3. பகிண்ணகஸங்க³ஹஅனுதீ³பனா

129. பகிண்ணகஸங்க³ஹே. உபி⁴ன்னம் சித்த சேதஸிகானம். ‘‘தேபஞ்ஞாஸா’’தி தேபஞ்ஞாஸவிதா⁴. ‘‘பா⁴வோ’’தி விஜ்ஜமானகிரியா. யோ லக்க²ண ரஸாதீ³ஸு லக்க²ணந்தி வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மானம்’’திஆதி³ம். பவத்தோதி பாட²ஸேஸ பத³ம். ஏதேன ‘வேத³னா பே⁴தே³ன சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ’திஆதீ³ஸுபி வேத³னா பே⁴தே³ன பவத்தோ சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோதிஆதி³னா ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘வசனத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ’’தி, கத²ம் த³ஸ்ஸிதோதி ஆஹ ‘‘வேத³னா பே⁴தே³ன சித்தசேதஸிகானம் ஸங்க³ஹோ’’திஆதி³. ‘‘தேஸம் தா³னி யதா²ரஹம்’’தி ஏத்த² ‘‘தேஸம்’’தி சித்தசேதஸிகானம், ஸங்க³ஹோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதேன அயம் ஸங்க³ஹோ சித்த சேதஸிகானம் ஏவ ஸங்க³ஹோதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. வேத³னா ஹேதுதோ. ல. லம்ப³ணவத்து²தோ ஸங்க³ஹோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதேன உபரி வேத³னா ஸங்க³ஹோதிஆதீ³ஸு வேத³னாதோ ஸங்க³ஹோ வேத³னா ஸங்க³ஹோ. ல. வத்து²தோ ஸங்க³ஹோ வத்து² ஸங்க³ஹோதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி, வேத³னாதோதிஆதீ³ஸு ச வேத³னா பே⁴த³தோதிஆதி³ அத்த²தோ ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. ஏவம் ச²ன்னம் பகிண்ணகஸங்க³ஹானம் வசனத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. தேனாஹ ‘‘வேத³னா பே⁴தே³னா’’திஆதி³ம். ஆதி³னா த³ஸ்ஸிதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஸங்க³ஹோ நாம நிய்யதே’’தி வுத்தத்தா ‘‘நீதோ நாம அத்தீ²’’தி வுத்தம். ‘‘நிய்யதே’’தி ச பவத்தீயதேதி அத்தோ². நனு தேஸம் ‘‘ஸங்க³ஹோ நாம நிய்யதே’’தி வுத்தத்தா த்³வீஹி சித்த சேதஸிகேஹி ஏவ அயம் ஸங்க³ஹோ நேதப்³போ³தி. ந. சித்தேன நீதே சேதஸிகேஹி விஸும் நேதப்³ப³ கிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சித்தே பன ஸித்³தே⁴’’திஆதி³ வுத்தம்.

130. வேத³னா ஸங்க³ஹே. வேத³னா பே⁴த³ம் நிஸ்ஸாய இமஸ்ஸ ஸங்க³ஹஸ்ஸ பவத்தத்தா ‘‘நிஸ்ஸய த⁴ம்ம பரிக்³க³ஹத்த²’’ந்தி வுத்தம். ‘‘ஸம்யுத்தகே’’தி வேத³னா ஸம்யுத்தகே. ‘‘ஆரம்மணம் அனுபோ⁴ந்தீ’’தி ஆரம்மண ரஸம் அனுபோ⁴ந்தி. ‘‘தே’’தி தேஜனா. ‘‘தம்’’தி தம் ஆரம்மணம். ‘‘ஸாததோ’’தி ஸுகா²காரதோ. ‘‘அஸ்ஸாததோ’’தி து³க்கா² காரதோ. ததோ அஞ்ஞோபகாரோ நத்தி², தஸ்மா வேத³னா அனுப⁴வன லக்க²ணேன திவிதா⁴ ஏவ ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘த்³வே’’தி த்³வே வேத³னாயோ. உபேக்க²ம் ஸுகே² ஸங்க³ஹேத்வா ஸுக²து³க்க²வஸேன வா த்³வே வேத³னா வுத்தாதி யோஜனா. ‘‘ஸந்தஸ்மிம் ஏஸா பணீதே ஸுகே²’’தி ஜா²னஸம்பயுத்தம் அது³க்க²ம ஸுக²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பஞ்ச பே⁴தா³தீ³ஸு வித்தா²ரோ வேத³னா ஸம்யுத்தே க³ஹேதப்³போ³. வேத³யிதந்தி ச வேத³னாதி ச அத்த²தோ ஏகம். ‘‘ஸப்³ப³ம் தம் து³க்க²ஸ்மிம்’’தி ஸப்³ப³ம் தம் வேத³யிதம் து³க்க²ஸ்மிம் ஏவ பவிட்ட²ம் ஹோதி. ஸங்கா²ர து³க்க²தம் ஆனந்த³ மயா ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் ஸங்கா²ர விபரிணாமதஞ்ச, யம் கிஞ்சி வேத³யிதம், ஸப்³ப³ம் தம் து³க்க²ஸ்மிம்தி பாளி. ‘‘இந்த்³ரியபே⁴த³வஸேனா’’தி ஸோமனஸ்ஸ ஸஹக³தம், உபேக்கா²ஸஹக³தம், தோ³மனஸ்ஸ ஸஹக³தம், ஸுக²ஸஹக³தம், து³க்க² ஸஹக³தந்தி ஏவம் இந்த்³ரிய பே⁴த³வஸேன. ‘‘யேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி ஸம்பயுத்த த⁴ம்மேஸு. ‘‘தேஸம்’’தி ஸம்பயுத்த த⁴ம்மானம். தத்த² ஸுக²ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா காயிக ஸுக² ஸம்பயுத்த சேதஸிக ஸுக² ஸம்பயுத்த வஸேன து³விதா⁴. ஏவம் இஸ்ஸரட்டா²னபூ⁴தானம் ஸம்பயுத்த த⁴ம்மானம் து³வித⁴த்தா அனுப⁴வன பே⁴தே³ தீஸு வேத³னாஸு ஏகம் ஸுக² வேத³னம் த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா ஸுகி²ந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியந்தி வுத்தம். து³க்க²ஸம்பயுத்த த⁴ம்மேஸுபி ஏஸேவனயோ. ‘‘அபி சா’’தி கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் அத்தீ²தி அத்தோ². ‘‘தேபீ’’தி உபேக்கா² ஸம்பயுத்தாபி த⁴ம்மா. சக்கா²தி³ பஸாத³காயா நாம சக்கு² ஸோத கா⁴ன ஜிவ்ஹா பஸாத³காயா. தேஸு நிஸ்ஸிதா நாம சக்கு² விஞ்ஞாண சித்துப்பாதா³த³யோ. ‘‘ஸப்³பா⁴வா’’தி ஸந்தபா⁴வதோ ஸம்விஜ்ஜமான பா⁴வதோ து³விதா⁴ ஹோந்தீதி யோஜனா. ‘‘ஏக ரஸத்தா’’தி மஜ்ஜ²த்தபா⁴வேன ஏகரஸத்தா. ‘‘இதரானீ’’தி ஸோமனஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸ உபேக்கி²ந்த்³ரியானி. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

