7. கிப்³பி³தா⁴னகண்ட³
தேகாலிக
கிச்சப்பச்சயந்தனய
அத² தா⁴தூஹியேவ பா⁴வகம்மகத்துகரணாதி³ஸாத⁴னஸஹிதம் கிப்³பி³தா⁴னமாரபீ⁴யதே.
தத்த² கிச்சகிதகவஸேன து³விதா⁴ ஹி பச்சயா, தேஸு கிச்சஸஞ்ஞாய பட²மம் வுத்தத்தா, கிச்சானமப்பகத்தா ச கிச்சப்பச்சயா தாவ வுச்சந்தே.
பூ⁴ ஸத்தாயம், ‘‘பூ⁴யதே, அப⁴வித்த², ப⁴விஸ்ஸதே வா தே³வத³த்தேனா’’தி விக்³க³ஹே –
‘‘தா⁴துயா கம்மாதி³ம்ஹி ணோ’’தி இதோ ‘‘தா⁴துயா’’தி ஸப்³ப³த்த² பச்சயாதி³விதா⁴னே வத்ததே, ‘‘பரா, பச்சயா’’தி ச அதி⁴காரோ.
545. பா⁴வகம்மேஸு தப்³பா³னீயா.
பா⁴வகம்மஇச்சேதேஸ்வத்தே²ஸு ஸப்³ப³தா⁴தூஹி தப்³ப³ அனீயஇச்சேதே பச்சயா பரா ஹோந்தி. யோக³விபா⁴கே³ன அஞ்ஞத்தா²பி.
தத்த² –
அகம்மகேஹி தா⁴தூஹி, பா⁴வே கிச்சா ப⁴வந்தி தே;
ஸகம்மகேஹி கம்மத்தே², அரஹஸக்கத்த²தீ³பகா.
தே ச –
546. ணாத³யோ தேகாலிகா.
திகாலே நியுத்தா தேகாலிகா, யே இத⁴ ததியே தா⁴த்வாதி⁴காரே விஹிதா அனித்³தி³ட்ட²காலா ணாத³யோ பச்சயா, தே தேகாலிகா ஹோந்தீதி பரிபா⁴ஸதோ காலத்தயேபி ஹோந்தி.
ஸீஹக³தியா ‘‘க்வசீ’’தி வத்ததே.
547. யதா²க³மமிகாரோ.
யதா²க³மம் யதா²பயோக³ம் ஜினவசனானுபரோதே⁴ன தா⁴தூஹி பரோ இகாராக³மோ ஹோதி க்வசி ப்³யஞ்ஜனாதி³கேஸு கிச்சகிதகப்பச்சயேஸு, ‘‘அஞ்ஞேஸு சா’’தி வுத்³தி⁴, ‘‘ஓ அவ ஸரே’’தி அவாதே³ஸோ, ‘‘நயே பரம் யுத்தே’’தி பரம் நேதப்³ப³ம்.
548. தே கிச்சா.
யே இத⁴ வுத்தா தப்³பா³னீயண்ய தேய்ய ரிச்சப்பச்சயா, தே கிச்சஸஞ்ஞா ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³. ததோ ‘‘அஞ்ஞே கிதி’’தி வசனதோ கிச்சப்பச்சயானமகிதகத்தா நாமப்³யபதே³ஸே அஸம்பத்தே ‘‘தத்³தி⁴தஸமாஸகிதகா நாமம்வாதவேதுனாதீ³ஸு சா’’தி ஏத்த² சக்³க³ஹணேன நாமப்³யபதே³ஸோ, ததோ ஸ்யாத்³யுப்பத்தி. பா⁴வே பா⁴வஸ்ஸேகத்தா ஏகவசனமேவ, ‘‘ஸி’’ந்தி அமாதே³ஸோ. ப⁴விதப்³ப³ம் ப⁴வதா பஞ்ஞேன, ப⁴வனீயம்.
இத⁴ ப்³யஞ்ஜனாதி³த்தாபா⁴வா அனுவத்திதக்வசிக்³க³ஹணேன இகாராக³மாபா⁴வோ. பா⁴வே கிச்சப்பச்சயந்தா நபும்ஸகா. கம்மே திலிங்கா³.
கம்மனி அபி⁴புப்³போ³, அபி⁴பூ⁴யதே, அபி⁴பூ⁴யித்த², அபி⁴பூ⁴யிஸ்ஸதேதி அபி⁴ப⁴விதப்³போ³ கோதோ⁴ பண்டி³தேன, அபி⁴ப⁴விதப்³பா³ தண்ஹா, அபி⁴ப⁴விதப்³ப³ம் து³க்க²ம், ஏவம் அபி⁴ப⁴வனீயோ, அபி⁴ப⁴வனீயா, அபி⁴ப⁴வனீயம், புரிஸ கஞ்ஞா சித்தஸத்³த³னயேன நேதப்³ப³ம், ஏவம் ஸப்³ப³த்த².
ஏத்த² ஹி –
தப்³பா³தீ³ஹேவ கம்மஸ்ஸ, வுத்தத்தாவ புனத்தனா;
வத்தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வா ந, து³தியா பட²மா ததோ.
ஆஸ உபவேஸனே, ஆஸீயித்த², ஆஸீயதே, ஆஸீயிஸ்ஸதேதி ஆஸிதப்³ப³ம் தயா, ஆஸனீயம். கம்மே உபாஸிதப்³போ³ க³ரு, உபாஸனீயோ.
ஸீ ஸயே, அஸீயித்த², ஸீயதே, ஸீயிஸ்ஸதேதி ஸயிதப்³ப³ம் ப⁴வதா, ஸயனீயம், ‘‘ஏ அயா’’தி அயாதே³ஸோ, அதிஸயிதப்³போ³ பரோ, அதிஸயனீயோ.
