12. இத்³தி⁴வித⁴னித்³தே³ஸோ

அபி⁴ஞ்ஞாகதா²

365. இதா³னி யாஸம் லோகிகாபி⁴ஞ்ஞானம் வஸேன அயம் ஸமாதி⁴பா⁴வனா அபி⁴ஞ்ஞானிஸம்ஸாதி வுத்தா, தா அபி⁴ஞ்ஞா ஸம்பாதே³தும் யஸ்மா பத²வீகஸிணாதீ³ஸு அதி⁴க³தசதுத்த²ஜ்ஜா²னேன யோகி³னா யோகோ³ காதப்³போ³. ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ ஸா ஸமாதி⁴பா⁴வனா அதி⁴க³தானிஸம்ஸா சேவ ப⁴விஸ்ஸதி தி²ரதரா ச, ஸோ அதி⁴க³தானிஸம்ஸாய தி²ரதராய ஸமாதி⁴பா⁴வனாய ஸமன்னாக³தோ ஸுகே²னேவ பஞ்ஞாபா⁴வனம் ஸம்பாதே³ஸ்ஸதி. தஸ்மா அபி⁴ஞ்ஞாகத²ம் தாவ ஆரபி⁴ஸ்ஸாம.

ப⁴க³வதா ஹி அதி⁴க³தசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதீ⁴னம் குலபுத்தானம் ஸமாதி⁴பா⁴வனானிஸம்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ உத்தருத்தரி பணீதபணீதத⁴ம்மதே³ஸனத்த²ஞ்ச ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே இத்³தி⁴விதா⁴ய சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.238) நயேன இத்³தி⁴வித⁴ம், தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துஞாணம், சேதோபரியஞாணம், புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம், ஸத்தானம் சுதூபபாதே ஞாணந்தி பஞ்ச லோகிகாபி⁴ஞ்ஞா வுத்தா.

தத்த² ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதீதிஆதி³கம் இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் காதுகாமேன ஆதி³கம்மிகேன யோகி³னா ஓதா³தகஸிணபரியந்தேஸு அட்ட²ஸு கஸிணேஸு அட்ட² அட்ட² ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா –

கஸிணானுலோமதோ, கஸிணபடிலோமதோ, கஸிணானுலோமபடிலோமதோ, ஜா²னானுலோமதோ, ஜா²னபடிலோமதோ, ஜா²னானுலோமபடிலோமதோ, ஜா²னுக்கந்திகதோ, கஸிணுக்கந்திகதோ, ஜா²னகஸிணுக்கந்திகதோ, அங்க³ஸங்கந்திதோ, ஆரம்மணஸங்கந்திதோ, அங்கா³ரம்மணஸங்கந்திதோ, அங்க³வவத்தா²பனதோ, ஆரம்மணவவத்தா²பனதோதி.

இமேஹி சுத்³த³ஸஹி ஆகாரேஹி சித்தம் பரித³மேதப்³ப³ம்.

366. கதமம் பனேத்த² கஸிணானுலோமம்…பே… கதமம் ஆரம்மணவவத்தா²பனந்தி. இத⁴ பி⁴க்கு² பத²வீகஸிணே ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ ஆபோகஸிணேதி ஏவம் படிபாடியா அட்ட²ஸு கஸிணேஸு ஸதக்க²த்தும்பி ஸஹஸ்ஸக்க²த்தும்பி ஸமாபஜ்ஜதி, இத³ம் கஸிணானுலோமம் நாம.

ஓதா³தகஸிணதோ பன பட்டா²ய ததே²வ படிலோமக்கமேன ஸமாபஜ்ஜனம் கஸிணபடிலோமம் நாம.

பத²வீகஸிணதோ பட்டா²ய யாவ ஓதா³தகஸிணம், ஓதா³தகஸிணதோபி பட்டா²ய யாவ பத²வீகஸிணந்தி ஏவம் அனுலோமபடிலோமவஸேன புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜனம் கஸிணானுலோமபடிலோமம் நாம.

பட²மஜ்ஜா²னதோ பன பட்டா²ய படிபாடியா யாவ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம், தாவ புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜனம் ஜா²னானுலோமம் நாம.

நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனதோ பட்டா²ய யாவ பட²மஜ்ஜா²னம், தாவ புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜனம் ஜா²னபடிலோமம் நாம.

பட²மஜ்ஜா²னதோ பட்டா²ய யாவ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம், நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனதோ பட்டா²ய யாவ பட²மஜ்ஜா²னந்தி ஏவம் அனுலோமபடிலோமவஸேன புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜனம் ஜா²னானுலோமபடிலோமம் நாம.

பத²வீகஸிணே பன பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தத்தே²வ ததியம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ ததே³வ உக்³கா⁴டேத்வா ஆகாஸானஞ்சாயதனம், ததோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனந்தி ஏவம் கஸிணம் அனுக்கமித்வா ஜா²னஸ்ஸேவ ஏகந்தரிகபா⁴வேன உக்கமனம் ஜா²னுக்கந்திகம் நாம. ஏவம் ஆபோகஸிணாதி³மூலிகாபி யோஜனா காதப்³பா³.

பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா புன ததே³வ தேஜோகஸிணே, ததோ நீலகஸிணே, ததோ லோஹிதகஸிணேதி இமினா நயேன ஜா²னம் அனுக்கமித்வா கஸிணஸ்ஸேவ ஏகந்தரிகபா⁴வேன உக்கமனம் கஸிணுக்கந்திகம் நாம.

பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ தேஜோகஸிணே ததியம், நீலகஸிணம் உக்³கா⁴டேத்வா ஆகாஸானஞ்சாயதனம், லோஹிதகஸிணதோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனந்தி இமினா நயேன ஜா²னஸ்ஸ சேவ கஸிணஸ்ஸ ச உக்கமனம் ஜா²னகஸிணுக்கந்திகம் நாம.

பத²வீகஸிணே பன பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தத்தே²வ இதரேஸம்பி ஸமாபஜ்ஜனம் அங்க³ஸங்கந்திகம் நாம.

பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததே³வ ஆபோகஸிணே…பே… ததே³வ ஓதா³தகஸிணேதி ஏவம் ஸப்³ப³கஸிணேஸு ஏகஸ்ஸேவ ஜா²னஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனம் ஆரம்மணஸங்கந்திகம் நாம.

பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ஆபோகஸிணே து³தியம், தேஜோகஸிணே ததியம், வாயோகஸிணே சதுத்த²ம், நீலகஸிணம் உக்³கா⁴டேத்வா ஆகாஸானஞ்சாயதனம், பீதகஸிணதோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம், லோஹிதகஸிணதோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம், ஓதா³தகஸிணதோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி ஏவம் ஏகந்தரிகவஸேன அங்கா³னஞ்ச ஆரம்மணானஞ்ச ஸங்கமனம் அங்கா³ரம்மணஸங்கந்திகம் நாம.

பட²மம் ஜா²னம் பன பஞ்சங்கி³கந்தி வவத்த²பேத்வா து³தியம் திவங்கி³கம், ததியம் து³வங்கி³கம், ததா² சதுத்த²ம் ஆகாஸானஞ்சாயதனம்…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி ஏவம் ஜா²னங்க³மத்தஸ்ஸேவ வவத்தா²பனம் அங்க³வவத்தா²பனம் நாம.

ததா² இத³ம் பத²வீகஸிணந்தி வவத்த²பேத்வா இத³ம் ஆபோகஸிணம்…பே… இத³ம் ஓதா³தகஸிணந்தி ஏவம் ஆரம்மணமத்தஸ்ஸேவ வவத்தா²பனம் ஆரம்மணவவத்தா²பனம் நாம. அங்கா³ரம்மணவவத்தா²பனம்பி ஏகே இச்ச²ந்தி. அட்ட²கதா²ஸு பன அனாக³தத்தா அத்³தா⁴ தம் பா⁴வனாமுக²ம் ந ஹோதி.

367. இமேஹி பன சுத்³த³ஸஹி ஆகாரேஹி சித்தம் அபரித³மேத்வா புப்³பே³ அபா⁴விதபா⁴வனோ ஆதி³கம்மிகோ யோகா³வசரோ இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் ஸம்பாதே³ஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ஹி கஸிணபரிகம்மம்பி பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. கதகஸிணபரிகம்மஸ்ஸ நிமித்துப்பாத³னம் பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. உப்பன்னே நிமித்தே தம் வட்³டே⁴த்வா அப்பனாதி⁴க³மோ பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. அதி⁴க³தப்பனஸ்ஸ சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி சித்தபரித³மனம் பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி பரித³மிதசித்தஸ்ஸாபி இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் நாம பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. விகுப்³ப³னப்பத்தஸ்ஸாபி கி²ப்பனிஸந்திபா⁴வோ நாம பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ கி²ப்பனிஸந்தீ ஹோதி. தே²ரம்ப³த்த²லே மஹாரோஹணகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ கி³லானுபட்டா²னம் ஆக³தேஸு திம்ஸமத்தேஸு இத்³தி⁴மந்தஸஹஸ்ஸேஸு உபஸம்பதா³ய அட்ட²வஸ்ஸிகோ ரக்கி²தத்தே²ரோ விய. தஸ்ஸானுபா⁴வோ பத²வீகஸிணனித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 1.78 ஆத³யோ) வுத்தோயேவ. தம் பனஸ்ஸானுபா⁴வம் தி³ஸ்வா தே²ரோ ஆஹ ‘‘ஆவுஸோ, ஸசே ரக்கி²தோ நாப⁴விஸ்ஸ ஸப்³பே³ க³ரஹப்பத்தா அஸ்ஸாம ‘நாக³ராஜானம் ரக்கி²தும் நாஸக்கி²ம்ஸூ’தி. தஸ்மா அத்தனா க³ஹேத்வா விசரிதப்³ப³ம் ஆவுத⁴ம் நாம மலம் ஸோதே⁴த்வாவ க³ஹேத்வா விசரிதும் வட்டதீ’’தி. தே தே²ரஸ்ஸ ஓவாதே³ ட²த்வா திம்ஸஸஹஸ்ஸாபி பி⁴க்கூ² கி²ப்பனிஸந்தினோ அஹேஸும்.

கி²ப்பனிஸந்தியாபி ச ஸதி பரஸ்ஸ பதிட்டா²பா⁴வோ பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஹோதி, கி³ரிப⁴ண்ட³வாஹனபூஜாய மாரேன அங்கா³ரவஸ்ஸே பவத்திதே ஆகாஸே பத²விம் மாபேத்வா அங்கா³ரவஸ்ஸபரித்தாரகோ தே²ரோ விய.

ப³லவபுப்³ப³யோகா³னம் பன பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴அக்³க³ஸாவகாதீ³னம் வினாபி இமினா வுத்தப்பகாரேன பா⁴வனானுக்கமேன அரஹத்தபடிலாபே⁴னேவ இத³ஞ்ச இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் அஞ்ஞே ச படிஸம்பி⁴தா³தி³பே⁴தா³ கு³ணா இஜ்ஜ²ந்தி. தஸ்மா யதா² பிளந்த⁴னவிகதிம் கத்துகாமோ ஸுவண்ணகாரோ அக்³கி³த⁴மனாதீ³ஹி ஸுவண்ணம் முது³ம் கம்மஞ்ஞம் கத்வாவ கரோதி, யதா² ச பா⁴ஜனவிகதிம் கத்துகாமோ கும்ப⁴காரோ மத்திகம் ஸுபரிமத்³தி³தம் முது³ம் கத்வா கரோதி, ஏவமேவ ஆதி³கம்மிகேன இமேஹி சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி சித்தம் பரித³மேத்வா ச²ந்த³ஸீஸசித்தஸீஸவீரியஸீஸவீமம்ஸாஸீஸஸமாபஜ்ஜனவஸேன சேவ ஆவஜ்ஜனாதி³வஸீபா⁴வவஸேன ச முது³ம் கம்மஞ்ஞம் கத்வா இத்³தி⁴விதா⁴ய யோகோ³ கரணீயோ. புப்³ப³ஹேதுஸம்பன்னேன பன கஸிணேஸு சதுத்த²ஜ்ஜா²னமத்தே சிண்ணவஸினாபி காதும் வட்டதி. யதா² பனேத்த² யோகோ³ காதப்³போ³, தம் விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே’’திஆதி³மாஹ.

368. தத்ராயம் பாளினயானுஸாரேனேவ வினிச்ச²யகதா². தத்த² ஸோதி ஸோ அதி⁴க³தசதுத்த²ஜ்ஜா²னோ யோகீ³. ஏவந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னக்கமனித³ஸ்ஸனமேதம். இமினா பட²மஜ்ஜா²னாதி⁴க³மாதி³னா கமேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் படிலபி⁴த்வாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸமாஹிதேதி இமினா சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதே. சித்தேதி ரூபாவசரசித்தே. பரிஸுத்³தே⁴திஆதீ³ஸு பன உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வேன பரிஸுத்³தே⁴. பரிஸுத்³த⁴த்தாயேவ பரியோதா³தே, பப⁴ஸ்ஸரேதி வுத்தம் ஹோதி. ஸுகா²தீ³னம் பச்சயானம் கா⁴தேன விஹதராகா³தி³அங்க³ணத்தா அனங்க³ணே. அனங்க³ணத்தாயேவ விக³தூபக்கிலேஸே. அங்க³ணேன ஹி தம் சித்தம் உபக்கிலிஸ்ஸதி. ஸுபா⁴விதத்தா முது³பூ⁴தே, வஸீபா⁴வப்பத்தேதி வுத்தம் ஹோதி. வஸே வத்தமானம் ஹி சித்தம் முது³ந்தி வுச்சதி. முது³த்தாயேவ ச கம்மனியே, கம்மக்க²மே கம்மயோக்³கே³தி வுத்தம் ஹோதி. முது³ம் ஹி சித்தம் கம்மனியம் ஹோதி ஸுத³ந்தமிவ ஸுவண்ணம், தஞ்ச உப⁴யம்பி ஸுபா⁴விதத்தாயேவாதி. யதா²ஹ ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் பா⁴விதம் ப³ஹுலீகதம் முது³ஞ்ச ஹோதி கம்மனியஞ்ச, யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, சித்த’’ந்தி (அ. நி. 1.22).

ஏதேஸு பரிஸுத்³த⁴பா⁴வாதீ³ஸு டி²தத்தா டி²தே. டி²தத்தாயேவ ஆனேஞ்ஜப்பத்தே, அசலே நிரிஞ்ஜனேதி வுத்தம் ஹோதி. முது³கம்மஞ்ஞபா⁴வேன வா அத்தனோ வஸே டி²தத்தா டி²தே. ஸத்³தா⁴தீ³ஹி பரிக்³க³ஹிதத்தா ஆனேஞ்ஜப்பத்தே. ஸத்³தா⁴பரிக்³க³ஹிதம் ஹி சித்தம் அஸ்ஸத்³தி⁴யேன ந இஞ்ஜதி. வீரியபரிக்³க³ஹிதம் கோஸஜ்ஜேன ந இஞ்ஜதி. ஸதிபரிக்³க³ஹிதம் பமாதே³ன ந இஞ்ஜதி. ஸமாதி⁴பரிக்³க³ஹிதம் உத்³த⁴ச்சேன ந இஞ்ஜதி. பஞ்ஞாபரிக்³க³ஹிதம் அவிஜ்ஜாய ந இஞ்ஜதி. ஓபா⁴ஸக³தம் கிலேஸந்த⁴காரேன ந இஞ்ஜதி. இமேஹி ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பரிக்³க³ஹிதம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஹோதி. ஏவம் அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் சித்தம் அபி⁴னீஹாரக்க²மம் ஹோதி அபி⁴ஞ்ஞாஸச்சி²கரணீயானம் த⁴ம்மானம் அபி⁴ஞ்ஞாஸச்சி²கிரியாய.

