1. ஸந்தி⁴ கண்ட³
ஸஞ்ஞா
2. அக்க²ராபாத³யோ ஏகசத்தாலீஸம்.
அக்க²ராபி அகாராத³யோ ஏகசத்தாலீஸம் ஸுத்தந்தோபகாரா. தம் யதா²-அ ஆ-இ ஈ-உ ஊ-ஏ ஓ, க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம, ய ர ல வ ஸ ஹ ள அம்-இதி.
3. தத்தோ²த³ந்தாஸரா அட்ட².
தத்த² அக்க²ரேஸு ஓகாரந்தா அட்ட² ஸரா நாம. தத்தே²தி வத்ததே.
4. லஹுமத்தா தயோ ரஸ்ஸா.
தத்த² ஸரேஸு லஹுமத்தா அ, இ, உ இதி தயோ ரஸ்ஸா.
5. அஞ்ஞே தீ³கா⁴.
தத்த² ஸரேஸு ரஸ்ஸேஹஞ்ஞே தீ³கா⁴.
ஸம்யோக³தோ புப்³பே³ ஏஓ ரஸ்ஸா இவோச்சந்தே, அனந்தரா ப்³யஞ்ஜனா ஸம்யோகோ³. ஏத்த², ஸேய்யோ, ஓட்டோ², ஸோத்தி².
6. ஸேஸா ப்³யஞ்ஜனா.
ஸரே ட²பேத்வா ஸேஸா காத³யோ நிக்³க³ஹீதந்தா ப்³யஞ்ஜனா.
7. வக்³கா³ பஞ்சபஞ்சஸோ மந்தா.
ப்³யஞ்ஜனானம் காத³யோ மகாரந்தா பஞ்சபஞ்சஸோ அக்க²ரவந்தோ வக்³கா³.
8. வக்³கா³னம் பட²மது³தியா ஸோ சாகோ⁴ஸோ. ளந்தாஞ்ஞே கோ⁴ஸா. கோ⁴ஸாகோ⁴ஸஸஞ்ஞா ச ‘‘பரஸமஞ்ஞா பயோகே³’’தி ஸங்க³ஹீதா. ஏவம் லிங்க³, ஸப்³ப³னாம, பத³, உபஸக்³க³, நிபாத, தத்³தி⁴த, ஆக்²யாத, கம்மப்பவசனீயாதி³ஸஞ்ஞா ச.
9. அம்இதி நிக்³க³ஹீதம்.
அம்இதி அகாரதோ பரம் யோ பி³ந்து³ ஸூயதே, தம் நிக்³க³ஹீதம் நாம.
பி³ந்து³ சூளாமணாகாரோ, நிக்³க³ஹீதந்தி வுச்சதே.
கேவலஸ்ஸா ப்பயோக³த்தா, அகாரோ ஸன்னிதீ⁴யதே.
10. அ, கவக்³க³, ஹா கண்ட³ஜா, இ, சவக்³க³, யா தாலுஜா, உ, பவக்³கா³ ஓட்ட²ஜா, டவக்³க³, ர, ளா முத்³த⁴ஜா, தவக்³க³, ல, ஸா த³ந்தஜா, ஏ கண்ட²தாலுஜோ, ஓ கண்டோ²ட்ட²ஜோ, வோ த³ந்தோட்ட²ஜோ.
ஸஞ்ஞா
ஸரஸந்தி⁴
11. லோக அக்³கோ³இத்யஸ்மிம் – ‘‘புப்³ப³மதோ⁴டி²த மஸ்ஸரம் ஸரேன வியோஜயே’’தி புப்³ப³ப்³யஞ்ஜனம் ஸரதோ புத²க்காதப்³ப³ம்.
ஸரா ஸரே லோபம்.
அனந்தரே ஸரே பரே ஸரா லோபம் பப்போந்தி.
‘‘நரே பரம் யுத்தே’’தி அஸ்ஸரோ ப்³யஞ்ஜனோ பரக்க²ரம் நேதப்³போ³ லோகக்³கோ³.