131. ஹேதுஸங்க³ஹே. ‘‘ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னம்’’தி ஸுட்டு² பதிட்ட²ஹந்தீதி ஸுப்பதிட்டி²தா. ஸுப்பதிட்டி²த பா⁴வஸாத⁴னம் ஹேது கிச்சம் நாமாதி யோஜனா. ‘‘இமேபி த⁴ம்மா’’தி இமேபி ச² ஹேது த⁴ம்மா. ‘‘தத்தா²’’தி தேஸு ஆரம்மணேஸு, ஸாதே⁴ந்தி. தஸ்மா ஸுப்பதிட்டி²த பா⁴வஸாத⁴னம் ஹேதுகிச்சம் நாமாதி வுத்தம். ‘‘அபரே பனா’’தி பட்டா²னட்ட² கதா²யம் ஆக³தோ ரேவதத்தே²ர வாதோ³. ‘‘த⁴ம்மானம் குஸலாதி³ பா⁴வஸாத⁴னம்’’தி ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் குஸலபா⁴வஸாத⁴னம் அகுஸலபா⁴வஸாத⁴னம் அப்³யாகதபா⁴வஸாத⁴னம். ‘‘ஏவம் ஸந்தே’’திஆதி³ தம் வாத³ம் படிக்கி²பந்தானம் படிக்கே²பவசனம். ‘‘யேஸ’’ந்தி மோஹமூல சித்த த்³வயே மோஹோ ச அஹேதுக சித்துப்பாத³ ரூப நிப்³பா³னானி ச. ‘‘ந ஸம்பஜ்ஜேய்யா’’தி ஸஹஜாத ஹேதுனோ அபா⁴வா தஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ அகுஸல பா⁴வோ, இதரே ஸஞ்ச அப்³யாகத பா⁴வோ ந ஸம்பஜ்ஜேய்ய. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி. ஹேது நாம ஸஹஜாத த⁴ம்மானம் குஸலாதி³பா⁴வம் ஸாதே⁴தீதி வுத்தம். ஏவம் ஸதி, ஸோ மோஹோ ஸம்பயுத்த த⁴ம்மானம் அகுஸல பா⁴வம் ஸாதே⁴ய்ய. அத்தனோ பன அகுஸல பா⁴வம் ஸாதே⁴ந்தோ ஸஹஜாதோ அஞ்ஞோ ஹேது நத்தி². தஸ்மா தஸ்ஸ அகுஸலபா⁴வோ ந ஸம்பஜ்ஜேய்ய. ததா² அஹேதுக சித்துப்பாத³ ரூப நிப்³பா³னானஞ்ச அப்³யாகதபா⁴வம் ஸாதே⁴ந்தோ கோசி ஸஹஜாதோ ஹேது நாம நத்தீ²தி தேஸம்பி அப்³யாகத பா⁴வோ ந ஸம்பஜ்ஜேய்ய. ந ச ந ஸம்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஸோ தே²ரவாதோ³ ந யுத்தோதி. ஏத்த² ஸியா. ஸோச மோஹோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய அகுஸலோ ஹோதி. தானி ச அஹேதுக சித்துப்பாத³ரூப நிப்³பா³னானி அத்தனோ த⁴ம்மதாய அப்³யாகதானி ஹோந்தீதி. ஏவம் ஸந்தே, யதா² தே த⁴ம்மா. ததா² அஞ்ஞேபி த⁴ம்மா அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவ குஸலா குஸலா ப்³யாகதா ப⁴விஸ்ஸந்தி. ந சேத்த² காரணம் அத்தி², யேனகாரணேன தே ஏவ த⁴ம்மா அத்தனோ த⁴ம்மதாய அகுஸலா ப்³யாகதா ஹோந்தி. அஞ்ஞே பன த⁴ம்மா அத்தனோ த⁴ம்மதாய குஸலா குஸலா ப்³யாகதா ந ஹோந்தி, ஹேதூஹி ஏவ ஹோந்தீதி. தஸ்மா தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி குஸலாதி³ பா⁴வத்தா²ய ஹேதூஹி பயோஜனம் நத்தி². தஸ்மா ஸோ தே²ரவாதோ³ ந யுத்தோ யேவாதி. ந கேவலஞ்ச தஸ்மிம் தே²ரவாதே³ ஏத்தகோ தோ³ஸோ அத்தி². அத² கோ² அஞ்ஞோபி தோ³ஸோ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யானி சா’’திஆதி³மாஹ. தத்தா²யம் அதி⁴ப்பாயோ. ஸசே த⁴ம்மானம் குஸலாதி³ பா⁴வோ ஸஹஜாத ஹேதுப்படிப³த்³தோ⁴ ஸியா. ஏவம் ஸதி, ஹேது பச்சயே குஸல ஹேதுதோ லத்³த⁴ பச்சயானி ரூபானி குஸலானி ப⁴வேய்யும். அகுஸல ஹேதுதோ லத்³த⁴ பச்சயானி ரூபானி அகுஸலானி ப⁴வேய்யும். ந ச ப⁴வந்தி. தஸ்மா ஸோ வாதோ³ அயுத்தோ யேவாதி. இதா³னி புன தம் தே²ரவாத³ம் பக்³க³ஹேதும் ‘‘யதா²பனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘த⁴ம்மேஸூ’’தி சதுஸ்ஸச்ச த⁴ம்மேஸு. முய்ஹனகிரியா நாம அந்த⁴கார கிரியா. த⁴ம்மச்ச²ந்தோ³ நாம தா³னம் தா³துகாமோ, ஸீலம் பூரேதுகாமோ, பா⁴வனம் பா⁴வேதுகாமோ இச்சாதி³னா பவத்தோ ச²ந்தோ³. ‘‘அக்க²ந்தீ’’தி அக்க²மனம், அரோசனம், அமனாபோ. பாப த⁴ம்ம பாபா ரம்மண விரோதோ⁴ நாம காமராக³ட்டா²னீயேஹி ஸத்தவித⁴ மேது²ன த⁴ம்மாதீ³ஹி பாப த⁴ம்மேஹி சேவ பஞ்சகாமகு³ணா ரம்மணே ஹி ச சித்தஸ்ஸ விரோதோ⁴, ஜேகு³ச்சோ² படிகூலோ. முய்ஹனகிரியா பன ஏகந்த அகுஸல ஜாதிகா ஏவ ஹோதி. ஏத்தாவதா