அபரோ நயோ, சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதே. நீவரணதூ³ரபா⁴வேன பரிஸுத்³தே⁴. விதக்காதி³ஸமதிக்கமேன பரியோதா³தே. ஜா²னபடிலாப⁴பச்சயானம் இச்சா²வசரானம் அபா⁴வேன அனங்க³ணே. அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸானம் விக³மேன விக³தூபக்கிலேஸே. உப⁴யம்பி சேதம் அனங்க³ணஸுத்தவத்த²ஸுத்தானுஸாரேன (ம. நி. 1.57 ஆத³யோ) வேதி³தப்³ப³ம். வஸிப்பத்தியா முது³பூ⁴தே. இத்³தி⁴பாத³பா⁴வூபக³மேன கம்மனியே. பா⁴வனாபாரிபூரியா பணீதபா⁴வூபக³மேன டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே. யதா² ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஹோதி, ஏவம் டி²தேதி அத்தோ². ஏவம்பி அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் சித்தம் அபி⁴னீஹாரக்க²மம் ஹோதி அபி⁴ஞ்ஞாஸச்சி²கரணீயானம் த⁴ம்மானம் அபி⁴ஞ்ஞாஸச்சி²கிரியாய பாத³கம் பத³ட்டா²னபூ⁴தந்தி.

த³ஸஇத்³தி⁴கதா²

369. இத்³தி⁴விதா⁴ய சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதீதி ஏத்த² இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴, நிப்ப²த்திஅத்தே²ன படிலாப⁴ட்டே²ன சாதி வுத்தம் ஹோதி. யஞ்ஹி நிப்ப²ஜ்ஜதி படிலப்³ப⁴தி ச, தம் இஜ்ஜ²தீதி வுச்சதி. யதா²ஹ ‘‘காமம் காமயமானஸ்ஸ, தஸ்ஸ சேதம் ஸமிஜ்ஜ²தீ’’தி (ஸு. நி. 772). ததா² ‘‘நேக்க²ம்மம் இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, படிஹரதீதி பாடிஹாரியம். அரஹத்தமக்³கோ³ இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, படிஹரதீதி பாடிஹாரிய’’ந்தி (படி. ம. 3.32).

அபரோ நயோ, இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴. உபாயஸம்பதா³யேதமதி⁴வசனம். உபாயஸம்பதா³ ஹி இஜ்ஜ²தி அதி⁴ப்பேதப²லப்பஸவனதோ. யதா²ஹ – ‘‘அயம் கோ² சித்தோ க³ஹபதி ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ, ஸசே பணித³ஹிஸ்ஸதி ‘அனாக³தமத்³தா⁴னம் ராஜா அஸ்ஸம் சக்கவத்தீ’தி, தஸ்ஸ கோ² அயம் இஜ்ஜி²ஸ்ஸதி ஸீலவதோ சேதோபணிதி⁴ விஸுத்³த⁴த்தா’’தி (ஸம். நி. 4.352).

அபரோ நயோ, ஏதாய ஸத்தா இஜ்ஜ²ந்தீதி இத்³தி⁴. இஜ்ஜ²ந்தீதி இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸா த³ஸவிதா⁴. யதா²ஹ ‘‘கதி இத்³தி⁴யோதி த³ஸ இத்³தி⁴யோ’’. புன சபரம் ஆஹ ‘‘கதமா த³ஸ இத்³தி⁴யோ? அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴, விகுப்³ப³னா இத்³தி⁴, மனோமயா இத்³தி⁴, ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, அரியா இத்³தி⁴, கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴, புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴, விஜ்ஜாமயா இத்³தி⁴, தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தீ⁴’’தி (படி. ம. 3.9).

370. தத்த² ‘‘பகதியா ஏகோ ப³ஹுகம் ஆவஜ்ஜதி. ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா ஸதஸஹஸ்ஸம் வா ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி ‘ப³ஹுகோ ஹோமீ’’’தி (படி. ம. 3.10) ஏவம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதா இத்³தி⁴ அதி⁴ட்டா²னவஸேன நிப்ப²ன்னத்தா அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴ நாம.

371. ‘‘ஸோ பகதிவண்ணம் விஜஹித்வா குமாரகவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி நாக³வண்ணம் வா…பே… விவித⁴ம்பி ஸேனாப்³யூஹம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி (படி. ம. 3.13) ஏவம் ஆக³தா இத்³தி⁴ பகதிவண்ணவிஜஹனவிகாரவஸேன பவத்தத்தா விகுப்³ப³னா இத்³தி⁴ நாம.

372. ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² இமம்ஹா காயா அஞ்ஞம் காயம் அபி⁴னிம்மினாதி ரூபிம் மனோமய’’ந்தி (படி. ம. 3.14) இமினா நயேன ஆக³தா இத்³தி⁴ ஸரீரப்³ப⁴ந்தரே அஞ்ஞஸ்ஸேவ மனோமயஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ நிப்ப²த்திவஸேன பவத்தத்தா மனோமயா இத்³தி⁴ நாம.

373. ஞாணுப்பத்திதோ பன புப்³பே³ வா பச்சா² வா தம்க²ணே வா ஞாணானுபா⁴வனிப்³ப³த்தோ விஸேஸோ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴ நாம. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘அனிச்சானுபஸ்ஸனாய நிச்சஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸானம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴. ஆயஸ்மதோ பா³க்குலஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴. ஆயஸ்மதோ ஸம்கிச்சஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴. ஆயஸ்மதோ பூ⁴தபாலஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தீ⁴’’தி (படி. ம. 3.15).

தத்த² ஆயஸ்மா பா³க்குலோ த³ஹரோவ மங்க³லதி³வஸே நதி³யா ந்ஹாபியமானோ தா⁴தியா பமாதே³ன ஸோதே பதிதோ. தமேனம் மச்சோ² கி³லித்வா பா³ராணஸீதித்த²ம் அக³மாஸி. தத்ர தம் மச்ச²ப³ந்தோ⁴ க³ஹேத்வா ஸேட்டி²ப⁴ரியாய விக்கிணி. ஸா மச்சே² ஸினேஹம் உப்பாதே³த்வா அஹமேவ நம் பசிஸ்ஸாமீதி பா²லேந்தீ மச்ச²குச்சி²யம் ஸுவண்ணபி³ம்ப³ம் விய தா³ரகம் தி³ஸ்வா புத்தோ மே லத்³தோ⁴தி ஸோமனஸ்ஸஜாதா அஹோஸி. இதி மச்ச²குச்சி²யம் அரோக³பா⁴வோ ஆயஸ்மதோ பா³க்குலஸ்ஸ பச்சி²மப⁴விகஸ்ஸ தேன அத்தபா⁴வேன படிலபி⁴தப்³ப³அரஹத்தமக்³க³ஞாணானுபா⁴வேன நிப்³ப³த்தத்தா ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴ நாம. வத்து² பன வித்தா²ரேன கதே²தப்³ப³ம்.

ஸம்கிச்சத்தே²ரஸ்ஸ பன க³ப்³ப⁴க³தஸ்ஸேவ மாதா காலமகாஸி. தஸ்ஸா சிதகம் ஆரோபேத்வா ஸூலேஹி விஜ்ஜி²த்வா ஜா²பியமானாய தா³ரகோ ஸூலகோடியா அக்கி²கூடே பஹாரம் லபி⁴த்வா ஸத்³த³ம் அகாஸி. ததோ தா³ரகோ ஜீவதீதி ஓதாரேத்வா குச்சி²ம் பா²லேத்வா தா³ரகம் அய்யிகாய அத³ம்ஸு. ஸோ தாய படிஜக்³கி³தோ வுத்³தி⁴மன்வாய பப்³ப³ஜித்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. இதி வுத்தனயேனேவ தா³ருசிதகாய அரோக³பா⁴வோ ஆயஸ்மதோ ஸம்கிச்சஸ்ஸ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴ நாம.

பூ⁴தபாலதா³ரகஸ்ஸ பன பிதா ராஜக³ஹே த³லித்³த³மனுஸ்ஸோ. ஸோ தா³ரூனம் அத்தா²ய ஸகடேன அடவிம் க³ந்த்வா தா³ருபா⁴ரம் கத்வா ஸாயம் நக³ரத்³வாரஸமீபம் பத்தோ. அத²ஸ்ஸ கோ³ணா யுக³ம் ஓஸ்ஸஜ்ஜித்வா நக³ரம் பவிஸிம்ஸு. ஸோ ஸகடமூலே புத்தகம் நிஸீதா³பேத்வா கோ³ணானம் அனுபத³ம் க³ச்ச²ந்தோ நக³ரமேவ பாவிஸி. தஸ்ஸ அனிக்க²ந்தஸ்ஸேவ த்³வாரம் பிஹிதம். தா³ரகஸ்ஸ வாளயக்கா²னுசரிதேபி ப³ஹினக³ரே தியாமரத்திம் அரோக³பா⁴வோ வுத்தனயேனேவ ஞாணவிப்பா²ரா இத்³தி⁴ நாம. வத்து² பன வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.

374. ஸமாதி⁴தோ புப்³பே³ வா பச்சா² வா தம்க²ணே வா ஸமதா²னுபா⁴வனிப்³ப³த்தோ விஸேஸோ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘பட²மஜ்ஜா²னேன நீவரணானம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாய பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴, ஆயஸ்மதோ ஸஞ்ஜீவஸ்ஸ, ஆயஸ்மதோ கா²ணுகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ, உத்தராய உபாஸிகாய, ஸாமாவதியா உபாஸிகாய ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தீ⁴’’தி (படி. ம. 3.16).

தத்த² யதா³ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் கபோதகந்த³ராயம் விஹரதோ ஜுண்ஹாய ரத்தியா நவோரோபிதேஹி கேஸேஹி அஜ்ஜோ²காஸே நிஸின்னஸ்ஸ ஏகோ து³ட்ட²யக்கோ² ஸஹாயகேன யக்கே²ன வாரியமானோபி ஸீஸே பஹாரமதா³ஸி. யஸ்ஸ மேக⁴ஸ்ஸ விய க³ஜ்ஜதோ ஸத்³தோ³ அஹோஸி. ததா³ தே²ரோ தஸ்ஸ பஹரணஸமயே ஸமாபத்திம் அப்பேஸி. அத²ஸ்ஸ தேன பஹாரேன ந கோசி ஆபா³தோ⁴ அஹோஸி. அயம் தஸ்ஸாயஸ்மதோ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. வத்து² பன உதா³னே (உதா³. 34) ஆக³தமேவ.

ஸஞ்ஜீவத்தே²ரம் பன நிரோத⁴ஸமாபன்னம் காலகதோதி ஸல்லக்கே²த்வா கோ³பாலகாத³யோ திணகட்ட²கோ³மயானி ஸங்கட்³டே⁴த்வா அக்³கி³ம் அத³ம்ஸு. தே²ரஸ்ஸ சீவரே அம்ஸுமத்தம்பி நஜ்ஜா²யித்த². அயமஸ்ஸ அனுபுப்³ப³ஸமாபத்திவஸேன பவத்தஸமதா²னுபா⁴வனிப்³ப³த்தத்தா ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. வத்து² பன ஸுத்தே (ம. நி. 1.507) ஆக³தமேவ.

கா²ணுகோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரோ பன பகதியாவ ஸமாபத்திப³ஹுலோ. ஸோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் அரஞ்ஞே ரத்திம் ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீதி³. பஞ்சஸதா சோரா ப⁴ண்ட³கம் தே²னேத்வா க³ச்ச²ந்தா ‘‘இதா³னி அம்ஹாகம் அனுபத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தா நத்தீ²’’தி விஸ்ஸமிதுகாமா ப⁴ண்ட³கம் ஓரோபயமானா ‘‘கா²ணுகோ அய’’ந்தி மஞ்ஞமானா தே²ரஸ்ஸேவ உபரி ஸப்³ப³ப⁴ண்ட³கானி ட²பேஸும். தேஸம் விஸ்ஸமித்வா க³ச்ச²ந்தானம் பட²மம் ட²பிதப⁴ண்ட³கஸ்ஸ க³ஹணகாலே காலபரிச்சே²த³வஸேன தே²ரோ வுட்டா²ஸி. தே தே²ரஸ்ஸ சலனாகாரம் தி³ஸ்வா பீ⁴தா விரவிம்ஸு. தே²ரோ ‘‘மா பா⁴யித்த² உபாஸகா, பி⁴க்கு² அஹ’’ந்தி ஆஹ. தே ஆக³ந்த்வா வந்தி³த்வா தே²ரக³தேன பஸாதே³ன பப்³ப³ஜித்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு (த⁴. ப. அட்ட². 1.1). அயமேத்த² பஞ்சஹி ப⁴ண்ட³கஸதேஹி அஜ்ஜோ²த்த²டஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ ஆபா³தா⁴பா⁴வோ ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴.

உத்தரா பன உபாஸிகா புண்ணஸேட்டி²ஸ்ஸ தீ⁴தா. தஸ்ஸா ஸிரிமா நாம க³ணிகா இஸ்ஸாபகதா தத்ததேலகடாஹம் ஸீஸே ஆஸிஞ்சி. உத்தரா தம்க²ணஞ்ஞேவ மேத்தம் ஸமாபஜ்ஜி. தேலம் போக்க²ரபத்ததோ உத³கபி³ந்து³ விய விவட்டமானம் அக³மாஸி. அயமஸ்ஸா ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தி⁴. வத்து² பன வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.

ஸாமாவதீ நாம உதே³னஸ்ஸ ரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸீ. மாக³ண்டி³யப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ தீ⁴தாய அக்³க³மஹேஸிட்டா²னம் பத்த²யமானோ தஸ்ஸா வீணாய ஆஸீவிஸம் பக்கி²பாபேத்வா ராஜானம் ஆஹ ‘‘மஹாராஜ, ஸாமாவதீ தம் மாரேதுகாமா வீணாய ஆஸீவிஸம் க³ஹேத்வா பரிஹரதீ’’தி. ராஜா தம் தி³ஸ்வா குபிதோ ஸாமாவதிம் வதி⁴ஸ்ஸாமீதி த⁴னும் ஆரோபேத்வா விஸபீதம் கு²ரப்பம் ஸன்னய்ஹி. ஸாமாவதீ ஸபரிவாரா ராஜானம் மேத்தாய ப²ரி. ராஜா நேவ ஸரம் கி²பிதும் ந ஓரோபேதும் ஸக்கோந்தோ வேத⁴மானோ அட்டா²ஸி. ததோ நம் தே³வீ ஆஹ ‘‘கிம், மஹாராஜ, கிலமஸீ’’தி? ‘‘ஆம கிலமாமீ’’தி. ‘‘தேன ஹி த⁴னும் ஓரோபேஹீ’’தி. ஸரோ ரஞ்ஞோ பாத³மூலேயேவ பதி. ததோ நம் தே³வீ ‘‘மஹாராஜ, அப்பது³ட்ட²ஸ்ஸ நப்பது³ஸ்ஸிதப்³ப³’’ந்தி ஓவதி³. இதி ரஞ்ஞோ ஸரம் முஞ்சிதும் அவிஸஹனபா⁴வோ ஸாமாவதியா உபாஸிகாய ஸமாதி⁴விப்பா²ரா இத்³தீ⁴தி.

375. படிக்கூலாதீ³ஸு அப்படிக்கூலஸஞ்ஞிவிஹாராதி³கா பன அரியா இத்³தி⁴ நாம. யதா²ஹ – ‘‘கதமா அரியா இத்³தி⁴? இத⁴ – பி⁴க்கு² ஸசே ஆகங்க²தி ‘படிக்கூலே அப்படிக்கூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அப்படிக்கூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி…பே… உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ’’தி (படி. ம. 3.17). அயஞ்ஹி சேதோவஸிப்பத்தானம் அரியானம்யேவ ஸம்ப⁴வதோ அரியா இத்³தீ⁴தி வுச்சதி.

