13. அபி⁴ஞ்ஞானித்³தே³ஸோ
தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துகதா²
400. இதா³னி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துயா நித்³தே³ஸக்கமோ அனுப்பத்தோ. தத்த² ததோ பராஸு ச தீஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸு ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தேதிஆதீ³னம் (தீ³. நி. 1.240 ஆத³யோ) அத்தோ² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஸப்³ப³த்த² பன விஸேஸமத்தமேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. தத்ர தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயாதி ஏத்த² தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா தி³ப்³பா³. தே³வானம் ஹி ஸுசரிதகம்மனிப்³ப³த்தா பித்தஸேம்ஹருஹிராதீ³ஹி அபலிபு³த்³தா⁴ உபக்கிலேஸவிமுத்ததாய தூ³ரேபி ஆரம்மணம் ஸம்படிச்ச²னஸமத்தா² தி³ப்³ப³பஸாத³ஸோததா⁴து ஹோதி. அயஞ்சாபி இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வீரியபா⁴வனாப³லனிப்³ப³த்தா ஞாணஸோததா⁴து தாதி³ஸாயேவாதி தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா தி³ப்³பா³. அபிச தி³ப்³ப³விஹாரவஸேன படிலத்³த⁴த்தா அத்தனா ச தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாபி தி³ப்³பா³. ஸவனட்டே²ன நிஜ்ஜீவட்டே²ன ச ஸோததா⁴து. ஸோததா⁴துகிச்சகரணேன ச ஸோததா⁴து வியாதிபி ஸோததா⁴து. தாய தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா.
விஸுத்³தா⁴யாதி பரிஸுத்³தா⁴ய நிருபக்கிலேஸாய. அதிக்கந்தமானுஸிகாயாதி மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா ஸத்³த³ஸவனேன மானுஸிகம் மம்ஸஸோததா⁴தும் அதிக்கந்தாய வீதிவத்தித்வா டி²தாய. உபோ⁴ ஸத்³தே³ ஸுணாதீதி த்³வே ஸத்³தே³ ஸுணாதி. கதமே த்³வே? தி³ப்³பே³ ச மானுஸே ச, தே³வானஞ்ச மனுஸ்ஸானஞ்ச ஸத்³தே³தி வுத்தம் ஹோதி. ஏதேன பதே³ஸபரியாதா³னம் வேதி³தப்³ப³ம். யே தூ³ரே ஸந்திகே சாதி யே ஸத்³தா³ தூ³ரே பரசக்கவாளேபி யே ச ஸந்திகே அந்தமஸோ ஸதே³ஹஸன்னிஸ்ஸிதபாணகஸத்³தா³பி, தே ஸுணாதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏதேன நிப்பதே³ஸபரியாதா³னம் வேதி³தப்³ப³ம்.
கத²ம் பனாயம் உப்பாதே³தப்³பா³தி? தேன பி⁴க்கு²னா அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய பரிகம்மஸமாதி⁴சித்தேன பட²மதரம் பகதிஸோதபதே² தூ³ரே ஓளாரிகோ அரஞ்ஞே ஸீஹாதீ³னம் ஸத்³தோ³ ஆவஜ்ஜிதப்³போ³. விஹாரே க⁴ண்டி³ஸத்³தோ³, பே⁴ரிஸத்³தோ³, ஸங்க²ஸத்³தோ³, ஸாமணேரத³ஹரபி⁴க்கூ²னம் ஸப்³ப³தா²மேன ஸஜ்ஜா²யந்தானம் ஸஜ்ஜா²யனஸத்³தோ³, பகதிகத²ம் கதே²ந்தானம் ‘‘கிம் ப⁴ந்தே, கிமாவுஸோ’’திஆதி³ஸத்³தோ³, ஸகுணஸத்³தோ³, வாதஸத்³தோ³, பத³ஸத்³தோ³, பக்குதி²தஉத³கஸ்ஸ சிச்சிடாயனஸத்³தோ³, ஆதபே ஸுஸ்ஸமானதாலபண்ணஸத்³தோ³, குந்த²கிபில்லிகாதி³ஸத்³தோ³தி ஏவம் ஸப்³போ³ளாரிகதோ பபு⁴தி யதா²க்கமேன ஸுகு²மஸத்³தா³ ஆவஜ்ஜிதப்³பா³. தேன புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஸத்³தா³னம் ஸத்³த³னிமித்தம் மனஸிகாதப்³ப³ம். பச்சி²மாய, உத்தராய, த³க்கி²ணாய, ஹேட்டி²மாய, உபரிமாய தி³ஸாய, புரத்தி²மாய அனுதி³ஸாய, பச்சி²மாய, உத்தராய, த³க்கி²ணாய அனுதி³ஸாய ஸத்³தா³னம் ஸத்³த³னிமித்தம் மனஸிகாதப்³ப³ம். ஓளாரிகானம்பி ஸுகு²மானம்பி ஸத்³தா³னம் ஸத்³த³னிமித்தம் மனஸிகாதப்³ப³ம். தஸ்ஸ தே ஸத்³தா³ பாகதிகசித்தஸ்ஸாபி பாகடா ஹோந்தி. பரிகம்மஸமாதி⁴சித்தஸ்ஸ பன அதிவிய பாகடா.
தஸ்ஸேவம் ஸத்³த³னிமித்தம் மனஸிகரோதோ இதா³னி தி³ப்³ப³ஸோததா⁴து உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி தேஸு ஸத்³தே³ஸு அஞ்ஞதரம் ஆரம்மணம் கத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மிம் நிருத்³தே⁴ சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தி, யேஸம் புரிமானி தீணி சத்தாரி வா பரிகம்மஉபசாரானுலோமகோ³த்ரபு⁴னாமகானி காமாவசரானி, சதுத்த²ம் பஞ்சமம் வா அப்பனாசித்தம் ரூபாவசரம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம். தத்த² யம் தேன அப்பனாசித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னம் ஞாணம், அயம் தி³ப்³ப³ஸோததா⁴தூதி வேதி³தப்³பா³. ததோ பரம் தஸ்மிம் ஸோதே பதிதோ ஹோதி. தம் தா²மஜாதம் கரோந்தேன ‘‘ஏத்த²ந்தரே ஸத்³த³ம் ஸுணாமீ’’தி ஏகங்கு³லமத்தம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா வட்³டே⁴தப்³ப³ம். ததோ த்³வங்கு³லசதுரங்கு³லஅட்ட²ங்கு³லவித³த்தி²ரதனஅந்தோக³ப்³ப⁴பமுக²பாஸாத³பரிவேணஸங்கா⁴ராமகோ³சரகா³மஜனபதா³தி³வஸேன யாவ சக்கவாளம் ததோ வா பி⁴ய்யோபி பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா வட்³டே⁴தப்³ப³ம்.
ஏவம் அதி⁴க³தாபி⁴ஞ்ஞோ ஏஸ பாத³கஜ்ஜா²னாரம்மணேன பு²ட்டோ²காஸப்³ப⁴ந்தரக³தேபி ஸத்³தே³ புன பாத³கஜ்ஜா²னம் அஸமாபஜ்ஜித்வாபி அபி⁴ஞ்ஞாஞாணேன ஸுணாதியேவ. ஏவம் ஸுணந்தோ ச ஸசேபி யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸங்க²பே⁴ரிபணவாதி³ஸத்³தே³ஹி ஏககோலாஹலம் ஹோதி, பாடியேக்கம் வவத்த²பேதுகாமதாய ஸதி அயம் ஸங்க²ஸத்³தோ³ அயம் பே⁴ரிஸத்³தோ³தி வவத்த²பேதும் ஸக்கோதியேவாதி.
தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துகதா² நிட்டி²தா.
சேதோபரியஞாணகதா²
401. சேதோபரியஞாணகதா²ய சேதோபரியஞாணாயாதி ஏத்த² பரியாதீதி பரியம், பரிச்சி²ந்த³தீதி அத்தோ². சேதஸோ பரியம் சேதோபரியம். சேதோபரியஞ்ச தம் ஞாணஞ்சாதி சேதோபரியஞாணம். தத³த்தா²யாதி வுத்தம் ஹோதி. பரஸத்தானந்தி அத்தானம் ட²பேத்வா ஸேஸஸத்தானம். பரபுக்³க³லானந்தி இத³ம்பி இமினா ஏகத்த²மேவ. வேனேய்யவஸேன பன தே³ஸனாவிலாஸேன ச ப்³யஞ்ஜனனானத்தம் கதம். சேதஸா சேதோதி அத்தனோ சித்தேன தேஸம் சித்தம். பரிச்ச பஜானாதீதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஸராகா³தி³வஸேன நானப்பகாரதோ ஜானாதி.
கத²ம் பனேதம் ஞாணம் உப்பாதே³தப்³ப³ந்தி? ஏதஞ்ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²வஸேன இஜ்ஜ²தி, தம் ஏதஸ்ஸ பரிகம்மம். தஸ்மா தேன பி⁴க்கு²னா ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா பரஸ்ஸ ஹத³யரூபம் நிஸ்ஸாய வத்தமானஸ்ஸ லோஹிதஸ்ஸ வண்ணம் பஸ்ஸித்வா சித்தம் பரியேஸிதப்³ப³ம். யதா³ ஹி ஸோமனஸ்ஸசித்தம் வத்ததி, ததா³ ரத்தம் நிக்³ரோத⁴பக்கஸதி³ஸம் ஹோதி. யதா³ தோ³மனஸ்ஸசித்தம் வத்ததி, ததா³ காளகம் ஜம்பு³பக்கஸதி³ஸம். யதா³ உபேக்கா²சித்தம் வத்ததி, ததா³ பஸன்னதிலதேலஸதி³ஸம். தஸ்மா தேன ‘‘இத³ம் ரூபம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியஸமுட்டா²னம், இத³ம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸமுட்டா²னம், இத³ம் உபேக்கி²ந்த்³ரியஸமுட்டா²ன’’ந்தி பரஸ்ஸ ஹத³யலோஹிதவண்ணம் பஸ்ஸித்வா சித்தம் பரியேஸந்தேன சேதோபரியஞாணம் தா²மக³தம் காதப்³ப³ம். ஏவம் தா²மக³தே ஹி தஸ்மிம் அனுக்கமேன ஸப்³ப³ம்பி காமாவசரசித்தம் ரூபாவசராரூபாவசரசித்தஞ்ச பஜானாதி சித்தா சித்தமேவ ஸங்கமந்தோ வினாபி ஹத³யரூபத³ஸ்ஸனேன. வுத்தம்பி சேதம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஆருப்பே பரஸ்ஸ சித்தம் ஜானிதுகாமோ கஸ்ஸ ஹத³யரூபம் பஸ்ஸதி, கஸ்ஸிந்த்³ரியவிகாரம் ஓலோகேதீதி? ந கஸ்ஸசி. இத்³தி⁴மதோ விஸயோ ஏஸ யதி³த³ம் யத்த² கத்த²சி சித்தம் ஆவஜ்ஜந்தோ ஸோளஸப்பபே⁴த³ம் சித்தம் ஜானாதி. அகதாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ பன வஸேன அயம் கதா²’’தி.
ஸராக³ம் வா சித்தந்திஆதீ³ஸு பன அட்ட²வித⁴ம் லோப⁴ஸஹக³தம் சித்தம் ஸராக³ம் சித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அவஸேஸம் சதுபூ⁴மகம் குஸலாப்³யாகதம் சித்தம் வீதராக³ம். த்³வே தோ³மனஸ்ஸசித்தானி த்³வே விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சசித்தானீதி இமானி பன சத்தாரி சித்தானி இமஸ்மிம் து³கே ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²ந்தி. கேசி பன தே²ரா தானிபி ஸங்க³ண்ஹந்தி. து³வித⁴ம் பன தோ³மனஸ்ஸசித்தம் ஸதோ³ஸம் சித்தம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சதுபூ⁴மகம் குஸலாப்³யாகதம் வீததோ³ஸம். ஸேஸானி த³ஸாகுஸலசித்தானி இமஸ்மிம் து³கே ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²ந்தி. கேசி பன தே²ரா தானிபி ஸங்க³ண்ஹந்தி.
ஸமோஹம் வீதமோஹந்தி ஏத்த² பன பாடிபுக்³க³லிகனயேன விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தத்³வயமேவ ஸமோஹம், மோஹஸ்ஸ பன ஸப்³பா³குஸலேஸு ஸம்ப⁴வதோ த்³வாத³ஸவித⁴ம்பி அகுஸலசித்தம் ஸமோஹம் சித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அவஸேஸம் வீதமோஹம். தி²னமித்³தா⁴னுக³தம் பன ஸம்கி²த்தம். உத்³த⁴ச்சானுக³தம் விக்கி²த்தம். ரூபாவசராரூபாவசரம் மஹக்³க³தம். அவஸேஸம் அமஹக்³க³தம். ஸப்³ப³ம்பி தேபூ⁴மகம் ஸஉத்தரம். லோகுத்தரம் அனுத்தரம். உபசாரப்பத்தம் அப்பனாப்பத்தஞ்ச ஸமாஹிதம். உப⁴யமப்பத்தம் அஸமாஹிதம். தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³படிபஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணவிமுத்திப்பத்தம் விமுத்தம். பஞ்சவித⁴ம்பி ஏதம் விமுத்திமப்பத்தம் அவிமுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இதி சேதோபரியஞாணலாபீ⁴ பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ப்பகாரம்பி இத³ம் ஸராக³ம் வா சித்தம்…பே… அவிமுத்தம் வா சித்தம் அவிமுத்தம் சித்தந்தி பஜானாதீதி.
சேதோபரியஞாணகதா² நிட்டி²தா.
புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணகதா²
402. புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணகதா²யம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாயாதி (தீ³. நி. 1.244) புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிம்ஹி யம் ஞாணம், தத³த்தா²ய. புப்³பே³னிவாஸோதி புப்³பே³ அதீதஜாதீஸு நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴. நிவுத்தா²தி அஜ்ஜா²வுத்தா² அனுபூ⁴தா அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தா⁴. நிவுத்த²த⁴ம்மா வா. நிவுத்தா²தி கோ³சரனிவாஸேன நிவுத்தா² அத்தனோ விஞ்ஞாணேன விஞ்ஞாதா பரிச்சி²ன்னா, பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதாபி வா சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணாதீ³ஸு, தே பு³த்³தா⁴னம்யேவ லப்³ப⁴ந்தி. புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதீதி யாய ஸதியா புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதி. ஞாணந்தி தாய ஸதியா ஸம்பயுத்தஞாணம். ஏவமிமஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ அத்தா²ய புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய ஏதஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ அதி⁴க³மாய பத்தியாதி வுத்தம் ஹோதி.
அனேகவிஹிதந்தி அனேகவித⁴ம், அனேகேஹி வா பகாரேஹி பவத்திதம், ஸம்வண்ணிதந்தி அத்தோ². புப்³பே³னிவாஸந்தி ஸமனந்தராதீதப⁴வம் ஆதி³ம் கத்வா தத்த² தத்த² நிவுத்த²ஸந்தானம். அனுஸ்ஸரதீதி க²ந்த⁴படிபாடிவஸேன சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன வா அனுக³ந்த்வா அனுக³ந்த்வா ஸரதி. இமஞ்ஹி புப்³பே³னிவாஸம் ச² ஜனா அனுஸ்ஸரந்தி – தித்தி²யா, பகதிஸாவகா, மஹாஸாவகா, அக்³க³ஸாவகா, பச்சேகபு³த்³தா⁴, பு³த்³தா⁴தி.
தத்த² தித்தி²யா சத்தாலீஸம்யேவ கப்பே அனுஸ்ஸரந்தி, ந ததோ பரம். கஸ்மா, து³ப்³ப³லபஞ்ஞத்தா. தேஸஞ்ஹி நாமரூபபரிச்சே²த³விரஹிதத்தா து³ப்³ப³லா பஞ்ஞா ஹோதி. பகதிஸாவகா கப்பஸதம்பி கப்பஸஹஸ்ஸம்பி அனுஸ்ஸரந்தியேவ, ப³லவபஞ்ஞத்தா. அஸீதிமஹாஸாவகா ஸதஸஹஸ்ஸகப்பே அனுஸ்ஸரந்தி. த்³வே அக்³க³ஸாவகா ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் ஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச. பச்சேகபு³த்³தா⁴ த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி ஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச. ஏத்தகோ ஹி ஏதேஸம் அபி⁴னீஹாரோ. பு³த்³தா⁴னம் பன பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி².
தித்தி²யா ச க²ந்த⁴படிபாடிமேவ ஸரந்தி, படிபாடிம் முஞ்சித்வா சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன ஸரிதும் ந ஸக்கோந்தி. தேஸஞ்ஹி அந்தா⁴னம் விய இச்சி²தபதே³ஸோக்கமனம் நத்தி². யதா² பன அந்தா⁴ யட்டி²ம் அமுஞ்சித்வாவ க³ச்ச²ந்தி, ஏவம் தே க²ந்தா⁴னம் படிபாடிம் அமுஞ்சித்வாவ ஸரந்தி. பகதிஸாவகா க²ந்த⁴படிபாடியாபி அனுஸ்ஸரந்தி சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனபி ஸங்கமந்தி. ததா² அஸீதிமஹாஸாவகா. த்³வின்னம் பன அக்³க³ஸாவகானம் க²ந்த⁴படிபாடிகிச்சம் நத்தி². ஏகஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸ்ஸ சுதிம் தி³ஸ்வா படிஸந்தி⁴ம் பஸ்ஸந்தி, புன அபரஸ்ஸ சுதிம் தி³ஸ்வா படிஸந்தி⁴ந்தி ஏவம் சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனேவ ஸங்கமந்தா க³ச்ச²ந்தி. ததா² பச்சேகபு³த்³தா⁴.
பு³த்³தா⁴னம் பன நேவ க²ந்த⁴படிபாடிகிச்சம், ந சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன ஸங்கமனகிச்சம் அத்தி². தேஸஞ்ஹி அனேகாஸு கப்பகோடீஸு ஹேட்டா² வா உபரி வா யம் யம் டா²னம் இச்ச²ந்தி, தம் தம் பாகடமேவ ஹோதி. தஸ்மா அனேகாபி கப்பகோடியோ பேய்யாலபாளிம் விய ஸம்கி²பித்வா யம் யம் இச்ச²ந்தி, தத்ர தத்ரேவ ஓக்கமந்தா ஸீஹோக்கந்தவஸேன க³ச்ச²ந்தி. ஏவம் க³ச்ச²ந்தானஞ்ச நேஸம் ஞாணம் யதா² நாம கதவாலவேத⁴பரிசயஸ்ஸ ஸரப⁴ங்க³ஸதி³ஸஸ்ஸ த⁴னுக்³க³ஹஸ்ஸ கி²த்தோ ஸரோ அந்தரா ருக்க²லதாதீ³ஸு அஸஜ்ஜமானோ லக்கே²யேவ பததி, ந ஸஜ்ஜதி, ந விரஜ்ஜ²தி, ஏவம் அந்தரந்தராஸு ஜாதீஸு ந ஸஜ்ஜதி, ந விரஜ்ஜ²தி, அஸஜ்ஜமானம் அவிரஜ்ஜ²மானம் இச்சி²திச்சி²தட்டா²னம்யேவ க³ண்ஹாதி.
இமேஸு ச பன புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரணஸத்தேஸு தித்தி²யானம் புப்³பே³னிவாஸத³ஸ்ஸனம் க²ஜ்ஜுபனகபபா⁴ஸதி³ஸம் ஹுத்வா உபட்டா²தி. பகதிஸாவகானம் தீ³பப்பபா⁴ஸதி³ஸம். மஹாஸாவகானம் உக்காபபா⁴ஸதி³ஸம். அக்³க³ஸாவகானம் ஓஸதி⁴தாரகப்பபா⁴ஸதி³ஸம். பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் சந்த³ப்பபா⁴ஸதி³ஸம். பு³த்³தா⁴னம் ரஸ்மிஸஹஸ்ஸபடிமண்டி³தஸரத³ஸூரியமண்ட³லஸதி³ஸம் ஹுத்வா உபட்டா²தி.
தித்தி²யானஞ்ச புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணம் அந்தா⁴னம் யட்டி²கோடிக³மனம் விய ஹோதி. பகதிஸாவகானம் த³ண்ட³கஸேதுக³மனம் விய. மஹாஸாவகானம் ஜங்க⁴ஸேதுக³மனம் விய. அக்³க³ஸாவகானம் ஸகடஸேதுக³மனம் விய. பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் மஹாஜங்க⁴மக்³க³க³மனம் விய. பு³த்³தா⁴னம் மஹாஸகடமக்³க³க³மனம் விய.
இமஸ்மிம் பன அதி⁴காரே ஸாவகானம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணம் அதி⁴ப்பேதம். தேன வுத்தம் ‘‘அனுஸ்ஸரதீதி க²ந்த⁴படிபாடிவஸேன சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன வா அனுக³ந்த்வா அனுக³ந்த்வா ஸரதீ’’தி.
403. தஸ்மா ஏவமனுஸ்ஸரிதுகாமேன ஆதி³கம்மிகேன பி⁴க்கு²னா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தேன ரஹோக³தேன படிஸல்லினேன படிபாடியா சத்தாரி ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கசதுத்த²ஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய ஸப்³ப³பச்சி²மா நிஸஜ்ஜா ஆவஜ்ஜிதப்³பா³. ததோ ஆஸனபஞ்ஞாபனம், ஸேனாஸனப்பவேஸனம், பத்தசீவரபடிஸாமனம், போ⁴ஜனகாலோ, கா³மதோ ஆக³மனகாலோ, கா³மே பிண்டா³ய சரிதகாலோ, கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்ட²காலோ, விஹாரதோ நிக்க²மனகாலோ, சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணவந்த³னகாலோ, பத்ததோ⁴வனகாலோ, பத்தபடிக்³க³ஹணகாலோ, பத்தபடிக்³க³ஹணதோ யாவ முக²தோ⁴வனா கதகிச்சம், பச்சூஸகாலே கதகிச்சம், மஜ்ஜி²மயாமே கதகிச்சம், பட²மயாமே கதகிச்சந்தி ஏவம் படிலோமக்கமேன ஸகலம் ரத்திந்தி³வம் கதகிச்சம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஏத்தகம் பன பகதிசித்தஸ்ஸபி பாகடம் ஹோதி. பரிகம்மஸமாதி⁴சித்தஸ்ஸ பன அதிபாகடமேவ.
ஸசே பனேத்த² கிஞ்சி ந பாகடம் ஹோதி, புன பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஏத்தகேன தீ³பே ஜலிதே விய பாகடம் ஹோதி. ஏவம் படிலோமக்கமேனேவ து³தியதி³வஸேபி ததியசதுத்த²பஞ்சமதி³வஸேபி த³ஸாஹேபி அட்³ட⁴மாஸேபி மாஸேபி யாவ ஸம்வச்ச²ராபி கதகிச்சம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஏதேனேவ உபாயேன த³ஸவஸ்ஸானி வீஸதிவஸ்ஸானீதி யாவ இமஸ்மிம் ப⁴வே அத்தனோ படிஸந்தி⁴, தாவ ஆவஜ்ஜந்தேன புரிமப⁴வே சுதிக்க²ணே பவத்திதனாமரூபம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். பஹோதி ஹி பண்டி³தோ பி⁴க்கு² பட²மவாரேனேவ படிஸந்தி⁴ம் உக்³கா⁴டேத்வா சுதிக்க²ணே நாமரூபமாரம்மணம் காதும்.
யஸ்மா பன புரிமப⁴வே நாமரூபம் அஸேஸம் நிருத்³த⁴ம் அஞ்ஞம் உப்பன்னம், தஸ்மா தம் டா²னம் ஆஹுந்த³ரிகம் அந்த⁴தமமிவ ஹோதி து³த்³த³ஸம் து³ப்பஞ்ஞேன. தேனாபி ‘‘ந ஸக்கோமஹம் படிஸந்தி⁴ம் உக்³கா⁴டேத்வா சுதிக்க²ணே பவத்திதனாமரூபமாரம்மணம் காது’’ந்தி து⁴ரனிக்கே²போ ந காதப்³போ³. ததே³வ பன பாத³கஜ்ஜா²னம் புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ததோ ச வுட்டா²ய வுட்டா²ய தம் டா²னம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம்.
ஏவம் கரோந்தோ ஹி ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ கூடாகா³ரகண்ணிகத்தா²ய மஹாருக்க²ம் சி²ந்த³ந்தோ ஸாகா²பலாஸச்சே²த³னமத்தேனேவ ப²ரஸுதா⁴ராய விபன்னாய மஹாருக்க²ம் சி²ந்தி³தும் அஸக்கோந்தோபி து⁴ரனிக்கே²பம் அகத்வாவ கம்மாரஸாலம் க³ந்த்வா திகி²ணம் ப²ரஸும் காராபேத்வா புன ஆக³ந்த்வா சி²ந்தே³ய்ய, புன விபன்னாய ச புனபி ததே²வ காரேத்வா சி²ந்தே³ய்ய. ஸோ ஏவம் சி²ந்த³ந்தோ சி²ன்னஸ்ஸ சி²ன்னஸ்ஸ புன சே²தப்³பா³பா⁴வதோ அச்சி²ன்னஸ்ஸ ச சே²த³னதோ நசிரஸ்ஸேவ மஹாருக்க²ம் பாதேய்ய, ஏவமேவம் பாத³கஜ்ஜா²னா வுட்டா²ய புப்³பே³ ஆவஜ்ஜிதம் அனாவஜ்ஜித்வா படிஸந்தி⁴மேவ ஆவஜ்ஜந்தோ நசிரஸ்ஸேவ படிஸந்தி⁴ம் உக்³கா⁴டேத்வா சுதிக்க²ணே பவத்திதனாமரூபம் ஆரம்மணம் கரேய்யாதி. கட்ட²பா²லககேஸோஹாரகாதீ³ஹிபி அயமத்தோ² தீ³பேதப்³போ³.
தத்த² பச்சி²மனிஸஜ்ஜதோ பபு⁴தி யாவ படிஸந்தி⁴தோ ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தம் ஞாணம் புப்³பே³னிவாஸஞாணம் நாம ந ஹோதி. தம் பன பரிகம்மஸமாதி⁴ஞாணம் நாம ஹோதி. அதீதம்ஸஞாணந்திபி ஏகே வத³ந்தி. தம் ரூபாவசரம் ஸந்தா⁴ய ந யுஜ்ஜதி. யதா³ பனஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ படிஸந்தி⁴ம் அதிக்கம்ம சுதிக்க²ணே பவத்திதனாமரூபம் ஆரம்மணம் கத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிஞ்ச நிருத்³தே⁴ ததே³வாரம்மணம் கத்வா சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தி. ஸேஸம் புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ புரிமானி பரிகம்மாதி³னாமகானி காமாவசரானி ஹோந்தி. பச்சி²மம் ரூபாவசரம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம் அப்பனாசித்தம். ததா³ஸ்ஸ யம் தேன சித்தேன ஸஹ ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் நாம. தேன ஞாணேன ஸம்பயுத்தாய ஸதியா அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. ஸேய்யதி²த³ம், ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதீதி (தீ³. நி. 1.244).