மோஹமூல சித்த த்³வயே மோஹோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய அகுஸலோ ஹோதீதி இமமத்த²ம் பதிட்டா²பேதி. ‘‘ஏவம் ஸந்தே’’திஆதி³கம் தத்த² தோ³ஸாரோபனம் வித⁴மதி. இதா³னி அஹேதுக சித்துப்பாத³ ரூப நிப்³பா³னானி அத்தனோ த⁴ம்மதாய அப்³யாகதானி ஹோந்தீதி இமமத்த²ம் பதிட்டா²பேதும் ‘‘யோச த⁴ம்மோ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஏத்தகமேவா’’தி அஞ்ஞம் து³க்கர காரணம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அஹேதுக சித்தானம்’’தி அஹேதுக சித்துப்பாதா³னம். அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஏவ ஸித்³தோ⁴. ஏத்தாவதா-அஹேதுக. ல. நிப்³பா³னானி அத்தனோ த⁴ம்மதாய அப்³யாகதானி ஹோந்தீ-தி இமமத்த²ம் பதிட்டா²பேதி. ‘‘ஏவம் ஸந்தே’’திஆதி³ தத்த² தோ³ஸாரோபனம் அபனேதி. இதா³னி ஸப்³போ³பி மோஹோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய அகுஸல பா⁴வேட²த்வா அஞ்ஞேஸம் இச்சா² நாம அத்தி², அக்க²ந்தி நாம அத்தீ²தி ஏவம் வுத்தானம் இச்சா² அக்க²ந்தி த⁴ம்மானம்பி அகுஸல பா⁴வம் ஸாதே⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² மோஹோ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘முய்ஹன நிஸ்ஸந்தா³னி ஏவா’’தி முய்ஹனகிரியாய நிஸ்ஸந்த³ப்ப²லானி ஏவ. ந கேவலம் ஸோ லோபா⁴தீ³னம் அகுஸலபா⁴வம் ஸாதே⁴தி, அத² கோ² அலோபா⁴தீ³னம்பி குஸலபா⁴வம் ஸோ ஏவ ஸாதே⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அலோபா⁴தீ³னஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அவிஜ்ஜானுஸயேன ஸஹேவ ஸித்³தோ⁴’’தி தானி ஸத்தஸந்தானே அவிஜ்ஜானுஸயே அப்பஹீனே குஸலானி ஹோந்தி. பஹீனே கிரியானி ஹோந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதா³னி லோப⁴ தோ³ஸானம் அலோபா⁴தீ³னஞ்ச ஹேது கிச்சம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தானி பன லோபா⁴தீ³னீ’’திஆதி³ வுத்தம். ரஜ்ஜன து³ஸ்ஸனானம் நிஸ்ஸந்தா³னி ரஜ்ஜனாதி³னிஸ்ஸந்தா³னி. ‘‘தி³ட்டி² மானாதீ³னீ’’தி தி³ட்டி² மான இஸ்ஸா மச்ச²ரியாதீ³னி. அரஜ்ஜன அது³ஸ்ஸன அமுய்ஹனானம் நிஸ்ஸந்தா³னி அரஜ்ஜனாதி³ நிஸ்ஸந்தா³னி. ‘‘ஸத்³தா⁴தீ³னீ’’தி ஸத்³தா⁴ ஸதி ஹிரி ஓத்தப்பாதீ³னி. ‘‘ஹேதுமுகே²னபீ’’தி அஹேதுக சித்துப்பாத³ ரூப நிப்³பா³னானம் அப்³யாகதபா⁴வோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஸித்³தோ⁴தி வுத்தோ. ஸஹேதுக விபாக க்ரியானம் அப்³யாகத பா⁴வோ பன அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஸித்³தோ⁴திபி ஸஹஜாத ஹேதூனம் ஹேது கிச்சேன ஸித்³தோ⁴திபி வத்தும் வட்டதீதி அதி⁴ப்பாயோ. விபா⁴வ நிபாடே². ‘‘மக்³கி³தப்³போ³’’தி க³வேஸிதப்³போ³. அத² தேஸம் குஸலாதி³ பா⁴வோ ஸேஸஸம்பயுத்த ஹேதுப்படி ப³த்³தோ⁴ ஸியாதி யோஜனா. ‘‘அப்படி ப³த்³தோ⁴’’தி ஹேதுனா அப்படி ப³த்³தோ⁴. ‘‘குஸலாதி³பா⁴வோ’’தி குஸலாதி³பா⁴வோ ஸியா. ‘‘ஸோ’’தி குஸலாதி³பா⁴வோ. ‘‘அஹேதுகானம்’’தி அஹேதுக சித்துப்பாத³ ரூப நிப்³பா³னானம். இதா³னி ‘யானி ச லத்³த⁴ஹேது பச்சயானீ’திஆதி³ வசனம் படிக்கி²பந்தோ ‘‘யதா²சா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ரூபாரூப த⁴ம்மேஸூ’’தி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்ம வசனம். ‘‘அரூப த⁴ம்மேஸு ஏவா’’தி நித்³தா⁴ரணீயம். ந ரூப த⁴ம்மேஸு ப²ரந்தி. ஏவம் ஸதி, கஸ்மா தே ரூப த⁴ம்மா ஜா²னபச்சயுப்பன்னேஸு வுத்தாதி ஆஹ ‘‘தே பனா’’திஆதி³ம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ‘‘தம் பன தேஸம்’’தி தேஸம் ஹம்ஸாதீ³னம் தம் வண்ணவிஸேஸம். ‘‘யோனியோ’’தி மாதாபிது ஜாதியோ. ‘‘அப்³யாகதானம் பனாதி ஸப்³ப³ம்’’தி அப்³யாகதானம் பன அப்³யாகதபா⁴வோ நிரனுஸய ஸந்தானப்படி ப³த்³தோ⁴, கம்மப்படி ப³த்³தோ⁴, அவிபாகபா⁴வப்படி ப³த்³தோ⁴ சாதி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி இத³ம் ஸப்³ப³ம். ‘‘வுத்த பக்கே²பததி யேவா’’தி தஸ்மிம் பக்கே² அந்தோக³த⁴மேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