ஏதாய ஹி ஸமன்னாக³தோ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² படிக்கூலே அனிட்டே² வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாப²ரணம் வா தா⁴துமனஸிகாரம் வா கரோந்தோ அப்படிக்கூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. அப்படிக்கூலே இட்டே² வத்து²ஸ்மிம் அஸுப⁴ப²ரணம் வா அனிச்சந்தி மனஸிகாரம் வா கரோந்தோ படிக்கூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. ததா² படிக்கூலாபடிக்கூலேஸு ததே³வ மேத்தாப²ரணம் வா தா⁴துமனஸிகாரம் வா கரோந்தோ அப்படிக்கூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. அப்படிக்கூலபடிக்கூலேஸு ச ததே³வ அஸுப⁴ப²ரணம் வா அனிச்சந்தி மனஸிகாரம் வா கரோந்தோ படிக்கூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதீதிஆதி³னா நயேன வுத்தம் பன ச²ளங்கு³பேக்க²ம் பவத்தயமானோ படிக்கூலே ச அப்படிக்கூலே ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜித்வா உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. படிஸம்பி⁴தா³யஞ்ஹி ‘‘கத²ம் படிக்கூலே அப்படிக்கூலஸஞ்ஞீ விஹரதி? அனிட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் மேத்தாய வா ப²ரதி தா⁴துஸோ வா உபஸம்ஹரதீ’’திஆதி³னா (படி. ம. 3.17) நயேன அயமேவ அத்தோ² விப⁴த்தோ. அயம் சேதோவஸிப்பத்தானம் அரியானம்யேவ ஸம்ப⁴வதோ அரியா இத்³தீ⁴தி வுச்சதி.

376. பக்கீ²ஆதீ³னம் பன வேஹாஸக³மனாதி³கா கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴ நாம. யதா²ஹ – ‘‘கதமா கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴? ஸப்³பே³ஸம் பக்கீ²னம் ஸப்³பே³ஸம் தே³வானம் ஏகச்சானம் மனுஸ்ஸானம் ஏகச்சானஞ்ச வினிபாதிகானம் அயம் கம்மவிபாகஜா இத்³தீ⁴’’தி (படி. ம. 3.18). ஏத்த² ஹி ஸப்³பே³ஸம் பக்கீ²னம் ஜா²னம் வா விபஸ்ஸனம் வா வினாயேவ ஆகாஸேன க³மனம். ததா² ஸப்³பே³ஸம் தே³வானம் பட²மகப்பிகானஞ்ச ஏகச்சானம் மனுஸ்ஸானம். ததா² பியங்கரமாதா (ஸம். நி. 1.240) யக்கி²னீ உத்தரமாதா பு²ஸ்ஸமித்தா த⁴ம்மகு³த்தாதி ஏவமாதீ³னம் ஏகச்சானம் வினிபாதிகானம் ஆகாஸேன க³மனம் கம்மவிபாகஜா இத்³தீ⁴தி.

377. சக்கவத்திஆதீ³னம் வேஹாஸக³மனாதி³கா பன புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴ நாம. யதா²ஹ ‘‘கதமா புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴? ராஜா சக்கவத்தீ வேஹாஸம் க³ச்ச²தி ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய அந்தமஸோ அஸ்ஸப³ந்த⁴கோ³ப³ந்த⁴புரிஸே உபாதா³ய. ஜோதிகஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. ஜடிலகஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. கோ⁴ஸிதஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. மேண்ட³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. பஞ்சன்னம் மஹாபுஞ்ஞானம் புஞ்ஞவதோ இத்³தீ⁴’’தி. ஸங்கே²பதோ பன பரிபாகம் க³தே புஞ்ஞஸம்பா⁴ரே இஜ்ஜ²னகவிஸேஸோ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴.

ஏத்த² ச ஜோதிகஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ பத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா மணிபாஸாதோ³ உட்ட²ஹி. சதுஸட்டி² ச கப்பருக்கா²தி அயமஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. ஜடிலகஸ்ஸ அஸீதிஹத்தோ² ஸுவண்ணபப்³ப³தோ நிப்³ப³த்தி. கோ⁴ஸிதஸ்ஸ ஸத்தஸு டா²னேஸு மாரணத்தா²ய உபக்கமே கதேபி அரோக³பா⁴வோ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. மேண்ட³கஸ்ஸ ஏககரீஸமத்தே பதே³ஸே ஸத்தரதனமயானம் மேண்ட³கானம் பாதுபா⁴வோ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴. பஞ்ச மஹாபுஞ்ஞா நாம மேண்ட³கஸேட்டி², தஸ்ஸ ப⁴ரியா சந்த³பது³மஸிரீ, புத்தோ த⁴னஞ்சயஸேட்டி², ஸுணிஸா ஸுமனதே³வீ, தா³ஸோ புண்ணோ நாமாதி. தேஸு ஸேட்டி²ஸ்ஸ ஸீஸம் ந்ஹாதஸ்ஸ ஆகாஸம் உல்லோகனகாலே அட்³ட⁴தேளஸகோட்ட²ஸஹஸ்ஸானி ஆகாஸதோ ரத்தஸாலீனம் பூரேந்தி. ப⁴ரியாய நாளிகோத³னமத்தம்பி க³ஹேத்வா ஸகலஜம்பு³தீ³பவாஸிகே பரிவிஸமானாய ப⁴த்தம் ந கீ²யதி. புத்தஸ்ஸ ஸஹஸ்ஸத்த²விகம் க³ஹேத்வா ஸகலஜம்பு³தீ³பவாஸிகானம்பி தே³ந்தஸ்ஸ கஹாபணா ந கீ²யந்தி. ஸுணிஸாய ஏகம் வீஹிதும்ப³ம் க³ஹேத்வா ஸகலஜம்பு³தீ³பவாஸிகானம்பி பா⁴ஜயமானாய த⁴ஞ்ஞம் ந கீ²யதி. தா³ஸஸ்ஸ ஏகேன நங்க³லேன கஸதோ இதோ ஸத்த இதோ ஸத்தாதி சுத்³த³ஸ மக்³கா³ ஹோந்தி. அயம் நேஸம் புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴.

378. விஜ்ஜாத⁴ராதீ³னம் வேஹாஸக³மனாதி³கா பன விஜ்ஜாமயா இத்³தி⁴. யதா²ஹ ‘‘கதமா விஜ்ஜாமயா இத்³தி⁴? விஜ்ஜாத⁴ரா விஜ்ஜம் பரிஜபித்வா வேஹாஸம் க³ச்ச²ந்தி. ஆகாஸே அந்தலிக்கே² ஹத்தி²ம்பி த³ஸ்ஸேந்தி…பே… விவித⁴ம்பி ஸேனாப்³யூஹம் த³ஸ்ஸேந்தீ’’தி (படி. ம. 3.18).

379. தேன தேன பன ஸம்மாபயோகே³ன தஸ்ஸ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ இஜ்ஜ²னம் தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴. யதா²ஹ – ‘‘நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸானம் பஹானட்டோ² இஜ்ஜ²தீதி தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தீ⁴’’தி (படி. ம. 3.18). ஏத்த² ச படிபத்திஸங்கா²தஸ்ஸேவ ஸம்மாபயோக³ஸ்ஸ தீ³பனவஸேன புரிமபாளிஸதி³ஸாவ பாளி ஆக³தா. அட்ட²கதா²யம் பன ஸகடப்³யூஹாதி³கரணவஸேன யம்கிஞ்சி ஸிப்பகம்மம் யம்கிஞ்சி வேஜ்ஜகம்மம் திண்ணம் பே³தா³னம் உக்³க³ஹணம் திண்ணம் பிடகானம் உக்³க³ஹணம் அந்தமஸோ கஸனவபனாதீ³னி உபாதா³ய தம் தம் கம்மம் கத்வா நிப்³ப³த்தவிஸேஸோ தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³பச்சயா இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தீ⁴தி ஆக³தா. (10)

இதி இமாஸு த³ஸஸு இத்³தீ⁴ஸு இத்³தி⁴விதா⁴யாதி இமஸ்மிம் பதே³ அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴யேவ ஆக³தா. இமஸ்மிம் பனத்தே² விகுப்³ப³னாமனோமயாஇத்³தி⁴யோபி இச்சி²தப்³பா³ ஏவ.

380. இத்³தி⁴விதா⁴யாதி இத்³தி⁴கோட்டா²ஸாய, இத்³தி⁴விகப்பாய வா. சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதீதி ஸோ பி⁴க்கு² வுத்தப்பகாரவஸேன தஸ்மிம் சித்தே அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கே ஜாதே இத்³தி⁴விதா⁴தி⁴க³மத்தா²ய பரிகம்மசித்தம் அபி⁴னீஹரதி கஸிணாரம்மணதோ அபனேத்வா இத்³தி⁴விதா⁴பி⁴முக²ம் பேஸேதி. அபி⁴னின்னாமேதீதி அதி⁴க³ந்தப்³ப³இத்³தி⁴போணம் இத்³தி⁴பப்³பா⁴ரம் கரோதி. ஸோதி ஸோ ஏவம் கதசித்தாபி⁴னீஹாரோ பி⁴க்கு². அனேகவிஹிதந்தி அனேகவித⁴ம் நானப்பகாரகம். இத்³தி⁴வித⁴ந்தி இத்³தி⁴கோட்டா²ஸம். பச்சனுபோ⁴தீதி பச்சனுப⁴வதி, பு²ஸதி ஸச்சி²கரோதி பாபுணாதீதி அத்தோ². இதா³னிஸ்ஸ அனேகவிஹிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகோபி ஹுத்வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏகோபி ஹுத்வாதி இத்³தி⁴கரணதோ புப்³பே³ பகதியா ஏகோபி ஹுத்வா. ப³ஹுதா⁴ ஹோதீதி ப³ஹூனம் ஸந்திகே சங்கமிதுகாமோ வா ஸஜ்ஜா²யம் வா கத்துகாமோ பஞ்ஹம் வா புச்சி²துகாமோ ஹுத்வா ஸதம்பி ஸஹஸ்ஸம்பி ஹோதி. கத²ம் பனாயமேவம் ஹோதி? இத்³தி⁴யா சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ சத்தாரோ பாதா³ அட்ட² பதா³னி ஸோளஸ ச மூலானி ஸம்பாதே³த்வா ஞாணேன அதி⁴ட்ட²ஹந்தோ.

381. தத்த² சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோதி சத்தாரி ஜா²னானி வேதி³தப்³பா³னி. வுத்தஞ்ஹேதம் த⁴ம்மஸேனாபதினா ‘‘இத்³தி⁴யா கதமா சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ? விவேகஜபூ⁴மி பட²மம் ஜா²னம், பீதிஸுக²பூ⁴மி து³தியம் ஜா²னம், உபேக்கா²ஸுக²பூ⁴மி ததியம் ஜா²னம், அது³க்க²மஸுக²பூ⁴மி சதுத்த²ம் ஜா²னம். இத்³தி⁴யா இமா சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ இத்³தி⁴லாபா⁴ய இத்³தி⁴படிலாபா⁴ய இத்³தி⁴விகுப்³ப³னதாய இத்³தி⁴விஸவிதாய இத்³தி⁴வஸிதாய இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி (படி. ம. 3.9). ஏத்த² ச புரிமானி தீணி ஜா²னானி யஸ்மா பீதிப²ரணேன ச ஸுக²ப²ரணேன ச ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா லஹுமுது³கம்மஞ்ஞகாயோ இத்³தி⁴ம் பாபுணாதி, தஸ்மா இமினா பரியாயேன இத்³தி⁴லாபா⁴ய ஸம்வத்தனதோ ஸம்பா⁴ரபூ⁴மியோதி வேதி³தப்³பா³னி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் பன இத்³தி⁴லாபா⁴ய பகதிபூ⁴மியேவ.

382. சத்தாரோ பாதா³தி சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘இத்³தி⁴யா கதமே சத்தாரோ பாதா³? இத⁴ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி. வீரிய… சித்த… வீமம்ஸாஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி. இத்³தி⁴யா இமே சத்தாரோ பாதா³ இத்³தி⁴லாபா⁴ய…பே… இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி (படி. ம. 3.9). ஏத்த² ச ச²ந்த³ஹேதுகோ ச²ந்தா³தி⁴கோ வா ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதி⁴. கத்துகம்யதாச²ந்த³ம் அதி⁴பதிம் கரித்வா படிலத்³த⁴ஸமாதி⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். பதா⁴னபூ⁴தா ஸங்கா²ரா பதா⁴னஸங்கா²ரா. சதுகிச்சஸாத⁴கஸ்ஸ ஸம்மப்பதா⁴னவீரியஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸமன்னாக³தந்தி ச²ந்த³ஸமாதி⁴னா ச பதா⁴னஸங்கா²ரேஹி ச உபேதம். இத்³தி⁴பாத³ந்தி நிப்ப²த்திபரியாயேன வா இஜ்ஜ²னட்டே²ன, இஜ்ஜ²ந்தி ஏதாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இமினா வா பரியாயேன இத்³தீ⁴தி ஸங்க²ம் க³தானம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தஸம்பயுத்தானம் ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரானம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன பாத³பூ⁴தம் ஸேஸசித்தசேதஸிகராஸிந்தி அத்தோ². வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘இத்³தி⁴பாதோ³தி ததா²பூ⁴தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி (விப⁴. 434).

அத² வா பஜ்ஜதே அனேனாதி பாதோ³. பாபுணீயதீதி அத்தோ². இத்³தி⁴யா பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³. ச²ந்தா³தீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். யதா²ஹ – ‘‘ச²ந்த³ஞ்சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸேகக்³க³தம், அயம் வுச்சதி ச²ந்த³ஸமாதி⁴. ஸோ அனுப்பன்னானம் பாபகானம்…பே… பத³ஹதி, இமே வுச்சந்தி பதா⁴னஸங்கா²ரா. இதி அயஞ்ச ச²ந்தோ³ அயஞ்ச ச²ந்த³ஸமாதி⁴ இமே ச பதா⁴னஸங்கா²ரா, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தோ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி (ஸம். நி. 5.825). ஏவம் ஸேஸித்³தி⁴பாதே³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

383. அட்ட² பதா³னீதி ச²ந்தா³தீ³னி அட்ட² வேதி³தப்³பா³னி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘இத்³தி⁴யா கதமானி அட்ட² பதா³னி? ச²ந்த³ஞ்சே பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸேகக்³க³தம். ச²ந்தோ³ ந ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴ ந ச²ந்தோ³. அஞ்ஞோ ச²ந்தோ³, அஞ்ஞோ ஸமாதி⁴. வீரியஞ்சே பி⁴க்கு²… சித்தஞ்சே பி⁴க்கு²… வீமம்ஸஞ்சே பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸேகக்³க³தம். வீமம்ஸா ந ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴ ந வீமம்ஸா. அஞ்ஞா வீமம்ஸா, அஞ்ஞோ ஸமாதி⁴. இத்³தி⁴யா இமானி அட்ட² பதா³னி இத்³தி⁴லாபா⁴ய…பே… இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி (படி. ம. 3.9). ஏத்த² ஹி இத்³தி⁴முப்பாதே³துகாமதாச²ந்தோ³ ஸமாதி⁴னா ஏகதோ நியுத்தோவ இத்³தி⁴லாபா⁴ய ஸம்வத்ததி; ததா² வீரியாத³யோ. தஸ்மா இமானி அட்ட² பதா³னி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

384. ஸோளஸ மூலானீதி ஸோளஸஹி ஆகாரேஹி ஆனேஞ்ஜதா சித்தஸ்ஸ வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘இத்³தி⁴யா கதி மூலானி? ஸோளஸ மூலானி – அனோனதம் சித்தம் கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், அனுன்னதம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், அனபி⁴னதம் சித்தம் ராகே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், அனபனதம் சித்தம் ப்³யாபாதே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், அனிஸ்ஸிதம் சித்தம் தி³ட்டி²யா ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், அப்படிப³த்³த⁴ம் சித்தம் ச²ந்த³ராகே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், விப்பமுத்தம் சித்தம் காமராகே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், விஸம்யுத்தம் சித்தம் கிலேஸே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், விமரியாதி³கதம் சித்தம் கிலேஸமரியாதே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், ஏகத்தக³தம் சித்தம் நானத்தகிலேஸே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், ஸத்³தா⁴ய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், வீரியேன பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், ஸதியா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் பமாதே³ ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், ஸமாதி⁴னா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், பஞ்ஞாய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் அவிஜ்ஜாய ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம், ஓபா⁴ஸக³தம் சித்தம் அவிஜ்ஜந்த⁴காரே ந இஞ்ஜதீதி ஆனேஞ்ஜம். இத்³தி⁴யா இமானி ஸோளஸ மூலானி இத்³தி⁴லாபா⁴ய…பே… இத்³தி⁴வேஸாரஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி (படி. ம. 3.9).