ஸரேத்யஸ்மிம் ஓபஸிலேஸிகோ காஸஸத்தமீ, ததோ வண்ணகாலப்³யவதா⁴னே காரியம் ந ஹோதி. யதா²-மம் அஹா ஸீதி, ‘‘பமாத³மனுயுஞ்ஜந்தீ’’த்யாதி³கா³தா²யம் ‘ஜனா அப்பமாத³’ந்தி ச. ஏவம் ஸப்³ப³ஸந்தீ⁴ஸு.
அனந்தரம் பரஸ்ஸ ஸரஸ்ஸ லோபம் வக்க²தி, தஸ்மானேன புப்³ப³ஸ்ஸ லோபோ ஞாயதி, தேனேவ ஸத்தமீனித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ பரதாபி க³ம்யதே.
12. ஸரேத்யதி⁴காரோ. பன இமே பன இமேதீஹ-ஸரா லோபம் இத்வேவ.
வா பரோ அஸரூபோ.
அஸமானரூபாஸரம்ஹா பரோ ஸரோ வா லுப்யதே, பனமே, பனிமே.
13. ப³ந்து⁴ஸ்ஸ இவ, ந உபேதீதீத⁴ –
க்வசாஸவண்ணம் லுத்தே.
ஸரே லுத்தே பரஸரஸ்ஸ க்வசி அஸவண்ணோ ஹோதீதி இ உ இச்சேதேஸம் டா²னாஸன்னா ஏ ஓ. ப³ந்து⁴ஸ்ஸேவ. நோபேதி.
14. தத்ர அயம், யானி இத⁴, ப³ஹு உபகாரம், ஸத்³தா⁴ இத⁴, ததா² உபமந்த்யேதஸ்மிம் –
தீ³க⁴ம்.
ஸரே லுத்தே பரோ ஸரோ க்வசி டா²னாஸன்னம் தீ³க⁴ம் யாதி. தத்ராயம், யானீத⁴, ப³ஹூபகாரம், ஸத்³தீ⁴த⁴, ததூ²பமம்.
15. கிம்ஸு இதே⁴த்யத்ர –
புப்³போ³ ச.
ஸரே லுத்தே புப்³போ³ ச க்வசி தீ³க⁴ம் யாதி. கிம் ஸூத⁴.
16. தே அஜ்ஜ, தே அஹம்தேத்த² –
யமேத³ந்தஸ்ஸாதே³ஸோ.
ஸரே பரே அந்தஸ்ஸ ஏகாரஸ்ஸ க்வசி யோ ஆதே³ஸோ ஹோதி, த்யஜ்ஜ, ‘‘தீ³க⁴’’ந்தி ப்³யஞ்ஜனே பரே க்வசி தீ³கோ⁴, த்யாஹம்.
க்வசீதி கிம். நேத்த².
17. ஸோ அஸ்ஸ, அனு ஏதித்யேத்த² –
வமோது³த³ந்தானம்.
ஸரே பரே அந்தோ காருகாரானம் க்வசி வோ ஆதே³ஸோ ஹோதி. ஸ்வஸ்ஸ, அன்வேதி.
க்வசீதி கிம். தயஸ்ஸு, ஸமேதாயஸ்மா.
18. இத⁴ அஹம் தீத⁴ –
தோ³ த⁴ஸ்ஸ ச.
ஸரே பரே த⁴ஸ்ஸ க்வசி தோ³ ஹோதி. தீ³கே⁴ – இதா³ஹம். க்வசீதி கிம். இதே⁴வ. சகாரேன ப்³யஞ்ஜனேபி, இத⁴ பி⁴க்க²வே.
19. பதி அந்தும், வுத்தி அஸ்ஸேதீஹ –
இவண்ணோ யன்னவா.