பத³ க³திம்ஹி, உப்பஜ்ஜித்த², உப்பஜ்ஜதே, உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதேதி உப்பஜ்ஜிதப்³ப³ம் தேன, உப்பஜ்ஜனீயம், ஏத்த² ச ‘‘கத்தரீ’’தி அதி⁴காரம் வினா ‘‘தி³வாதி³தோ யோ’’தி வினாதி⁴காரயோக³விபா⁴கே³ன யப்பச்சயோ, ‘‘தஸ்ஸ சவக்³க³யகார’’இச்சாதி³னா சவக்³கோ³, ‘‘பரத்³வேபா⁴வோ டா²னே’’தி த்³விபா⁴வோ, படிபஜ்ஜிதப்³போ³ மக்³கோ³, படிபஜ்ஜனீயோ.
பு³த⁴ அவக³மனே, அபு³ஜ்ஜி²த்த², பு³ஜ்ஜ²தே, பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸதேதி பு³ஜ்ஜி²தப்³போ³ த⁴ம்மோ, பு³ஜ்ஜ²னீயோ.
ஸு ஸவணே, அஸூயித்த², ஸூயதே, ஸூயிஸ்ஸதேதி ஸோதப்³போ³ த⁴ம்மோ, இத⁴ யதா²க³மக்³க³ஹணேன இகாராக³மாபா⁴வோ, ஸுணிதப்³போ³, ‘‘ஸ்வாதி³தோ ணு ணா உணா சா’’தி வினாதி⁴காரயோக³விபா⁴கே³ன ணாபச்சயோ, ஸவணீயோ.
கர கரணே, கரீயித்த², கரீயதி, கரீயிஸ்ஸதீதி அத்தே² தப்³பா³’நீயா.
‘‘அந்தஸ்ஸ, கரஸ்ஸ, ச, தத்த’’ந்தி ச வத்ததே.
549. தும் து ந தப்³பே³ஸு வா.
கரஇச்சேதஸ்ஸ தா⁴துஸ்ஸ அந்தபூ⁴தஸ்ஸ ரகாரஸ்ஸ தகாரத்தம் ஹோதி வா தும் து ந தப்³ப³இச்சேதேஸு பச்சயேஸு பரேஸு. கத்தப்³போ³ ப⁴வதா த⁴ம்மோ, கத்தப்³பா³ பூஜா, கத்தப்³ப³ம் குஸலம், தத்தாபா⁴வே ‘‘கரோதிஸ்ஸா’’தி வத்தமானே ‘‘தவேதுனாதீ³ஸு கா’’தி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன தப்³பே³பி காதே³ஸோ, காதப்³ப³ம் ஹிதம்.
550. ரஹாதி³தோ ண.
ரகார ஹஹாராத்³யந்தேஹி தா⁴தூஹி பரஸ்ஸ அனானீயாதி³னகாரஸ்ஸ ணகாரோ ஹோதி. ஆதி³ஸத்³தே³ன ரமு அபஞாதாதி³தோபி.
ரஹாதி³தோ பரஸ்ஸேத்த², நகாரஸ்ஸ அஸம்ப⁴வா;
அனானீயாதி³னஸ்ஸேவ, ஸாமத்²யாயம் ணகாரதா.
கரணீயோ த⁴ம்மோ, கரணாரஹோதி அத்தோ², கரணீயா, கரணீயம்.
ப⁴ர ப⁴ரணே, ப⁴ரீயதீதி ப⁴ரிதப்³போ³, ப⁴ரணீயோ.
க³ஹ உபாதா³னே, அக³ய்ஹித்த², க³ய்ஹதி, க³ய்ஹிஸ்ஸதீதி க³ஹேதப்³போ³, ‘‘தேஸு வுத்³தீ⁴’’திஆதி³னா இகாரஸ்ஸேகாரோ, ஸங்க³ண்ஹிதப்³போ³, ‘‘க³ஹாதி³தோ ப்பண்ஹா’’தி வினாதி⁴காரயோக³விபா⁴கே³ன ண்ஹாபச்சயோ, ஹலோபஸரலோபாதி³, ஸங்க³ண்ஹணீயோ, க³ஹணீயோ.
ஆதி³க்³க³ஹணேன ரமு கீளாயம், ரமீயித்த², ரமீயதி, ரமீயிஸ்ஸதீதி ரமிதப்³போ³, ரமணீயோ விஹாரோ.
அப பாபுணனே, உணாபச்சயோ, பாபீயதீதி பாபுணிதப்³போ³, ‘‘கு³பாதீ³னஞ்சா’’தி தா⁴த்வந்தஸ்ஸ லோபோ, த்³வித்தஞ்ச, பத்தப்³போ³, பத்தேய்யோ, பாபுணணீயோ, பாபணீயோ.
‘‘அந்தஸ்ஸ, வா’’தி ச வத்ததே.
551. க³ம க²ன ஹனாதீ³னம் தும்தப்³பா³தீ³ஸு ந.
க³ம க²ன ஹனஇச்சேவமாதீ³னம் மகார நகாரந்தானம் தா⁴தூனமந்தஸ்ஸ நகாரோ ஹோதி வா தும் தப்³ப³ தவே துன த்வானத்வாஇச்சேவமாதீ³ஸு தகாராதி³ப்பச்சயேஸு பரேஸு. அக³ச்சீ²யித்த², க³ச்சீ²யதி, க³ச்சீ²யிஸ்ஸதீதி க³ந்தப்³போ³ மக்³கோ³, க³மிதப்³ப³ம், க³மனீயம்.
க²னு அவதா³ரணே, அக²ஞ்ஞித்த², க²ஞ்ஞதி, க²ஞ்ஞிஸ்ஸதீதி க²ந்தப்³ப³ம் ஆவாடம், க²னிதப்³ப³ம், ‘‘க்வசி தா⁴தூ’’திஆதி³னா க²னந்தஸ்ஸ ணத்தஞ்ச, க²ணிதப்³ப³ம், க²ணணீயம், க²னனீயம் வா.