காமஞ்ச ஏஸ அத்தோ² ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தேதிஆதி³னாபி ஸித்³தோ⁴யேவ, பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் பன இத்³தி⁴யா பூ⁴மிபாத³பத³மூலபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் புன வுத்தோ. புரிமோ ச ஸுத்தேஸு ஆக³தனயோ. அயம் படிஸம்பி⁴தா³யம். இதி உப⁴யத்த² அஸம்மோஹத்த²ம்பி புன வுத்தோ.

385. ஞாணேன அதி⁴ட்ட²ஹந்தோதி ஸ்வாயமேதே இத்³தி⁴யா பூ⁴மிபாத³பத³பூ⁴தே த⁴ம்மே ஸம்பாதே³த்வா அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஸசே ஸதம் இச்ச²தி ‘‘ஸதம் ஹோமி ஸதம் ஹோமீ’’தி பரிகம்மம் கத்வா புன அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அதி⁴ட்டா²தி, அதி⁴ட்டா²னசித்தேன ஸஹேவ ஸதம் ஹோதி. ஸஹஸ்ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே ஏவம் ந இஜ்ஜ²தி புன பரிகம்மம் கத்வா து³தியம்பி ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். ஸம்யுத்தட்ட²கதா²யம் ஹி ஏகவாரம் த்³வேவாரம் ஸமாபஜ்ஜிதும் வட்டதீதி வுத்தம். தத்த² பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம் நிமித்தாரம்மணம். பரிகம்மசித்தானி ஸதாரம்மணானி வா ஸஹஸ்ஸாரம்மணானி வா, தானி ச கோ² வண்ணவஸேன, நோ பண்ணத்திவஸேன. அதி⁴ட்டா²னசித்தம்பி ததே²வ ஸதாரம்மணம் வா ஸஹஸ்ஸாரம்மணம் வா. தம் புப்³பே³ வுத்தம் அப்பனாசித்தமிவ கோ³த்ரபு⁴அனந்தரம் ஏகமேவ உப்பஜ்ஜதி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம்.

386. யம்பி படிஸம்பி⁴தா³யம் வுத்தம் ‘‘பகதியா ஏகோ ப³ஹுகம் ஆவஜ்ஜதி ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா ஸதஸஹஸ்ஸம் வா, ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி ‘ப³ஹுகோ ஹோமீ’தி, ப³ஹுகோ ஹோதி, யதா² ஆயஸ்மா சூளபந்த²கோ’’தி (படி. ம. 3.10). தத்ராபி ஆவஜ்ஜதீதி பரிகம்மவஸேனேவ வுத்தம். ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தீதி அபி⁴ஞ்ஞாஞாணவஸேன வுத்தம். தஸ்மா ப³ஹுகம் ஆவஜ்ஜதி, ததோ தேஸம்பி பரிகம்மசித்தானம் அவஸானே ஸமாபஜ்ஜதி, ஸமாபத்திதோ வுட்ட²ஹித்வா புன ப³ஹுகோ ஹோமீதி ஆவஜ்ஜித்வா ததோ பரம் பவத்தானம் திண்ணம் சதுன்னம் வா புப்³ப³பா⁴க³சித்தானம் அனந்தரா உப்பன்னேன ஸன்னிட்டா²பனவஸேன அதி⁴ட்டா²னந்தி லத்³த⁴னாமேன ஏகேனேவ அபி⁴ஞ்ஞாஞாணேன அதி⁴ட்டா²தீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

யம் பன வுத்தம் ‘‘யதா² ஆயஸ்மா சூளபந்த²கோ’’தி, தம் ப³ஹுதா⁴பா⁴வஸ்ஸ காயஸக்கி²த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தம் பன வத்து²னா தீ³பேதப்³ப³ம். தே கிர த்³வேபா⁴தரோ பந்தே² ஜாதத்தா பந்த²காதி நாமம் லபி⁴ம்ஸு. தேஸம் ஜேட்டோ² மஹாபந்த²கோ, ஸோ பப்³ப³ஜித்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி. அரஹா ஹுத்வா சூளபந்த²கம் பப்³பா³ஜேத்வா –

பது³மம் யதா² கோகனத³ம் ஸுக³ந்த⁴ம், பாதோ ஸியா பு²ல்லமவீதக³ந்த⁴ம்;

அங்கீ³ரஸம் பஸ்ஸ விரோசமானம், தபந்தமாதி³ச்சமிவந்தலிக்கே²தி. (அ. நி. 5.195) –

இமம் கா³த²ம் அதா³ஸி. ஸோ தம் சதூஹி மாஸேஹி பகு³ணம் காதும் நாஸக்கி². அத² நம் தே²ரோ அப⁴ப்³போ³ த்வம் ஸாஸனேதி விஹாரதோ நீஹரி. தஸ்மிஞ்ச காலே தே²ரோ ப⁴த்துத்³தே³ஸகோ ஹோதி. ஜீவகோ தே²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘ஸ்வே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சபி⁴க்கு²ஸதானி க³ஹேத்வா அம்ஹாகம் கே³ஹே பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி ஆஹ. தே²ரோபி ட²பேத்வா சூளபந்த²கம் ஸேஸானம் அதி⁴வாஸேமீதி அதி⁴வாஸேஸி.

சூளபந்த²கோ த்³வாரகோட்ட²கே ட²த்வா ரோத³தி. ப⁴க³வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா தி³ஸ்வா தம் உபஸங்கமித்வா கஸ்மா ரோத³ஸீதி ஆஹ. ஸோ தம் பவத்திமாசிக்கி². ப⁴க³வா ந ஸஜ்ஜா²யம் காதும் அஸக்கோந்தோ மம ஸாஸனே அப⁴ப்³போ³ நாம ஹோதி, மா ஸோசி பி⁴க்கூ²தி தம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா விஹாரம் பவிஸித்வா இத்³தி⁴யா பிலோதிகக²ண்ட³ம் அபி⁴னிம்மினித்வா அதா³ஸி, ஹந்த³ பி⁴க்கு² இமம் பரிமஜ்ஜந்தோ ரஜோஹரணம் ரஜோஹரணந்தி புனப்புனம் ஸஜ்ஜா²யம் கரோஹீதி. தஸ்ஸ ததா² கரோதோ தம் காளவண்ணம் அஹோஸி. ஸோ பரிஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம், நத்தே²த்த² தோ³ஸோ, அத்தபா⁴வஸ்ஸ பனாயம் தோ³ஸோதி ஸஞ்ஞம் படிலபி⁴த்வா பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் ஓதாரேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அனுலோமதோ கோ³த்ரபு⁴ஸமீபம் பாபேஸி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ஓபா⁴ஸகா³தா² அபா⁴ஸி –

‘‘ராகோ³ ரஜோ ந ச பன ரேணு வுச்சதி,

ராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ரஜோதி;

ஏதம் ரஜம் விப்பஜஹித்வா பண்டி³தா,

விஹரந்தி தே விக³தரஜஸ்ஸ ஸாஸனே.

‘‘தோ³ஸோ …பே….

‘‘மோஹோ ரஜோ ந ச பன ரேணு வுச்சதி,

மோஹஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ரஜோதி;

ஏதம் ரஜம் விப்பஜஹித்வா பண்டி³தா,

விஹரந்தி தே விக³தரஜஸ்ஸ ஸாஸனே’’தி. (மஹானி. 209);

தஸ்ஸ கா³தா²பரியோஸானே சதுபடிஸம்பி⁴தா³ச²ளபி⁴ஞ்ஞாபரிவாரா நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா ஹத்த²க³தாவ அஹேஸும்.

ஸத்தா² து³தியதி³வஸே ஜீவகஸ்ஸ கே³ஹம் அக³மாஸி ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² த³க்கி²ணோத³காவஸானே யாகு³யா தி³ய்யமானாய ஹத்தே²ன பத்தம் பித³ஹி. ஜீவகோ கிம் ப⁴ந்தேதி புச்சி². விஹாரே ஏகோ பி⁴க்கு² அத்தீ²தி. ஸோ புரிஸம் பேஸேஸி ‘‘க³ச்ச², அய்யம் க³ஹேத்வா ஸீக⁴ம் ஏஹீ’’தி. விஹாரதோ நிக்க²ந்தே பன ப⁴க³வதி,

ஸஹஸ்ஸக்க²த்துமத்தானம், நிம்மினித்வான பந்த²கோ;

நிஸீத³ம்ப³வனே ரம்மே, யாவ காலப்பவேத³னாதி. (தே²ரகா³. 563);

அத² ஸோ புரிஸோ க³ந்த்வா காஸாவேஹி ஏகபஜ்ஜோதம் ஆராமம் தி³ஸ்வா ஆக³ந்த்வா பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴ரிதோ ப⁴ந்தே ஆராமோ, நாஹம் ஜானாமி கதமோ ஸோ அய்யோதி ஆஹ. ததோ நம் ப⁴க³வா ஆஹ ‘‘க³ச்ச² யம் பட²மம் பஸ்ஸஸி, தம் சீவரகண்ணே க³ஹேத்வா ‘ஸத்தா² தம் ஆமந்தேதீ’தி வத்வா ஆனேஹீ’’தி. ஸோ தம் க³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸேவ சீவரகண்ணே அக்³க³ஹேஸி. தாவதே³வ ஸப்³பே³பி நிம்மிதா அந்தரதா⁴யிம்ஸு. தே²ரோ ‘‘க³ச்ச² த்வ’’ந்தி தம் உய்யோஜேத்வா முக²தோ⁴வனாதி³ஸரீரகிச்சம் நிட்ட²பேத்வா பட²மதரம் க³ந்த்வா பத்தாஸனே நிஸீதி³. இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘யதா² ஆயஸ்மா சூளபந்த²கோ’’தி.

தத்ர யே தே ப³ஹூ நிம்மிதா தே அனியமேத்வா நிம்மிதத்தா இத்³தி⁴மதா ஸதி³ஸாவ ஹோந்தி. டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு வா பா⁴ஸிததுண்ஹீபா⁴வாதீ³ஸு வா யம் யம் இத்³தி⁴மா கரோதி, தம் ததே³வ கரோந்தி. ஸசே பன நானாவண்ணே காதுகாமோ ஹோதி, கேசி பட²மவயே, கேசி மஜ்ஜி²மவயே, கேசி பச்சி²மவயே, ததா² தீ³க⁴கேஸே, உபட்³ட⁴முண்டே³, முண்டே³, மிஸ்ஸகேஸே, உபட்³ட⁴ரத்தசீவரே, பண்டு³கசீவரே, பத³பா⁴ணத⁴ம்மகதா²ஸரப⁴ஞ்ஞபஞ்ஹபுச்ச²னபஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனரஜனபசனசீவரஸிப்³ப³னதோ⁴வனாதீ³னி கரோந்தே அபரேபி வா நானப்பகாரகே காதுகாமோ ஹோதி, தேன பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய ஏத்தகா பி⁴க்கூ² பட²மவயா ஹோந்தூதிஆதி³னா நயேன பரிகம்மம் கத்வா புன ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். அதி⁴ட்டா²னசித்தேன ஸத்³தி⁴ம் இச்சி²திச்சி²தப்பகாராயேவ ஹோந்தீதி. ஏஸ நயோ ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு.

அயம் பன விஸேஸோ, இமினா பி⁴க்கு²னா ஏவம் ப³ஹுபா⁴வம் நிம்மினித்வா புன ‘‘ஏகோவ ஹுத்வா சங்கமிஸ்ஸாமி, ஸஜ்ஜா²யம் கரிஸ்ஸாமி, பஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா வா, ‘‘அயம் விஹாரோ அப்பபி⁴க்கு²கோ, ஸசே கேசி ஆக³மிஸ்ஸந்தி ‘குதோ இமே ஏத்தகா ஏகஸதி³ஸா பி⁴க்கூ², அத்³தா⁴ தே²ரஸ்ஸ ஏஸ ஆனுபா⁴வோ’தி மம் ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி அப்பிச்ச²தாய வா அந்தராவ ‘‘ஏகோ ஹோமீ’’தி இச்ச²ந்தேன பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘ஏகோ ஹோமீ’’தி பரிகம்மம் கத்வா புன ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘ஏகோ ஹோமீ’’தி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். அதி⁴ட்டா²னசித்தேன ஸத்³தி⁴ம்யேவ ஏகோ ஹோதி. ஏவம் அகரோந்தோ பன யதா² பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ஸயமேவ ஏகோ ஹோதி.

387. ஆவிபா⁴வம் திரோபா⁴வந்தி ஏத்த² ஆவிபா⁴வம் கரோதி திரோபா⁴வம் கரோதீதி அயமத்தோ². இத³மேவ ஹி ஸந்தா⁴ய படிஸம்பி⁴தா³யம் வுத்தம் ‘‘ஆவிபா⁴வந்தி கேனசி அனாவடம் ஹோதி அப்படிச்ச²ன்னம் விவடம் பாகடம். திரோபா⁴வந்தி கேனசி ஆவடம் ஹோதி படிச்ச²ன்னம் பிஹிதம் படிகுஜ்ஜித’’ந்தி (படி. ம. 3.11). தத்ராயம் இத்³தி⁴மா ஆவிபா⁴வம் காதுகாமோ அந்த⁴காரம் வா ஆலோகம் கரோதி, படிச்ச²ன்னம் வா விவடம், அனாபாத²ம் வா ஆபாத²ம் கரோதி. கத²ம்? அயஞ்ஹி யதா² படிச்ச²ன்னோபி தூ³ரே டி²தோபி வா தி³ஸ்ஸதி, ஏவம் அத்தானம் வா பரம் வா காதுகாமோ பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய இத³ம் அந்த⁴காரட்டா²னம் ஆலோகஜாதம் ஹோதூதி வா, இத³ம் படிச்ச²ன்னம் விவடம் ஹோதூதி வா, இத³ம் அனாபாத²ம் ஆபாத²ம் ஹோதூதி வா ஆவஜ்ஜித்வா பரிகம்மம் கத்வா வுத்தனயேனேவ அதி⁴ட்டா²தி, ஸஹ அதி⁴ட்டா²னசித்தேன யதா²தி⁴ட்டி²தமேவ ஹோதி. பரே தூ³ரே டி²தாபி பஸ்ஸந்தி. ஸயம்பி பஸ்ஸிதுகாமோ பஸ்ஸதி.