ஸரே பரே இவண்ணஸ்ஸ யோ நவா ஹோதி. கத யகாரஸ்ஸ திஸ்ஸ ‘‘ஸப்³போ³ சந்தீ’’தி க்வசி சாதே³ஸே ‘‘பரத்³வேபா⁴வோ டா²னே’’தி ஸரதோ பரப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ டா²னாஸன்னவஸா த்³வித்தம். பச்சந்தம், வுத்யஸ்ஸ.
நவாதி கிம். படக்³கி³,
ஏத்த² ‘‘க்வசி படி பதிஸ்ஸே’’தி பதிஸ்ஸ படி, வண்ணக்³க³ஹணம் ஸப்³ப³த்த² ரஸ்ஸதீ³க⁴ ஸங்க³ஹணத்த²ம்.
20. யதா² ஏவேதீஹ –
ஏவாதி³ஸ்ஸ ரி புப்³போ³ ச ரஸ்ஸோ.
ஸரதோ பரஸ்ஸ ஏவஸ்ஸாதி³ஏகாரோ ரித்தம் நவா யாதி. புப்³போ³ ச டா²னாஸன்னம் ரஸ்ஸம். யத²ரிவ. யதே²வ.
21. ந இமஸ்ஸ, தி அங்கி³கம், லஹு ஏஸ்ஸதி, அத்த² அத்த²ம், இதோ ஆயதி, தஸ்மா இஹ, ஸப்³பி⁴ ஏவ, ச² அபி⁴ஞ்ஞா, புத² ஏவ, பா ஏவதீஹ வா த்வேவ –
ய வ ம த³ ந த ர ளா சாக³மா.
ஸரே பரே யாத³யோ ஆக³மா வா ஹோந்தி, சகாரேன கோ³ ச. நயிமஸ்ஸ, திவங்கி³கம், லஹுமேஸ்ஸதி, அத்தத³த்த²ம், இதோனாயதி, தஸ்மாதிஹ, ஸப்³பி⁴ரேவ, ச²ளபி⁴ஞா, புத²கே³வ, ‘‘ரஸ்ஸ’’ந்தி ப்³யஞ்ஜனே பரே க்வசி ரஸ்ஸோ. பகே³வ.
வாதி கிம். ச² அபி⁴ஞ்ஞா, புத² ஏவ, பா ஏவ.
ஏத்த² ‘‘ஸரே க்வசீ’’தி ஸரானம் பகதி ஹோதி, ஸஸ்ஸரூபமேவ, ந விகாரோத்யத்தோ².
22. அபி⁴ உக்³க³தோத்யத்ர –
‘‘அப்³போ⁴ அபீ⁴’’தி அபி⁴ஸ்ஸ அப்³போ⁴. அப்³பு⁴க்³க³தோ.
ஸரஸந்தி⁴
ப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴
23. ப்³யஞ்ஜனேத்யதி⁴காரோ. க்வசீத்வேவ. ஸோ பி⁴க்கு², கச்சி நு த்வம், ஜானேம தந்தீஹ –
லோபஞ்ச தத்ராகாரோ.
ப்³யஞ்ஜனே பரே ஸரானம் க்வசி லோபோஹோதி, தத்ர லுத்தே டா²னே அகாராக³மோ, சகாரேன ஓகாருகாராபி. ஸபி⁴க்கு² கச்சினோ த்வம், ஜானேமு தம்.
க்வசீதி கிம், ஸோமுனி.
24. உகோ⁴ஸோ, ஆகா²தந்தீஹ – த்³வேபா⁴வே டா²னே இத்வேவ.
வக்³கே³ கோ⁴ஸாகோ⁴ஸானம் ததியபட²மா.
வக்³கே³ கோ⁴ஸாகோ⁴ஸானம் சதுத்த²து³தியானம் தப்³ப³க்³கே³ ததியபட²மா ஹோந்தி யதா²ஸங்க்²யம் யுத்தே டா²னே, உக்³கோ⁴ஸோ, ரஸ்ஸே அக்கா²தம்.
25. பர ஸஹஸ்ஸம், அதிப்பகோ²தீஹ – ‘‘க்வசி ஓ ப்³யஞ்ஜனே’’தி ஓகாராக³மோ. பரோஸஹஸ்ஸம். கா³க³மே ச, அதிப்பகோ³கோ².