ஹன ஹிம்ஸா க³தீஸு, அஹஞ்ஞித்த², ஹஞ்ஞதே, ஹஞ்ஞிஸ்ஸதேதி ஹந்தப்³ப³ம், ஹனிதப்³ப³ம், ஹனனீயம்.
மன ஞாணே, அமஞ்ஞித்த², மஞ்ஞதே, மஞ்ஞிஸ்ஸதேதி மந்தப்³போ³, மனிதப்³போ³, யப்பச்சயே சவக்³கா³தி³, மஞ்ஞிதப்³ப³ம், மஞ்ஞனீயம்.
பூஜ பூஜாயம், அபூஜீயித்த², பூஜீயதி, பூஜீயிஸ்ஸதீதி அத்தே² தப்³பா³னீயா. ‘‘சுராதி³தோ ணே ணயா’’தி அகத்தரிபி ணேணயா, இகாராக³மாநீயேஸு ‘‘ஸரலோபோ’’திஆதி³னா காரிதஸரஸ்ஸ லோபோ, பூஜேதப்³போ³, பூஜயிதப்³போ³, பூஜனீயோ ப⁴க³வா.
‘‘தப்³பா³னீயா’’தி யோக³விபா⁴கே³ன கத்துகரணேஸுபி, யா பாபுணனே, நிய்யாதீதி நிய்யானீகோ மக்³கோ³. க³ச்ச²ந்தீதி க³மனீயா போ⁴கா³. நஹ ஸோசே, நஹாயதி ஏதேனாதி நஹானீயம் சுண்ணம்.
‘‘பா⁴வகம்மேஸூ’’தி அதி⁴காரோ.
552. ண்யோ ச.
பா⁴வகம்மேஸு ஸப்³ப³தா⁴தூஹி ண்யப்பச்சயோ ஹோதி, சக்³க³ஹணேன ‘‘ஞாதேய்ய’’ந்திஆதீ³ஸு தேய்யப்பச்சயோ ச.
553. காரிதம் விய ணானுப³ந்தோ⁴.
அனுப³ந்தோ⁴ அப்பயோகீ³, ணகாரானுப³ந்தோ⁴ பச்சயோ காரிதம் விய த³ட்ட²ப்³போ³தி காரிதப்³யபதே³ஸோ, ‘‘காரிதானம் ணோ லோப’’ந்தி ணலோபோ, ‘‘அஸம்யோக³ந்தஸ்ஸ வுத்³தி⁴ காரிதே’’தி வுத்³தி⁴, இகாராக³மோ, கத்தப்³ப³ம் காரியம்.
ஹர ஹரணே, அஹரீயித்த², ஹரீயதி, ஹரீயிஸ்ஸதீதி வா ஹரிதப்³ப³ம் ஹாரியம்.
ப⁴ர ப⁴ரணே, ப⁴ரிதப்³ப³ம் பா⁴ரியம்.
லப⁴ லாபே⁴, லபி⁴தப்³ப³ம் லப்³ப⁴ம், ‘‘யவதம் தலன’’இச்சாதி³ஸுத்தே காரக்³க³ஹணேன யவதோ ப⁴காரஸ்ஸ ப⁴காரோ, த்³வித்தம்.
ஸாஸ அனுஸிட்டி²ம்ஹி, ஸாஸிதப்³போ³ ஸிஸ்ஸோ, ‘‘க்வசி தா⁴தூ’’திஆதி³னா ஆகாரஸ்ஸிகாரோ.
வச வியத்தியம் வாசாயம், ண்யப்பச்சயாதி³ம்ஹி கதே ‘‘அந்தானம், ணானுப³ந்தே⁴’’தி ச வத்ததே.
554. ககா³ சஜானம்.
சஜஇச்சேதேஸம் தா⁴த்வந்தானம் ககார க³காராதே³ஸா ஹோந்தி ணகாரானுப³ந்தே⁴ பச்சயே பரேதி சஸ்ஸ காதே³ஸோ. வசனீயம் வாக்யம்.
ப⁴ஜ ஸேவாயம், ப⁴ஜனீயம் பா⁴க்³யம், ஜஸ்ஸ கா³தே³ஸோ.
சி சயே, அசீயித்த², சீயதி, சீயிஸ்ஸதீதி சேதப்³ப³ம் சேய்யம், இகாரஸ்ஸேகாரோ வுத்³தி⁴, யகாரஸ்ஸ த்³வித்தம், வினிபுப்³போ³ ‘‘தோ³ த⁴ஸ்ஸ சா’’தி ஸுத்தே சக்³க³ஹணேன சகாரஸ்ஸ ச²காரோ, வினிச்சே²ய்யம், வினிச்சி²தப்³ப³ம், வினிச்ச²னீயம். ‘‘கியாதி³தோ நா’’தி வினாதி⁴காரயோக³விபா⁴கே³ன தப்³பா³னீய தும் துனா தீ³ஸு ச நாபச்சயோ, வினிச்சி²னிதப்³ப³ம், வினிச்சி²னனீயம்.
நீ பாபுணனே, அனீயித்த², நீயதி, நீயிஸ்ஸதீதி நேய்யோ, நேய்யா, நேய்யம். நேதப்³ப³ம்.
ண்யக்³க³ஹணம் ச²ட்டீ²யந்தவஸேனானுவத்ததே, மண்டூ³கக³தியா அந்தக்³க³ஹணஞ்ச ததியந்தவஸேன.
555. பூ⁴தோப்³ப³.
பூ⁴ இச்சேதஸ்மா பரஸ்ஸ ண்யப்பச்சயஸ்ஸ ஸஹ தா⁴த்வந்தேன அப்³பா³தே³ஸோ ஹோதி. ப⁴விதப்³போ³ ப⁴ப்³போ³, ப⁴ப்³பா³, ப⁴ப்³ப³ம்.
‘‘ண்யஸ்ஸ, அந்தேனா’’தி ச வத்ததே.