388. ஏதம் பன பாடிஹாரியம் கேன கதபுப்³ப³ந்தி? ப⁴க³வதா. ப⁴க³வா ஹி சூளஸுப⁴த்³தா³ய நிமந்திதோ விஸ்ஸகம்முனா நிம்மிதேஹி பஞ்சஹி கூடாகா³ரஸதேஹி ஸாவத்தி²தோ ஸத்தயோஜனப்³ப⁴ந்தரம் ஸாகேதம் க³ச்ச²ந்தோ யதா² ஸாகேதனக³ரவாஸினோ ஸாவத்தி²வாஸிகே, ஸாவத்தி²வாஸினோ ச ஸாகேதவாஸிகே பஸ்ஸந்தி, ஏவம் அதி⁴ட்டா²ஸி. நக³ரமஜ்ஜே² ச ஓதரித்வா பத²விம் த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா யாவ அவீசிம் ஆகாஸஞ்ச த்³விதா⁴ வியூஹித்வா யாவ ப்³ரஹ்மலோகம் த³ஸ்ஸேஸி.

தே³வோரோஹணேனபி ச அயமத்தோ² விபா⁴வேதப்³போ³. ப⁴க³வா கிர யமகபாடிஹாரியம் கத்வா சதுராஸீதிபாணஸஹஸ்ஸானி ப³ந்த⁴னா பமோசேத்வா அதீதா பு³த்³தா⁴ யமகபாடிஹாரியாவஸானே குஹிம் க³தாதி ஆவஜ்ஜித்வா தாவதிம்ஸப⁴வனம் க³தாதி அத்³த³ஸ. அதே²கேன பாதே³ன பத²வீதலம் அக்கமித்வா து³தியம் யுக³ந்த⁴ரபப்³ப³தே பதிட்ட²பேத்வா புன புரிமபாத³ம் உத்³த⁴ரித்வா ஸினேருமத்த²கம் அக்கமித்வா தத்த² பண்டு³கம்ப³லஸிலாதலே வஸ்ஸம் உபக³ந்த்வா ஸன்னிபதிதானம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளதே³வதானம் ஆதி³தோ பட்டா²ய அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் ஆரபி⁴. பி⁴க்கா²சாரவேலாய நிம்மிதபு³த்³த⁴ம் மாபேஸி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. ப⁴க³வா நாக³லதாத³ந்தகட்ட²ம் கா²தி³த்வா அனோதத்தத³ஹே முக²ம் தோ⁴வித்வா உத்தரகுரூஸு பிண்ட³பாதம் க³ஹேத்வா அனோதத்தத³ஹதீரே பரிபு⁴ஞ்ஜதி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ தத்த² க³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் வந்த³தி. ப⁴க³வா அஜ்ஜ ஏத்தகம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸிந்தி தே²ரஸ்ஸ நயம் தே³தி. ஏவம் தயோ மாஸே அப்³போ³ச்சி²ன்னம் அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. தம் ஸுத்வா அஸீதிகோடிதே³வதானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி.

யமகபாடிஹாரியே ஸன்னிபதிதாபி த்³வாத³ஸயோஜனா பரிஸா ப⁴க³வந்தம் பஸ்ஸித்வாவ க³மிஸ்ஸாமாதி க²ந்தா⁴வாரம் ப³ந்தி⁴த்வா அட்டா²ஸி. தம் சூளஅனாத²பிண்டி³கஸேட்டி²யேவ ஸப்³ப³பச்சயேஹி உபட்டா²ஸி. மனுஸ்ஸா குஹிம் ப⁴க³வாதி ஜானனத்தா²ய அனுருத்³த⁴த்தே²ரம் யாசிம்ஸு. தே²ரோ ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா அத்³த³ஸ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா தத்த² வஸ்ஸூபக³தம் ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா ஆரோசேஸி.

தே ப⁴க³வதோ வந்த³னத்தா²ய மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரம் யாசிம்ஸு. தே²ரோ பரிஸமஜ்ஜே²யேவ மஹாபத²வியம் நிமுஜ்ஜித்வா ஸினேருபப்³ப³தம் நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா ததா²க³தபாத³மூலே ப⁴க³வதோ பாதே³ வந்த³மானோவ உம்முஜ்ஜித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச ‘‘ஜம்பு³தீ³பவாஸினோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பாதே³ வந்தி³த்வா பஸ்ஸித்வாவ க³மிஸ்ஸாமாதி வத³ந்தீ’’தி. ப⁴க³வா ஆஹ ‘‘குஹிம் பன தே, மோக்³க³ல்லான, ஏதரஹி ஜேட்ட²பா⁴தா த⁴ம்மஸேனாபதீ’’தி? ‘‘ஸங்கஸ்ஸனக³ரே ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘மோக்³க³ல்லான, மம் த³ட்டு²காமா ஸ்வே ஸங்கஸ்ஸனக³ரம் ஆக³ச்ச²ந்து, அஹம் ஸ்வே மஹாபவாரணபுண்ணமாஸீஉபோஸத²தி³வஸே ஸங்கஸ்ஸனக³ரே ஓதரிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி தே²ரோ த³ஸப³லம் வந்தி³த்வா ஆக³தமக்³கே³னேவ ஓருய்ஹ மனுஸ்ஸானம் ஸந்திகம் ஸம்பாபுணி. க³மனாக³மனகாலே ச யதா² நம் மனுஸ்ஸா பஸ்ஸந்தி, ஏவம் அதி⁴ட்டா²ஸி. இத³ம் தாவேத்த² மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ ஆவிபா⁴வபாடிஹாரியம் அகாஸி.

ஸோ ஏவம் ஆக³தோ தம் பவத்திம் ஆரோசேத்வா ‘‘தூ³ரந்தி ஸஞ்ஞம் அகத்வா கதபாதராஸாவ நிக்க²மதா²’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி ‘‘மஹாராஜ, ஸ்வே மனுஸ்ஸலோகம் க³ச்சா²மீ’’தி. தே³வராஜா விஸ்ஸகம்மம் ஆணாபேஸி ‘‘தாத, ஸ்வே ப⁴க³வா மனுஸ்ஸலோகம் க³ந்துகாமோ, திஸ்ஸோ ஸோபானபந்தியோ மாபேஹி ஏகம் கனகமயம், ஏகம் ரஜதமயம், ஏகம் மணிமய’’ந்தி. ஸோ ததா² அகாஸி. ப⁴க³வா து³தியதி³வஸே ஸினேருமுத்³த⁴னி ட²த்வா புரத்தி²மலோகதா⁴தும் ஓலோகேஸி, அனேகானி சக்கவாளஸஹஸ்ஸானி விவடானி ஹுத்வா ஏகங்க³ணம் விய பகாஸிம்ஸு. யதா² ச புரத்தி²மேன, ஏவம் பச்சி²மேனபி உத்தரேனபி த³க்கி²ணேனபி ஸப்³ப³ம் விவடமத்³த³ஸ. ஹேட்டா²பி யாவ அவீசி, உபரி யாவ அகனிட்ட²ப⁴வனம், தாவ அத்³த³ஸ.

தம் தி³வஸம் கிர லோகவிவரணம் நாம அஹோஸி. மனுஸ்ஸாபி தே³வே பஸ்ஸந்தி, தே³வாபி மனுஸ்ஸே. தத்த² நேவ மனுஸ்ஸா உத்³த⁴ம் உல்லோகேந்தி, ந தே³வா அதோ⁴ ஓலோகேந்தி, ஸப்³பே³ ஸம்முகா²வ அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸ்ஸந்தி. ப⁴க³வா மஜ்ஜே² மணிமயேன ஸோபானேன ஓதரதி, ச²காமாவசரதே³வா வாமபஸ்ஸே கனகமயேன, ஸுத்³தா⁴வாஸா ச மஹாப்³ரஹ்மா ச த³க்கி²ணபஸ்ஸே ரஜதமயேன. தே³வராஜா பத்தசீவரம் அக்³க³ஹேஸி, மஹாப்³ரஹ்மா தியோஜனிகம் ஸேதச்ச²த்தம், ஸுயாமோ வாளபீ³ஜனிம், பஞ்சஸிகோ² க³ந்த⁴ப்³ப³புத்தோ திகா³வுதமத்தம் பே³ளுவபண்டு³வீணம் க³ஹேத்வா ததா²க³தஸ்ஸ பூஜம் கரோந்தோ ஓதரதி. தம்தி³வஸம் ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா பு³த்³த⁴பா⁴வாய பிஹம் அனுப்பாதே³த்வா டி²தஸத்தோ நாம நத்தி². இத³மேத்த² ப⁴க³வா ஆவிபா⁴வபாடிஹாரியம் அகாஸி.

அபிச தம்ப³பண்ணிதீ³பே தலங்க³ரவாஸீ த⁴ம்மதி³ன்னத்தே²ரோபி திஸ்ஸமஹாவிஹாரே சேதியங்க³ணஸ்மிம் நிஸீதி³த்வா ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அபண்ணகபடிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதீ’’தி அபண்ணகஸுத்தம் (அ. நி. 3.16) கதே²ந்தோ ஹேட்டா²முக²ம் பீ³ஜனிம் அகாஸி, யாவ அவீசிதோ ஏகங்க³ணம் அஹோஸி. ததோ உபரிமுக²ம் அகாஸி, யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஏகங்க³ணம் அஹோஸி. தே²ரோ நிரயப⁴யேன தஜ்ஜேத்வா ஸக்³க³ஸுகே²ன ச பலோபே⁴த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. கேசி ஸோதாபன்னா அஹேஸும், கேசி ஸகதா³கா³மீ அனாகா³மீ அரஹந்தோதி.

389. திரோபா⁴வம் காதுகாமோ பன ஆலோகம் வா அந்த⁴காரம் கரோதி, அப்படிச்ச²ன்னம் வா படிச்ச²ன்னம், ஆபாத²ம் வா அனாபாத²ம் கரோதி. கத²ம்? அயஞ்ஹி யதா² அப்படிச்ச²ன்னோபி ஸமீபே டி²தோபி வா ந தி³ஸ்ஸதி, ஏவம் அத்தானம் வா பரம் வா காதுகாமோ பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய ‘‘இத³ம் ஆலோகட்டா²னம் அந்த⁴காரம் ஹோதூ’’தி வா, ‘‘இத³ம் அப்படிச்ச²ன்னம் படிச்ச²ன்னம் ஹோதூ’’தி வா, ‘‘இத³ம் ஆபாத²ம் அனாபாத²ம் ஹோதூ’’தி வா ஆவஜ்ஜித்வா பரிகம்மம் கத்வா வுத்தனயேனேவ அதி⁴ட்டா²தி. ஸஹ அதி⁴ட்டா²னசித்தேன யதா²தி⁴ட்டி²தமேவ ஹோதி. பரே ஸமீபே டி²தாபி ந பஸ்ஸந்தி. ஸயம்பி அபஸ்ஸிதுகாமோ ந பஸ்ஸதி.

390. ஏதம் பன பாடிஹாரியம் கேன கதபுப்³ப³ந்தி? ப⁴க³வதா. ப⁴க³வா ஹி யஸம் குலபுத்தம் ஸமீபே நிஸின்னம்யேவ யதா² நம் பிதா ந பஸ்ஸதி, ஏவமகாஸி. ததா² வீஸயோஜனஸதம் மஹாகப்பினஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் கத்வா தம் அனாகா³மிப²லே, அமச்சஸஹஸ்ஸஞ்சஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²பேத்வா, தஸ்ஸ அனுமக்³க³ம் ஆக³தா ஸஹஸ்ஸித்தி²பரிவாரா அனோஜாதே³வீ ஆக³ந்த்வா ஸமீபே நிஸின்னாபி யதா² ஸபரிஸம் ராஜானம் ந பஸ்ஸதி, ததா² கத்வா ‘‘அபி, ப⁴ந்தே, ராஜானம் பஸ்ஸதா²’’தி வுத்தே ‘‘கிம் பன தே ராஜானம் க³வேஸிதும் வரம், உதா³ஹு அத்தான’’ந்தி? ‘‘அத்தானம், ப⁴ந்தே’’தி வத்வா நிஸின்னாய தஸ்ஸா ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, யதா² ஸா ஸத்³தி⁴ம் இத்தி²ஸஹஸ்ஸேன ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி, அமச்சா அனாகா³மிப²லே, ராஜா அரஹத்தேதி. அபிச தம்ப³பண்ணிதீ³பம் ஆக³ததி³வஸே யதா² அத்தனா ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தே அவஸேஸே ராஜா ந பஸ்ஸதி, ஏவம் கரோந்தேன மஹிந்த³த்தே²ரேனாபி இத³ம் கதமேவ (பாரா. அட்ட². 1.ததியஸங்கீ³திகதா²).

391. அபிச ஸப்³ப³ம்பி பாகடம் பாடிஹாரியம் ஆவிபா⁴வம் நாம. அபாகடபாடிஹாரியம் திரோபா⁴வம் நாம. தத்த² பாகடபாடிஹாரியே இத்³தி⁴பி பஞ்ஞாயதி இத்³தி⁴மாபி. தம் யமகபாடிஹாரியேன தீ³பேதப்³ப³ம். தத்ர ஹி ‘‘இத⁴ ததா²க³தோ யமகபாடிஹாரியம் கரோதி அஸாதா⁴ரணம் ஸாவகேஹி. உபரிமகாயதோ அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ பவத்ததி, ஹேட்டி²மகாயதோ உத³கதா⁴ரா பவத்ததீ’’தி (படி. ம. 1.116) ஏவம் உப⁴யம் பஞ்ஞாயித்த². அபாகடபாடிஹாரியே இத்³தி⁴யேவ பஞ்ஞாயதி, ந இத்³தி⁴மா. தம் மஹகஸுத்தேன (ஸம். நி. 4.346) ச ப்³ரஹ்மனிமந்தனிகஸுத்தேன (ம. நி. 1.501 ஆத³யோ) ச தீ³பேதப்³ப³ம். தத்ர ஹி ஆயஸ்மதோ ச மஹகஸ்ஸ, ப⁴க³வதோ ச இத்³தி⁴யேவ பஞ்ஞாயித்த², ந இத்³தி⁴மா.

யதா²ஹ –

‘‘ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² சித்தோ க³ஹபதி ஆயஸ்மந்தம் மஹகம் ஏதத³வோச ‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹகோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேதூ’தி. தேன ஹி த்வம் க³ஹபதி ஆளிந்தே³ உத்தராஸங்க³ம் பஞ்ஞாபேத்வா திணகலாபம் ஓகாஸேஹீதி. ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’தி கோ² சித்தோ க³ஹபதி ஆயஸ்மதோ மஹகஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ஆளிந்தே³ உத்தராஸங்க³ம் பஞ்ஞாபேத்வா திணகலாபம் ஓகாஸேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹகோ விஹாரம் பவிஸித்வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ஸி, யதா² தாலச்சி²க்³க³ளேன ச அக்³க³ளந்தரிகாய ச அச்சி நிக்க²மித்வா திணானி ஜா²பேஸி, உத்தராஸங்க³ம் ந ஜா²பேஸீ’’தி (ஸம். நி. 4.346).