26. அவ நத்³தா⁴த்யத்ர – ‘‘ஓ அவஸ்ஸே’’தி க்வசி அவஸ்ஸ ஓ. ஓனத்³தா⁴.
க்வசீதி கிம். அவஸுஸ்ஸது.
ப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴.
நிக்³க³ஹீதஸந்தி⁴
27. நிக்³க³ஹீதந்த்யதி⁴காரோ. கிம் கதோ, ஸம் ஜாதோ, ஸம் டி²தோ, தம் த⁴னம், தம் மித்தந்திஹ –
வக்³க³ந்தம் வா வக்³கே³.
வக்³க³ப்³யஞ்ஜனே பரே பி³ந்து³ஸ்ஸ தப்³ப³க்³க³ந்தோ வா ஹோதி. கிங்கதோ, ஸஞ்ஜாதோ, ஸண்டி²தோ, தந்த⁴னம், தம்மித்தம்.
வாதி கிம். ந தம் கம்மம்.
வாகாரேனேவ லே லோ ச. புல்லிங்க³ம்.
28. வாத்யதி⁴காரோ. ஏவம் அஸ்ஸ, ஏதம் அவோசேதீஹ –
மதா³ ஸரே.
ஸரே பரே பி³ந்து³னோ ம தா³ வா ஹோந்தி. ஏவமஸ்ஸ, ஏதத³வோச.
வாதி கிம். மம் அஜினி.
29. தம் ஏவ, தம் ஹீதீஹ –
ஏஹேஞம்.
ஏகாரே, ஹே ச பரே பி³ந்து³னோ ஞோ வா ஹோதி. த்³வித்தே – தஞ்ஞேவ, தமேவ. தஞ்ஹி, தம் ஹி.
30. ஸம்யோகோ³தீஹ –
ஸயே ச.
யகாரே பரே தேன ஸஹ பி³ந்து³னோ ஞோ வா ஹோதி. த்³வித்தே – ஸஞ்ஞோகோ³, ஸம்யோகோ³.
31. சக்கு² அனிச்சம், அவ ஸிரோதீஹ - ஆக³மோ, க்வசித்வேவ.
நிக்³க³ஹீதஞ்ச.
ஸரே, ப்³யஞ்ஜனே வா பரே க்வசி பி³ந்த்³வாக³மோ ஹோதி. சக்கு²ம்அனிச்சம், அவம்ஸிரோ.
32. விதூ³னம் அக்³க³ம், தாஸம் அஹம்தீஹ –
‘‘க்வசி லோபம்’’தி ஸரே பி³ந்து³லோபோ, விதூ³னக்³க³ம். தீ³கே⁴தாஸாஹம்.
33. பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம், ஸம் ராகோ³தீஹ –
‘‘ப்³யஞ்ஜனே சே’’தி பி³ந்து³லோபோ, பு³த்³தா⁴னஸாஸனம். தீ³கே⁴ஸாராகோ³.
34. பீ³ஜம் இவேதீஹ –
பரோ வா ஸரோ.
பி³ந்து³தோ பரோ ஸரோ வா லுப்யதே, பீ³ஜம்வ.
35. ஏவம் அஸ்ஸேதீஹ –
ப்³யஞ்ஜனோ ச விஸஞ்ஞோகோ³.
பி³ந்து³தோ பரே ஸரே லுத்தே ஸம்யோகோ³ ப்³யஞ்ஜனோ வினட்ட²ஸம்யோகோ³ ஹோதீதி புப்³ப³ஸலோபோ. ஏவம்ஸ.
நிக்³க³ஹீதஸந்தி⁴.
வோமிஸ்ஸக ஸந்தீ⁴
36. அனுபதி³ட்டா²னம் வுத்தயோக³தோ.