132. கிச்சஸங்க³ஹே. தஸ்மிம் பரிக்கீ²ணேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘கம்மஸ்ஸா’’தி கம்மந்தரஸ்ஸ. சுதஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ப⁴வந்தராதி³ப்படி ஸந்தா⁴ன வஸேனா’’தி ப⁴வந்தரஸ்ஸ ஆதி³கோடியா படிஸந்தா⁴ன வஸேன. ப⁴வஸந்தானஸ்ஸ பவத்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் பவத்தீதி ஆஹ ‘‘யாவ தம் கம்மம்’’திஆதி³ம். ‘‘அவிச்சே²த³ப்பவத்தி பச்சயங்க³பா⁴வேனா’’தி அவிச்சே²த³ப்பவத்தியா பதா⁴ன பச்சய ஸங்கா²தேன அங்க³பா⁴வேன. ஏதேன ப⁴வங்க³பதே³ அங்க³ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத³தி. தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸஹீ’’திஆதி³ம். ‘‘தஸ்ஸா’’தி ப⁴வங்க³ஸ்ஸ. ஆவஜ்ஜனம் ஆவட்டனந்தி ஏகோ வசனத்தோ². தம் வா ஆவஜ்ஜேதீதி ஏகோ. ‘‘தம்’’தி சித்த ஸந்தானம். ஆவட்டதி வா தம் ஏத்தா²தி ஏகோ. ஆவட்டதி வா தம் ஏதேனாதி ஏகோ. ‘‘தம்’’தி சித்த ஸந்தானம். ஆவஜ்ஜேதி வாதி ஏகோ. ‘‘வோட்ட²ப்³ப³னம்’’தி வி-அவ-ட²பனம்தி பத³ச்சே²தோ³. விபா⁴வனி விசாரணாயம். ‘‘ஏகாவஜ்ஜன பரிகம்ம சித்ததோ’’தி மக்³கே³ன வா அபி⁴ஞ்ஞாய வா ஏகம் ஸமானம் ஆவஜ்ஜனம் அஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. தஸ்ஸம் வீதி²யம் ‘ஆவஜ்ஜனம், பரிகம்மம், உபசாரோ, அனுலோமம், கோ³த்ரபூ⁴,தி ஏத்த² பரிகம்ம ஜவனசித்தம் இத⁴ பரிகம்ம சித்தந்தி வுத்தம். ‘‘தானீ’’தி மக்³கா³ பி⁴ஞ்ஞாஜவனானி. ‘‘தத்தா²’’தி தஸ்மிம் விபா⁴வனி பாடே². ‘‘தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னம்’’தி ஸகலரத்தியம் வா ஸகல தி³வஸம் வா நித்³தோ³க்கமன வஸேன தீ³க⁴ம் காலம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ‘‘படிஸந்தி⁴யாடா²னம்’’தி படிஸந்தி⁴கிச்சஸ்ஸ டா²னம். காலோஹி நாம விஸும் சித்தஸ்ஸ ஆரம்மண பூ⁴தோ ஏகோ பஞ்ஞத்தி த⁴ம்மோதி ஏதேன காலோ நாம ஸபா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானத்தா கத²ம் கிச்சானம் பவத்திட்டா²னம் நாம ஸக்கா ப⁴விதுந்தி இமம் ஆஸங்கம் விஸோதே⁴தி. ‘‘இதரதா²’’தி ததா² அக்³க³ஹேத்வா அஞ்ஞதா² கிச்சட்டா²னானம் அபே⁴தே³ க³ஹிதே ஸதீதி அத்தோ². ‘‘ஸயம் ஸோமனஸ்ஸ யுத்தம்பீ’’தி கதா³சி ஸயம் ஸோமனஸ்ஸ யுத்தம்பி. ‘‘தம்’’தி ஸோமனஸ்ஸ ஸந்தீரணம். ‘‘லத்³த⁴பச்சய பா⁴வேனா’’தி லத்³த⁴அனந்தர பச்சயபா⁴வேன. ‘‘ஆஸேவன பா⁴வ ரஹிதம் பீ’’தி ஆஸேவன கு³ண ரஹிதம்பி. தஞ்ஹி ஆஸேவன பச்சயே பச்சயோபி ந ஹோதி, பச்சயுப்பன்னம்பி ந ஹோதீதி. ‘‘பரிகம்ம பா⁴வனா ப³லேன ச பவத்தத்தா’’தி இத³ம் ப²லஸமாபத்தி வீதி²யம் ப²லஜவனேஸு பாகடம். ஸேஸமேத்த²ஸுபோ³த⁴மேவ.

133. த்³வாரஸங்க³ஹே. ‘‘ஆதா³ஸபட்டமயோ’’தி ஆதா³ஸபட்டேன பகதோ. ‘‘த்³வே ஏவா’’தி த்³வே ஏவ த்³வாரானி. ‘‘த்³வார ஸதி³ஸத்தா’’தி நக³ர த்³வார ஸதி³ஸத்தா. ‘‘கம்மவிஸேஸ மஹாபூ⁴த விஸேஸ ஸித்³தே⁴னா’’தி ஏத்த² கம்மவிஸேஸேன ச மஹாபூ⁴த விஸேஸேன ச ஸித்³தோ⁴தி விக்³க³ஹோ. ஆவஜ்ஜனாதீ³னி ச வீதி² சித்தானி க³ண்ஹந்தி. ‘‘யம்ஹீ’’தி யஸ்மிம் சக்கு²ம்ஹி. ததே³வ சக்கு² சக்கு²த்³வாரம் நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தேஸம் த்³வின்னம்’’தி ரூப நிமித்தானஞ்ச ஆவஜ்ஜனாதி³ வீதி²சித்தானஞ்ச. ‘‘விஸய விஸயீ பா⁴வூபக³மனஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ரூப நிமித்தானம் விஸயபா⁴வஸ்ஸ உபக³மனம் நாம சக்கு² மண்டே³ ஆபாதாக³மனம் வுச்சதி. ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் விஸயீ பா⁴வஸ்ஸ உபக³மனம் நாம தேஸம் நிமித்தானம் ஆரம்மண கரணம் வுச்சதி. ‘‘முக²ப்பத²பூ⁴தத்தா’’தி முக²மக்³க³பூ⁴தத்தா. ஏவம் த்³வார ஸத்³த³ஸ்ஸ கரண ஸாத⁴னயுத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அதி⁴கரண ஸாத⁴ன யுத்திம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அத²வா’’திஆதி³னா. ‘‘ரூபானம்’’தி ரூப நிமித்தானம். ‘‘சக்கு²மேவ சக்கு² த்³வார’’ந்தி ஏதேன சக்கு²மேவ த்³வாரம் சக்கு² த்³வாரந்தி அவதா⁴ரண ஸமாஸம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘காரணம் வுத்தமேவா’’தி ஹேட்டா² சித்தஸங்க³ஹே மனோத்³வாராவஜ்ஜனபதே³ வுத்தமேவ. ஸப்³ப³ம் ஏகூன நவுதிவித⁴ம் சித்தம் மனோத்³வாரமேவ நாம ஹோதி. ததா²ஹி வுத்தம் அட்ட²ஸாலினியம் அயம் நாமமனோ மனோத்³வாரம் நாம ந ஹோதீதி ந வத்தப்³போ³தி. ‘‘உபபத்தி த்³வாரமேவா’’தி