யதா² சாஹ –

‘‘அத² க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ஸிம் ‘ஏத்தாவதா ப்³ரஹ்மா ச ப்³ரஹ்மபரிஸா ச ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா ச ஸத்³த³ஞ்ச மே ஸோஸ்ஸந்தி, ந ச மம் த³க்கி²ஸ்ஸந்தீ’தி அந்தரஹிதோ இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸிம் –

‘ப⁴வே வாஹம் ப⁴யம் தி³ஸ்வா, ப⁴வஞ்ச விப⁴வேஸினம்;

ப⁴வம் நாபி⁴வதி³ம் கிஞ்சி, நந்தி³ஞ்ச ந உபாதி³யி’’’ந்தி. (ம. நி. 1.504);

392. திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி ஸேய்யதா²பி ஆகாஸேதி ஏத்த² திரோகுட்டந்தி பரகுட்டம், குட்டஸ்ஸ பரபா⁴க³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏஸ நயோ இதரேஸு. குட்டோதி ச கே³ஹபி⁴த்தியா ஏதமதி⁴வசனம். பாகாரோதி கே³ஹவிஹாரகா³மாதீ³னம் பரிக்கே²பபாகாரோ. பப்³ப³தோதி பம்ஸுபப்³ப³தோ வா பாஸாணபப்³ப³தோ வா. அஸஜ்ஜமானோதி அலக்³க³மானோ. ஸேய்யதா²பி ஆகாஸேதி ஆகாஸே விய. ஏவம் க³ந்துகாமேன பன ஆகாஸகஸிணம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய குட்டம் வா பாகாரம் வா ஸினேருசக்கவாளேஸுபி அஞ்ஞதரம் பப்³ப³தம் வா ஆவஜ்ஜித்வா கதபரிகம்மேன ஆகாஸோ ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தப்³போ³. ஆகாஸோயேவ ஹோதி. அதோ⁴ ஓதரிதுகாமஸ்ஸ, உத்³த⁴ம் வா ஆரோஹிதுகாமஸ்ஸ ஸுஸிரோ ஹோதி, வினிவிஜ்ஜி²த்வா க³ந்துகாமஸ்ஸ சி²த்³தோ³. ஸோ தத்த² அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி.

திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ பனேத்தா²ஹ – ‘‘ஆகாஸகஸிணஸமாபஜ்ஜனம், ஆவுஸோ, கிமத்தி²யம், கிம் ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³னி அபி⁴னிம்மினிதுகாமோ ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³ கஸிணானி ஸமாபஜ்ஜதி, நனு யத்த² கத்த²சி கஸிணே பரிகம்மம் கத்வா அட்ட²ஸமாபத்திவஸீபா⁴வோயேவ பமாணம். யம் யம் இச்ச²தி, தம் ததே³வ ஹோதீ’’தி. பி⁴க்கூ² ஆஹம்ஸு – ‘‘பாளியா, ப⁴ந்தே, ஆகாஸகஸிணம்யேவ ஆக³தம், தஸ்மா அவஸ்ஸமேதம் வத்தப்³ப³’’ந்தி. தத்ராயம் பாளி –

‘‘பகதியா ஆகாஸகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘ஆகாஸோ ஹோதூ’தி. ஆகாஸோ ஹோதி. திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ கேனசி அனாவடே அபரிக்கி²த்தே அஸஜ்ஜமானா க³ச்ச²ந்தி, ஏவமேவ ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே’’தி (படி. ம. 3.11).

ஸசே பனஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அதி⁴ட்ட²ஹித்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அந்தரா பப்³ப³தோ வா ருக்கோ² வா உட்டே²தி, கிம் புன ஸமாபஜ்ஜித்வா அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ந்தி? தோ³ஸோ நத்தி². புன ஸமாபஜ்ஜித்வா அதி⁴ட்டா²னம் ஹி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸ்ஸயக்³க³ஹணஸதி³ஸம் ஹோதி. இமினா ச பன பி⁴க்கு²னா ஆகாஸோ ஹோதூதி அதி⁴ட்டி²தத்தா ஆகாஸோ ஹோதியேவ. புரிமாதி⁴ட்டா²னப³லேனேவ சஸ்ஸ அந்தரா அஞ்ஞோ பப்³ப³தோ வா ருக்கோ² வா உதுமயோ உட்ட²ஹிஸ்ஸதீதி அட்டா²னமேவேதம். அஞ்ஞேன இத்³தி⁴மதா நிம்மிதே பன பட²மனிம்மானம் ப³லவம் ஹோதி. இதரேன தஸ்ஸ உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா க³ந்தப்³ப³ம்.

393. பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜந்தி ஏத்த² உம்முஜ்ஜந்தி உட்டா²னம் வுச்சதி. நிமுஜ்ஜந்தி ஸம்ஸீத³னம். உம்முஜ்ஜஞ்ச நிமுஜ்ஜஞ்ச உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம். ஏவம் காதுகாமேன ஆபோகஸிணம் ஸமாபஜ்ஜித்வா உட்டா²ய ஏத்தகே டா²னே பத²வீ உத³கம் ஹோதூதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிகம்மம் கத்வா வுத்தனயேனேவ அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். ஸஹ அதி⁴ட்டா²னேன யதா² பரிச்சி²ன்னே டா²னே பத²வீ உத³கமேவ ஹோதி. ஸோ தத்த² உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி. தத்ராயம் பாளி –

‘‘பகதியா ஆபோகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. பத²விம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘உத³கம் ஹோதூ’தி. உத³கம் ஹோதி. ஸோ பத²வியா உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ உத³கே உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோந்தி, ஏவமேவ ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ பத²வியா உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே’’தி (படி. ம. 3.11).

ந கேவலஞ்ச உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜமேவ, ந்ஹானபானமுக²தோ⁴வனப⁴ண்ட³கதோ⁴வனாதீ³ஸு யம் யம் இச்ச²தி, தம் தம் கரோதி. ந கேவலஞ்ச உத³கமேவ, ஸப்பிதேலமது⁴பா²ணிதாதீ³ஸுபி யம் யம் இச்ச²தி, தம் தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச ஏத்தகம் ஹோதூதி ஆவஜ்ஜித்வா பரிகம்மம் கத்வா அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ யதா²தி⁴ட்டி²தமேவ ஹோதி. உத்³த⁴ரித்வா பா⁴ஜனக³தம் கரோந்தஸ்ஸ ஸப்பி ஸப்பிமேவ ஹோதி. தேலாதீ³னி தேலாதீ³னியேவ. உத³கம் உத³கமேவ. ஸோ தத்த² தேமிதுகாமோவ தேமேதி, ந தேமிதுகாமோ ந தேமேதி. தஸ்ஸேவ ச ஸா பத²வீ உத³கம் ஹோதி ஸேஸஜனஸ்ஸ பத²வீயேவ. தத்த² மனுஸ்ஸா பத்திகாபி க³ச்ச²ந்தி, யானாதீ³ஹிபி க³ச்ச²ந்தி, கஸிகம்மாதீ³னிபி கரோந்தியேவ. ஸசே பனாயம் தேஸம்பி உத³கம் ஹோதூதி இச்ச²தி, ஹோதியேவ. பரிச்சி²ன்னகாலம் பன அதிக்கமித்வா யம் பகதியா க⁴டதளாகாதீ³ஸு உத³கம், தம் ட²பேத்வா அவஸேஸம் பரிச்சி²ன்னட்டா²னம் பத²வீயேவ ஹோதி.

394. உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானேதி ஏத்த² யம் உத³கம் அக்கமித்வா ஸம்ஸீத³தி, தம் பி⁴ஜ்ஜமானந்தி வுச்சதி. விபரீதம் அபி⁴ஜ்ஜமானம். ஏவம் க³ந்துகாமேன பன பத²வீகஸிணம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஏத்தகே டா²னே உத³கம் பத²வீ ஹோதூதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிகம்மம் கத்வா வுத்தனயேனேவ அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். ஸஹ அதி⁴ட்டா²னேன யதா² பரிச்சி²ன்னட்டா²னே உத³கம் பத²வீயேவ ஹோதி. ஸோ தத்த² க³ச்ச²தி, தத்ராயம் பாளி –

‘‘பகதியா பத²வீகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி. உத³கம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘பத²வீ ஹோதூ’தி. பத²வீ ஹோதி. ஸோ அபி⁴ஜ்ஜமானே உத³கே க³ச்ச²தி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ அபி⁴ஜ்ஜமானாய பத²வியா க³ச்ச²ந்தி, ஏவமேவ ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அபி⁴ஜ்ஜமானே உத³கே க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²விய’’ந்தி (படி. ம. 3.11).

ந கேவலஞ்ச க³ச்ச²தி, யம் யம் இரியாபத²ம் இச்ச²தி, தம் தம் கரோதி. ந கேவலஞ்ச பத²விமேவ கரோதி, மணிஸுவண்ணபப்³ப³தருக்கா²தீ³ஸுபி யம் யம் இச்ச²தி, தம் தம் வுத்தனயேனேவ ஆவஜ்ஜித்வா அதி⁴ட்டா²தி, யதா²தி⁴ட்டி²தமேவ ஹோதி. தஸ்ஸேவ ச தம் உத³கம் பத²வீ ஹோதி, ஸேஸஜனஸ்ஸ உத³கமேவ, மச்ச²கச்ச²பா ச உத³ககாகாத³யோ ச யதா²ருசி விசரந்தி. ஸசே பனாயம் அஞ்ஞேஸம்பி மனுஸ்ஸானம் தம் பத²விம் காதும் இச்ச²தி, கரோதியேவ. பரிச்சி²ன்னகாலாதிக்கமேன பன உத³கமேவ ஹோதி.

395. பல்லங்கேன கமதீதி பல்லங்கேன க³ச்ச²தி. பக்கீ² ஸகுணோதி பக்கே²ஹி யுத்தஸகுணோ. ஏவம் காதுகாமேன பன பத²வீகஸிணம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஸசே நிஸின்னோ க³ந்துமிச்ச²தி, பல்லங்கப்பமாணம் டா²னம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிகம்மம் கத்வா வுத்தனயேனேவ அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். ஸசே நிபன்னோ க³ந்துகாமோ ஹோதி மஞ்சப்பமாணம், ஸசே பத³ஸா க³ந்துகாமோ ஹோதி மக்³க³ப்பமாணந்தி ஏவம் யதா²னுரூபம் டா²னம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா வுத்தனயேனேவ பத²வீ ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம், ஸஹ அதி⁴ட்டா²னேன பத²வீயேவ ஹோதி. தத்ராயம் பாளி –

‘‘ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோதி. பகதியா பத²வீகஸிணஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஹோதி, ஆகாஸம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘பத²வீ ஹோதூ’தி. பத²வீ ஹோதி. ஸோ ஆகாஸே அந்தலிக்கே² சங்கமதிபி திட்ட²திபி நிஸீத³திபி ஸேய்யம்பி கப்பேதி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ பத²வியம் சங்கமந்திபி…பே… ஸேய்யம்பி கப்பேந்தி, ஏவமேவ ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ஆகாஸே அந்தலிக்கே² சங்கமதிபி…பே… ஸேய்யம்பி கப்பேதீ’’தி (படி. ம. 3.11).

ஆகாஸே க³ந்துகாமேன ச பி⁴க்கு²னா தி³ப்³ப³சக்கு²லாபி⁴னாபி ப⁴விதப்³ப³ம். கஸ்மா? அந்தரே உதுஸமுட்டா²னா வா பப்³ப³தருக்கா²த³யோ ஹோந்தி, நாக³ஸுபண்ணாத³யோ வா உஸூயந்தா மாபேந்தி, நேஸம் த³ஸ்ஸனத்த²ம். தே பன தி³ஸ்வா கிம் காதப்³ப³ந்தி? பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஆகாஸோ ஹோதூதி பரிகம்மம் கத்வா அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். தே²ரோ பனாஹ ‘‘ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனம், ஆவுஸோ, கிமத்தி²யம், நனு ஸமாஹிதமேவஸ்ஸ சித்தம், தேன யம் யம் டா²னம் ஆகாஸோ ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தி, ஆகாஸோயேவ ஹோதீ’’தி. கிஞ்சாபி ஏவமாஹ, அத² கோ² திரோகுட்டபாரிஹாரியே வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

அபிச ஓகாஸே ஓரோஹணத்த²ம்பி இமினா தி³ப்³ப³சக்கு²லாபி⁴னா ப⁴விதப்³ப³ம், அயஞ்ஹி ஸசே அனோகாஸே ந்ஹானதித்தே² வா கா³மத்³வாரே வா ஓரோஹதி. மஹாஜனஸ்ஸ பாகடோ ஹோதி. தஸ்மா தி³ப்³ப³சக்கு²னா பஸ்ஸித்வா அனோகாஸம் வஜ்ஜேத்வா ஓகாஸே ஓதரதீதி.

396. இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பராமஸதி பரிமஜ்ஜதீதி ஏத்த² சந்தி³மஸூரியானம் த்³வாசத்தாலீஸயோஜனஸஹஸ்ஸஸ்ஸ உபரி சரணேன மஹித்³தி⁴கதா, தீஸு தீ³பேஸு ஏகக்க²ணே ஆலோககரணேன மஹானுபா⁴வதா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் உபரி சரணஆலோககரணேஹி வா மஹித்³தி⁴கே தேனேவ மஹானுபா⁴வே. பராமஸதீதி பரிக்³க³ண்ஹதி ஏகதே³ஸே வா சு²பதி. பரிமஜ்ஜதீதி ஸமந்ததோ ஆதா³ஸதலம் விய பரிமஜ்ஜதி. அயம் பனஸ்ஸ இத்³தி⁴ அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னவஸேனேவ இஜ்ஜ²தி, நத்தே²த்த² கஸிணஸமாபத்தினியமோ. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் –

‘‘இமேபி சந்தி³மஸூரியே…பே… பரிமஜ்ஜதீதி இத⁴ ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ சந்தி³மஸூரியே ஆவஜ்ஜதி, ஆவஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி – ‘ஹத்த²பாஸே ஹோதூ’தி. ஹத்த²பாஸே ஹோதி. ஸோ நிஸின்னகோ வா நிபன்னகோ வா சந்தி³மஸூரியே பாணினா ஆமஸதி பராமஸதி பரிமஜ்ஜதி. யதா² மனுஸ்ஸா பகதியா அனித்³தி⁴மந்தோ கிஞ்சிதே³வ ரூபக³தம் ஹத்த²பாஸே ஆமஸந்தி பராமஸந்தி பரிமஜ்ஜந்தி, ஏவமேவ ஸோ இத்³தி⁴மா…பே… பரிமஜ்ஜதீ’’தி (படி. ம. 3.12).

ஸ்வாயம் யதி³ இச்ச²தி க³ந்த்வா பராமஸிதும், க³ந்த்வா பராமஸதி, யதி³ பன இதே⁴வ நிஸின்னகோ வா நிபன்னகோ வா பராமஸிதுகாமோ ஹோதி, ஹத்த²பாஸே ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தி, அதி⁴ட்டா²னப³லேன வண்டா முத்ததாலப²லம் விய ஆக³ந்த்வா ஹத்த²பாஸே டி²தே வா பராமஸதி, ஹத்த²ம் வா வட்³டே⁴த்வா. வட்³டே⁴ந்தஸ்ஸ பன கிம் உபாதி³ண்ணகம் வட்³ட⁴தி, அனுபாதி³ண்ணகந்தி? உபாதி³ண்ணகம் நிஸ்ஸாய அனுபாதி³ண்ணகம் வட்³ட⁴தி.

தத்த² திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ ஆஹ ‘‘கிம் பனாவுஸோ, உபாதி³ண்ணகம் கு²த்³த³கம்பி மஹந்தம்பி ந ஹோதி, நனு யதா³ பி⁴க்கு² தாலச்சி²த்³தா³தீ³ஹி நிக்க²மதி, ததா³ உபாதி³ண்ணகம் கு²த்³த³கம் ஹோதி. யதா³ மஹந்தம் அத்தபா⁴வம் கரோதி, ததா³ மஹந்தம் ஹோதி மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ வியா’’தி.

நந்தோ³பனந்த³னாக³த³மனகதா²

ஏகஸ்மிம் கிர ஸமயே அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ‘‘ஸ்வே, ப⁴ந்தே, பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் அம்ஹாகம் கே³ஹே பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹதா²’’தி நிமந்தேத்வா பக்கமி. ப⁴க³வா அதி⁴வாஸேத்வா தம்தி³வஸாவஸேஸம் ரத்திபா⁴க³ஞ்ச வீதினாமேத்வா பச்சூஸஸமயே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓலோகேஸி. அத²ஸ்ஸ நந்தோ³பனந்தோ³ நாம நாக³ராஜா ஞாணமுகே² ஆபாத²மாக³ச்சி². ப⁴க³வா ‘‘அயம் நாக³ராஜா மய்ஹம் ஞாணமுகே² ஆபாத²மாக³ச்சி², அத்தி² நு கோ² அஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘அயம் மிச்சா²தி³ட்டி²கோ தீஸு ரதனேஸு அப்பஸன்னோதி தி³ஸ்வா கோ நு கோ² இமம் மிச்சா²தி³ட்டி²தோ விவேசேய்யா’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரம் அத்³த³ஸ.