556. வத³ மத³ க³மு யுஜ க³ரஹாகாராதீ³ஹி ஜ்ஜம்மக்³க³ய்ஹேய்யாகா³ரோ வா.
வத³ மத³ க³மு யுஜ க³ரஹஇச்சேவமாதீ³ஹி தா⁴தூஹி, ஆகாரந்தேஹி ச பரஸ்ஸ ண்யப்பச்சயஸ்ஸ தா⁴த்வந்தேன ஸஹ யதா²க்கமம் ஜ்ஜ ம்ம க்³க³ ய்ஹ ஏ ய்யஇச்சேதே ஆதே³ஸா ஹோந்தி வா, க³ரஸ்ஸ ச கா³ராதே³ஸோ, க³ரஹஸ்ஸ க³ரஸ்ஸேவாயம் கா³ரோ. வவத்தி²தவிபா⁴ஸத்தோ²யம் வாஸத்³தோ³.
வத³ வியத்தியம் வாசாயம், அவஜ்ஜித்த², வஜ்ஜதி, வஜ்ஜிஸ்ஸதீதி வா வஜ்ஜம் வத³னீயம், ரஸ்ஸத்தம். வஜ்ஜம் தோ³ஸோ.
மத³ உம்மாதே³, அமஜ்ஜித்த², மஜ்ஜதே, மஜ்ஜிஸ்ஸதி ஏதேனாதி மஜ்ஜம் மத³னீயம். மத³க்³க³ஹணேன கரணேபி ண்யப்பச்சயோ. க³மு ஸப்ப க³திம்ஹி, க³ந்தப்³ப³ம் க³ம்மம்.
யுஜ யோகே³, அயுஜ்ஜித்த², யுஜ்ஜதே, யுஜ்ஜிஸ்ஸதீதி யோக்³க³ம், நியோஜ்ஜோ வா.
க³ரஹ நிந்தா³யம், அக³ரய்ஹித்த², க³ரஹீயதி, க³ரஹீயிஸ்ஸதீதி அத்தே² ண்யப்பச்சயோ, தஸ்ஸிமினா தா⁴த்வந்தேன ஸஹ ய்ஹாதே³ஸோ, க³ரஸ்ஸ கா³ராதே³ஸோ ச, கா³ரய்ஹோ, கா³ரய்ஹா, கா³ரய்ஹம், க³ரஹணீயம்.
ஆதி³ஸத்³தே³ன அஞ்ஞேபி த³மஜஹந்தா க³ய்ஹந்தே. க³த³ வியத்தியம் வாசாயம், க³ஜ்ஜதே, க³த³னீயம் வா க³ஜ்ஜம். பத³ க³திம்ஹி, பஜ்ஜனீயம் பஜ்ஜம் கா³தா². கா²த³ ப⁴க்க²ணே, க²ஜ்ஜதேதி க²ஜ்ஜம் கா²த³னீயம். த³மு த³மனே, அத³ம்மித்த², த³ம்மதே, த³மீயிஸ்ஸதீதி த³ம்மோ த³மனீயோ. பு⁴ஜ பாலனப்³யவஹரணேஸு, அபு⁴ஜ்ஜித்த², பு⁴ஜ்ஜதி, பு⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி போ⁴க்³க³ம், போ⁴ஜ்ஜம் வா, காரக்³க³ஹணேன யஸ்ஸ ஜகாரோ. க³ஹேதப்³ப³ம் க³ய்ஹமிச்சாதி³.
ஆகாரந்ததோ பன தா³ தா³னே, அதீ³யித்த², தீ³யதி, தீ³யிஸ்ஸதீதி அத்தே² ண்யப்பச்சயோ, தஸ்ஸிமினா தா⁴த்வந்தேன ஆகாரேன ஸஹ ஏய்யாதே³ஸோ, தே³ய்யம், தா³தப்³ப³ம். அனீயே ‘‘ஸரலோபோ’’திஆதி³னா புப்³ப³ஸரஸ்ஸ லோபே ஸம்பத்தே தத்தே²வ துக்³க³ஹணேன நிஸேதே⁴த்வா ‘‘ஸரா ஸரே லோப’’ந்தி ஆகாரே லுத்தே பரஸரஸ்ஸ தீ³கோ⁴, தா³னீயம்.
பா பானே, அபீயித்த², பீயதி, பீயிஸ்ஸதீதி பேய்யம், பாதப்³ப³ம், பானீயம். ஹா சாகே³, அஹீயித்த², ஹீயதி, ஹீயிஸ்ஸதீதி ஹேய்யம், ஹாதப்³ப³ம், ஹானீயம். மா மானே, அமீயித்த², மீயதி, மீயிஸ்ஸதீதி மேய்யம், மாதப்³ப³ம், மினிதப்³ப³ம், மேதப்³ப³ம் வா. ஞா அவபோ³த⁴னே, அஞ்ஞாயித்த², ஞாயதி, ஞாயிஸ்ஸதீதி ஞேய்யம், ஞாதப்³ப³ம், ஞாதேய்யம். ‘‘ஞாஸ்ஸ ஜா ஜம் நா’’தி ஜாதே³ஸே ‘‘கியாதி³தோ நா’’தி வினாதி⁴காரயோக³விபா⁴கே³ன நாபச்சயோ, இகாராக³மோ ச, ஜானிதப்³ப³ம், விஜானனீயம். க்²யாபகத²னே, ஸங்க்²யாதப்³ப³ம், ஸங்க்²யேய்யம் இச்சாதி³.
557. கரம்ஹா ரிச்ச.
கரதா⁴துதோ ரிச்சப்பச்சயோ ஹோதி பா⁴வகம்மேஸு.
558. ரம்ஹி ரந்தோ ராதி³ நோ.