404. தத்த² ஏகம்பி ஜாதிந்தி ஏகம்பி படிஸந்தி⁴மூலம் சுதிபரியோஸானம் ஏகப⁴வபரியாபன்னம் க²ந்த⁴ஸந்தானம். ஏஸ நயோ த்³வேபி ஜாதியோதிஆதீ³ஸுபி. அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பேதிஆதீ³ஸு பன பரிஹாயமானோ கப்போ ஸம்வட்டகப்போ, வட்³ட⁴மானோ விவட்டகப்போதி வேதி³தப்³போ³. தத்த² ஸம்வட்டேன ஸம்வட்டட்டா²யீ க³ஹிதோ ஹோதி, தம்மூலகத்தா. விவட்டேன ச விவட்டட்டா²யீ, ஏவஞ்ஹி ஸதி யானி தானி ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கப்பஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யானி. கதமானி சத்தாரி? ஸம்வட்டோ, ஸம்வட்டட்டா²யீ, விவட்டோ, விவட்டட்டா²யீதி (அ. நி. 4.156 தோ²கம் விஸதி³ஸம்) வுத்தானி, தானி பரிக்³க³ஹிதானி ஹோந்தி.
தத்த² தயோ ஸம்வட்டா – ஆபோஸம்வட்டோ, தேஜோஸம்வட்டோ, வாயோஸம்வட்டோதி. திஸ்ஸோ ஸம்வட்டஸீமா – ஆப⁴ஸ்ஸரா, ஸுப⁴கிண்ஹா, வேஹப்ப²லாதி.
யதா³ கப்போ தேஜேன ஸம்வட்டதி, ஆப⁴ஸ்ஸரதோ ஹேட்டா² அக்³கி³னா ட³ய்ஹதி. யதா³ ஆபேன ஸம்வட்டதி, ஸுப⁴கிண்ஹதோ ஹேட்டா² உத³கேன விலீயதி. யதா³ வாயுனா ஸம்வட்டதி, வேஹப்ப²லதோ ஹேட்டா² வாதேன வித்³த⁴ம்ஸதி. வித்தா²ரதோ பன ஸதா³பி ஏகம் பு³த்³த⁴கே²த்தம் வினஸ்ஸதி.
பு³த்³த⁴கே²த்தம் நாம திவித⁴ம் ஹோதி – ஜாதிகே²த்தம், ஆணாகே²த்தம், விஸயகே²த்தஞ்ச. தத்த² ஜாதிகே²த்தம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்தம் ஹோதி. யம் ததா²க³தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க³ஹணாதீ³ஸு கம்பதி. ஆணாகே²த்தம் கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்தம், யத்த² ரதனஸுத்தம் (கு². பா. 6.1 ஆத³யோ) க²ந்த⁴பரித்தம் (சூளவ. 251; அ. நி. 4.67) த⁴ஜக்³க³பரித்தம் (ஸம். நி. 1.249) ஆடானாடியபரித்தம் (தீ³. நி. 3.275 ஆத³யோ) மோரபரித்தந்தி (ஜா. 1.2.17-18) இமேஸம் பரித்தானம் ஆனுபா⁴வோ வத்ததி. விஸயகே²த்தம் அனந்தமபரிமாணம். யம் ‘‘யாவதா வா பன ஆகங்கே²ய்யா’’தி (அ. நி. 3.81) வுத்தம், யத்த² யம் யம் ததா²க³தோ ஆகங்க²தி, தம் தம் ஜானாதி. ஏவமேதேஸு தீஸு பு³த்³த⁴கே²த்தேஸு ஏகம் ஆணாகே²த்தம் வினஸ்ஸதி. தஸ்மிம் பன வினஸ்ஸந்தே ஜாதிகே²த்தம்பி வினட்ட²மேவ ஹோதி. வினஸ்ஸந்தஞ்ச ஏகதோவ வினஸ்ஸதி, ஸண்ட²ஹந்தம்பி ஏகதோ ஸண்ட²ஹதி. தஸ்ஸேவம் வினாஸோ ச ஸண்ட²ஹனஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம்.
405. யஸ்மிம் ஹி ஸமயே கப்போ அக்³கி³னா நஸ்ஸதி, ஆதி³தோவ கப்பவினாஸகமஹாமேகோ⁴ வுட்ட²ஹித்வா கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளே ஏகம் மஹாவஸ்ஸம் வஸ்ஸதி. மனுஸ்ஸா துட்ட²ஹட்டா² ஸப்³ப³பீ³ஜானி நீஹரித்வா வபந்தி. ஸஸ்ஸேஸு பன கோ³கா²யிதகமத்தேஸு ஜாதேஸு க³த்³ரப⁴ரவம் ரவந்தோ ஏகபி³ந்து³ம்பி ந வஸ்ஸதி, ததா³ பச்சி²ன்னம் பச்சி²ன்னமேவ வஸ்ஸம் ஹோதி. இத³ம் ஸந்தா⁴ய ஹி ப⁴க³வதா ‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ யம் ப³ஹூனி வஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானி தே³வோ ந வஸ்ஸதீ’’தி (அ. நி. 7.66) வுத்தம். வஸ்ஸூபஜீவினோ ஸத்தா காலங்கத்வா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தந்தி, புப்ப²ப²லூபஜீவினியோ ச தே³வதா. ஏவம் தீ³கே⁴ அத்³தா⁴னே வீதிவத்தே தத்த² தத்த² உத³கம் பரிக்க²யம் க³ச்ச²தி, அதா²னுபுப்³பே³ன மச்ச²கச்ச²பாபி காலங்கத்வா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தந்தி, நேரயிகஸத்தாபி. தத்த² நேரயிகா ஸத்தமஸூரியபாதுபா⁴வே வினஸ்ஸந்தீதி ஏகே.
ஜா²னம் வினா நத்தி² ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தி, ஏதேஸஞ்ச கேசி து³ப்³பி⁴க்க²பீளிதா கேசி அப⁴ப்³பா³ ஜா²னாதி⁴க³மாய, தே கத²ம் தத்த² நிப்³ப³த்தந்தீதி. தே³வலோகே படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னவஸேன. ததா³ ஹி ‘‘வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸச்சயேன கப்புட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி லோகப்³யூஹா நாம காமாவசரதே³வா முத்தஸிரா விகிண்ணகேஸா ருத³முகா² அஸ்ஸூனி ஹத்தே²ஹி புஞ்ச²மானா ரத்தவத்த²னிவத்தா² அதிவிய விரூபவேஸதா⁴ரினோ ஹுத்வா மனுஸ்ஸபதே² விசரந்தா ஏவம் ஆரோசேந்தி ‘‘மாரிஸா இதோ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸச்சயேன கப்பவுட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதி, அயம் லோகோ வினஸ்ஸிஸ்ஸதி, மஹாஸமுத்³தோ³பி உஸ்ஸுஸ்ஸிஸ்ஸதி, அயஞ்ச மஹாபத²வீ ஸினேரு ச பப்³ப³தராஜா உத்³த³ய்ஹிஸ்ஸந்தி வினஸ்ஸிஸ்ஸந்தி. யாவ ப்³ரஹ்மலோகா லோகவினாஸோ ப⁴விஸ்ஸதி. மேத்தம் மாரிஸா பா⁴வேத², கருணம், முதி³தம், உபேக்க²ம் மாரிஸா பா⁴வேத², மாதரம் உபட்ட²ஹத², பிதரம் உபட்ட²ஹத², குலே ஜேட்டா²பசாயினோ ஹோதா²’’தி.
தேஸம் வசனம் ஸுத்வா யேபு⁴ய்யேன மனுஸ்ஸா ச பு⁴ம்மதே³வதா ச ஸம்வேக³ஜாதா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முது³சித்தா ஹுத்வா மேத்தாதீ³னி புஞ்ஞானி கரித்வா தே³வலோகே நிப்³ப³த்தந்தி. தத்த² தி³ப்³ப³ஸுதா⁴போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா வாயோகஸிணே பரிகம்மம் கத்வா ஜா²னம் படிலப⁴ந்தி. தத³ஞ்ஞே பன அபராபரியவேத³னீயேன கம்மேன தே³வலோகே நிப்³ப³த்தந்தி. அபராபரியவேத³னீயகம்மரஹிதோ ஹி ஸம்ஸாரே ஸம்ஸரமானோ ஸத்தோ நாம நத்தி². தேபி தத்த² ததே²வ ஜா²னம் படிலப⁴ந்தி. ஏவம் தே³வலோகே படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னவஸேன ஸப்³பே³பி ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தந்தீதி.
வஸ்ஸூபச்சே²த³தோ பன உத்³த⁴ம் தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன து³தியோ ஸூரியோ பாதுப⁴வதி. வுத்தம்பி சேதம் ப⁴க³வதா ‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ’’தி ஸத்தஸூரியம் (அ. நி. 7.66) வித்தா²ரேதப்³ப³ம். பாதுபூ⁴தே ச பன தஸ்மிம் நேவ ரத்திபரிச்சே²தோ³, ந தி³வாபரிச்சே²தோ³ பஞ்ஞாயதி. ஏகோ ஸூரியோ உட்டே²தி, ஏகோ அத்த²ம் க³ச்ச²தி. அவிச்சி²ன்னஸூரியஸந்தாபோவ லோகோ ஹோதி. யதா² ச பகதிஸூரியே ஸூரியதே³வபுத்தோ ஹோதி, ஏவம் கப்பவினாஸகஸூரியே நத்தி². தத்த² பகதிஸூரியே வத்தமானே ஆகாஸே வலாஹகாபி தூ⁴மஸிகா²பி சரந்தி. கப்பவினாஸகஸூரியே வத்தமானே விக³ததூ⁴மவலாஹகம் ஆதா³ஸமண்ட³லம் விய நிம்மலம் நப⁴ம் ஹோதி. ட²பேத்வா பஞ்ச மஹானதி³யோ ஸேஸகுன்னதீ³ஆதீ³ஸு உத³கம் ஸுஸ்ஸதி.
ததோபி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன ததியோ ஸூரியோ பாதுப⁴வதி. யஸ்ஸ பாதுபா⁴வா மஹானதி³யோபி ஸுஸ்ஸந்தி.
ததோபி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன சதுத்தோ² ஸூரியோ பாதுப⁴வதி. யஸ்ஸ பாதுபா⁴வா ஹிமவதி மஹானதீ³னம் பப⁴வா ‘‘ஸீஹபபாதோ ஹம்ஸபாதனோ கண்ணமுண்ட³கோ ரத²காரத³ஹோ அனோதத்தத³ஹோ ச²த்³த³ந்தத³ஹோ குணாலத³ஹோ’’தி இமே ஸத்த மஹாஸரா ஸுஸ்ஸந்தி.
ததோபி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன பஞ்சமோ ஸூரியோ பாதுப⁴வதி. யஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அனுபுப்³பே³ன மஹாஸமுத்³தே³ அங்கு³லிபப்³ப³தேமனமத்தம்பி உத³கம் ந ஸண்டா²தி.
ததோபி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன ச²ட்டோ² ஸூரியோ பாதுப⁴வதி. யஸ்ஸ பாதுபா⁴வா ஸகலசக்கவாளம் ஏகதூ⁴மம் ஹோதி. பரியாதி³ண்ணஸினேஹம் தூ⁴மேன. யதா² சித³ம், ஏவம் கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளானிபி.
ததோபி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன ஸத்தமோ ஸூரியோ பாதுப⁴வதி. யஸ்ஸ பாதுபா⁴வா ஸகலசக்கவாளம் ஏகஜாலம் ஹோதி ஸத்³தி⁴ம் கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஹி. யோஜனஸதிகாதி³பே⁴தா³னி ஸினேருகூடானிபி பலுஜ்ஜித்வா ஆகாஸேயேவ அந்தரதா⁴யந்தி. ஸா அக்³கி³ஜாலா உட்ட²ஹித்வா சாதுமஹாராஜிகே க³ண்ஹாதி. தத்த² கனகவிமானரதனவிமானமணிவிமானானி ஜா²பேத்வா தாவதிம்ஸப⁴வனம் க³ண்ஹாதி. ஏதேனேவ உபாயேன யாவ பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிம் க³ண்ஹாதி. தத்த² தயோபி ப்³ரஹ்மலோகே ஜா²பேத்வா ஆப⁴ஸ்ஸரே ஆஹச்ச திட்ட²தி. ஸா யாவ அணுமத்தம்பி ஸங்கா²ரக³தம் அத்தி², தாவ ந நிப்³பா³யதி. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரபரிக்க²யா பன ஸப்பிதேலஜா²பனக்³கி³ஸிகா² விய சா²ரிகம்பி அனவஸேஸேத்வா நிப்³பா³யதி. ஹேட்டா²ஆகாஸேன ஸஹ உபரிஆகாஸோ ஏகோ ஹோதி மஹந்த⁴காரோ.
406. அத² தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேன மஹாமேகோ⁴ உட்ட²ஹித்வா பட²மம் ஸுகு²மம் ஸுகு²மம் வஸ்ஸதி. அனுபுப்³பே³ன குமுத³னாளயட்டி²முஸலதாலக்க²ந்தா⁴தி³ப்பமாணாஹி தா⁴ராஹி வஸ்ஸந்தோ கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு ஸப்³ப³ம் த³ட்³ட⁴ட்டா²னம் பூரேத்வா அந்தரதா⁴யதி. தம் உத³கம் ஹேட்டா² ச திரியஞ்ச வாதோ ஸமுட்ட²ஹித்வா க⁴னம் கரோதி பரிவடுமம் பது³மினிபத்தே உத³கபி³ந்து³ஸதி³ஸம். கத²ம் தாவ மஹந்தம் உத³கராஸிம் க⁴னம் கரோதீதி சே? விவரஸம்பதா³னதோ. தஞ்ஹிஸ்ஸ தம்ஹி தம்ஹி விவரம் தே³தி. தம் ஏவம் வாதேன ஸம்பிண்டி³யமானம் க⁴னம் கரியமானம் பரிக்க²யமானம் அனுபுப்³பே³ன ஹேட்டா² ஓதரதி. ஓதிண்ணே ஓதிண்ணே உத³கே ப்³ரஹ்மலோகட்டா²னே ப்³ரஹ்மலோகா, உபரி சதுகாமாவசரதே³வலோகட்டா²னே ச தே³வலோகா பாதுப⁴வந்தி.