ததோ பபா⁴தாய ரத்தியா ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆனந்த³, பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் ஆரோசேஹி ததா²க³தோ தே³வசாரிகம் க³ச்ச²தீ’’தி. தம் தி³வஸஞ்ச நந்தோ³பனந்த³ஸ்ஸ ஆபானபூ⁴மிம் ஸஜ்ஜயிம்ஸு. ஸோ தி³ப்³ப³ரதனபல்லங்கே தி³ப்³பே³ன ஸேதச்ச²த்தேன தா⁴ரியமானேன திவித⁴னாடகேஹி சேவ நாக³பரிஸாய ச பரிவுதோ தி³ப்³ப³பா⁴ஜனேஸு உபட்டா²பிதம் அன்னபானவிதி⁴ம் ஓலோகயமானோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத² ப⁴க³வா யதா² நாக³ராஜா பஸ்ஸதி, ததா² கத்வா தஸ்ஸ விதானமத்த²கேனேவ பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் தாவதிம்ஸதே³வலோகாபி⁴முகோ² பாயாஸி.

தேன கோ² பன ஸமயேன நந்தோ³பனந்த³ஸ்ஸ நாக³ராஜஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் ஹோதி – ‘‘இமே ஹி நாம முண்ட³கா ஸமணகா அம்ஹாகம் உபரூபரிப⁴வனேன தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ப⁴வனம் பவிஸந்திபி நிக்க²மந்திபி, ந தா³னி இதோ பட்டா²ய இமேஸம் அம்ஹாகம் மத்த²கே பாத³பம்ஸும் ஓகிரந்தானம் க³ந்தும் த³ஸ்ஸாமீ’’தி உட்டா²ய ஸினேருபாத³ம் க³ந்த்வா தம் அத்தபா⁴வம் விஜஹித்வா ஸினேரும் ஸத்தக்க²த்தும் போ⁴கே³ஹி பரிக்கி²பித்வா உபரி ப²ணம் கத்வா தாவதிம்ஸப⁴வனம் அவகுஜ்ஜேன ப²ணேன க³ஹேத்வா அத³ஸ்ஸனம் க³மேஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ரட்ட²பாலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச ‘‘புப்³பே³, ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் பதே³ஸே டி²தோ ஸினேரும் பஸ்ஸாமி, ஸினேருபரிப⁴ண்ட³ம் பஸ்ஸாமி, தாவதிம்ஸம் பஸ்ஸாமி, வேஜயந்தம் பஸ்ஸாமி, வேஜயந்தஸ்ஸ பாஸாத³ஸ்ஸ உபரி த⁴ஜம் பஸ்ஸாமி. கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ, யம் ஏதரஹி நேவ ஸினேரும் பஸ்ஸாமி…பே… ந வேஜயந்தஸ்ஸ பாஸாத³ஸ்ஸ உபரி த⁴ஜம் பஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘அயம், ரட்ட²பால, நந்தோ³பனந்தோ³ நாம நாக³ராஜா தும்ஹாகம் குபிதோ ஸினேரும் ஸத்தக்க²த்தும் போ⁴கே³ஹி பரிக்கி²பித்வா உபரி ப²ணேன படிச்சா²தே³த்வா அந்த⁴காரம் கத்வா டி²தோ’’தி. ‘‘த³மேமி நம், ப⁴ந்தே’’தி. ந ப⁴க³வா அனுஜானி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தி³யோ ஆயஸ்மா ராஹுலோதி அனுக்கமேன ஸப்³பே³பி பி⁴க்கூ² உட்ட²ஹிம்ஸு. ந ப⁴க³வா அனுஜானி.

அவஸானே மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, த³மேமி ந’’ந்தி ஆஹ. ‘‘த³மேஹி மோக்³க³ல்லானா’’தி ப⁴க³வா அனுஜானி. தே²ரோ அத்தபா⁴வம் விஜஹித்வா மஹந்தம் நாக³ராஜவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா நந்தோ³பனந்த³ம் சுத்³த³ஸக்க²த்தும் போ⁴கே³ஹி பரிக்கி²பித்வா தஸ்ஸ ப²ணமத்த²கே அத்தனோ ப²ணம் ட²பேத்வா ஸினேருனா ஸத்³தி⁴ம் அபி⁴னிப்பீளேஸி. நாக³ராஜா பதூ⁴மாயி. தே²ரோபி ந துய்ஹம்யேவ ஸரீரே தூ⁴மோ அத்தி², மய்ஹம்பி அத்தீ²தி பதூ⁴மாயி. நாக³ராஜஸ்ஸ தூ⁴மோ தே²ரம் ந பா³த⁴தி. தே²ரஸ்ஸ பன தூ⁴மோ நாக³ராஜானம் பா³த⁴தி. ததோ நாக³ராஜா பஜ்ஜலி. தே²ரோபி ந துய்ஹம்யேவ ஸரீரே அக்³கி³ அத்தி², மய்ஹம்பி அத்தீ²தி பஜ்ஜலி. நாக³ராஜஸ்ஸ தேஜோ தே²ரம் ந பா³த⁴தி. தே²ரஸ்ஸ பன தேஜோ நாக³ராஜானம் பா³த⁴தி. நாக³ராஜா அயம் மம் ஸினேருனா அபி⁴னிப்பீளேத்வா தூ⁴மாயதி சேவ பஜ்ஜலதி சாதி சிந்தேத்வா ‘‘போ⁴ த்வம் கோஸீ’’தி படிபுச்சி². ‘‘அஹம் கோ², நந்த³, மோக்³க³ல்லானோ’’தி. ‘‘ப⁴ந்தே, அத்தனோ பி⁴க்கு²பா⁴வேன திட்டா²ஹீ’’தி.

தே²ரோ தம் அத்தபா⁴வம் விஜஹித்வா தஸ்ஸ த³க்கி²ணகண்ணஸோதேன பவிஸித்வா வாமகண்ணஸோதேன நிக்க²மி, வாமகண்ணஸோதேன பவிஸித்வா த³க்கி²ணகண்ணஸோதேன நிக்க²மி, ததா² த³க்கி²ணனாஸஸோதேன பவிஸித்வா வாமனாஸஸோதேன நிக்க²மி, வாமனாஸஸோதேன பவிஸித்வா த³க்கி²ணனாஸஸோதேன நிக்க²மி. ததோ நாக³ராஜா முக²ம் விவரி. தே²ரோ முகே²ன பவிஸித்வா அந்தோகுச்சி²யம் பாசீனேன ச பச்சி²மேன ச சங்கமதி. ப⁴க³வா ‘‘மோக்³க³ல்லான, மனஸிகரோஹி மஹித்³தி⁴கோ ஏஸ நாகோ³’’தி ஆஹ. தே²ரோ ‘‘மய்ஹம் கோ², ப⁴ந்தே, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, திட்ட²து, ப⁴ந்தே, நந்தோ³பனந்தோ³, அஹம் நந்தோ³பனந்த³ஸதி³ஸானம் நாக³ராஜானம் ஸதம்பி ஸஹஸ்ஸம்பி ஸதஸஹஸ்ஸம்பி த³மேய்ய’’ந்தி ஆஹ.

நாக³ராஜா சிந்தேஸி ‘‘பவிஸந்தோ தாவ மே ந தி³ட்டோ², நிக்க²மனகாலே தா³னி நம் தா³ட²ந்தரே பக்கி²பித்வா ஸங்கா²தி³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா நிக்க²ம ப⁴ந்தே, மா மம் அந்தோகுச்சி²யம் அபராபரம் சங்கமந்தோ பா³த⁴யித்தா²தி ஆஹ. தே²ரோ நிக்க²மித்வா ப³ஹி அட்டா²ஸி. நாக³ராஜா அயம் ஸோதி தி³ஸ்வா நாஸவாதம் விஸ்ஸஜ்ஜி. தே²ரோ சதுத்த²ம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜி. லோமகூபம்பிஸ்ஸ வாதோ சாலேதும் நாஸக்கி². அவஸேஸா பி⁴க்கூ² கிர ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸப்³ப³பாடிஹாரியானி காதும் ஸக்குணேய்யும், இமம் பன டா²னம் பத்வா ஏவம் கி²ப்பனிஸந்தினோ ஹுத்வா ஸமாபஜ்ஜிதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி தேஸம் ப⁴க³வா நாக³ராஜத³மனம் நானுஜானி.

நாக³ராஜா ‘‘அஹம் இமஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ நாஸவாதேன லோமகூபம்பி சாலேதும் நாஸக்கி²ம், மஹித்³தி⁴கோ ஸமணோ’’தி சிந்தேஸி. தே²ரோ அத்தபா⁴வம் விஜஹித்வா ஸுபண்ணரூபம் அபி⁴னிம்மினித்வா ஸுபண்ணவாதம் த³ஸ்ஸேந்தோ நாக³ராஜானம் அனுப³ந்தி⁴. நாக³ராஜா தம் அத்தபா⁴வம் விஜஹித்வா மாணவகவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’தி வத³ந்தோ தே²ரஸ்ஸ பாதே³ வந்தி³. தே²ரோ ‘‘ஸத்தா², நந்த³, ஆக³தோ, ஏஹி க³மிஸ்ஸாமா’’தி நாக³ராஜானம் த³மயித்வா நிப்³பி³ஸம் கத்வா க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் அக³மாஸி. நாக³ராஜா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா ‘‘ஸுகீ² ஹோஹி, நாக³ராஜா’’தி வத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ நிவேஸனம் அக³மாஸி.

அனாத²பிண்டி³கோ ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, அதிதி³வா ஆக³தத்தா²’’தி ஆஹ. மோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ச நந்தோ³பனந்த³ஸ்ஸ ச ஸங்கா³மோ அஹோஸீதி. கஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, ஜயோ, கஸ்ஸ பராஜயோதி. மோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஜயோ, நந்த³ஸ்ஸ பராஜயோதி. அனாத²பிண்டி³கோ ‘‘அதி⁴வாஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸத்தாஹம் ஏகபடிபாடியா ப⁴த்தம், ஸத்தாஹம் தே²ரஸ்ஸ ஸக்காரம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா ஸத்தாஹம் பு³த்³த⁴பமுகா²னம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் மஹாஸக்காரம் அகாஸி. இதி இமம் இமஸ்மிம் நந்தோ³பனந்த³த³மனே கதம் மஹந்தம் அத்தபா⁴வம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘யதா³ மஹந்தம் அத்தபா⁴வம் கரோதி, ததா³ மஹந்தம் ஹோதி மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ வியா’’தி. ஏவம் வுத்தேபி பி⁴க்கூ² உபாதி³ண்ணகம் நிஸ்ஸாய அனுபாதி³ண்ணகமேவ வட்³ட⁴தீதி ஆஹம்ஸு. அயமேவ சேத்த² யுத்தி.

ஸோ ஏவம் கத்வா ந கேவலம் சந்தி³மஸூரியே பராமஸதி. ஸசே இச்ச²தி பாத³கத²லிகம் கத்வா பாதே³ ட²பேதி, பீட²ம் கத்வா நிஸீத³தி, மஞ்சம் கத்வா நிபஜ்ஜதி, அபஸ்ஸேனப²லகம் கத்வா அபஸ்ஸயதி. யதா² ச ஏகோ, ஏவம் அபரோபி. அனேகேஸுபி ஹி பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸேஸு ஏவம் கரோந்தேஸு தேஸஞ்ச ஏகமேகஸ்ஸ ததே²வ இஜ்ஜ²தி. சந்தி³மஸூரியானஞ்ச க³மனம்பி ஆலோககரணம்பி ததே²வ ஹோதி. யதா² ஹி பாதிஸஹஸ்ஸேஸு உத³கபூரேஸு ஸப்³ப³பாதீஸு ச சந்த³மண்ட³லானி தி³ஸ்ஸந்தி. பாகதிகமேவ ச சந்த³ஸ்ஸ க³மனம் ஆலோககரணஞ்ச ஹோதி. ததூ²பமமேதம் பாடிஹாரியம்.

397. யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபீதி ப்³ரஹ்மலோகம்பி பரிச்சே²த³ம் கத்வா. காயேன வஸம் வத்தேதீதி தத்த² ப்³ரஹ்மலோகே காயேன அத்தனோ வஸம் வத்தேதி. தஸ்ஸத்தோ² பாளிம் அனுக³ந்த்வா வேதி³தப்³போ³. அயஞ்ஹேத்த² பாளி –

‘‘யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதீதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, தூ³ரேபி ஸந்திகே அதி⁴ட்டா²தி ஸந்திகே ஹோதூதி, ஸந்திகே ஹோதி. ஸந்திகேபி தூ³ரே அதி⁴ட்டா²தி தூ³ரே ஹோதூதி, தூ³ரே ஹோதி. ப³ஹுகம்பி தோ²கந்தி அதி⁴ட்டா²தி தோ²கம் ஹோதூதி, தோ²கம் ஹோதி. தோ²கம்பி ப³ஹுகந்தி அதி⁴ட்டா²தி ப³ஹுகம் ஹோதூதி, ப³ஹுகம் ஹோதி. தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ ரூபம் பஸ்ஸதி. தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி. சேதோபரியஞாணேன தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ சித்தம் பஜானாதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ தி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, காயவஸேன சித்தம் பரிணாமேதி, காயவஸேன சித்தம் அதி⁴ட்டா²தி, காயவஸேன சித்தம் பரிணாமேத்வா காயவஸேன சித்தம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா தி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, சித்தவஸேன காயம் பரிணாமேதி, சித்தவஸேன காயம் அதி⁴ட்டா²தி. சித்தவஸேன காயம் பரிணாமேத்வா சித்தவஸேன காயம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தி. ஸோ தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ புரதோ ரூபம் அபி⁴னிம்மினாதி மனோமயம் ஸப்³ப³ங்க³பஞ்சங்கி³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா சங்கமதி, நிம்மிதோபி தத்த² சங்கமதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா திட்ட²தி, நிஸீத³தி, ஸேய்யம் கப்பேதி, நிம்மிதோபி தத்த² ஸேய்யம் கப்பேதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா தூ⁴மாயதி, பஜ்ஜலதி, த⁴ம்மம் பா⁴ஸதி, பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பஞ்ஹம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேதி, நிம்மிதோபி தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேதி. ஸசே ஸோ இத்³தி⁴மா தேன ப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி, ஸல்லபதி, ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி, நிம்மிதோபி தத்த² தேன ப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி, ஸல்லபதி, ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி. யம் யதே³வ ஹி ஸோ இத்³தி⁴மா கரோதி, தம் ததே³வ நிம்மிதோ கரோதீ’’தி (படி. ம. 3.12).

தத்த² தூ³ரேபி ஸந்திகே அதி⁴ட்டா²தீதி பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய தூ³ரே தே³வலோகம் வா ப்³ரஹ்மலோகம் வா ஆவஜ்ஜதி ஸந்திகே ஹோதூதி. ஆவஜ்ஜித்வா பரிகம்மம் கத்வா புன ஸமாபஜ்ஜித்வா ஞாணேன அதி⁴ட்டா²தி ஸந்திகே ஹோதூதி, ஸந்திகே ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி.