ரகாரானுப³ந்தே⁴ பச்சயே பரே ஸப்³போ³ தா⁴த்வந்தோ ராதி³ பச்சயரகாரமரியாதோ³ நோ ஹோதி, லோபமாபஜ்ஜதேதி அத்தோ². ரந்தோதி ஏத்த² ரகாரோ ஸந்தி⁴ஜோ, கத்தப்³ப³ம் கிச்சம். ‘‘ரிச்சா’’தி யோக³விபா⁴கே³ன ப⁴ராதி³தோபி ரிச்சப்பச்சயோ, யதா², ப⁴ரீயதீதி ப⁴ச்சோ, ஸரலோபோ. இ க³திம்ஹி, பதி ஏதப்³போ³ படிச்சோ.
559. பேஸாதிஸக்³க³பத்தகாலேஸு கிச்சா.
பேஸ அதிஸக்³க³ பத்தகாலஇச்சேதேஸ்வத்தே²ஸு கிச்சப்பச்சயா ஹோந்தி. பேஸனம் நாம ‘‘கத்தப்³ப³மித³ம் ப⁴வதா’’தி ஆணாபனம், அஜ்ஜே²ஸனஞ்ச. அதிஸக்³கோ³னாம ‘‘கிமித³ம் மயா கத்தப்³ப³’’ந்தி புட்ட²ஸ்ஸ வா ‘‘பாணோ ந ஹந்தப்³போ³’’திஆதி³னா படிபத்தித³ஸ்ஸனமுகே²ன வா கத்தப்³ப³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞா. பத்தகாலோ நாம ஸம்பத்தஸமயோ யோ அத்தனோ கிச்சகரணஸமயமனுபபரிக்கி²த்வா ந கரோதி, தஸ்ஸ ஸமயாரோசனம், ந தத்த² அஜ்ஜே²ஸனமத்தீ²தி. தே ச ‘‘பா⁴வகம்மேஸு கிச்சத்தக்க²த்தா²’’தி வுத்தத்தா பா⁴வகம்மேஸ்வேவ ப⁴வந்தி.
பேஸனே தாவ – கரீயது ப⁴வதா கம்மந்தி அத்தே² இமினா தப்³பா³னீயா, ஸேஸம் வுத்தனயமேவ, கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ப⁴வதா, கரணீயம் கிச்சம் ப⁴வதா.
அதிஸக்³கே³ பு⁴ஜ்ஜது ப⁴வதாதி அத்தே² தப்³பா³தி³, ‘‘அஞ்ஞேஸு சா’’தி வுத்³தி⁴.
‘‘தஸ்ஸா’’தி வத்ததே.
560. பு⁴ஜாதீ³னமந்தோ நோ த்³வி ச.
பு⁴ஜஇச்சேவமாதீ³னம் ஜகாராதி³அந்தானம் தா⁴தூனமந்தோ நோ ஹோதி, பரஸ்ஸ கிச்சகிதகப்பச்சயதகாரஸ்ஸ ச த்³வேபா⁴வோ ஹோதி. போ⁴த்தப்³ப³ம் போ⁴ஜனம் ப⁴வதா, போ⁴ஜனீயம் போ⁴ஜ்ஜம் ப⁴வதா.
இகாராக³மயுத்ததகாரே பன – ‘‘நமகரானமந்தானம் நியுத்ததம்ஹீ’’தி ஏத்த² ‘‘அந்தானம் நியுத்ததம்ஹீ’’தி யோக³விபா⁴கே³ன தா⁴த்வந்தலோபாதி³னிஸேதோ⁴, ‘‘ருதா⁴தி³தோ நிக்³க³ஹீதபுப்³ப³’’ந்தி வினாதி⁴காரயோக³விபா⁴கே³ன, ‘‘நிக்³க³ஹீதஞ்சா’’தி வா நிக்³க³ஹீதாக³மோ, பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் தயா, யுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.
ஸமயாரோசனே பன – இ அஜ்ஜ²யனே அதி⁴புப்³போ³, அதீ⁴யதம் ப⁴வதாதி அத்தே² தப்³பா³னீயாதி³, இகாராக³மவுத்³தி⁴அயாதே³ஸஅஜ்ஜா²தே³ஸா ச, ண்யப்பச்சயே து வுத்³தி⁴, யகாரஸ்ஸ த்³வித்தஞ்ச, அஜ்ஜ²யிதப்³ப³ம், அஜ்ஜே²ய்யம் ப⁴வதா, அஜ்ஜ²யனீயம் ப⁴வதா, அவஸ்ஸம் கத்தப்³ப³ந்தி வாக்யே பன ‘‘கிச்சா’’தி அதி⁴கிச்ச ‘‘அவஸ்ஸகாத⁴மிணேஸு ணீ சா’’தி அவஸ்ஸகாத⁴மிணத்தே² ச தப்³பா³த³யோ, கத்தப்³ப³ம் மே ப⁴வதா கே³ஹம், கரணீயம், காரியம். ஏவம் தா³தப்³ப³ம் மே ப⁴வதா ஸதம், தா³னீயம், தே³ய்யம்.
த⁴ர தா⁴ரணே, சுராதி³த்தா ணேணயா, வுத்³தி⁴, இகாராக³மோ ச, தா⁴ரேதப்³ப³ம், தா⁴ரயிதப்³ப³ம் இச்சாதி³.
‘‘நுதா³தீ³ஹி யுண்வூனமனானனாகானனகா ஸகாரிதேஹி சா’’தி ஸகாரிதேஹிபி யுண்வூநமாதே³ஸவிதா⁴னதோயேவ தா⁴துப்பச்சயந்ததோபி கிச்சகிதகப்பச்சயா ப⁴வந்தீதி த³ட்ட²ப்³போ³. தேன திதிக்கா²பீயதீதி திதிக்கா²பேதப்³போ³. ஏவம் திகிச்சா²பேதப்³போ³ திகிச்சா²பனீயோ. அபா⁴வீயித்த², பா⁴வீயதி, பா⁴வீயிஸ்ஸதீதி பா⁴வேதப்³போ³ மக்³கோ³. பா⁴வயிதப்³போ³, பா⁴வனீயோ, பா⁴வனீயம், பா⁴வனீயா, அகாரீயித்த², காரீயதி, காரீயிஸ்ஸதீதி காரேதப்³ப³ம், காரயிதப்³ப³ம், காராபேதப்³ப³ம், காராபயிதப்³ப³ம், காராபனீயமிச்சாதி³ ச ஸித்³த⁴ம் ப⁴வதி.