புரிமபத²விட்டா²னம் ஓதிண்ணே பன ப³லவவாதா உப்பஜ்ஜந்தி. தே தம் பிஹிதத்³வாரே த⁴மகரணே டி²தஉத³கமிவ நிரஸ்ஸாஸம் கத்வா ருந்த⁴ந்தி. மது⁴ரோத³கம் பரிக்க²யம் க³ச்ச²மானம் உபரி ரஸபத²விம் ஸமுட்டா²பேதி. ஸா வண்ணஸம்பன்னா சேவ ஹோதி க³ந்த⁴ரஸஸம்பன்னா ச நிருத³கபாயாஸஸ்ஸ உபரி படலம் விய.
ததா³ ச ஆப⁴ஸ்ஸரப்³ரஹ்மலோகே பட²மதராபி⁴னிப்³ப³த்தா ஸத்தா ஆயுக்க²யா வா புஞ்ஞக்க²யா வா ததோ சவித்வா இதூ⁴பபஜ்ஜந்தி. தே ஹோந்தி ஸயம்பபா⁴ அந்தலிக்க²சரா. தே அக்³க³ஞ்ஞஸுத்தே (தீ³. நி. 3.119) வுத்தனயேன தம் ரஸபத²விம் ஸாயித்வா தண்ஹாபி⁴பூ⁴தா ஆலுப்பகாரகம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் உபக்கமந்தி. அத² நேஸம் ஸயம்பபா⁴ அந்தரதா⁴யதி, அந்த⁴காரோ ஹோதி. தே அந்த⁴காரம் தி³ஸ்வா பா⁴யந்தி.
ததோ நேஸம் ப⁴யம் நாஸேத்வா ஸூரபா⁴வம் ஜனயந்தம் பரிபுண்ணபண்ணாஸயோஜனம் ஸூரியமண்ட³லம் பாதுப⁴வதி, தே தம் தி³ஸ்வா ‘‘ஆலோகம் படிலபி⁴ம்ஹா’’தி ஹட்ட²துட்டா² ஹுத்வா ‘‘அம்ஹாகம் பீ⁴தானம் ப⁴யம் நாஸேத்வா ஸூரபா⁴வம் ஜனயந்தோ உட்டி²தோ, தஸ்மா ‘‘ஸூரியோ ஹோதூ’’தி ஸூரியோத்வேவஸ்ஸ நாமம் கரோந்தி.
அத² ஸூரியே தி³வஸம் ஆலோகம் கத்வா அத்த²ங்க³தே யம்பி ஆலோகம் லபி⁴ம்ஹா, ஸோபி நோ நட்டோ²தி புன பீ⁴தா ஹோந்தி. தேஸம் ஏவம் ஹோதி ‘‘ஸாது⁴ வதஸ்ஸ ஸசே அஞ்ஞம் ஆலோகம் லபே⁴ய்யாமா’’தி. தேஸம் சித்தம் ஞத்வா விய ஏகூனபண்ணாஸயோஜனம் சந்த³மண்ட³லம் பாதுப⁴வதி. தே தம் தி³ஸ்வா பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய ஹட்ட²துட்டா² ஹுத்வா ‘‘அம்ஹாகம் ச²ந்த³ம் ஞத்வா விய உட்டி²தோ, தஸ்மா சந்தோ³ ஹோதூ’’தி சந்தோ³த்வேவஸ்ஸ நாமம் கரோந்தி. ஏவம் சந்தி³மஸூரியேஸு பாதுபூ⁴தேஸு நக்க²த்தானி தாரகரூபானி பாதுப⁴வந்தி.
ததோ பபு⁴தி ரத்திந்தி³வா பஞ்ஞாயந்தி, அனுக்கமேன ச மாஸத்³த⁴மாஸஉதுஸம்வச்ச²ரா. சந்தி³மஸூரியானம் பன பாதுபூ⁴ததி³வஸேயேவ ஸினேருசக்கவாளஹிமவந்தபப்³ப³தா பாதுப⁴வந்தி. தே ச கோ² அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ப²க்³கு³ணபுண்ணமதி³வஸேயேவ பாதுப⁴வந்தி. கத²ம்? யதா² நாம கங்கு³ப⁴த்தே பச்சமானே ஏகப்பஹாரேனேவ புப்பு²ளகானி உட்ட²ஹந்தி. ஏகே பதே³ஸா தூ²பதூ²பா ஹோந்தி, ஏகே நின்னனின்னா, ஏகே ஸமஸமா. ஏவமேவம் தூ²பதூ²பட்டா²னே பப்³ப³தா ஹோந்தி, நின்னனின்னட்டா²னே ஸமுத்³தா³, ஸமஸமட்டா²னே தீ³பாதி.
அத² தேஸம் ஸத்தானம் ரஸபத²விம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தானம் கமேன ஏகச்சே வண்ணவந்தோ, ஏகச்சே து³ப்³ப³ண்ணா ஹோந்தி. தத்த² வண்ணவந்தோ து³ப்³ப³ண்ணே அதிமஞ்ஞந்தி. தேஸம் அதிமானபச்சயா ஸாபி ரஸபத²வீ அந்தரதா⁴யதி. பூ⁴மிபப்படகோ பாதுப⁴வதி. அத² நேஸம் தேனேவ நயேன ஸோபி அந்தரதா⁴யதி. பதா³லதா பாதுப⁴வதி. தேனேவ நயேன ஸாபி அந்தரதா⁴யதி. அகட்ட²பாகோ ஸாலி பாதுப⁴வதி அகணோ அது²ஸோ ஸுத்³தோ⁴ ஸுக³ந்தோ⁴ தண்டு³லப்ப²லோ.
ததோ நேஸம் பா⁴ஜனானி உப்பஜ்ஜந்தி. தே ஸாலிம் பா⁴ஜனே ட²பேத்வா பாஸாணபிட்டி²யா ட²பேந்தி, ஸயமேவ ஜாலஸிகா² உட்ட²ஹித்வா தம் பசதி. ஸோ ஹோதி ஓத³னோ ஸுமனஜாதிபுப்ப²ஸதி³ஸோ, ந தஸ்ஸ ஸூபேன வா ப்³யஞ்ஜனேன வா கரணீயம் அத்தி². யம் யம் ரஸம் பு⁴ஞ்ஜிதுகாமா ஹோந்தி, தம் தம் ரஸோவ ஹோதி. தேஸம் தம் ஓளாரிகம் ஆஹாரம் ஆஹரயதம் ததோ பபு⁴தி முத்தகரீஸம் ஸஞ்ஜாயதி. அத² நேஸம் தஸ்ஸ நிக்க²மனத்தா²ய வணமுகா²னி பபி⁴ஜ்ஜந்தி, புரிஸஸ்ஸ புரிஸபா⁴வோ, இத்தி²யாபி இத்தி²பா⁴வோ பாதுப⁴வதி.
தத்ர ஸுத³ம் இத்தீ² புரிஸம், புரிஸோ ச இத்தி²ம் அதிவேலம் உபனிஜ்ஜா²யதி. தேஸம் அதிவேலம் உபனிஜ்ஜா²யனபச்சயா காமபரிளாஹோ உப்பஜ்ஜதி. ததோ மேது²னத⁴ம்மம் படிஸேவந்தி. தே அஸத்³த⁴ம்மபடிஸேவனபச்சயா விஞ்ஞூஹி க³ரஹியமானா விஹேடி²யமானா தஸ்ஸ அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ படிச்சா²த³னஹேது அகா³ரானி கரோந்தி. தே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸமானா அனுக்கமேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ அலஸஜாதிகஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜந்தா ஸன்னிதி⁴ம் கரோந்தி. ததோ பபு⁴தி கணோபி து²ஸோபி தண்டு³லம் பரியோனந்த⁴தி, லாயிதட்டா²னம்பி ந படிவிரூஹதி.
தே ஸன்னிபதித்வா அனுத்து²னந்தி ‘‘பாபகா வத போ⁴ த⁴ம்மா ஸத்தேஸு பாதுபூ⁴தா, மயம் ஹி புப்³பே³ மனோமயா அஹும்ஹா’’தி அக்³க³ஞ்ஞஸுத்தே (தீ³. நி. 3.128) வுத்தனயேன வித்தா²ரேதப்³ப³ம். ததோ மரியாத³ம் ட²பேந்தி. அத² அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ அஞ்ஞஸ்ஸ பா⁴க³ம் அதி³ன்னம் ஆதி³யதி. தம் த்³விக்க²த்தும் பரிபா⁴ஸேத்வா ததியவாரே பாணிலேட்டுத³ண்டே³ஹி பஹரந்தி. தே ஏவம் அதி³ன்னாதா³னக³ரஹமுஸாவாத³த³ண்டா³தா³னேஸு உப்பன்னேஸு ஸன்னிபதித்வா சிந்தயந்தி ‘‘யம்னூன மயம் ஏகம் ஸத்தம் ஸம்மன்னேய்யாம, யோ நோ ஸம்மா கீ²யிதப்³ப³ம் கீ²யேய்ய, க³ரஹிதப்³ப³ம் க³ரஹேய்ய, பப்³பா³ஜேதப்³ப³ம் பப்³பா³ஜேய்ய, மயம் பனஸ்ஸ ஸாலீனம் பா⁴க³ம் அனுப்பத³ஸ்ஸாமா’’தி.
ஏவம் கதஸன்னிட்டா²னேஸு பன ஸத்தேஸு இமஸ்மிம் தாவ கப்பே அயமேவ ப⁴க³வா போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴தோ தேன ஸமயேன தேஸு ஸத்தேஸு அபி⁴ரூபதரோ ச த³ஸ்ஸனீயதரோ ச மஹேஸக்க²தரோ ச பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னோ படிப³லோ நிக்³க³ஹபக்³க³ஹம் காதும். தே தம் உபஸங்கமித்வா யாசித்வா ஸம்மன்னிம்ஸு. ஸோ தேன மஹாஜனேன ஸம்மதோதி மஹாஸம்மதோ, கே²த்தானம் அதி⁴பதீதி க²த்தியோ, த⁴ம்மேன ஸமேன பரே ரஞ்ஜேதீதி ராஜாதி தீஹி நாமேஹி பஞ்ஞாயித்த². யஞ்ஹி லோகே அச்ச²ரியட்டா²னம், போ³தி⁴ஸத்தோவ தத்த² ஆதி³புரிஸோதி ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தம் ஆதி³ம் கத்வா க²த்தியமண்ட³லே ஸண்டி²தே அனுபுப்³பே³ன ப்³ராஹ்மணாத³யோபி வண்ணா ஸண்ட²ஹிம்ஸு.
தத்த² கப்பவினாஸகமஹாமேக⁴தோ யாவ ஜாலுபச்சே²தோ³, இத³மேகம் அஸங்க்²யேய்யம் ஸம்வட்டோதி வுச்சதி.
கப்பவினாஸகஜாலுபச்சே²த³தோ யாவ கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரிபூரகோ ஸம்பத்திமஹாமேகோ⁴, இத³ம் து³தியம் அஸங்க்²யேய்யம் ஸம்வட்டட்டா²யீதி வுச்சதி.
ஸம்பத்திமஹாமேக⁴தோ யாவ சந்தி³மஸூரியபாதுபா⁴வோ, இத³ம் ததியம் அஸங்க்²யேய்யம் விவட்டோதி வுச்சதி.
சந்தி³மஸூரியபாதுபா⁴வதோ யாவ புன கப்பவினாஸகமஹாமேகோ⁴, இத³ம் சதுத்த²ம் அஸங்க்²யேய்யம் விவட்டட்டா²யீதி வுச்சதி. இமானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி ஏகோ மஹாகப்போ ஹோதி. ஏவம் தாவ அக்³கி³னா வினாஸோ ச ஸண்ட²ஹனஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம்.
407. யஸ்மிம் பன ஸமயே கப்போ உத³கேன நஸ்ஸதி, ஆதி³தோவ கப்பவினாஸகமஹாமேகோ⁴ உட்ட²ஹித்வாதி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ வித்தா²ரேதப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ, யதா² தத்த² து³தியஸூரியோ, ஏவமித⁴ கப்பவினாஸகோ கா²ருத³கமஹாமேகோ⁴ வுட்டா²தி. ஸோ ஆதி³தோ ஸுகு²மம் ஸுகு²மம் வஸ்ஸந்தோ அனுக்கமேன மஹாதா⁴ராஹி கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளானம் பூரேந்தோ வஸ்ஸதி. கா²ருத³கேன பு²ட்ட²பு²ட்டா² பத²வீபப்³ப³தாத³யோ விலீயந்தி, உத³கம் ஸமந்ததோ வாதேஹி தா⁴ரியதி. பத²விதோ யாவ து³தியஜ்ஜா²னபூ⁴மிம் உத³கம் க³ண்ஹாதி. தத்த² தயோபி ப்³ரஹ்மலோகே விலீயாபேத்வா ஸுப⁴கிண்ஹே ஆஹச்ச திட்ட²தி. தம் யாவ அணுமத்தம்பி ஸங்கா²ரக³தம் அத்தி², தாவ ந வூபஸம்மதி. உத³கானுக³தம் பன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரக³தம் அபி⁴ப⁴வித்வா ஸஹஸா வூபஸம்மதி அந்தரதா⁴னம் க³ச்ச²தி. ஹேட்டா²ஆகாஸேன ஸஹ உபரிஆகாஸோ ஏகோ ஹோதி மஹந்த⁴காரோதி ஸப்³ப³ம் வுத்தஸதி³ஸம். கேவலம் பனித⁴ ஆப⁴ஸ்ஸரப்³ரஹ்மலோகம் ஆதி³ம் கத்வா லோகோ பாதுப⁴வதி. ஸுப⁴கிண்ஹதோ ச சவித்வா ஆப⁴ஸ்ஸரட்டா²னாதீ³ஸு ஸத்தா நிப்³ப³த்தந்தி.