தத்த² கோ தூ³ரம் க³ஹேத்வா ஸந்திகம் அகாஸீதி? ப⁴க³வா. ப⁴க³வா ஹி யமகபாடிஹாரியாவஸானே தே³வலோகம் க³ச்ச²ந்தோ யுக³ந்த⁴ரஞ்ச ஸினேருஞ்ச ஸந்திகே கத்வா பத²வீதலதோ ஏகபாத³ம் யுக³ந்த⁴ரே பதிட்ட²பேத்வா து³தியம் ஸினேருமத்த²கே ட²பேஸி. அஞ்ஞோ கோ அகாஸி? மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ. தே²ரோ ஹி ஸாவத்தி²தோ ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா நிக்க²ந்தம் த்³வாத³ஸயோஜனிகம் பரிஸம் திம்ஸயோஜனம் ஸங்கஸ்ஸனக³ரமக்³க³ம் ஸங்கி²பித்வா தங்க²ணஞ்ஞேவ ஸம்பாபேஸி.

அபிச தம்ப³பண்ணிதீ³பே சூளஸமுத்³த³த்தே²ரோபி அகாஸி. து³ப்³பி⁴க்க²ஸமயே கிர தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் பாதோவ ஸத்த பி⁴க்கு²ஸதானி ஆக³மம்ஸு. தே²ரோ ‘‘மஹா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ குஹிம் பி⁴க்கா²சாரோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேந்தோ ஸகலதம்ப³பண்ணிதீ³பே அதி³ஸ்வா ‘‘பரதீரே பாடலிபுத்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² பத்தசீவரம் கா³ஹாபேத்வா ‘‘ஏதா²வுஸோ, பி⁴க்கா²சாரம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி பத²விம் ஸங்கி²பித்வா பாடலிபுத்தம் க³தோ. பி⁴க்கூ² ‘‘கதரம், ப⁴ந்தே, இமம் நக³ர’’ந்தி புச்சி²ம்ஸு. பாடலிபுத்தம், ஆவுஸோதி. பாடலிபுத்தம் நாம தூ³ரே ப⁴ந்தேதி. ஆவுஸோ, மஹல்லகத்தே²ரா நாம தூ³ரேபி க³ஹேத்வா ஸந்திகே கரோந்தீதி. மஹாஸமுத்³தோ³ குஹிம், ப⁴ந்தேதி? நனு, ஆவுஸோ, அந்தரா ஏகம் நீலமாதிகம் அதிக்கமித்வா ஆக³தத்தா²தி? ஆம, ப⁴ந்தே. மஹாஸமுத்³தோ³ பன மஹந்தோதி. ஆவுஸோ, மஹல்லகத்தே²ரா நாம மஹந்தம்பி கு²த்³த³கம் கரோந்தீதி.

யதா² சாயம், ஏவம் திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரோபி ஸாயன்ஹஸமயே ந்ஹாயித்வா கதுத்தராஸங்கோ³ மஹாபோ³தி⁴ம் வந்தி³ஸ்ஸாமீதி சித்தே உப்பன்னே ஸந்திகே அகாஸி.

ஸந்திகம் பன க³ஹேத்வா கோ தூ³ரமகாஸீதி? ப⁴க³வா. ப⁴க³வா ஹி அத்தனோ ச அங்கு³லிமாலஸ்ஸ (ம. நி. 2.348) ச அந்தரம் ஸந்திகம்பி தூ³ரமகாஸீதி.

அத² கோ ப³ஹுகம் தோ²கம் அகாஸீதி? மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ. ராஜக³ஹே கிர நக்க²த்ததி³வஸே பஞ்சஸதா குமாரியோ சந்த³பூவே க³ஹேத்வா நக்க²த்தகீளனத்தா²ய க³ச்ச²ந்தியோ ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா கிஞ்சி நாத³ம்ஸு. பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தம் பன தே²ரம் தி³ஸ்வா அம்ஹாகம் தே²ரோ ஏதி பூவம் த³ஸ்ஸாமாதி ஸப்³பா³ பூவே க³ஹேத்வா தே²ரம் உபஸங்கமிம்ஸு. தே²ரோ பத்தம் நீஹரித்வா ஸப்³ப³ம் ஏகபத்தபூரமத்தமகாஸி. ப⁴க³வா தே²ரம் ஆக³மயமானோ புரதோ நிஸீதி³. தே²ரோ ஆஹரித்வா ப⁴க³வதோ அதா³ஸி.

இல்லிஸஸேட்டி²வத்து²ஸ்மிம் பன மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ தோ²கம் ப³ஹுகமகாஸி, காகவலியவத்து²ஸ்மிஞ்ச ப⁴க³வா. மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ கிர ஸத்தாஹம் ஸமாபத்தியா வீதினாமேத்வா த³லித்³த³ஸங்க³ஹம் கரோந்தோ காகவலியஸ்ஸ நாம து³க்³க³தமனுஸ்ஸஸ்ஸ க⁴ரத்³வாரே அட்டா²ஸி. தஸ்ஸ ஜாயா தே²ரம் தி³ஸ்வா பதினோ பக்கம் அலோணம்பி³லயாகு³ம் பத்தே ஆகிரி. தே²ரோ தம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ ஹத்தே² ட²பேஸி. ப⁴க³வா மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பஹோனகம் கத்வா அதி⁴ட்டா²ஸி. ஏகபத்தேன ஆப⁴தா ஸப்³பே³ஸம் பஹோஸி. காகவலியோபி ஸத்தமே தி³வஸே ஸேட்டி²ட்டா²னம் அலத்தா²தி.

ந கேவலஞ்ச தோ²கஸ்ஸ ப³ஹுகரணம், மது⁴ரம் அமது⁴ரம், அமது⁴ரம் மது⁴ரந்திஆதீ³ஸுபி யம் யம் இச்ச²தி, ஸப்³ப³ம் இத்³தி⁴மதோ இஜ்ஜ²தி. ததா² ஹி மஹாஅனுளத்தே²ரோ நாம ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² பிண்டா³ய சரித்வா ஸுக்க²ப⁴த்தமேவ லபி⁴த்வா க³ங்கா³தீரே நிஸீதி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜமானே தி³ஸ்வா க³ங்கா³ய உத³கம் ஸப்பிமண்ட³ந்தி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஸாமணேரானம் ஸஞ்ஞம் அதா³ஸி. தே தா²லகேஹி ஆஹரித்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத³ம்ஸு. ஸப்³பே³ மது⁴ரேன ஸப்பிமண்டே³ன பு⁴ஞ்ஜிம்ஸூதி.

தி³ப்³பே³ன சக்கு²னாதி இதே⁴வ டி²தோ ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ ரூபம் பஸ்ஸதி. இதே⁴வ ச டி²தோ ஸப்³ப³ம் தஸ்ஸ பா⁴ஸதோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி. சித்தம் பஜானாதி. காயவஸேன சித்தம் பரிணாமேதீதி கரஜகாயஸ்ஸ வஸேன சித்தம் பரிணாமேதி. பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம் க³ஹேத்வா காயே ஆரோபேதி. காயானுக³திகம் கரோதி த³ந்த⁴க³மனம். காயக³மனம் ஹி த³ந்த⁴ம் ஹோதி. ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமதீதி பாத³கஜ்ஜா²னாரம்மணேன இத்³தி⁴சித்தேன ஸஹஜாதம் ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமதி பவிஸதி ப²ஸ்ஸேதி ஸம்பாபுணாதி. ஸுக²ஸஞ்ஞா நாம உபேக்கா²ஸம்பயுத்தஸஞ்ஞா. உபேக்கா² ஹி ஸந்தம் ஸுக²ந்தி வுத்தா. ஸாயேவ ச ஸஞ்ஞா நீவரணேஹி சேவ விதக்காதீ³ஹி பச்சனீகேஹி ச விமுத்தத்தா லஹுஸஞ்ஞாதிபி வேதி³தப்³பா³. தம் ஓக்கந்தஸ்ஸ பனஸ்ஸ கரஜகாயோபி தூலபிசு விய ஸல்லஹுகோ ஹோதி. ஸோ ஏவம் வாயுக்கி²த்ததூலபிசுனா விய ஸல்லஹுகேன தி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தி. ஏவம் க³ச்ச²ந்தோ ச ஸசே இச்ச²தி பத²வீகஸிணவஸேன ஆகாஸே மக்³க³ம் நிம்மினித்வா பத³ஸா க³ச்ச²தி. ஸசே இச்ச²தி வாயோகஸிணவஸேன வாயும் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா தூலபிசு விய வாயுனா க³ச்ச²தி. அபிச க³ந்துகாமதா ஏவ ஏத்த² பமாணம். ‘‘ஸதி ஹி க³ந்துகாமதாய’’ ஏவம் கதசித்தாதி⁴ட்டா²னோ அதி⁴ட்டா²னவேகு³க்கி²த்தோவ ஸோ இஸ்ஸாஸகி²த்தஸரோ விய தி³ஸ்ஸமானோ க³ச்ச²தி.

சித்தவஸேன காயம் பரிணாமேதீதி காயம் க³ஹேத்வா சித்தே ஆரோபேதி. சித்தானுக³திகம் கரோதி ஸீக⁴க³மனம். சித்தக³மனம் ஹி ஸீக⁴ம் ஹோதி. ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமதீதி ரூபகாயாரம்மணேன இத்³தி⁴சித்தேன ஸஹஜாதம் ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமதீதி. ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இத³ம் பன சித்தக³மனமேவ ஹோதி. ஏவம் அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன க³ச்ச²ந்தோ பனாயம் கிம் தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே க³ச்ச²தி, உதா³ஹு டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே வாதி வுத்தே தீஸுபி க²ணேஸு க³ச்ச²தீதி தே²ரோ ஆஹ. கிம் பன ஸோ ஸயம் க³ச்ச²தி நிம்மிதம் பேஸேதீதி. யதா²ருசி கரோதி. இத⁴ பனஸ்ஸ ஸயம் க³மனமேவ ஆக³தம்.

மனோமயந்தி அதி⁴ட்டா²னமனேன நிம்மிதத்தா மனோமயம். அஹீனிந்த்³ரியந்தி இத³ம் சக்கு²ஸோதாதீ³னம் ஸண்டா²னவஸேன வுத்தம். நிம்மிதரூபே பன பஸாதோ³ நாம நத்தி². ஸசே இத்³தி⁴மா சங்கமதி நிம்மிதோபி தத்த² சங்கமதீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸாவகனிம்மிதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பு³த்³த⁴னிம்மிதோ பன யம் யம் ப⁴க³வா கரோதி, தம் தம்பி கரோதி. ப⁴க³வதோ ருசிவஸேன அஞ்ஞம்பி கரோதீதி. ஏத்த² ச யம் ஸோ இத்³தி⁴மா இதே⁴வ டி²தோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி, தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, சேதோபரியஞாணேன சித்தம் பஜானாதி, ந ஏத்தாவதா காயேன வஸம் வத்தேதி. யம்பி ஸோ இதே⁴வ டி²தோ தேன ப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் ஸந்திட்ட²தி ஸல்லபதி ஸாகச்ச²ம் ஸமாபஜ்ஜதி, ஏத்தாவதாபி ந காயேன வஸம் வத்தேதி. யம்பிஸ்ஸ தூ³ரேபி ஸந்திகே அதி⁴ட்டா²தீதிஆதி³கம் அதி⁴ட்டா²னம், ஏத்தாவதாபி ந காயேன வஸம் வத்தேதி. யம்பி ஸோ தி³ஸ்ஸமானேன வா அதி³ஸ்ஸமானேன வா காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தி, ஏத்தாவதாபி ந காயேன வஸம் வத்தேதி. யஞ்ச கோ² ஸோ தஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ புரதோ ரூபம் அபி⁴னிம்மினாதீதிஆதி³னா நயேன வுத்தவிதா⁴னம் ஆபஜ்ஜதி, ஏத்தாவதா காயேன வஸம் வத்தேதி நாமம். ஸேஸம் பனேத்த² காயேன வஸம் வத்தனாய புப்³ப³பா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி அயம் தாவ அதி⁴ட்டா²னா இத்³தி⁴.

398. விகுப்³ப³னாய பன மனோமயாய ச இத³ம் நானாகரணம். விகுப்³ப³னம் தாவ கரோந்தேன ‘‘ஸோ பகதிவண்ணம் விஜஹித்வா குமாரகவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, நாக³வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸுபண்ணவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, அஸுரவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, இந்த³வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, தே³வவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ப்³ரஹ்மவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸமுத்³த³வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, பப்³ப³தவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸீஹவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ப்³யக்³க⁴வண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, தீ³பிவண்ணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஹத்தி²ம்பி த³ஸ்ஸேதி, அஸ்ஸம்பி த³ஸ்ஸேதி, ரத²ம்பி த³ஸ்ஸேதி, பத்திம்பி த³ஸ்ஸேதி, விவித⁴ம்பி ஸேனாப்³யூஹம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி (படி. ம. 3.13) ஏவம் வுத்தேஸு குமாரகவண்ணாதீ³ஸு யம் யம் ஆகங்க²தி, தம் தம் அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன ச பத²வீகஸிணாதீ³ஸு அஞ்ஞதராரம்மணதோ அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய அத்தனோ குமாரகவண்ணோ ஆவஜ்ஜிதப்³போ³. ஆவஜ்ஜித்வா பரிகம்மாவஸானே புன ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஏவரூபோ நாம குமாரகோ ஹோமீதி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். ஸஹ அதி⁴ட்டா²னசித்தேன குமாரகோ ஹோதி தே³வத³த்தோ விய (சூளவ. 333). ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

ஹத்தி²ம்பி த³ஸ்ஸேதீதிஆதி³ பனேத்த² ப³ஹித்³தா⁴பி ஹத்தி²ஆதி³த³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். தத்த² ஹத்தீ² ஹோமீதி அனதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஹத்தீ² ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம், அஸ்ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி. அயம் விகுப்³ப³னா இத்³தி⁴.

399. மனோமயம் காதுகாமோ பன பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய காயம் தாவ ஆவஜ்ஜித்வா வுத்தனயேனேவ ஸுஸிரோ ஹோதூதி அதி⁴ட்டா²தி, ஸுஸிரோ ஹோதி. அத²ஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே அஞ்ஞம் காயம் ஆவஜ்ஜித்வா பரிகம்மம் கத்வா வுத்தனயேனேவ அதி⁴ட்டா²தி, தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே அஞ்ஞோ காயோ ஹோதூதி. ஸோ தம் முஞ்ஜம்ஹா ஈஸிகம் விய கோஸியா அஸிம் விய கரண்டா³ய அஹிம் விய ச அப்³பா³ஹதி. தேன வுத்தம் ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² இமம்ஹா காயா அஞ்ஞம் காயம் அபி⁴னிம்மினாதி ரூபிம் மனோமயம் ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கி³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். ஸேய்யதா²பி புரிஸோ முஞ்ஜம்ஹா ஈஸிகம் பவாஹேய்ய, தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ அயம் முஞ்ஜோ அயம் ஈஸிகா, அஞ்ஞோ முஞ்ஜோ அஞ்ஞா ஈஸிகா, முஞ்ஜம்ஹாத்வேவ ஈஸிகா பவாள்ஹா’’திஆதி³ (படி. ம. 3.14). ஏத்த² ச யதா² ஈஸிகாத³யோ முஞ்ஜாதீ³ஹி ஸதி³ஸா ஹோந்தி, ஏவம் மனோமயரூபம் இத்³தி⁴மதாஸதி³ஸமேவ ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏதா உபமா வுத்தாதி. அயம் மனோமயா இத்³தி⁴.

இதி ஸாது⁴ஜனபாமோஜ்ஜத்தா²ய கதே விஸுத்³தி⁴மக்³கே³

இத்³தி⁴வித⁴னித்³தே³ஸோ நாம

த்³வாத³ஸமோ பரிச்சே²தோ³.