கத்தப்³ப³ம் கரணீயஞ்ச, காரியம் கிச்சமிச்சபி;
காரேதப்³ப³ம் ததா² காரா-பேதப்³ப³ம் கிச்சஸங்க³ஹோ.
கிச்சப்பச்சயந்தநயோ.
தேகாலிக
கிதகப்பச்சயந்தனய
இதா³னி கிதகப்பச்சயா வுச்சந்தே.
கர கரணே, புரே விய தா⁴துஸஞ்ஞாதி³.
கும்ப⁴இச்சுபபத³ம், ததோ து³தியா.
‘‘கும்ப⁴ம் கரோதி, அகாஸி, கரிஸ்ஸதீ’’தி வா விக்³க³ஹே –
‘‘பரா, பச்சயா’’தி ச வத்ததே.
561. தா⁴துயா கம்மாதி³ம்ஹி ணோ.
கம்மஸ்மிம் ஆதி³ம்ஹி ஸதி தா⁴துயா பரோ ணப்பச்சயோ ஹோதி.
ஸோ ச –
562. அஞ்ஞே கித.
ததியே தா⁴த்வாதி⁴காரே விஹிதா கிச்சேஹி அஞ்ஞே பச்சயா கிதிச்சேவ ஸஞ்ஞா ஹோந்தீதி கிதஸஞ்ஞா கதா.
563. கத்தரி கித.
கத்தரி காரகே கிதபச்சயோ ஹோதீதி நியமதோ கத்தரி ப⁴வதி, ஸோ ச ‘‘ணாத³யோ தேகாலிகா’’தி வுத்தத்தா காலத்தயே ச ஹோதி. புரே விய காரிதப்³யபதே³ஸணலோபவுத்³தி⁴யோ, பச்சயந்தஸ்ஸாலிங்க³த்தா ஸ்யாதி³ம்ஹி அஸம்பத்தே ‘‘தத்³தி⁴தஸமாஸகிதகா நாமம்வாதவேதுனாதீ³ஸு சா’’தி கிதகந்தத்தா நாமம்வ கதே ஸ்யாத்³யுப்பத்தி, ததோ கும்ப⁴ம் கரோதீதி அத்தே² ‘‘அமாத³யோ பரபதே³பீ⁴’’தி து³தியாதப்புரிஸஸமாஸோ, ‘‘நாமான’’ந்திஆதி³னா ஸமாஸஸஞ்ஞா, ‘‘தேஸம் விப⁴த்தியோ லோபா சா’’தி விப⁴த்திலோபோ, ‘‘பகதி சஸ்ஸ ஸரந்தஸ்ஸா’’தி பகதிபா⁴வோ, புன ஸமாஸத்தா நாமமிவ கதே ஸ்யாத்³யுப்பத்தி.
ஸோ கும்ப⁴காரோ, தே கும்ப⁴காரா இச்சாதி³. இத்தி²யம் கும்ப⁴காரீ, கும்ப⁴காரியோ இச்சாதி³, ததா² கம்மம் கரோதீதி கம்மகாரோ. ஏவம் மாலாகாரோ, கட்ட²காரோ, ரத²காரோ, ஸுவண்ணகாரோ, ஸுத்தகாரோ, வுத்திகாரோ, டீகாகாரோ.
க³ஹ உபாதா³னே, பத்தம் அக³ண்ஹி, க³ண்ஹாதி, க³ண்ஹிஸ்ஸதீதி வா பத்தக்³கா³ஹோ. ஏவம் ரஸ்மிக்³கா³ஹோ, ரஜ்ஜுக்³கா³ஹோ.
வே தந்தஸந்தானே, தந்தம் அவாயி, வாயதி, வாயிஸ்ஸதீதி வா தந்தவாயோ, ‘‘தே ஆவாயா காரிதே’’தி ஆயாதே³ஸோ, வாக்யே பனேத்த² ‘‘தே ஆவாயா’’தி யோக³விபா⁴கே³ன ஆயாதே³ஸோ. ஏவம் துன்னவாயோ.
மா பரிமாணே, த⁴ஞ்ஞம் அமினி, மினாதி, மினிஸ்ஸதீதி வா அத்தே² ணப்பச்சயே கதே –
‘‘ணம்ஹீ’’தி வத்ததே.
564. ஆகாரந்தானமாயோ.
ஆகாரந்தானம் தா⁴தூனம் அந்தஸ்ஸ ஆயாதே³ஸோ ஹோதி ணகாரானுப³ந்தே⁴ பச்சயே பரே, ஸரலோபாதி³. த⁴ஞ்ஞமாயோ. ஏவம் தா³னம் த³தா³தீதி தா³னதா³யோ.
கமு கந்திம்ஹி, த⁴ம்மம் அகாமயி, காமயதி, காமயிஸ்ஸதீதி வா த⁴ம்மகாமோ புரிஸோ, த⁴ம்மகாமா கஞ்ஞா, த⁴ம்மகாமம் சித்தம். ஏவம் அத்த²காமோ, ஹிதகாமோ, ஸுக²காமோ, த⁴ம்மம் பாலேதீதி த⁴ம்மபாலோ இச்சாதி³.
த³மு த³மனே, ‘‘அரிம் அத³மி, த³மேதி, த³மிஸ்ஸதீ’’தி விக்³க³ஹே ‘‘தா⁴துயா’’தி அதி⁴காரோ, ‘‘கம்மாதி³ம்ஹீ’’தி ச வத்ததே.
565. ஸஞ்ஞாயமனு.