உபபத்திப⁴வ பரியாபன்னம் கம்மஜத்³வாரமேவ. ‘‘இத⁴ சா’’தி இமஸ்மிம் ஸங்க³ஹக³ந்தே² ச. யஞ்ச ஸாத⁴க வசனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தத்தா²’’தி விபா⁴வனியம். ‘‘தத்தே²வ தம் யுத்தம்’’தி தஸ்மிம் பாளிப்பதே³ஸே ஏவ தம் ஸாத⁴க வசனம் யுத்தம். இதரே த்³வே பச்சயாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘மனஞ்சாதி ஏத்தா²’’தி மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம்தி வாக்யே மனஞ்சாதிபதே³. தத்த² பன ஜவன மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பத்தியா சதூஸு பச்சயேஸு மனஞ்சாதி ஏத்த² த்³வாரபூ⁴தம் ப⁴வங்க³மனோ ச ஆவஜ்ஜன மனோ சாதி த்³வே பச்சயா லப்³ப⁴ந்தி. த⁴ம்மே சாதி பதே³ த⁴ம்மாரம்மண ஸங்கா²தோ ஏகோ பச்சயோ லப்³ப⁴தி. ச ஸத்³தே³ன மனோவிஞ்ஞாண ஸம்பயுத்தக்க²ந்தா⁴ க³ய்ஹந்தி. ஏவம் சத்தாரோ பச்சயா ஹோந்தி. ‘‘ஏத்த² சா’’தி இமஸ்மிம் அட்ட²கதா² வசனே. ‘‘ஸன்னிஹித பச்சயானம் ஏவ தத்த² அதி⁴ப்பேதத்தா’’தி படிச்ச ஸத்³த³ஸாமத்தி²யேன ஆஸன்னே த⁴ரமானபச்சயானம் ஏவ தஸ்மிம் பாளிவாக்யே அதி⁴ப்பேதத்தா. ‘‘த்³வாரபா⁴வாரஹஸ்ஸா’’தி விஸய விஸயீனம் வுத்த நயேன பவத்தி முக²பா⁴வாரஹஸ்ஸ. ஏதேன ஆரம்மணானி ஆபாதம் ஆக³ச்ச²ந்து வா, மாவா, வீதி² சித்தானி பவத்தந்துவா, மாவா, அப்பமாணம். பப⁴ஸ்ஸரப்பஸன்னபா⁴வேன த்³வாரபா⁴வா ரஹதா ஏவ பமாணந்தி தீ³பேதி. ‘‘நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம்’’தி ஸன்னிட்டா²னம் ஏத்த² க³ந்தப்³ப³ம். த்³வாரவிகார மூலகானி தாதி³ஸானி கிச்சானி யேஸம் தானி தம் கிச்சவந்தானி. ‘‘கம்மவஸேன ஸிஜ்ஜ²ந்தீ’’தி ஸத்தஸந்தானே பவத்தந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. தம் கிச்சவந்தானி சித்தானி. விபா⁴வனி பாடே² ‘‘மனோத்³வார ஸங்கா²த ப⁴வங்க³தோ’’தி மனோத்³வார ஸங்கா²த ப⁴வங்க³ பா⁴வதோ ச. ‘‘ஆரம்மணந்தரக்³க³ஹணவஸேன அப்பவத்திதோ’’தி படிஸந்தி⁴ சித்தேன யதா² க³ஹிதம் கம்மகம்மனிமித்தாதி³கம் ஆரம்மணம் முஞ்சித்வா பவத்திகாலே ச²ஸு த்³வாரேஸு ஆபாதாக³தஸ்ஸ ஆரம்மணந்தரஸ்ஸ க³ஹண வஸேன அப்பவத்திதோ ச. ஹேட்டா²பி பஞ்சத்³வாரா வஜ்ஜன சக்கு² விஞ்ஞாண ஸம்படிச்ச²ன ஸந்தீரண வோட்ட²ப்³ப³ன காமாவசரஜவன ததா³ ரம்மண வஸேனாதிஆதி³னா கிச்சஸீஸேனேவ. ல. வுத்தோ. ஏத்த²ஹி ஆவஜ்ஜன ஸம்படிச்ச²னாதீ³னி கிச்ச விஸேஸானம் நாமானி ஹோந்தி. ‘‘சே’’தி சே வதே³ய்ய. ‘‘நா’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ‘‘ததா² அஸ்ஸுதத்தா’’தி ஏகூன வீஸதி த்³வார விமுத்தானீதி ச, ச² த்³வாரிகானி சேவ த்³வார விமுத்தானீதி ச, மஹக்³க³த விபாகானி த்³வார விமுத்தானே வாதி ச, ஸுதம். ந பன த்³வாரிக விமுத்தானீதி ஸுதம்.

134. ஆரம்மண ஸங்க³ஹே. ‘‘து³ப்³ப³ல புரிஸேனா’’தி கே³லஞ்ஞாபி⁴பூ⁴தத்தா வா ஜராபி⁴பூ⁴தத்தா வா த³ண்டே³ன வா ரஜ்ஜுகேன வா வினா உட்டா²தும்பி பதிட்டா²தும்பி அபராபரம் க³ந்தும்பி அஸக்கோந்தேன து³ப்³ப³ல புரிஸேன த³ண்ட³கம் வா ரஜ்ஜுகம் வா ஆலம்பி³யதி. ஆலம்பி³த்வா உட்டா²தி. பதிட்டா²தி. அபராபரம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவ. அமுஞ்ச மானேஹி ஹுத்வாதி பாட²ஸேஸோ. ‘‘ஆக³ந்த்வா’’தி ஆரம்மண கரண வஸேன ததோ ததோ ஆக³ந்த்வா. ‘‘விஸும் ஸித்³தா⁴னீ’’தி ஆலம்பி³யதீதி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ஸதி, ஆலம்ப³ணந்தி ஸிஜ்ஜ²தி. ஆரம்மணந்தி ந ஸிஜ்ஜ²தி. தானி ஏத்த² ஆக³ந்த்வா ரமந்தீதி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ஸதி, ஆரம்மணந்தி ஸிஜ்ஜ²தி. ஆலம்ப³ணந்தி ந ஸிஜ்ஜ²தி. ஏவஞ்ச ஸதி ஏகம் பத³ம் த்³வீஹிவாக்யேஹி த³ஸ்ஸனம் ந ஸுந்த³ரந்தி. ‘‘அஞ்ஞானி ஆரம்மணானீ’’தி ரூபாரம்மணதோ அஞ்ஞானி ஸத்³தா³ரம்மணாதீ³னி. ‘‘ஆக³ச்ச²தீ’’தி ஆவிபா⁴வம் க³ச்ச²தி, உப்பாத³ப்பவத்தி வஸேன பச்சக்க²பா⁴வம் பாபுணாதி. ‘‘ஆக³ச்சி²த்தா²’’தி ஆவிபா⁴வம் க³ச்சி²த்த², உப்பாத³ப்பவத்தி வஸேன பச்சக்க²பா⁴வம் பாபுணித்த². ‘‘அனாக³தம்’’தி ஏத்த² ந காரோ அவத்தா² வஸேன படிஸேதோ⁴. யோ த⁴ம்மோ பச்சய ஸாமக்³கி³யம் ஸதி ஆக³மன ஜாதிகோ உப்பஜ்ஜன ஸீலோ. ஸோ ஏவ இதா³னி ஆக³ச்ச²தி, இதா³னி ஆக³ச்சி²த்த², இதா³னி ஆக³மன ஜாதியம் டி²தோ, நாக³ச்ச²தி நாக³ச்சி²த்தா²தி