தத்த² கப்பவினாஸகமஹாமேக⁴தோ யாவ கப்பவினாஸகுத³கூபச்சே²தோ³, இத³மேகம் அஸங்க்²யேய்யம். உத³கூபச்சே²த³தோ யாவ ஸம்பத்திமஹாமேகோ⁴, இத³ம் து³தியம் அஸங்க்²யேய்யம். ஸம்பத்திமஹாமேக⁴தோ…பே… இமானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி ஏகோ மஹாகப்போ ஹோதி. ஏவம் உத³கேன வினாஸோ ச ஸண்ட²ஹனஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம்.
408. யஸ்மிம் ஸமயே கப்போ வாதேன வினஸ்ஸதி, ஆதி³தோவ கப்பவினாஸகமஹாமேகோ⁴ உட்ட²ஹித்வாதி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ வித்தா²ரேதப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ, யதா² தத்த² து³தியஸூரியோ, ஏவமித⁴ கப்பவினாஸனத்த²ம் வாதோ ஸமுட்டா²தி. ஸோ பட²மம் தூ²லரஜம் உட்டா²பேதி. ததோ ஸண்ஹரஜம் ஸுகு²மவாலிகம் தூ²லவாலிகம் ஸக்க²ரபாஸாணாத³யோதி யாவ கூடாகா³ரமத்தே பாஸாணே விஸமட்டா²னே டி²தமஹாருக்கே² ச உட்டா²பேதி. தே பத²விதோ நப⁴முக்³க³தா ந ச புன பதந்தி. தத்தே²வ சுண்ணவிசுண்ணா ஹுத்வா அபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி.
அதா²னுக்கமேன ஹேட்டா² மஹாபத²வியா வாதோ ஸமுட்ட²ஹித்வா பத²விம் பரிவத்தேத்வா உத்³த⁴ம்மூலம் கத்வா ஆகாஸே கி²பதி. யோஜனஸதப்பமாணாபி பத²விப்பதே³ஸா த்³வியோஜனதியோஜனசதுயோஜனபஞ்சயோஜனஸதப்பமாணாபி பி⁴ஜ்ஜித்வா வாதவேகே³ன கி²த்தா ஆகாஸேயேவ சுண்ணவிசுண்ணா ஹுத்வா அபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி. சக்கவாளபப்³ப³தம்பி ஸினேருபப்³ப³தம்பி வாதோ உக்கி²பித்வா ஆகாஸே கி²பதி. தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் அபி⁴ஹந்த்வா சுண்ணவிசுண்ணா ஹுத்வா வினஸ்ஸந்தி. ஏதேனேவ உபாயேன பு⁴ம்மட்ட²கவிமானானி ச ஆகாஸட்ட²கவிமானானி ச வினாஸேந்தோ ச²காமாவசரதே³வலோகே வினாஸேத்வா கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளானி வினாஸேதி. தத்த² சக்கவாளா சக்கவாளேஹி ஹிமவந்தா ஹிமவந்தேஹி ஸினேரூ ஸினேரூஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமாக³ந்த்வா சுண்ணவிசுண்ணா ஹுத்வா வினஸ்ஸந்தி. பத²விதோ யாவ ததியஜ்ஜா²னபூ⁴மிம் வாதோ க³ண்ஹாதி. தத்த² தயோபி ப்³ரஹ்மலோகே வினாஸேத்வா வேஹப்ப²லம் ஆஹச்ச திட்ட²தி. ஏவம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரக³தம் வினாஸேத்வா ஸயம்பி வினஸ்ஸதி. ஹேட்டா²ஆகாஸேன ஸஹ உபரிஆகாஸோ ஏகோ ஹோதி மஹந்த⁴காரோதி ஸப்³ப³ம் வுத்தஸதி³ஸம். இத⁴ பன ஸுப⁴கிண்ஹப்³ரஹ்மலோகம் ஆதி³ம் கத்வா லோகோ பாதுப⁴வதி. வேஹப்ப²லதோ ச சவித்வா ஸுப⁴கிண்ஹட்டா²னாதீ³ஸு ஸத்தா நிப்³ப³த்தந்தி.
தத்த² கப்பவினாஸகமஹாமேக⁴தோ யாவ கப்பவினாஸகவாதூபச்சே²தோ³, இத³மேகம் அஸங்க்²யேய்யம். வாதூபச்சே²த³தோ யாவ ஸம்பத்திமஹாமேகோ⁴, இத³ம் து³தியம் அஸங்க்²யேய்யம்…பே… இமானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி ஏகோ மஹாகப்போ ஹோதி. ஏவம் வாதேன வினாஸோ ச ஸண்ட²ஹனஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம்.
409. கிம்காரணா ஏவம் லோகோ வினஸ்ஸதி? அகுஸலமூலகாரணா. அகுஸலமூலேஸு ஹி உஸ்ஸன்னேஸு ஏவம் லோகோ வினஸ்ஸதி. ஸோ ச கோ² ராகே³ உஸ்ஸன்னதரே அக்³கி³னா வினஸ்ஸதி. தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே உத³கேன வினஸ்ஸதி. கேசி பன தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே அக்³கி³னா. ராகே³ உஸ்ஸன்னதரே உத³கேனாதி வத³ந்தி. மோஹே உஸ்ஸன்னதரே வாதேன வினஸ்ஸதி. ஏவம் வினஸ்ஸந்தோபி ச நிரந்தரமேவ ஸத்தவாரே அக்³கி³னா வினஸ்ஸதி. அட்ட²மே வாரே உத³கேன. புன ஸத்தவாரே அக்³கி³னா. அட்ட²மே வாரே உத³கேனாதி ஏவம் அட்ட²மே அட்ட²மே வாரே வினஸ்ஸந்தோ ஸத்தக்க²த்தும் உத³கேன வினஸ்ஸித்வா புன ஸத்தவாரே அக்³கி³னா நஸ்ஸதி. ஏத்தாவதா தேஸட்டி² கப்பா அதீதா ஹோந்தி. ஏத்த²ந்தரே உத³கேன நஸ்ஸனவாரம் ஸம்பத்தம்பி படிபா³ஹித்வா லத்³தோ⁴காஸோ வாதோ பரிபுண்ணசதுஸட்டி²கப்பாயுகே ஸுப⁴கிண்ஹே வித்³த⁴ம்ஸேந்தோ லோகம் வினாஸேதி.
410. புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தோபி ச கப்பானுஸ்ஸரணகோ பி⁴க்கு² ஏதேஸு கப்பேஸு அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே அனுஸ்ஸரதி. கத²ம்? ‘‘அமுத்ராஸி’’ந்திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.244) நயேன.
தத்த² அமுத்ராஸிந்தி அமும்ஹி ஸம்வட்டகப்பே அஹம் அமும்ஹி ப⁴வே வா யோனியா வா க³தியா வா விஞ்ஞாணட்டி²தியா வா ஸத்தாவாஸே வா ஸத்தனிகாயே வா ஆஸிம். ஏவம்னாமோதி திஸ்ஸோ வா பு²ஸ்ஸோ வா. ஏவம்கோ³த்தோதி கச்சானோ வா கஸ்ஸபோ வா. இத³மஸ்ஸ அதீதப⁴வே அத்தனோ நாமகோ³த்தானுஸ்ஸரணவஸேன வுத்தம். ஸசே பன தஸ்மிம் காலே அத்தனோ வண்ணஸம்பத்திம் வா லூக²பணீதஜீவிகபா⁴வம் வா ஸுக²து³க்க²ப³ஹுலதம் வா அப்பாயுகதீ³கா⁴யுகபா⁴வம் வா அனுஸ்ஸரிதுகாமோ ஹோதி, தம்பி அனுஸ்ஸரதியேவ. தேனாஹ ‘‘ஏவம்வண்ணோ…பே… ஏவமாயுபரியந்தோ’’தி.
தத்த² ஏவம்வண்ணோதி ஓதா³தோ வா ஸாமோ வா. ஏவமாஹாரோதி ஸாலிமம்ஸோத³னாஹாரோ வா பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ வா. ஏவம் ஸுக²து³க்க²படிஸம்வேதீ³தி அனேகப்பகாரேன காயிகசேதஸிகானம் ஸாமிஸனிராமிஸாதி³ப்பபே⁴தா³னம் வா ஸுக²து³க்கா²னம் படிஸம்வேதீ³. ஏவமாயுபரியந்தோதி ஏவம் வஸ்ஸஸதபரிமாணாயுபரியந்தோ வா சதுராஸீதிகப்பஸதஸஹஸ்ஸாயுபரியந்தோ வா. ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ந்தி ஸோஹம் ததோ ப⁴வதோ யோனிதோ க³திதோ விஞ்ஞாணட்டி²திதோ ஸத்தாவாஸதோ ஸத்தனிகாயதோ வா சுதோ புன அமுகஸ்மிம் நாம ப⁴வே யோனியா க³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தியா ஸத்தாவாஸே ஸத்தனிகாயே வா உத³பாதி³ம். தத்ராபாஸிந்தி அத² தத்ராபி ப⁴வே யோனியா க³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தியா ஸத்தாவாஸே ஸத்தனிகாயே வா புன அஹோஸிம். ஏவம்னாமோதிஆதி³ வுத்தனயமேவ.
அபிச யஸ்மா அமுத்ராஸிந்தி இத³ம் அனுபுப்³பே³ன ஆரோஹந்தஸ்ஸ யாவதி³ச்ச²கம் அனுஸ்ஸரணம். ஸோ ததோ சுதோதி படினிவத்தந்தஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணம், தஸ்மா ‘‘இதூ⁴பபன்னோ’’தி இமிஸ்ஸா இதூ⁴பபத்தியா அனந்தரமேவஸ்ஸ உபபத்திட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அமுத்ர உத³பாதி³’’ந்தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராபாஸிந்தி ஏவமாதி³ பனஸ்ஸ தத்ர இமிஸ்ஸா உபபத்தியா அனந்தரே உபபத்திட்டா²னே நாமகோ³த்தாதீ³னம் அனுஸ்ஸரணத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோதி ஸ்வாஹம் ததோ அனந்தரூபபத்திட்டா²னதோ சுதோ இத⁴ அஸுகஸ்மிம் நாம க²த்தியகுலே வா ப்³ராஹ்மணகுலே வா நிப்³ப³த்தோதி. இதீதி ஏவம். ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸந்தி நாமகோ³த்தவஸேன ஸஉத்³தே³ஸம், வண்ணாதி³வஸேன ஸாகாரம். நாமகோ³த்தேன ஹி ஸத்தோ திஸ்ஸோ கஸ்ஸபோதி உத்³தி³ஸீயதி. வண்ணாதீ³ஹி ஸாமோ ஓதா³தோதி நானத்ததோ பஞ்ஞாயதி. தஸ்மா நாமகோ³த்தம் உத்³தே³ஸோ, இதரே ஆகாரா. அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸமனுஸ்ஸரதீதி இத³ம் உத்தானத்த²மேவாதி.
புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணகதா² நிட்டி²தா.
சுதூபபாதஞாணகதா²
411. ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணகதா²ய சுதூபபாதஞாணாயாதி (தீ³. நி. 1.247) சுதியா ச உபபாதே ச ஞாணாய. யேன ஞாணேன ஸத்தானம் சுதி ச உபபாதோ ச ஞாயதி, தத³த்த²ம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதீதி பரிகம்மசித்தம் அபி⁴னீஹரதி சேவ அபி⁴னின்னாமேதி ச. ஸோதி ஸோ கதசித்தாபி⁴னீஹாரோ பி⁴க்கு². தி³ப்³பே³னாதிஆதீ³ஸு பன தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா தி³ப்³ப³ம். தே³வதானஞ்ஹி ஸுசரிதகம்மனிப்³ப³த்தம் பித்தஸேம்ஹருஹிராதீ³ஹி அபலிபு³த்³த⁴ம் உபக்கிலேஸவிமுத்ததாய தூ³ரேபி ஆரம்மணம் ஸம்படிச்ச²னஸமத்த²ம் தி³ப்³ப³ம் பஸாத³சக்கு² ஹோதி. இத³ஞ்சாபி வீரியபா⁴வனாப³லனிப்³ப³த்தம் ஞாணசக்கு² தாதி³ஸமேவாதி தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா தி³ப்³ப³ம். தி³ப்³ப³விஹாரவஸேன படிலத்³த⁴த்தா அத்தனா ச தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாபி தி³ப்³ப³ம். ஆலோகபரிக்³க³ஹேன மஹாஜுதிகத்தாபி தி³ப்³ப³ம். திரோகுட்டாதி³க³தரூபத³ஸ்ஸனேன மஹாக³திகத்தாபி தி³ப்³ப³ம். தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.
த³ஸ்ஸனட்டே²ன சக்கு². சக்கு²கிச்சகரணேன சக்கு²மிவாதிபி சக்கு². சுதூபபாதத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுத்தா விஸுத்³த⁴ம். யோ ஹி சுதிமத்தமேவ பஸ்ஸதி, ந உபபாதம். ஸோ உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. யோ உபபாதமத்தமேவ பஸ்ஸதி, ந சுதிம், ஸோ நவஸத்தபாதுபா⁴வதி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. யோ பன தது³ப⁴யம் பஸ்ஸதி, ஸோ யஸ்மா து³வித⁴ம்பி தம் தி³ட்டி²க³தம் அதிவத்ததி. தஸ்மாஸ்ஸ தம்த³ஸ்ஸனம் தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேது ஹோதி. உப⁴யம்பி சேதம் பு³த்³த⁴புத்தா பஸ்ஸந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘சுதூபபாதத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுத்தா விஸுத்³த⁴’’ந்தி.
மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா ரூபத³ஸ்ஸனேன அதிக்கந்தமானுஸகம், மானுஸகம் வா மம்ஸசக்கு²ம் அதிக்கந்தத்தா அதிக்கந்தமானுஸகந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன. ஸத்தே பஸ்ஸதீதி மனுஸ்ஸானம் மம்ஸசக்கு²னா விய ஸத்தே ஓலோகேதி.
சவமானே உபபஜ்ஜமானேதி ஏத்த² சுதிக்க²ணே உபபத்திக்க²ணே வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா த³ட்டு²ம் ந ஸக்கா. யே பன ஆஸன்னசுதிகா இதா³னி சவிஸ்ஸந்தி, தே சவமானா. யே ச க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கா ஸம்பதினிப்³ப³த்தாவ, தே உபபஜ்ஜமானாதி அதி⁴ப்பேதா. தே ஏவரூபே சவமானே ச உபபஜ்ஜமானே ச பஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி.
ஹீனேதி மோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா ஹீனானம் ஜாதிகுலபோ⁴கா³தீ³னம் வஸேன ஹீளிதே ஓஹீளிதே ஓஞ்ஞாதே அவஞ்ஞாதே. பணீதேதி அமோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா தப்³பி³பரீதே. ஸுவண்ணேதி அதோ³ஸனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா இட்ட²கந்தமனாபவண்ணயுத்தே. து³ப்³ப³ண்ணேதி தோ³ஸனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா அனிட்டா²கந்தஅமனாபவண்ணயுத்தே. அனபி⁴ரூபே விரூபேதிபி அத்தோ². ஸுக³தேதி ஸுக³திக³தே. அலோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே. து³க்³க³தேதி து³க்³க³திக³தே. லோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா த³லித்³தே³ அப்பன்னபானே.
யதா²கம்முபகே³தி யம் யம் கம்மம் உபசிதம், தேன தேன உபக³தே. தத்த² புரிமேஹி சவமானேதிஆதீ³ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சம் வுத்தம். இமினா பன பதே³ன யதா²கம்முபக³ஞாணகிச்சம். தஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ அயமுப்பத்திக்கமோ, இத⁴ பி⁴க்கு² ஹேட்டா² நிரயாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நேரயிகே ஸத்தே பஸ்ஸதி மஹாது³க்க²மனுப⁴வமானே. தம் த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சமேவ. ஸோ ஏவம் மனஸிகரோதி ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இமே ஸத்தா ஏதம் து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தீ’’தி. அத²ஸ்ஸ இத³ம் நாம கத்வாதி தம்கம்மாரம்மணம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ததா² உபரிதே³வலோகாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நந்த³னவனமிஸ்ஸகவனபா²ருஸகவனாதீ³ஸு ஸத்தே பஸ்ஸதி மஹாஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானே. தம்பி த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சமேவ. ஸோ ஏவம் மனஸிகரோதி ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இமே ஸத்தா ஏதம் ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தீ’’தி. அத²ஸ்ஸ இத³ம் நாம கத்வாதி தம்கம்மாரம்மணம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. இத³ம் யதா²கம்முபக³ஞாணம் நாம. இமஸ்ஸ விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தி², யதா² சிமஸ்ஸ, ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸாபி. தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கானேவ ஹி இமானி தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தி.
காயது³ச்சரிதேனாதிஆதீ³ஸு து³ட்டு² சரிதம், து³ட்ட²ம் வா சரிதம் கிலேஸபூதிகத்தாதி து³ச்சரிதம். காயேன து³ச்சரிதம், காயதோ வா உப்பன்னம் து³ச்சரிதந்தி காயது³ச்சரிதம், இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸமன்னாக³தாதி ஸமங்கீ³பூ⁴தா. அரியானம் உபவாத³காதி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகானம் அரியானம் அந்தமஸோ கி³ஹிஸோதாபன்னானம்பி அனத்த²காமா ஹுத்வா அந்திமவத்து²னா வா கு³ணபரித⁴ம்ஸனேன வா உபவாத³கா அக்கோஸகா க³ரஹகாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² நத்தி² இமேஸம் ஸமணத⁴ம்மோ, அஸ்ஸமணா ஏதேதி வத³ந்தோ அந்திமவத்து²னா உபவத³தி. நத்தி² இமேஸம் ஜா²னம் வா விமோக்கோ² வா மக்³கோ³ வா ப²லம் வாதிஆதீ³னி வத³ந்தோ கு³ணபரித⁴ம்ஸனவஸேன உபவத³தீதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச ஜானம் வா உபவதே³ய்ய அஜானம் வா, உப⁴யதா²பி அரியூபவாதோ³வ ஹோதி. பா⁴ரியம் கம்மம் ஆனந்தரியஸதி³ஸம் ஸக்³கா³வரணஞ்ச மக்³கா³வரணஞ்ச, ஸதேகிச்ச²ம் பன ஹோதி. தஸ்ஸ ஆவிபா⁴வத்த²ம் இத³ம் வத்து² வேதி³தப்³ப³ம்.
அஞ்ஞதரஸ்மிம் கிர கா³மே ஏகோ தே²ரோ ச த³ஹரபி⁴க்கு² ச பிண்டா³ய சரந்தி. தே பட²மக⁴ரேயேவ உளுங்கமத்தம் உண்ஹயாகு³ம் லபி⁴ம்ஸு. தே²ரஸ்ஸ ச குச்சி²வாதோ ருஜ்ஜ²தி. ஸோ சிந்தேஸி ‘‘அயம் யாகு³ மய்ஹம் ஸப்பாயா, யாவ ந ஸீதலா ஹோதி, தாவ நம் பிவாமீ’’தி. ஸோ மனுஸ்ஸேஹி உம்மாரத்தா²ய ஆஹடே தா³ருக²ண்டே³ நிஸீதி³த்வா பிவி. இதரோ தம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ ‘‘அதிகு²த்³தா³பி⁴பூ⁴தோ மஹல்லகோ, அம்ஹாகம் லஜ்ஜிதப்³ப³கம் அகாஸீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ கா³மே சரித்வா விஹாரம் க³ந்த்வா த³ஹரபி⁴க்கு²ம் ஆஹ ‘‘அத்தி² தே, ஆவுஸோ, இமஸ்மிம் ஸாஸனே பதிட்டா²’’தி? ஆம, ப⁴ந்தே, ஸோதாபன்னோ அஹந்தி. தேன ஹாவுஸோ, உபரிமக்³க³த்தா²ய வாயாமம் மா அகாஸி. கீ²ணாஸவோ தயா உபவதி³தோதி. ஸோ தம் க²மாபேஸி. தேனஸ்ஸ தம் கம்மம் பாகதிகம் அஹோஸி.
தஸ்மா யோ அஞ்ஞோபி அரியம் உபவத³தி, தேன க³ந்த்வா ஸசே அத்தனா வுட்³ட⁴தரோ ஹோதி, உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா ‘‘அஹம் ஆயஸ்மந்தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் மே க²மாஹீ’’தி க²மாபேதப்³போ³. ஸசே நவகதரோ ஹோதி, வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹே இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் மே க²மதா²’’தி க²மாபேதப்³போ³. ஸசே தி³ஸாபக்கந்தோ ஹோதி, ஸயம் வா க³ந்த்வா ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதி³கே வா பேஸேத்வா க²மாபேதப்³போ³.
ஸசே ச நாபி க³ந்தும், ந பேஸேதும் ஸக்கா ஹோதி, யே தஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கூ² வஸந்தி, தேஸம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ஸசே நவகதரா ஹோந்தி, உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா, ஸசே வுட்³ட⁴தரா, வுட்³டே⁴ வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜித்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, அஸுகம் நாம ஆயஸ்மந்தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், க²மது மே ஸோ ஆயஸ்மா’’தி வத்வா க²மாபேதப்³ப³ம். ஸம்முகா² அக²மந்தேபி ஏததே³வ கத்தப்³ப³ம்.
ஸசே ஏகசாரிகபி⁴க்கு² ஹோதி, நேவஸ்ஸ வஸனட்டா²னம், ந க³தட்டா²னம் பஞ்ஞாயதி, ஏகஸ்ஸ பண்டி³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, அஸுகம் நாம ஆயஸ்மந்தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் மே அனுஸ்ஸரதோ விப்படிஸாரோ ஹோதி, கிம் கரோமீ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸோ வக்க²தி ‘‘தும்ஹே மா சிந்தயித்த², தே²ரோ தும்ஹாகம் க²மதி, சித்தம் வூபஸமேதா²’’தி. தேனாபி அரியஸ்ஸ க³ததி³ஸாபி⁴முகே²ன அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா க²மதூதி வத்தப்³ப³ம். ஸசே ஸோ பரினிப்³பு³தோ ஹோதி, பரினிப்³பு³தமஞ்சட்டா²னம் க³ந்த்வா யாவஸிவதி²கம் க³ந்த்வாபி க²மாபேதப்³ப³ம். ஏவம் கதே நேவ ஸக்³கா³வரணம், ந மக்³கா³வரணம் ஹோதி, பாகதிகமேவ ஹோதீதி.
மிச்சா²தி³ட்டி²காதி விபரீதத³ஸ்ஸனா. மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னாதி மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன ஸமாதி³ன்னனானாவித⁴கம்மா, யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²மூலகேஸு காயகம்மாதீ³ஸு அஞ்ஞேபி ஸமாத³பேந்தி. ஏத்த² ச வசீது³ச்சரிதக்³க³ஹணேனேவ அரியூபவாதே³ மனோது³ச்சரிதக்³க³ஹணேன ச மிச்சா²தி³ட்டி²யா ஸங்க³ஹிதாயபி இமேஸம் த்³வின்னம் புன வசனம் மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். மஹாஸாவஜ்ஜோ ஹி அரியூபவாதோ³, ஆனந்தரியஸதி³ஸத்தா. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ, ஏவம் நிரயே’’தி (ம. நி. 1.149). மிச்சா²தி³ட்டி²தோ ச மஹாஸாவஜ்ஜதரம் நாம அஞ்ஞம் நத்தி². யதா²ஹ ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் மஹாஸாவஜ்ஜம், யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி². மிச்சா²தி³ட்டி²பரமானி, பி⁴க்க²வே, வஜ்ஜானீ’’தி (அ. நி. 1.310).
காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி உபாதி³ண்ணக்க²ந்த⁴பரிச்சாகா³. பரம்மரணாதி தத³னந்தரம் அபி⁴னிப்³ப³த்திக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணே. அத² வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபச்சே²தா³. பரம்மரணாதி சுதிசித்ததோ உத்³த⁴ம். அபாயந்தி ஏவமாதி³ ஸப்³ப³ம் நிரயவேவசனமேவ.
நிரயோ ஹி ஸக்³க³மோக்க²ஹேதுபூ⁴தா புஞ்ஞஸம்மதா அயா அபேதத்தா, ஸுகா²னம் வா ஆயஸ்ஸ அபா⁴வா அபாயோ. து³க்க²ஸ்ஸ க³தி படிஸரணந்தி து³க்³க³தி, தோ³ஸப³ஹுலதாய வா து³ட்டே²ன கம்முனா நிப்³ப³த்தா க³தீதி து³க்³க³தி. விவஸா நிபதந்தி ஏத்த² து³க்கடகாரினோதி வினிபாதோ. வினஸ்ஸந்தா வா ஏத்த² பதந்தி ஸம்பி⁴ஜ்ஜமானங்க³பச்சங்கா³திபி வினிபாதோ. நத்தி² ஏத்த² அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞிதோ அயோதி நிரயோ.
அத² வா அபாயக்³க³ஹணேன திரச்சா²னயோனிம் தீ³பேதி. திரச்சா²னயோனி ஹி அபாயோ ஸுக³திதோ அபேதத்தா, ந து³க்³க³தி மஹேஸக்கா²னம் நாக³ராஜாதீ³னம் ஸம்ப⁴வதோ. து³க்³க³திக்³க³ஹணேன பேத்திவிஸயம். ஸோ ஹி அபாயோ சேவ து³க்³க³தி ச, ஸுக³திதோ அபேதத்தா து³க்க²ஸ்ஸ ச க³திபூ⁴தத்தா. ந து வினிபாதோ அஸுரஸதி³ஸம் அவினிபதிதத்தா. வினிபாதக்³க³ஹணேன அஸுரகாயம். ஸோ ஹி யதா²வுத்தேன அத்தே²ன அபாயோ சேவ து³க்³க³தி ச ஸப்³ப³ஸமுஸ்ஸயேஹி ச வினிபதிதத்தா வினிபாதோதி வுச்சதி. நிரயக்³க³ஹணேன அவீசிஆதி³அனேகப்பகாரம் நிரயமேவாதி. உபபன்னாதி உபக³தா, தத்த² அபி⁴னிப்³ப³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. வுத்தவிபரியாயேன ஸுக்கபக்கோ² வேதி³தப்³போ³.
அயம் பன விஸேஸோ, தத்த² ஸுக³திக்³க³ஹணேன மனுஸ்ஸக³திபி ஸங்க³ய்ஹதி. ஸக்³க³க்³க³ஹணேன தே³வக³தியேவ. தத்த² ஸுந்த³ரா க³தீதி ஸுக³தி. ரூபாதீ³ஹி விஸயேஹி ஸுட்டு² அக்³கோ³தி ஸக்³கோ³. ஸோ ஸப்³போ³பி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோதி அயம் வசனத்தோ².