கம்மூபபதே³ ஆதி³ம்ஹி ஸதி ஸஞ்ஞாயம் க³ம்யமானாயம் தா⁴துயா அப்பச்சயோ ஹோதி, உபபத³ந்தே நுகாராக³மோ ச. ஏத்த² ச ‘‘நு நிக்³க³ஹீதம் பத³ந்தே’’தி ஸுத்தே ‘‘பத³ந்தே’’தி வசனதோ உபபத³ந்தேயேவ நுகாராக³மோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘தேஸு வுத்³தீ⁴’’திஆதி³னா உகாரலோபோ. அயம் பன ந்வாக³மோ ஸமாஸம் கத்வா உபபத³விப⁴த்திலோபே கதேயேவ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.
566. நு நிக்³க³ஹீதம் பத³ந்தே.
உபபத³பூ⁴தனாமபத³ந்தே வத்தமானோ நுகாராக³மோ நிக்³க³ஹீதமாபஜ்ஜதே, நிக்³க³ஹீதஸ்ஸ வக்³க³ந்தத்தம், ஸேஸம் ஸமம், வுத்³தா⁴பா⁴வோவ விஸேஸோ, அரிந்த³மோ ராஜா.
ததா² தர தரணே, வேஸ்ஸம் தரதீதி வேஸ்ஸந்தரோ, தண்ஹம் கரோதி ஹிம்ஸதீதி தண்ஹங்கரோ ப⁴க³வா. ஏவம் மேத⁴ங்கரோ, ஸரணங்கரோ, தீ³பங்கரோ.
‘‘ஆதி³ம்ஹி, அ’’இதி ச வத்ததே.
567. புரே த³தா³ ச இம்.
புரஸத்³தே³ ஆதி³ம்ஹி ஸதி ‘‘த³த³ தா³னே’’இச்சேதாய தா⁴துயா அப்பச்சயோ ஹோதி, புரஸத்³தே³ அகாரஸ்ஸ இஞ்ச ஹோதி. ஏத்த² ச ‘‘தத³னுபரோதே⁴னா’’தி பரிபா⁴ஸதோ புரஸத்³த³ந்தஸ்ஸேவ இம் ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ணாதீ³னம் தேகாலிகத்தேபி உபபத³த்த²விஸேஸேன அதீதேயேவாயமப்பச்சயோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். புரே தா³னம் அத³தீ³தி புரிந்த³தோ³ ஸக்கோ. இதா⁴பி விப⁴த்திலோபே கதேயேவ இம்ஆதே³ஸோ.
‘‘கம்மாதி³ம்ஹி, அ’’இதி ச வத்ததே.
568. ஸப்³ப³தோ ண்வு த்வாவீ வா.
ஸப்³ப³தோ தா⁴துதோ கம்மாதி³ம்ஹி வா அகம்மாதி³ம்ஹி வா ஸதி அ ண்வு து ஆவீ இச்சேதே சத்தாரோ பச்சயா ஹோந்தி. வாக்³க³ஹணம் ‘‘அகம்மாதி³ம்ஹி வா’’தி விகப்பனத்த²ம்.
அப்பச்சயே தாவ – த⁴ர தா⁴ரணே, த⁴ம்மம் அத⁴ரி, த⁴ரதி, த⁴ரிஸ்ஸதீதி வா த⁴ம்மத⁴ரோ. ஏவம் வினயத⁴ரோ. ததா² தம் கரோதீதி தக்கரோ, த்³வித்தம். ஏவம் ஹிதகரோ, தி³வஸகரோ, தி³னகரோ, தி³வாகரோ, நிஸாகரோ, த⁴னும் க³ண்ஹாதீதி த⁴னுக்³க³ஹோ. ஏவம் கடக்³க³ஹோ, ஸப்³ப³காமம் த³தா³தீதி ஸப்³ப³காமத³தோ³, ஸப்³ப³த³தோ³.
ஆதோ பன – அன்னம் அதா³ஸி, த³தா³தி, த³தி³ஸ்ஸதீதி அன்னதோ³. ஏவம் த⁴னதோ³, ஸச்சம் ஸந்த³ஹதீதி ஸச்சஸந்தோ⁴. பா பானே, மஜ்ஜம் பிவதீதி மஜ்ஜபோ. தா பாலனே, க³வம் ஸத்³த³ம் தாயதீதி கோ³த்தம். ஏவம் கத்தரி.
அகம்மாதி³ம்ஹி பன ‘‘யஸ்மா த³பேதீ’’தி ஸுத்தே ப⁴யக்³க³ஹணேன ஸேஸஸாத⁴னேபி அப்பச்சயோ.
நீ பாபுணனே விபுப்³போ³, வினேஸி, வினேதி, வினேஸ்ஸதி ஏதேன, ஏத்தா²தி வா வினயோ, ‘‘அஞ்ஞேஸு சா’’தி வுத்³தி⁴, அயாதே³ஸோ ச, நயனம் நயோ. ஸி ஸேவாயம் நிபுப்³போ³, நிஸ்ஸீயித்த², நிஸ்ஸீயதி, நிஸ்ஸீயிஸ்ஸதீதி வா நிஸ்ஸயோ. ஸி ஸயே, அனுஸயி, அனுஸேதி, அனுஸேஸ்ஸதீதி வா அனுஸயோ.
இ க³திம்ஹி பதிபுப்³போ³, படிச்ச ஏகஸ்மா ப²லமேதீதி பச்சயோ, ஸமுத³யோ. சி சயே, வினிச்சீ²யதே அனேன, வினிச்ச²யனம் வா வினிச்ச²யோ, உச்சயனம் உச்சயோ, ஸஞ்சயோ, த⁴ம்மம் விசினாதீதி த⁴ம்மவிசயோ. கீ² க²யே, க²யனம் க²யோ. ஜி ஜயே, விஜயனம் விஜயோ, ஜயோ. கீ த³ப்³ப³வினிமயே, விக்கயனம் விக்கயோ, கயோ. லீ ஸிலேஸனே, அல்லீயதி ஏத்தா²தி ஆலயோ, லயோ. ஏவம் இவண்ணந்ததோ.
