ம்மதா⁴துமத்தம் வா ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘தத்த² கதமா காமதா⁴து? காமபடிஸம்யுத்தோ தக்கோ விதக்கோ மிச்சா²ஸங்கப்போ’’தி (விப⁴. 182). அட்டா²ரஸாபி வா தா⁴துயோ. யதா²ஹ – ‘‘ஹேட்ட²தோ அவீசினிரயம் பரியந்தம் கரித்வா உபரிதோ பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வே அந்தோகரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனா ரூபா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம், அயம் வுச்சதி காமதா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182).

நேக்க²ம்மதா⁴து த⁴ம்மதா⁴து ஏவ, ‘‘ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மா நேக்க²ம்மதா⁴தூ’’தி (விப⁴. 182) வசனதோ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபி ஹோதியேவ. ப்³யாபாத³விஹிம்ஸா-அப்³யாபாத³-அவிஹிம்ஸாஸுக²-து³க்க²-ஸோமனஸ்ஸ-தோ³மனஸ்ஸுபேக்கா²-அவிஜ்ஜாஆரம்ப⁴-நிக்கம-பரக்கமதா⁴துயோ த⁴ம்மதா⁴துயேவ.

ஹீனமஜ்ஜி²மபணீததா⁴துயோ அட்டா²ரஸ தா⁴துமத்தமேவ. ஹீனா ஹி சக்கா²த³யோ ஹீனா தா⁴து, மஜ்ஜி²மபணீதா மஜ்ஜி²மா சேவ பணீதா ச. நிப்பரியாயேன பன அகுஸலா த⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ ஹீனதா⁴து, லோகியா குஸலாப்³யாகதா உபோ⁴பி சக்கு²தா⁴துஆத³யோ ச மஜ்ஜி²மதா⁴து, லோகுத்தரா பன த⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ பணீததா⁴து.

பத²வீதேஜோவாயோதா⁴துயோ போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴துயேவ, ஆபோதா⁴து ஆகாஸதா⁴து ச த⁴ம்மதா⁴துயேவ. விஞ்ஞாணதா⁴து சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³ஸத்தவிஞ்ஞாணதா⁴துஸங்கே²போயேவ.

ஸத்தரஸ தா⁴துயோ த⁴ம்மதா⁴துஏகதே³ஸோ ச ஸங்க²ததா⁴து, அஸங்க²தா பன தா⁴து த⁴ம்மதா⁴துஏகதே³ஸோவ. அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகோ பன அட்டா²ரஸ தா⁴துப்பபே⁴த³மத்தமேவாதி. இதி ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானானம் ஸப்³ப³தா⁴தூனம் தத³ந்தோக³த⁴த்தா அட்டா²ரஸேவ வுத்தாதி.

521. அபிச விஜானனஸபா⁴வே விஞ்ஞாணே ஜீவஸஞ்ஞீனம் ஸஞ்ஞாஸமூஹனனத்த²ம்பி அட்டா²ரஸேவ வுத்தா. ஸந்தி ஹி ஸத்தா விஜானனஸபா⁴வே விஞ்ஞாணே ஜீவஸஞ்ஞினோ, தேஸம் சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயமனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபே⁴தே³ன தஸ்ஸ அனேகதம் சக்கு²ரூபாதி³பச்சயாயத்தவுத்திதாய அனிச்சதஞ்ச பகாஸேத்வா தீ³க⁴ரத்தானுஸயிதம் ஜீவஸஞ்ஞம் ஸமூஹனிதுகாமேன ப⁴க³வதா அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ பகாஸிதா. கிஞ்ச பி⁴ய்யோ ததா² வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன ச. யே ச இமாய அனதிஸங்கே²பவித்தா²ராய தே³ஸனாய வேனேய்யஸத்தா, தத³ஜ்ஜா²ஸயவஸேன ச அட்டா²ரஸேவ பகாஸிதா.