‘‘இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா’’திஆதி³ ஸப்³ப³ம் நிக³மனவசனம். ஏவம் தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா…பே… பஸ்ஸதீதி அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ².
412. ஏவம் பஸ்ஸிதுகாமேன பன ஆதி³கம்மிகேன குலபுத்தேன கஸிணாரம்மணம் அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னம் ஸப்³பா³காரேன அபி⁴னீஹாரக்க²மம் கத்வா ‘‘தேஜோகஸிணம், ஓதா³தகஸிணம், ஆலோககஸிண’’ந்தி இமேஸு தீஸு கஸிணேஸு அஞ்ஞதரம் ஆஸன்னம் காதப்³ப³ம். உபசாரஜ்ஜா²னகோ³சரம் கத்வா வட்³டே⁴த்வா ட²பேதப்³ப³ம். ந தத்த² அப்பனா உப்பாதே³தப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸசே ஹி உப்பாதே³தி, பாத³கஜ்ஜா²னனிஸ்ஸயம் ஹோதி, ந பரிகம்மனிஸ்ஸயம். இமேஸு ச பன தீஸு ஆலோககஸிணம்யேவ ஸேட்ட²தரம். தஸ்மா தம் வா இதரேஸம் வா அஞ்ஞதரம் கஸிணனித்³தே³ஸே வுத்தனயேன உப்பாதே³த்வா உபசாரபூ⁴மியம்யேவ ட²த்வா வட்³டே⁴தப்³ப³ம். வட்³ட⁴னானயோபி சஸ்ஸ தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.
வட்³டி⁴தட்டா²னஸ்ஸ அந்தோயேவ ரூபக³தம் பஸ்ஸிதப்³ப³ம். ரூபக³தம் பஸ்ஸதோ பனஸ்ஸ பரிகம்மஸ்ஸ வாரோ அதிக்கமதி. ததோ ஆலோகோ அந்தரதா⁴யதி. தஸ்மிம் அந்தரஹிதே ரூபக³தம்பி ந தி³ஸ்ஸதி. அதா²னேன புனப்புனம் பாத³கஜ்ஜா²னமேவ பவிஸித்வா ததோ வுட்டா²ய ஆலோகோ ப²ரிதப்³போ³. ஏவம் அனுக்கமேன ஆலோகோ தா²மக³தோ ஹோதீதி ஏத்த² ஆலோகோ ஹோதூதி யத்தகம் டா²னம் பரிச்சி²ந்த³தி, தத்த² ஆலோகோ திட்ட²தியேவ. தி³வஸம்பி நிஸீதி³த்வா பஸ்ஸதோ ரூபத³ஸ்ஸனம் ஹோதி. ரத்திம் திணுக்காய மக்³க³படிபன்னோ சேத்த² புரிஸோ ஓபம்மம்.
ஏகோ கிர ரத்திம் திணுக்காய மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி. தஸ்ஸ ஸா திணுக்கா விஜ்ஜா²யி. அத²ஸ்ஸ ஸமவிஸமானி ந பஞ்ஞாயிம்ஸு. ஸோ தம் திணுக்கம் பூ⁴மியம் க⁴ம்ஸித்வா திணுக்கா புன உஜ்ஜாலேஸி. ஸா பஜ்ஜலித்வா புரிமாலோகதோ மஹந்ததரம் ஆலோகம் அகாஸி. ஏவம் புனப்புனம் விஜ்ஜா²தம் உஜ்ஜாலயதோ கமேன ஸூரியோ உட்டா²ஸி. ஸூரியே உட்டி²தே உக்காய கம்மம் நத்தீ²தி தம் ச²ட்³டே³த்வா தி³வஸம்பி அக³மாஸி. தத்த² உக்காலோகோ விய பரிகம்மகாலே கஸிணாலோகோ. உக்காய விஜ்ஜா²தாய ஸமவிஸமானம் அத³ஸ்ஸனம் விய ரூபக³தம் பஸ்ஸதோ பரிகம்மஸ்ஸ வாராதிக்கமேன ஆலோகே அந்தரஹிதே ரூபக³தானம் அத³ஸ்ஸனம். உக்காய க⁴ம்ஸனம் விய புனப்புனம் பவேஸனம். உக்காய புரிமாலோகதோ மஹந்ததராலோககரணம் விய புன பரிகம்மம் கரோதோ ப³லவதராலோகப²ரணம். ஸூரியுட்டா²னம் விய தா²மக³தாலோகஸ்ஸ யதா²பரிச்சே²தே³ன டா²னம். திணுக்கம் ச²ட்³டே³த்வா தி³வஸம்பி க³மனம் விய பரித்தாலோகம் ச²ட்³டே³த்வா தா²மக³தேனாலோகேன தி³வஸம்பி ரூபத³ஸ்ஸனம்.
தத்த² யதா³ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மம்ஸசக்கு²ஸ்ஸ அனாபாத²க³தம் அந்தோகுச்சி²க³தம் ஹத³யவத்து²னிஸ்ஸிதம் ஹேட்டா²பத²வீதலனிஸ்ஸிதம் திரோகுட்டபப்³ப³தபாகாரக³தம் பரசக்கவாளக³தந்தி இத³ம் ரூபம் ஞாணசக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, மம்ஸசக்கு²னா தி³ஸ்ஸமானம் விய ஹோதி, ததா³ தி³ப்³ப³சக்கு² உப்பன்னம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ததே³வ சேத்த² ரூபத³ஸ்ஸனஸமத்த²ம், ந புப்³ப³பா⁴க³சித்தானி.
தம் பனேதம் புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பரிப³ந்தோ⁴ ஹோதி. கஸ்மா? ஸோ ஹி யஸ்மா யத்த² யத்த² ஆலோகோ ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தி, தம் தம் பத²வீஸமுத்³த³பப்³ப³தே வினிவிஜ்ஜி²த்வாபி ஏகாலோகம் ஹோதி, அத²ஸ்ஸ தத்த² ப⁴யானகானி யக்க²ரக்க²ஸாதி³ரூபானி பஸ்ஸதோ ப⁴யம் உப்பஜ்ஜதி. யேன சித்தவிக்கே²பம் பத்வா ஜா²னவிப்³ப⁴ந்தகோ ஹோதி, தஸ்மா ரூபத³ஸ்ஸனே அப்பமத்தேன ப⁴விதப்³ப³ம்.
தத்ராயம் தி³ப்³ப³சக்கு²னோ உப்பத்திக்கமோ. வுத்தப்பகாரமேதம் ரூபமாரம்மணம் கத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனே உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தே⁴ ததே³வ ரூபம் ஆரம்மணம் கத்வா சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸப்³ப³ம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி புப்³ப³பா⁴க³சித்தானி ஸவிதக்கஸவிசாரானி காமாவசரானி. பரியோஸானே அத்த²ஸாத⁴கசித்தம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம் ரூபாவசரம். தேன ஸஹஜாதம் ஞாணம் ஸத்தானம் சுதூபபாதே ஞாணந்திபி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணந்திபி வுச்சதீதி.
சுதூபபாதஞாணகதா² நிட்டி²தா.
பகிண்ணககதா²
413. இதி பஞ்சக்க²ந்த⁴விதூ³, பஞ்ச அபி⁴ஞ்ஞா அவோச யா நாதோ²;
தா ஞத்வா தாஸு அயம், பகிண்ணககதா²பி விஞ்ஞேய்யா.
ஏதாஸு ஹி யதே³தம் சுதூபபாதஞாணஸங்கா²தம் தி³ப்³ப³சக்கு², தஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஞ்ச யதா²கம்முபக³ஞாணஞ்சாதி த்³வேபி பரிப⁴ண்ட³ஞாணானி ஹோந்தி. இதி இமானி ச த்³வே இத்³தி⁴விதா⁴தீ³னி ச பஞ்சாதி ஸத்த அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானி இதா⁴க³தானி. இதா³னி தேஸம் ஆரம்மணவிபா⁴கே³ அஸம்மோஹத்த²ம் –
ஆரம்மணத்திகா வுத்தா, யே சத்தாரோ மஹேஸினா;
ஸத்தன்னமபி ஞாணானம், பவத்திம் தேஸு தீ³பயே.
தத்ராயம் தீ³பனா. சத்தாரோ ஹி ஆரம்மணத்திகா மஹேஸினா வுத்தா. கதமே சத்தாரோ? பரித்தாரம்மணத்திகோ, மக்³கா³ரம்மணத்திகோ, அதீதாரம்மணத்திகோ, அஜ்ஜ²த்தாரம்மணத்திகோதி (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 13, 16, 19, 21).
414. தத்த² இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தஅதீதானாக³தபச்சுப்பன்னஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன ஸத்தஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி யதா³ காயம் சித்தஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன க³ந்துகாமோ சித்தவஸேன காயம் பரிணாமேதி, மஹக்³க³தசித்தே ஸமோத³ஹதி ஸமாரோபேதி, ததா³ உபயோக³லத்³த⁴ம் ஆரம்மணம் ஹோதீதி கத்வா ரூபகாயாரம்மணதோ பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. யதா³ சித்தம் காயஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா தி³ஸ்ஸமானேன காயேன க³ந்துகாமோ காயவஸேன சித்தம் பரிணாமேதி, பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம் ரூபகாயே ஸமோத³ஹதி ஸமாரோபேதி, ததா³ உபயோக³லத்³த⁴ம் ஆரம்மணம் ஹோதீதி கத்வா மஹக்³க³தசித்தாரம்மணதோ மஹக்³க³தாரம்மணம் ஹோதி.
யஸ்மா பன ததே³வ சித்தம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் ஆரம்மணம் கரோதி, தஸ்மா அதீதாரம்மணம் ஹோதி. மஹாதா⁴துனிதா⁴னே மஹாகஸ்ஸபத்தே²ராதீ³னம் விய அனாக³தம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தானம் அனாக³தாரம்மணம் ஹோதி. மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ கிர மஹாதா⁴துனிதா⁴னம் கரோந்தோ ‘‘அனாக³தே அட்டா²ரஸவஸ்ஸாதி⁴கானி த்³வேவஸ்ஸஸதானி இமே க³ந்தா⁴ மா ஸுஸ்ஸிம்ஸு, புப்பா²னி மா மிலாயிம்ஸு, தீ³பா மா நிப்³பா³யிம்ஸூ’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1434) அதி⁴ட்ட²ஹி. ஸப்³ப³ம் ததே²வ அஹோஸி. அஸ்ஸகு³த்தத்தே²ரோ வத்தனியஸேனாஸனே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸுக்க²ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜமானம் தி³ஸ்வா உத³கஸோண்டி³ம் தி³வஸே தி³வஸே புரேப⁴த்தே த³தி⁴ரஸம் ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²ஸி. புரேப⁴த்தே க³ஹிதம் த³தி⁴ரஸம் ஹோதி. பச்சா²ப⁴த்தே பாகதிகஉத³கமேவ (த⁴. ஸ. அட்ட². 1434). காயம் பன சித்தஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன க³மனகாலே பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதி.
காயவஸேன சித்தம், சித்தவஸேன வா காயம் பரிணாமனகாலே அத்தனோ குமாரகவண்ணாதி³னிம்மானகாலே ச ஸகாயசித்தானம் ஆரம்மணகரணதோ அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம் ஹோதி. ப³ஹித்³தா⁴ ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³த³ஸ்ஸனகாலே பன ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணந்தி ஏவம் தாவ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ ஸத்தஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.
415. தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துஞாணம் பரித்தபச்சுப்பன்னஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன சதூஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி யஸ்மா ஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கரோதி, ஸத்³தோ³ ச பரித்தோ, தஸ்மா பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. விஜ்ஜமானம்யேவ பன ஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தனதோ பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதி. தம் அத்தனோ குச்சி²ஸத்³த³ஸவனகாலே அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம். பரேஸம் ஸத்³த³ஸவனகாலே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணந்தி ஏவம் தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துஞாணஸ்ஸ சதூஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.
416. சேதோபரியஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தஅப்பமாணமக்³க³அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி பரேஸம் காமாவசரசித்தஜானனகாலே பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. ரூபாவசரஅரூபாவசரசித்தஜானனகாலே மஹக்³க³தாரம்மணம் ஹோதி. மக்³க³ப²லஜானனகாலே அப்பமாணாரம்மணம் ஹோதி.
ஏத்த² ச புது²ஜ்ஜனோ ஸோதாபன்னஸ்ஸ சித்தம் ந ஜானாதி. ஸோதாபன்னோ வா ஸகதா³கா³மிஸ்ஸாதி ஏவம் யாவ அரஹதோ நேதப்³ப³ம். அரஹா பன ஸப்³பே³ஸம் சித்தம் ஜானாதி. அஞ்ஞோபி ச உபரிமோ ஹேட்டி²மஸ்ஸாதி அயம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. மக்³க³சித்தாரம்மணகாலே மக்³கா³ரம்மணம் ஹோதி. யதா³ பன அதீதே ஸத்ததி³வஸப்³ப⁴ந்தரே ச அனாக³தே ஸத்ததி³வஸப்³ப⁴ந்தரே ச பரேஸம் சித்தம் ஜானாதி, ததா³ அதீதாரம்மணம் அனாக³தாரம்மணஞ்ச ஹோதி.