இமினா அத்தே²ன ஸோ அனாக³தோ நாம. நிப்³பா³ன பஞ்ஞத்தியோ பன ஆக³மன ஜாதிகா ந ஹோந்தி. தஸ்மா ஆக³மனப்பஸங்கா³பா⁴வதோ அனாக³தாதி ந வுச்சந்தீதி. தேனாஹ ‘‘உப்பாத³ ஜாதிகா’’திஆதி³ம். ‘‘தம் விசாரேதப்³ப³ம்’’தி வத்வா விசாரணாகாரம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸப்³பே³பிஹீ’’திஆதி³னா. தே யதா³ வத்தப்³ப³ பக்கே² திட்ட²ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உப்பாத³ ஜாதிகானஞ்ஞேவ ஸங்க²த த⁴ம்மானம். தாஸம் நிப்³பா³ன பஞ்ஞத்தீனம். ‘‘ந ததா² இமேஸம்’’தி இமேஸம் த்³வார விமுத்தானம் ஆரம்மணம் பன ததா² ந ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘தத்தா²’’தி தஸ்மிம் ப⁴வ விஸேஸே. விபா⁴வனிபாடே² ‘‘ஆவஜ்ஜனஸ்ஸவியா’’தி ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ ஆரம்மணம் விய. அக்³க³ஹிதமேவ ஹுத்வா. ‘‘ஏகவஜ்ஜன வீதி²யம் அக்³க³ஹித பா⁴வோ இத⁴ ந பமாண’’ந்தி ச² த்³வாரக்³க³ஹிதந்தி இத⁴ அப்பமாணம். ப⁴வந்தரே க³ஹிதஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ‘‘காலவிமுத்த ஸாமஞ்ஞம்’’வாதி யம் கிஞ்சிகால விமுத்தம் வா ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஆக³மஸித்³தி⁴ வோஹாரோ நாம ‘‘கம்மந்தி வா, கம்மனிமித்தந்தி வா, க³தி நிமித்தந்தி வா, பஸித்³தோ⁴ வோஹாரோ வுச்சதி. அஜாத ஸத்துராஜா ஸங்கிச்சஜாதகேபி பிதரம் மாரேதி. தஸ்மா ‘‘த்³வீஸுப⁴வேஸூ’’தி வுத்தம். ‘‘ச² ஹி த்³வாரேஹீ’’தி கரண பூ⁴தேஹி ச²ஹி சக்கா²தி³ த்³வாரேஹி. ‘‘மரணாஸன்ன ஜவனேஹீ’’தி கத்து பூ⁴தேஹி மரணாஸன்னே பவத்தேஹி ச² த்³வாரிக ஜவனேஹி. ‘‘அனேகம் ஸபா⁴வம்’’தி அனேகந்த பா⁴வம். யஞ்ஹி ஆரம்மணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘கேனசி த்³வாரேன அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதீ’’தி ஏத்த² அஸஞ்ஞீ ப⁴வதோ சுதானம் ஸத்தானம் காமபடிஸந்தி⁴யா கம்மாதி³ ஆரம்மணம் ப⁴வந்தரே கேனசி த்³வாரேன அக்³க³ஹிதந்தி யுத்தம். கஸ்மா, தஸ்மிம் ப⁴வே கஸ்ஸசித்³வாரஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. அரூபப⁴வதோ சுதானம் பன காமபடிஸந்தி⁴யா க³தி நிமித்த ஸம்மதம் ஆரம்மணம் கத²ம் ப⁴வந்தரே கேனசி த்³வாரேன அக்³க³ஹிதம் ப⁴வேய்ய, மனோத்³வாரக்³க³ஹிதமேவ ப⁴வேய்யாதி இமம் சோத³னம் விஸோதே⁴தும் ‘‘ஏத்த² ச யஸ்மா பட்டா²னே’’திஆதி³ வுத்தம். ததோ சுதானம் ஸத்தானம் யா காமபடிஸந்தி⁴, தஸ்ஸாகாமபடி ஸந்தி⁴யா. பச்சுப்பன்னம் க³தினிமித்தம் ஆரம்மணம் ஏதிஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. காமபடிஸந்தி⁴. பரேஸம் பயோக³ ப³லேனாபி கம்மாதீ³னம் உபட்டா²னம் நாம ஹோதீதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘ஸுட்டு² ஆஸேவிதானம்’’தி சிரகாலம் ஸங்க⁴ வத்த சேதியவத்த கரணாதி³வஸேன தம் தம் பா⁴வனா கம்மவஸேன ச ஸுட்டு² ஆஸேவிதானம் கம்மகம்மனிமித்தானம். ‘‘ஹோதி யேவா’’தி கம்மாதீ³னம் உபட்டா²னம் நாம ஹோதியேவ. ‘‘ஆக³ந்த்வா’’தி இமம் மனுஸ்ஸ லோகம் ஆக³ந்த்வா க³ண்ஹந்தியேவ. ததா³பி நிரயபாலேஹி த³ஸ்ஸிதம் தம் தம் க³தி நிமித்தம் ஆரம்மணம் கத்வா சவந்தி. ‘‘தம்’’தி ரேவதிம் நாம இத்தி²ம். நனு நிரயபாலா நாம தாவதிம்ஸா ப⁴வனம் க³ந்தும் ந ஸக்குணேய்யுந்தி. நோ நஸக்குணேய்யும். கஸ்மா, மஹித்³தி⁴க யக்க² ஜாதிகத்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘வேஸ்ஸவண தூ³தா’’தி வேஸ்ஸவணமஹாராஜஸ்ஸ தூ³தா. ‘‘உபசாரஜ்ஜா²னேட²த்வா’’தி அப்பனாஜா²னம் அபத்ததாய உபசாரபா⁴வனாபூ⁴தே காமாவசரஜ்ஜா²னேட²த்வா. ‘‘தானேவ நிமித்தானீ’’தி பத²வீகஸிண நிமித்தாதீ³னி படிபா⁴க³ நிமித்தானி. ‘‘காமபடிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணம்’’தி தேஹி நிமித்தாரம்மணேஹி அஞ்ஞம் உபசார பா⁴வனா கம்மம் வா யம் கிஞ்சி அனுரூபம் க³தி நிமித்தம் வா. ‘‘தானேவ நிமித்தானி க³ஹேத்வா’’தி வசனேன தானி நிமித்தானி மரணாஸன்ன ஜவனேஹி க³ஹிதானீதி த³ஸ்ஸேதி. தானி ச பஞ்ஞத்தி த⁴ம்மத்தா காமபடிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணம் ந ஹோந்தீதி. ‘‘பச்சுப்பன்னக³தி நிமித்தே ஸித்³தே⁴ ஸித்³த⁴மேவா’’தி தஸ்மிம் ப⁴வே க³தஸ்ஸ தத்த² யாவஜீவம்பி அனு ப⁴விதப்³ப³ம் ஆரம்மணம் நாம