இதா⁴னித்³தி³ட்டா² ஸந்த⁴யோ வுத்தானுஸாரேன ஞே ய்யா, யதா² – யதி³ ஏவம், போ³தி⁴ அங்கா³தீஹ – யாதே³ஸே இமினா ஸுத்தேன த³யகாரஸம்யோக³ஸ்ஸ ஜோ, த⁴யகாரஸம்யோக³ஸ்ஸ ஜோ², த்³வித்தே – யஜ்ஜேவம், போ³ஜ்ஜ²ங்கா³.
37. அஸதி³ஸஸம்யோகே³ ஏகஸரூபதா ச.
பரி ஏஸனாதீஹ – யாதே³ஸே ரகாரஸ்ஸ யோ, பய்யேஸ நா.
38. வண்ணானம் ப³ஹுத்தம், விபரீததா ச.
ஸரதி, இதி ஏவ, ஸா இத்தீ², பு³ஸம் ஏவ, ப³ஹு ஆபா³தோ⁴, அதி⁴ அப⁴வி, ஸுக²ம், து³க்க²ம், ஜீவோதீஹ –
மாக³மோ ஸகாரே அகாரஸ்ஸ உ ச, ஸுமரதி.
இஸ்ஸ வோ, இத்வேவ.
பரலோபே ஆகாரஸ்ஸ ஓ, ஸோத்தீ².
மாதே³ஸே, புப்³ப³தீ³கே⁴ ச ஏகாரஸ்ஸ இ. பு³ஸாமிவ.
வாதே³ஸே ஹவகாரவிபரியயோ. ப³ஹ்வாபா³தோ⁴.
அதி⁴ஸ்ஸ க்வசி அத்³தோ⁴, தீ³கே⁴-அத்³தா⁴ப⁴வி.
பி³ந்து³னோ, ஓகாரஸ்ஸ ச ஏ. ஸுகே², து³க்கே², ஜீவே.
39. ரதா³னம் ளோ, படிபோ³தோ⁴, பரிளாஹோ.
40. ஸரே, ப்³யஞ்ஜனே வா பரே பி³ந்து³னோ க்வசி மோ. மம அபா⁴ஸி, பு³த்³த⁴ம ஸரணம், புப்³பே³ மோ பரம் ந நேதப்³போ³ அயுத்தத்தா.
41. பி³ந்து³தோ பரஸரான மஞ்ஞஸ்ஸரதாபி.
தம் இமினா, ஏவம் இமம், கிம் அஹம் தீஹ-இஸ்ஸ அ. தத³மினா.
இஸ்ஸ உ, அகாரஸ்ஸ ச ஏ, பி³ந்து³லோபாதோ³. ஏவுமம், கேஹம்.
42. வாக்யஸுகு²ச்சாரணத்த²ம், ச²ந்த³ஹானித்த²ஞ்ச வண்ணலோபோபி.
படிஸங்கா²ய யோனிஸோதீஹ – புப்³ப³யலோபோ, படிஸங்கா²யோனிஸோ.
43. அலாபூ³னித்யாதோ³ அகாரலோபோ. லாபூ³னி ஸீத³ந்தி, ஸிலா ப்லவந்தி.
44. வுத்யபே⁴தா³ய விகாரோபி.
அகரம்ஹஸே தேத்யாதோ³ ஸகாரே க³ருனோ ஏகாரஸ்ஸ இமினா லஹுஅகாரோ, அகரம்ஹஸ தே கிச்சம்.
45. அக்க²ரனியமோ ச²ந்த³ம், க³ருலஹுனியமோ ப⁴வே வுத்தி,
தீ³கோ⁴, ஸம்யோகா³தி³புப்³போ³ ரஸ்ஸோ ச க³ரு, லஹு து ரஸ்ஸோ. யதா²- ஆ, அஸ்ஸ, அம், அ.
46. ஏவமஞ்ஞாபி விஞ்ஞேய்யா, ஸம்ஹிதா தந்தியா ஹிதா;
ஸம்ஹிதாதி ச வண்ணானம், ஸன்னித⁴ப்³யவதா⁴னதோ.
வோமிஸ்ஸகஸந்தி⁴.