கத²ம் பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதி. பச்சுப்பன்னம் நாம திவித⁴ம் – க²ணபச்சுப்பன்னம், ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம், அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னஞ்ச. தத்த² உப்பாத³ட்டி²திப⁴ங்க³ப்பத்தம் க²ணபச்சுப்பன்னம். ஏகத்³வேஸந்ததிவாரபரியாபன்னம் ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம். தத்த² அந்த⁴காரே நிஸீதி³த்வா ஆலோகட்டா²னம் க³தஸ்ஸ ந தாவ ஆரம்மணம் பாகடம் ஹோதி, யாவ பன தம் பாகடம் ஹோதி, ஏத்த²ந்தரே ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா வேதி³தப்³பா³. ஆலோகட்டா²னே விசரித்வா ஓவரகம் பவிட்ட²ஸ்ஸாபி ந தாவ ஸஹஸா ரூபம் பாகடம் ஹோதி, யாவ பன தம் பாகடம் ஹோதி, ஏத்த²ந்தரே ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா வேதி³தப்³பா³. தூ³ரே ட²த்வா பன ரஜகானம் ஹத்த²விகாரம், க⁴ண்டி³பே⁴ரீஆகோடனவிகாரஞ்ச தி³ஸ்வாபி ந தாவ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, யாவ பன தம் ஸுணாதி, ஏதஸ்மிம்பி அந்தரே ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் தாவ மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா.
ஸம்யுத்தபா⁴ணகா பன ரூபஸந்ததி அரூபஸந்ததீதி த்³வே ஸந்ததியோ வத்வா உத³கம் அக்கமித்வா க³தஸ்ஸ யாவ தீரே அக்கந்தஉத³கலேகா² ந விப்பஸீத³தி, அத்³தா⁴னதோ ஆக³தஸ்ஸ யாவ காயே உஸுமபா⁴வோ ந வூபஸம்மதி, ஆதபா ஆக³ந்த்வா க³ப்³ப⁴ம் பவிட்ட²ஸ்ஸ யாவ அந்த⁴காரபா⁴வோ ந விக³ச்ச²தி, அந்தோக³ப்³பே⁴ கம்மட்டா²னம் மனஸி கரித்வா தி³வா வாதபானம் விவரித்வா ஓலோகேந்தஸ்ஸ யாவ அக்கீ²னம் ப²ந்த³னபா⁴வோ ந வூபஸம்மதி, அயம் ரூபஸந்ததி நாம. த்³வே தயோ ஜவனவாரா அரூபஸந்ததி நாமாதி வத்வா தது³ப⁴யம்பி ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம் நாமாதி வத³ந்தி.
ஏகப⁴வபரிச்சி²ன்னம் பன அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் நாம. யம் ஸந்தா⁴ய ப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தே ‘‘யோ சாவுஸோ, மனோ யே ச த⁴ம்மா உப⁴யமேதம் பச்சுப்பன்னம், தஸ்மிம் சே பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ப்படிப³த்³த⁴ம் ஹோதி விஞ்ஞாணம், ச²ந்த³ராக³ப்படிப³த்³த⁴த்தா விஞ்ஞாணஸ்ஸ தத³பி⁴னந்த³தி, தத³பி⁴னந்த³ந்தோ பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதீ’’தி (ம. நி. 3.284) வுத்தம். ஸந்ததிபச்சுப்பன்னஞ்சேத்த² அட்ட²கதா²ஸு ஆக³தம். அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் ஸுத்தே.
தத்த² கேசி க²ணபச்சுப்பன்னம் சித்தம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதீதி வத³ந்தி. கிம் காரணா? யஸ்மா இத்³தி⁴மதோ ச பரஸ்ஸ ச ஏகக்க²ணே சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி. இத³ஞ்ச நேஸம் ஓபம்மம், யதா² ஆகாஸே கி²த்தே புப்ப²முட்டி²ம்ஹி அவஸ்ஸம் ஏகம் புப்ப²ம் ஏகஸ்ஸ வண்டேன வண்டம் படிவிஜ்ஜ²தி, ஏவம் பரஸ்ஸ சித்தம் ஜானிஸ்ஸாமீதி ராஸிவஸேன மஹாஜனஸ்ஸ சித்தே ஆவஜ்ஜிதே அவஸ்ஸம் ஏகஸ்ஸ சித்தம் ஏகேன சித்தேன உப்பாத³க்க²ணே வா டி²திக்க²ணே வா ப⁴ங்க³க்க²ணே வா படிவிஜ்ஜ²தீதி. தம் பன வஸ்ஸஸதம்பி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம்பி ஆவஜ்ஜந்தோ யேன ச சித்தேன ஆவஜ்ஜதி, யேன ச ஜானாதி. தேஸம் த்³வின்னம் ஸஹடா²னாபா⁴வதோ ஆவஜ்ஜனஜவனானஞ்ச அனிட்ட²ட்டா²னே நானாரம்மணபா⁴வப்பத்திதோ³ஸதோ அயுத்தந்தி அட்ட²கதா²ஸு படிக்கி²த்தம்.
ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம் பன அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னஞ்ச ஆரம்மணம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² யம் வத்தமானஜவனவீதி²தோ அதீதானாக³தவஸேன த்³வித்திஜவனவீதி²பரிமாணே காலே பரஸ்ஸ சித்தம், தம் ஸப்³ப³ம்பி ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம் நாம. ‘‘அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் பன ஜவனவாரேன தீ³பேதப்³ப³’’ந்தி ஸம்யுத்தட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தம் ஸுட்டு² வுத்தம்.
தத்ராயம் தீ³பனா, இத்³தி⁴மா பரஸ்ஸ சித்தம் ஜானிதுகாமோ ஆவஜ்ஜதி, ஆவஜ்ஜனம் க²ணபச்சுப்பன்னம் ஆரம்மணம் கத்வா தேனேவ ஸஹ நிருஜ்ஜ²தி. ததோ சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி. யேஸம் பச்சி²மம் இத்³தி⁴சித்தம், ஸேஸானி காமாவசரானி, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி ததே³வ நிருத்³த⁴ம் சித்தமாரம்மணம் ஹோதி, ந ச தானி நானாரம்மணானி ஹோந்தி, அத்³தா⁴வஸேன பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா. ஏகாரம்மணத்தேபி ச இத்³தி⁴சித்தமேவ பரஸ்ஸ சித்தம் ஜானாதி, ந இதரானி. யதா² சக்கு²த்³வாரே சக்கு²விஞ்ஞாணமேவ ரூபம் பஸ்ஸதி, ந இதரானீதி. இதி இத³ம் ஸந்ததிபச்சுப்பன்னஸ்ஸ சேவ அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னஸ்ஸ ச வஸேன பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதி. யஸ்மா வா ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம்பி அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னேயேவ பததி, தஸ்மா அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னவஸேனேவேதம் பச்சுப்பன்னாரம்மணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பரஸ்ஸ சித்தாரம்மணத்தாயேவ பன ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம் ஹோதீதி ஏவம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.
417. புப்³பே³னிவாஸஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தஅப்பமாணமக்³க³அதீதஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னவத்தப்³பா³ரம்மணவஸேன அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி காமாவசரக்க²ந்தா⁴னுஸ்ஸரணகாலே பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. ரூபாவசராரூபாவசரக்க²ந்தா⁴னுஸ்ஸரணகாலே மஹக்³க³தாரம்மணம். அதீதே அத்தனா பரேஹி வா பா⁴விதமக்³க³ம் ஸச்சி²கதப²லஞ்ச அனுஸ்ஸரணகாலே அப்பமாணாரம்மணம். பா⁴விதமக்³க³மேவ அனுஸ்ஸரணகாலே மக்³கா³ரம்மணம். நியமதோ பனேதம் அதீதாரம்மணமேவ.
தத்த² கிஞ்சாபி சேதோபரியஞாணயதா²கம்முபக³ஞாணானிபி அதீதாரம்மணானி ஹோந்தி, அத² கோ² தேஸம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ ஸத்ததி³வஸப்³ப⁴ந்தராதீதம் சித்தமேவ ஆரம்மணம். தஞ்ஹி அஞ்ஞம் க²ந்த⁴ம் வா க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ம் வா ந ஜானாதி. மக்³க³ஸம்பயுத்தசித்தாரம்மணத்தா பன பரியாயதோ மக்³கா³ரம்மணந்தி வுத்தம். யதா²கம்முபக³ஞாணஸ்ஸ ச அதீதம் சேதனாமத்தமேவ ஆரம்மணம். புப்³பே³னிவாஸஞாணஸ்ஸ பன அதீதா க²ந்தா⁴ க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ஞ்ச கிஞ்சி அனாரம்மணம் நாம நத்தி². தஞ்ஹி அதீதக்க²ந்த⁴க²ந்த⁴படிப³த்³தே⁴ஸு த⁴ம்மேஸு ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக³திகம் ஹோதீதி அயம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. அயமேத்த² அட்ட²கதா²னயோ. யஸ்மா பன ‘‘குஸலா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ யதா²கம்முபக³ஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.404) பட்டா²னே வுத்தம். தஸ்மா சத்தாரோபி க²ந்தா⁴ சேதோபரியஞாணயதா²கம்முபக³ஞாணானம் ஆரம்மணா ஹோந்தி. தத்ராபி யதா²கம்முபக³ஞாணஸ்ஸ குஸலாகுஸலா ஏவாதி.
அத்தனோ க²ந்தா⁴னுஸ்ஸரணகாலே பனேதம் அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம். பரஸ்ஸ க²ந்தா⁴னுஸ்ஸரணகாலே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம். ‘‘அதீதே விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா அஹோஸி. தஸ்ஸ மாதா ப³ந்து⁴மதீ, பிதா ப³ந்து⁴மா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.12) நயேன நாமகோ³த்தபத²வீனிமித்தாதி³அனுஸ்ஸரணகாலே நவத்தப்³பா³ரம்மணம் ஹோதி. நாமகோ³த்தந்தி சேத்த² க²ந்தூ⁴பனிப³ந்தோ⁴ ஸம்முதிஸித்³தோ⁴ ப்³யஞ்ஜனத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, ந ப்³யஞ்ஜனம். ப்³யஞ்ஜனஞ்ஹி ஸத்³தா³யதனஸங்க³ஹிதத்தா பரித்தம் ஹோதி. யதா²ஹ ‘‘நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பரித்தாரம்மணா’’தி (விப⁴. 749). அயமேத்த² அம்ஹாகம் க²ந்தி. ஏவம் புப்³பே³னிவாஸஞாணஸ்ஸ அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.
418. தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் பரித்தபச்சுப்பன்னஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன சதூஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி யஸ்மா ரூபம் ஆரம்மணம் கரோதி, ரூபஞ்ச பரித்தம், தஸ்மா பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. விஜ்ஜமானேயேவ ச ரூபே பவத்தத்தா பச்சுப்பன்னாரம்மணம். அத்தனோ குச்சி²க³தாதி³ரூபத³ஸ்ஸனகாலே அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம். பரஸ்ஸ ரூபத³ஸ்ஸனகாலே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணந்தி ஏவம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ சதூஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.
419. அனாக³தம்ஸஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தஅப்பமாணமக்³க³அனாக³தஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னவத்தப்³பா³ரம்மணவஸேன அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி ‘‘அயம் அனாக³தே காமாவசரே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி ஜானனகாலே பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. ‘‘ரூபாவசரே அரூபாவசரே வா நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி ஜானனகாலே மஹக்³க³தாரம்மணம். ‘‘மக்³க³ம் பா⁴வேஸ்ஸதி, ப²லம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீ’’தி ஜானனகாலே அப்பமாணாரம்மணம். ‘‘மக்³க³ம் பா⁴வேஸ்ஸதி’’ச்சேவ ஜானனகாலே மக்³கா³ரம்மணம். நியமதோ பன தம் அனாக³தாரம்மணமேவ.
தத்த² கிஞ்சாபி சேதோபரியஞாணம்பி அனாக³தாரம்மணம் ஹோதி, அத² கோ² தஸ்ஸ ஸத்ததி³வஸப்³ப⁴ந்தரானாக³தம் சித்தமேவ ஆரம்மணம். தஞ்ஹி அஞ்ஞம் க²ந்த⁴ம் வா க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ம் வா ந ஜானாதி. அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸஞாணே வுத்தனயேன அனாக³தே அனாரம்மணம் நாம நத்தி². ‘‘அஹம் அமுத்ர நிப்³ப³த்திஸ்ஸாமீ’’தி ஜானனகாலே அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம். ‘‘அஸுகோ அமுத்ர நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி ஜானனகாலே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம். ‘‘அனாக³தே மேத்தேய்யோ ப⁴க³வா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி (தீ³. நி. 3.107). ஸுப்³ரஹ்மா நாமஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணோ பிதா ப⁴விஸ்ஸதி. ப்³ரஹ்மவதீ நாம ப்³ராஹ்மணீ மாதா’’திஆதி³னா பன நயேன நாமகோ³த்தஜானனகாலே புப்³பே³னிவாஸஞாணே வுத்தனயேனேவ ந வத்தப்³பா³ரம்மணம் ஹோதீதி ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.
420. யதா²கம்முபக³ஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தஅதீதஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன பஞ்சஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. கத²ம்? தஞ்ஹி காமாவசரகம்மஜானனகாலே பரித்தாரம்மணம் ஹோதி. ரூபாவசராரூபாவசரகம்மஜானனகாலே மஹக்³க³தாரம்மணம். அதீதமேவ ஜானாதீதி அதீதாரம்மணம். அத்தனோ கம்மம் ஜானனகாலே அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம். பரஸ்ஸ கம்மம் ஜானனகாலே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம் ஹோதி. ஏவம் யதா²கம்முபக³ஞாணஸ்ஸ பஞ்சஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³. யஞ்சேத்த² அஜ்ஜ²த்தாரம்மணஞ்சேவ ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணஞ்சாதி வுத்தம், தம் காலேன அஜ்ஜ²த்தம் காலேன ப³ஹித்³தா⁴ ஜானனகாலே அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம்பி ஹோதியேவாதி.
இதி ஸாது⁴ஜனபாமோஜ்ஜத்தா²ய கதே விஸுத்³தி⁴மக்³கே³
அபி⁴ஞ்ஞானித்³தே³ஸோ நாம
தேரஸமோ பரிச்சே²தோ³.