தஸ்மிம் க²ணே த⁴ரமானம் பச்சுப்பன்னம்பி அத்தி². ததோ வட்³ட⁴மானம் அனாக³தம்பி அத்தி². தத்த² பச்சுப்பன்னே உபட்ட²ஹந்தே படிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணம் ஸம்பஜ்ஜதி. அனாக³தம் பன அனுபட்ட²ஹந்தம்பி பச்சுப்பன்னே அந்தோக³த⁴ஸதி³ஸம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. விபா⁴வனி பாடே²ன ச பச்சுப்பன்ன க³தினிமித்தம் விய ஆபாதமாக³தம், கஸ்மா, பச்சுப்பன்ன க³தி நிமித்தேனேவ கிச்ச ஸித்³தி⁴தோ-தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸமேத்த² ஸுபோ³த⁴ம். ‘‘தானிஹீ’’திஆதீ³ஸு. கேசி வத³ந்தி. அனேஜோஸந்தி மாரப்³ப⁴. யம் காலமகரீமுனீதி வுத்தத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞு பு³த்³தா⁴தீ³னம் பரினிப்³பா³ன சுதி சித்தம் ஸந்தி லக்க²ணம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கரோதீதி. தம் ஸப்³ப³தா²பி காமாவசரா லம்ப³ணா நேவாதி இமினா அபனேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தா நிஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞு பு³த்³தா⁴னம் உப்பன்னானி பீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘லோகுத்தர த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘தானீ’’தி த்³வாத³ஸா குஸல சித்தானி அட்ட²ஞாண விப்பயுத்த குஸல க்ரிய ஜவனானி ச. அஜ்ஜா²ன லாபி⁴னோ புது²ஜ்ஜனா மஹக்³க³தஜ்ஜா²னானிபி ஆலம்பி³தும் ந ஸக்கோந்தீதி வுத்தம் ‘‘பஞ்ஞத்தியா ஸஹ காமாவசரா ரம்மணானீ’’தி. ‘‘தானே வா’’தி ஞாண ஸம்பயுத்த காம குஸலானி ஏவ. ஜா²னலாபீ⁴னம் தானேவ ஞாண ஸம்பயுத்தகாம குஸலானி. ஹேட்டி²ம ப²லட்டா²னம் தானேவ அத்தனா அதி⁴க³த மக்³க³ப²ல நிப்³பா³னா ரம்மணானி. ‘‘ஜா²னானி பத்தே²ந்தீ’’தி ஆயதிம் ஜா²னலாபி⁴னோ ப⁴வேய்யாமாதி பத்த²னம் கரோந்தி. ‘‘தேஸம் பீ’’தி தேஸம் புது²ஜ்ஜனானம்பி. ‘‘தே’’தி தே லோகுத்தர த⁴ம்மா. ‘‘அனுபோ⁴ந்தீ’’தி ஸம்பாபுணந்தி. ‘‘நவனிபாதே’’தி அங்கு³த்தர நிகாயே நவனிபாதே. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

135. வத்து²ஸங்க³ஹே. ‘‘வத்தூ²’’தி நிஸ்ஸய விஸேஸோ வுச்சதி. தானி நிஸ்ஸய வத்தூ²னி யேஸம் தானி தப்³ப³த்து²கானி. ‘‘தேஸஞ்ச ஸத்³தோ³ ந யுஜ்ஜதீ’’தி தேஸம் வாதே³ ச ஸத்³தோ³ ந யுஜ்ஜதி. ந ஹி அலுத்த ச காரம் த்³வந்த³ பத³ம் நாம அத்தீ²தி. ‘‘புப்³ப³பதே³ஸு ஆனேதப்³போ³’’தி சக்கு² வத்து² ச ஸோதவத்து² சாதிஆதி³னா ஆனேதப்³போ³. ஸமாஸ பத³ம் ந யுஜ்ஜதி. ந ஹி ஸமாஸ பத³தோ ஏக தே³ஸம் அஞ்ஞத்த² ஆனேதும் யுஜ்ஜதீதி. அவிப⁴த்திக நித்³தே³ஸோ நாம சக்கு²ம், ஸோதம், கா⁴னம், ஜிவ்ஹா, காயோ, ஹத³யம், வத்து² சாதி வத்தப்³பே³ புப்³ப³பதே³ஸு அவிப⁴த்திக நித்³தே³ஸோ. ஏவஞ்சஸதி வத்து² ஸத்³தோ³ ச ஸத்³தோ³ ச புப்³ப³பதே³ஸு ஆனேதும் லப்³ப⁴ந்தீதி. காமதண்ஹாய அதீ⁴னேன ஆயத்தேன காமாவசர கம்மேன நிப்³ப³த்தா காமதண்ஹாதீ⁴ன கம்ம நிப்³ப³த்தா. ‘‘ரூபாதீ³னம் பரிபோ⁴கோ³’’தி ரூபாதீ³னம் பஞ்சகாமகு³ணானம் பரிபோ⁴கோ³. ‘‘பரித்தகம்மம் பீ’’தி ஸப்³ப³ம் காமாவசர கம்மம்பி. ‘‘பூரயமானம்’’தி பரிபூரேந்தம். சக்கு² த³ஸ்ஸனானுத்தரியம் நாம. ஸோதம் ஸவனானுத்தரியம் நாம. ஸப்³பே³ஸம் த³ஸ்ஸன கிச்சானம் மஜ்ஜே² பு³த்³த⁴ த³ஸ்ஸனா தி³வஸேன அனுத்தரம் த³ஸ்ஸனம் ஜனேதீதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். ஏவம் ஸவனானுத்தரியேபி சதுஸச்ச த⁴ம்மஸ்ஸவனா தி³வஸேனாதி வத்தப்³ப³ம். ‘‘அஜ்ஜ²த்த ப³ஹித்³த⁴ ஸந்தா நேஸு பீ’’தி அஜ்ஜ²த்த ஸந்தானேபி ப³ஹித்³த⁴ ஸந்தானேபி. ‘‘ஸுத்³தே⁴’’தி கேனசி ஆலோகேன ச அந்த⁴காரேன ச விரஹிதே. ஆலோகோ ஹி ஏகோ ரூப விஸேஸோ. ததா² அந்த⁴காரோ ச. தே ச தத்த² நத்தி². ‘‘இமஸ்மிம் ஸங்க³ஹே’’தி வத்து² ஸங்க³ஹே. விஸிட்ட²ம் ஜானனம் விஜானனம். தஞ்ச விஜானனம் தீஸு மனோதா⁴தூஸு நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘விஜானன கிச்சாபா⁴வதோ’’தி. ஆவஜ்ஜன கிச்சம் கிமேதந்தி, மனஸிகார மத்தம் ஹோதி. ஸம்படிச்ச²ன கிச்சஞ்ச பஞ்சவிஞ்ஞாணேஹி யதா² க³ஹிதானேவ பஞ்சாரம்மணானி ஸம்படிச்ச²ன மத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘விஸேஸஜானன கிச்சானி ந ஹோந்தீ’’தி. த³ஸ்ஸனம், ஸவனம், கா⁴யனம், ஸாயனம், பு²ஸன, ந்தி