ஸங்கே²பவித்தா²ரனயேன ததா² ததா² ஹி,

த⁴ம்மம் பகாஸயதி ஏஸ யதா² யதா²ஸ்ஸ;

ஸத்³த⁴ம்மதேஜவிஹதம் விலயம் க²ணேன,

வேனேய்யஸத்தஹத³யேஸு தமோ பயாதீதி.

ஏவமேத்த² தாவத்வதோ வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

522. ஸங்க²தோதி சக்கு²தா⁴து தாவ ஜாதிதோ ஏகோ த⁴ம்மோத்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி சக்கு²பஸாத³வஸேன, ததா² ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸதா⁴துயோ ஸோதப்பஸாதா³தி³வஸேன, போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴து பன பத²வீதேஜோவாயோவஸேன தயோ த⁴ம்மாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து குஸலாகுஸலவிபாகவஸேன த்³வே த⁴ம்மாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி, ததா² ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ. மனோதா⁴து பன பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனகுஸலாகுஸலவிபாகஸம்படிச்ச²னவஸேன தயோ த⁴ம்மாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. த⁴ம்மதா⁴து திண்ணம் அரூபக்க²ந்தா⁴னம் ஸோளஸன்னம் ஸுகு²மரூபானம் அஸங்க²தாய ச தா⁴துயா வஸேன வீஸதி த⁴ம்மாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸேஸகுஸலாகுஸலாப்³யாகதவிஞ்ஞாணவஸேன ச²ஸத்ததி த⁴ம்மாதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. ஏவமேத்த² ஸங்க²தோபி வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

523. பச்சயாதி ஏத்த² ச சக்கு²தா⁴து தாவ சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா விப்பயுத்தபுரேஜாதஅத்தி²அவிக³தனிஸ்ஸயிந்த்³ரியபச்சயானம் வஸேன ச²ஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி, ரூபதா⁴து புரேஜாதஅத்தி²அவிக³தாரம்மணபச்சயானம் வஸேன சதூஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. ஏவம் ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴துஆதீ³னம் ஸோததா⁴துஸத்³த³தா⁴துஆத³யோ. பஞ்சன்னம் பன நேஸம் ஆவஜ்ஜனமனோதா⁴து அனந்தரஸமனந்தரனத்தி²விக³தானந்தரூபனிஸ்ஸயவஸேன பஞ்சஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி, தா ச பஞ்சபி ஸம்படிச்ச²னமனோதா⁴துயா. ததா² ஸம்படிச்ச²னமனோதா⁴து ஸந்தீரணமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா, ஸா ச வோட்ட²ப்³ப³னமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா, வோட்ட²ப்³ப³னமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச ஜவனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா. ஜவனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பன அனந்தராய ஜவனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தேஹி சேவ பஞ்சஹி ஆஸேவனபச்சயேன சாதி ச²ஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. ஏஸ தாவ பஞ்சத்³வாரே நயோ.

மனோத்³வாரே பன ப⁴வங்க³மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஆவஜ்ஜனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா. ஆவஜ்ஜனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச ஜவனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா புரிமேஹி பஞ்சஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. த⁴ம்மதா⁴து பன ஸத்தன்னம்பி விஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தாதீ³ஹி ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதி. சக்கு²தா⁴துஆத³யோ பன ஏகச்சா ச த⁴ம்மதா⁴து ஏகச்சாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஹிபி பச்சயா ஹோந்தி. சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆதீ³னஞ்ச ந கேவலம் சக்கு²ரூபாத³யோ பச்சயா ஹோந்தி, அத² கோ² ஆலோகாத³யோபி. தேனாஹு புப்³பா³சரியா –

‘‘சக்கு²ரூபாலோகமனஸிகாரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம். ஸோதஸத்³த³விவரமனஸிகாரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம். கா⁴னக³ந்த⁴வாயுமனஸிகாரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம். ஜிவ்ஹாரஸஆபமனஸிகாரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம். காயபோ²ட்ட²ப்³ப³பத²வீமனஸிகாரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம். ப⁴வங்க³மனத⁴ம்மமனஸிகாரே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாண’’ந்தி.

அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பன பச்சயப்பபே⁴தோ³ படிச்சஸமுப்பாத³னித்³தே³ஸே ஆவிப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவமேத்த² பச்சயதோபி வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

524. த³ட்ட²ப்³ப³தோதி த³ட்ட²ப்³ப³தோபேத்த² வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி அத்தோ². ஸப்³பா³ ஏவ ஹி ஸங்க²ததா⁴துயோ புப்³ப³ந்தாபரந்தவிவித்ததோ து⁴வஸுப⁴ஸுக²த்தபா⁴வஸுஞ்ஞதோ பச்சயாயத்தவுத்திதோ ச த³ட்ட²ப்³பா³.

விஸேஸதோ பனேத்த² பே⁴ரிதலம் விய சக்கு²தா⁴து த³ட்ட²ப்³பா³, த³ண்டோ³ விய ரூபதா⁴து, ஸத்³தோ³ விய சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து. ததா² ஆதா³ஸதலம் விய சக்கு²தா⁴து, முக²ம் விய ரூபதா⁴து, முக²னிமித்தம் விய சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து. அத² வா உச்சு²திலா விய சக்கு²தா⁴து, யந்தசக்கயட்டி² விய ரூபதா⁴து, உச்சு²ரஸதேலானி விய சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து. ததா² அத⁴ராரணீ விய சக்கு²தா⁴து, உத்தராரணீ விய ரூபதா⁴து, அக்³கி³ விய சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து. ஏஸ நயோ ஸோததா⁴துஆதீ³ஸு.

மனோதா⁴து பன யதா²ஸம்ப⁴வதோ சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆதீ³னம் புரேசரானுசரா விய த³ட்ட²ப்³பா³.

த⁴ம்மதா⁴துயா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸல்லமிவ ஸூலமிவ ச த³ட்ட²ப்³போ³. ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தா⁴ வேத³னாஸல்லஸூலயோகா³ஆதுரா விய, புது²ஜ்ஜனானம் வா ஸஞ்ஞா ஆஸாது³க்க²ஜனனதோ ரித்தமுட்டி² விய. அயதா²பு⁴ச்சனிமித்தகா³ஹகதோ வனமிகோ³ விய. ஸங்கா²ரா படிஸந்தி⁴யம் பக்கி²பனதோ அங்கா³ரகாஸுயம் கி²பனகபுரிஸா விய. ஜாதி து³க்கா²னுப³ந்த⁴தோ ராஜபுரிஸானுப³ந்த⁴சோரா விய. ஸப்³பா³னத்தா²வஹஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ ஹேதுதோ விஸருக்க²பீ³ஜானி விய. ரூபம் நானாவிது⁴பத்³த³வனிமித்ததோ கு²ரசக்கம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஸங்க²தா பன தா⁴து அமததோ ஸந்ததோ கே²மதோ ச த³ட்ட²ப்³பா³. கஸ்மா? ஸப்³பா³னத்தா²வஹஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தத்தா.

மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஆரம்மணேஸு வவத்தா²னாபா⁴வதோ அரஞ்ஞமக்கடோ விய, து³த்³த³மனதோ அஸ்ஸக²ளுங்கோ விய, யத்த²காமனிபாதிதோ வேஹாஸக்கி²த்தத³ண்டோ³ விய, லோப⁴தோ³ஸாதி³னானப்பகாரகிலேஸவேஸயோக³தோ ரங்க³னடோ விய த³ட்ட²ப்³பா³தி.

இதி ஸாது⁴ஜனபாமோஜ்ஜத்தா²ய கதே விஸுத்³தி⁴மக்³கே³

பஞ்ஞாபா⁴வனாதி⁴காரே

ஆயதனதா⁴துனித்³தே³ஸோ நாம

பன்னரஸமோ பரிச்சே²தோ³.