ஆஸுணந்தீதி அஸ்ஸவா, அவாதே³ஸோ, படிஸ்ஸவனம் படிஸ்ஸவோ. ஸு க³திம்ஹி, ஆப⁴வக்³கா³ ஸவந்தீதி ஆஸவா. ரு ஸத்³தே³, ரவதீதி ரவோ. ப⁴வதீதி ப⁴வோ. பப⁴வதி ஏதஸ்மாதி பப⁴வோ. லூ சே²த³னே, லவனம் லவோ. ஏவம் உவண்ணந்ததோ.
நிக்³க³ண்ஹாதி, நிக்³க³ஹணம் வா நிக்³க³ஹோ, பக்³க³ஹோ, ஸங்க³ண்ஹாதி தேன, ஸங்க³ஹணம் வா ஸங்க³ஹோ. வர வரணே, ஸம்வரணம் ஸம்வரோ. த³ர ஆத³ரே, ஆத³ரணம் ஆத³ரோ. ஆக³ச்ச²தி, ஆக³மனந்தி வா ஆக³மோ, ஆக³மீயந்தி ஏத்த², ஏதேன வா அத்தா²தி ஆக³மோ பரியத்தி. ஸப்பதீதி ஸப்போ. தி³ப்³ப³தீதி தே³வோ. கமு பத³விக்கே²பே, பக்கமனம், பக்கமதீதி வா பக்கமோ. ஏவம் விக்கமோ.
சர சரணே, வனே சரதீதி வனசரோ, காமோ அவசரதி ஏத்தா²தி காமாவசரோ லோகோ, காமாவசரா ஸஞ்ஞா, காமாவசரம் சித்தம். கா³வோ சரந்தி ஏத்தா²தி கோ³சரோ, ச²ட்டீ²தப்புரிஸோ.
பாதே³ன பிவதீதி பாத³போ. ஏவம் கச்ச²போ, ததியாதப்புரிஸோ.
ருஹ ஜனனே, ஸிரஸ்மிம் ருஹதீதி ஸிரோருஹோ, கு³ஹாயம் ஸயதீதி கு³ஹாஸயம் சித்தம். ஏவம் குச்சி²ஸயா வாதா. டா² க³தினிவத்திம்ஹி, பப்³ப³தே அட்டா²ஸி, திட்ட²தி, ட²ஸ்ஸதீதி வா பப்³ப³தட்டோ² புரிஸோ, பப்³ப³தட்டா² நதீ³, பப்³ப³தட்ட²ம் ஓஸத⁴ம். ஏவம் த²லட்ட²ம், ஜலட்ட²ம், ஸத்தமீதப்புரிஸோ.
569. க³ஹஸ்ஸுபத⁴ஸ்ஸே வா.
க³ஹஇச்சேதஸ்ஸ தா⁴துஸ்ஸ உபத⁴ஸ்ஸ ஏத்தம் ஹோதி வா, உபதா⁴தி அந்தக்க²ரதோ புப்³ப³க்க²ரஸ்ஸ பரஸமஞ்ஞா, க³ய்ஹதீதி கே³ஹம், க³ஹம் வா.
ண்வுப்பச்சயே ரத²ம் கரோதீதி அத்தே² ண்வுப்பச்சயோ, ஸோ ச ‘‘அஞ்ஞே கித’’தி கிதஸஞ்ஞத்தா ‘‘கத்தரி கித’’தி கத்தரியேவ ப⁴வதி, ததோ காரிதப்³யபதே³ஸ ணலோபவுத்³தி⁴யோ.
570. அனகா யுண்வூனம்.
யுண்வுஇச்சேதேஸம் பச்சயானம் அன அகஇச்சேதே ஆதே³ஸா ஹோந்தீதி அகாதே³ஸோ. ஸேஸம் கும்ப⁴காரஸத்³த³ஸமம், ரத²காரகோ. ததா² அன்னம் த³தா³தீதி அன்னதா³யகோ, ‘‘ஆகாரந்தானமாயோ’’தி ஆயாதே³ஸோ, ‘‘இத்தி²யமதோ ஆபச்சயோ’’தி ஆபச்சயோ, ‘‘தேஸு வுத்³தீ⁴’’திஆதி³னா அகாரஸ்ஸ இகாரோ, அன்னதா³யிகா கஞ்ஞா, அன்னதா³யகம் குலம். லோகம் நேதீதி லோகனாயகோ, வினேதி ஸத்தேதி வினாயகோ, ‘‘தே ஆவாயா காரிதே’’தி ஆயாதே³ஸோ.
அகம்மூபபதே³ கரோதீதி காரகோ, காரிகா, காரகம். த³தா³தீதி தா³யகோ, தா³யிகா, தா³யகம். நேதீதி நாயகோ, நாயிகா, நாயகம். ப⁴க³வதோ ஓவாதா³னுஸாஸனிம் அஸுணி, ஸுணாதி, ஸுணிஸ்ஸதீதி வா ஸாவகோ, ஸாவிகா, ஆவாதே³ஸோ. லுனாதீதி லாவகோ. பு பவனே, புனாதீதி பாவகோ, ப⁴வதீதி பா⁴வகோ, உபாஸதீதி உபாஸகோ, உபாஸிகா. க³ண்ஹாதீதி கா³ஹகோ.
பசதீதி பாசகோ. அயஜி, யஜதி, யஜிஸ்ஸதீதி வா யாஜகோ. ஏத்த² ஹி ‘‘ககா³ சஜான’’ந்தி சஜானம் கக³த்தே ஸம்பத்தே –
571. ந கக³த்தம் சஜா ண்வும்ஹி.
தா⁴த்வந்தபூ⁴தா சகாரஜகாரா ககார க³காரத்தம் நாபஜ்ஜந்தே ண்வுப்பச்சயே பரேதி படிஸித்³த⁴த்தா ந ப⁴வதி.