இமானி கிச்சானி தோ²கம் விஸேஸ ஜானன கிச்சானி ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனா தி³வஸேனா’’திஆதி³ம். தோ²கம் விஸேஸ ஜானன கிச்சானி ஹோந்தி. தஸ்மா தானி பஞ்சவிஞ்ஞாணானீதி வுத்தானி. அவஸேஸா பன ஸந்தீரணாத³யோ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நனு மனனட்டே²ன மனோ ச தம் விஜானனட்டே²ன விஞ்ஞாணஞ்சாதி வுத்தேபி பஞ்சவிஞ்ஞாணேஹி விஸேஸோ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘அதிஸ்ஸய விஸேஸ ஜானன தா⁴துயோதி அத்தோ²’’தி. ஏவம் ஸந்தேபி ஸோ அத்தோ² ஸத்³த³யுத்தியா ஸித்³தோ⁴ ந ஹோதி. யதி³ச்சா² வஸேன வுத்தோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பரியாய பதா³னம்’’திஆதி³. ஏதேன ஸோ அத்தோ² ஸத்³த³யுத்தியா ஏவ ஸித்³தோ⁴. ந யதி³ச்சா²வஸேன வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘விஸேஸன ஸமாஸே’’தி மனோ ச தம் விஞ்ஞாணஞ்சாதி மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஏவரூபே கம்மதா⁴ரய ஸமாஸே. ‘‘பத³ட்டா²னம்’’தி ஏத்த² பத³ந்தி ச டா²னந்தி ச காரணத்த² வசனானி, தஸ்மா பரியாய ஸத்³தா³ நாம. பத³ஞ்ச தம் டா²னஞ்சாதி வுத்தே அதிஸ்ஸய காரணந்தி அத்தோ² விஞ்ஞாயதி. ததா² து³க்க² து³க்க²ம், ரூப ரூபம், ராஜ ராஜா, தே³வதே³வோதிஆதீ³னி. ‘‘கத்த²சி தி³ஸ்ஸதி யுஜ்ஜதி சா’’தி ந ஹி கத்த²சி தி³ஸ்ஸதி ச. ஸசேபி கத்த²சி தி³ஸ்ஸேய்ய, ந ஹி யுஜ்ஜதி சாதி அத்தோ². ‘‘மனஸோ விஞ்ஞாணம்’’தி ஏத்த² படிஸந்தி⁴ சித்ததோ பட்டா²ய யாவசுதி சித்தா அந்தரே ஸப்³ப³ம் சித்த ஸந்தானம் ஸத்த விஞ்ஞாண தா⁴தூனம் வஸேன விபா⁴க³ம் கத்வா அத்தோ² வத்தப்³போ³. பஞ்சத்³வாரா வஜ்ஜனஞ்ச ஸம்படிச்ச²ன த்³வயஞ்ச மனோதா⁴து மத்தத்தா மனோ நாம. பஞ்சவிஞ்ஞாணானி விஞ்ஞாண மத்தானி நாம. அவஸேஸானி ஸப்³பா³னி விஞ்ஞாணானி மனஸ்ஸ விஞ்ஞாணந்தி அத்தே²ன மனோவிஞ்ஞாணானி நாம. தத்த² ‘‘மனஸ்ஸ விஞ்ஞாணம்’’தி அனந்தர பச்சய பூ⁴தஸ்ஸ வா மனஸ்ஸ பச்சயுப்பன்ன பூ⁴தம் விஞ்ஞாணம். ஏத்த² ஸம்படிச்ச²ன த்³வயம் பச்சயமனோ நாம. ஸந்தீரணதோ பட்டா²ய யாவ த்³வாரந்தரே பஞ்சத்³வாரா வஜ்ஜனம் நாக³ச்ச²தி, தாவ அந்தரே ஸப்³ப³ம் மனோவிஞ்ஞாண ஸந்தானம் பச்சயுப்பன்ன விஞ்ஞாணம் நாம. புன ‘‘மனஸ்ஸ விஞ்ஞாண’’ந்தி பச்சயுப்பன்ன பூ⁴தஸ்ஸ மனஸ்ஸ பச்சய பூ⁴தம் விஞ்ஞாணம். ஏத்த² பஞ்சத்³வாரா வஜ்ஜனம் பச்சயுப்பன்ன மனோ நாம. ததோ புரே ஸப்³ப³ம் மனோவிஞ்ஞாண ஸந்தானம் பச்சய மனோ நாம. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம். அவஸேஸாபனாதிஆதீ³ஸு. ‘‘மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பா⁴வம் ஸம்பா⁴வேதீ’’தி அவஸேஸா பன த⁴ம்மா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச நாம ஹோந்தி, ஹத³ய வத்து²ஞ்ச நிஸ்ஸாயயேவ வத்தந்தீதி ஏவம் தேஸம் த⁴ம்மானம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பா⁴வஞ்ச ஸம்பா⁴வேதி, வண்ணேதி. ஸுட்டு² பகாஸேதீதி அத்தோ². ஏத்த² பனாதிஆதீ³ஸு. ‘‘பாளியம்’’தி இந்த்³ரிய ஸம்யுத்த பாளியம். து³தீயஜ்ஜா²னே ஏவ அபரிஸேஸ நிரோத⁴ வசனம் விருத்³த⁴ம் ஸியா. கத²ம், ஸசே படிகோ⁴ அனீவரணா வத்தோ² நாம நத்தி². பத²மஜ்ஜா²னதோ புப்³பே³ ஏவ ஸோ நிருத்³தோ⁴ ஸியா. அத² து³தீயஜ்ஜா²னுபசாரேபி ஸோ உப்பஜ்ஜேய்ய, பத²மஜ்ஜா²னம்பி பரிஹீனம் ஸியா. தஸ்மிம் பரிஹீனே ஸதி, து³தீயஜ்ஜா²னம்பி நுப்பஜ்ஜேய்ய. ஏவம் விருத்³த⁴ம் ஸியா. ‘‘புரிம காரணமேவா’’தி அனீவரணா வத்த²ஸ்ஸ படிக⁴ஸ்ஸ அபா⁴வதோதி காரணம் ஏவ. பரதோகோ⁴ஸோ நாம ஸாவகானம் ஸம்மாதி³ட்டி²ப்படிலாபா⁴ய பதா⁴ன பச்சயோ ஹோதி. ஸோ ச அரூபப⁴வே நத்தி². த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ நாம சதுஸச்ச த⁴ம்மப்படிவேதோ⁴, பு³த்³தா⁴ ச பச்சேக ஸம்பு³த்³தா⁴ ச ஸயம்பு⁴னோ பரதோ கோ⁴ஸேன வினா த⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜ²ந்தி. தே ச தத்த² நுப்பஜ்ஜந்தி. ‘‘ரூபவிராக³ பா⁴வனாயா’’தி ரூபவிராக³ பா⁴வனா ப³லேன. தேஸம் ரூபாவசர சித்தானம். ‘‘ஸமதிக்கந்தத்தா’’தி தேஸு நிகந்திப்பஹானவஸேன ஸுட்டு² அதிக்கந்தத்தா. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

பகிண்ணகஸங்க³ஹதீ³பனியாஅனுதீ³பனானிட்டி²தா.