2. சேதஸிகஸங்க³ஹஅனுதீ³பனா

68. ஏவம் சித்த ஸங்க³ஹஸ்ஸ தீ³பனிம் கத்வா சேதஸிக ஸங்க³ஹஸ்ஸ தீ³பனிம் கரோந்தோ பத²மம் புப்³பா³பரானு ஸந்தி⁴ஞ்ச ஆதி³கா³தா²ய பயோஜன ஸம்ப³ந்த⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம்’’திஆதி³ மாரத்³தோ⁴. தத்த² ‘‘அனுபத்த’’ந்திஆதி³ம்ஹி சித்தம் சேதஸிகம் ரூபம், நிப்³பா³னமிதிஸப்³ப³தா²தி ஏவம் அனுக்கமோ வுத்தோ. தேன அனுக்கமேன அனுபத்தம். ஹேது விஸேஸனஞ்சேதம். யஸ்மா சித்தஸங்க³ஹானந்தரம் சேதஸிக ஸங்க³ஹோ அனுபத்தோ, தஸ்மா இதா³னி தம் ஸங்க³ஹம் கரோதீதி தீ³பேதி. சத்தாரி ஸம்பயோக³ லக்க²ணானி ‘ஏகுப்பாத³தா, ஏக நிரோத⁴தா, ஏகா ரம்மணதா, ஏக வத்து²கதா,தி. ‘‘சேதஸி யுத்தா’’தி சித்தஸ்மிம் நியுத்தா. சித்தம் நிஸ்ஸாய அத்தனோ அத்தனோ கிச்சேஸு உஸ்ஸுக்கம் ஆபன்னாதி அத்தோ². ‘‘சேதஸா வாயுத்தா’’தி சித்தேன வா ஸம்பயுத்தா. சித்தேன ஸஹ ஏகீபா⁴வம் க³தாதி அத்தோ². ‘‘ஸரூபத³ஸ்ஸன’’ந்தி ஸங்க்²யாஸரூபத³ஸ்ஸனம். ஸித்³த⁴பத³ம் நாம பகதி பச்சயேஹி நிப்ப²ன்ன பத³ம். ‘‘புப்³ப³ந்ததோ’’தி ஏகஸ்ஸஸங்க²த த⁴ம்மஸ்ஸ பத²ம பா⁴க³தோ. உத்³த⁴ம் பஜ்ஜனம் நாம கதமந்தி ஆஹ ‘‘ஸரூபதோ பாதுப⁴வன’’ந்தி. தா⁴து பாடே²ஸு-ஜனிபாதுபா⁴வே-தி வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘ஜாதீதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. ‘‘ஸரூப வினாஸோ’’தி ஸரூபதோ பாதுப⁴வந்தஸ்ஸ பா⁴வஸ்ஸ வினாஸோ அந்தரதா⁴னம். ‘‘ஏவம் பரத்த² பீ’’தி பரஸ்மிம் ஏகாலம்ப³ணவத்து²காதி³பதே³பி. ‘‘ஏக சித்தஸ்ஸபி ப³ஹுதே³வா’’தி சக்கு² விஞ்ஞாணம் ரூபம் பஸ்ஸந்தம் ஏகமேவ ரூபம் பஸ்ஸதீதி நத்தி². அனேகானி ஏவரூபானி ஏகதோ கத்வா பஸ்ஸதி. ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவஞ்ச கத்வா பாளியம். சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு² விஞ்ஞாணம். ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணந்திஆதி³னா வத்து²த்³வாரேஸு ஏகவசனம் வத்வா ஆரம்மணேஸு ப³ஹுவசனம் கதந்தி. ‘‘ஏகத்தம் உபனேத்வா’’தி சக்கு² விஞ்ஞாணே ப³ஹூனிபி ரூபாரம்மணானி ரூபதா ஸமஞ்ஞேன ஏகீபா⁴வம் கத்வா ஏகம் ஆரம்மணந்த்வேவ வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸத்³தா³ரம்மணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தம் ந ஸுந்த³ரம். கஸ்மா. அத்த² விஸேஸஸ்ஸ அவிஞ்ஞாபனதோ. கோபனாயம் அத்த² விஸேஸோதி. யாசித்தஸ்ஸ ஜாதி, ஸாயேவ ப²ஸ்ஸாதீ³னந்திஆதி³கோ அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அத² கோ²’’திஆதி³ம். அதி⁴ப்பேதா ஏகுப்பாத³தா. ஏஸ நயோ ஏக நிரோத⁴தாதீ³ஸு. ‘‘மூலடீகாய’’ந்தி ரூபகண்ட³மூலடீகாயம். ‘‘ஸஹேவா’’தி ஏகதோ ஏவ. ‘‘உப்பாதா³தி³ப்பவத்திதோ’’தி உப்பாத³ஸ்ஸ ச ஜீரணஸ்ஸ ச நிரோத⁴ஸ்ஸ ச பவத்திதோ. ‘‘உப்பாதா³த³யோ’’தி உப்பாத³ ஜீரண நிரோதா⁴. ஜாதிஜராமரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘சேதஸிகாமதா’’தி சேதஸிகா இதி விஞ்ஞாதா. ‘‘பா⁴வப்பதா⁴னம்’’தி ஏகுப்பாத³ பா⁴வோ ஏகுப்பாதோ³தி வுத்தோ. ததா² ஏக நிரோதா⁴தீ³ஸு. யதா² இத³ம்பி ஸங்கே⁴ரதனம் பணீத-ந்திஆதீ³ஸு அயம் ரதன பா⁴வோ பணீதோதி ஹேத்த² அத்தோ². ‘‘யே’’தி யே த⁴ம்மா. ‘‘ஸஹஜாத பச்சயுப்பன்ன ரூபானி பீ’’தி ஸஹஜாதபச்சயதோ உப்பன்னானி ரூபானிபி. சேதஸிகானி நாம ஸியுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ததா³ யத்த வுத்திதாயா’’தி சித்தாயத்தவுத்தியாய. ‘‘சேதோயுத்தானீ’’தி ஹேது விஸேஸனம். ததே³வ ஹேதுமந்த விஸேஸனந்தி ச ஹேது அந்தோ நீதவிஸேஸனந்தி ச ஹேது அந்தோ க³த⁴விஸேஸனந்தி ச வத³ந்தி. ‘‘தேஸ’’ந்தி சித்தஸ்ஸ ஸஹஜாதபச்சயுப்பன்னரூபானம். ‘‘நானுபோ⁴ந்தீ’’தி நபாபுணந்தி. ‘‘ந ஹி ஸக்கா ஜானிதும்’’தி ஏதேன பூ⁴தகத²ன விஸேஸனானி ஏதானீதி தீ³பேதி. பூ⁴தகத²னம்பி ஸமானம் வத்திச்சா²வஸேன ப்³யவச்சே²த³கம்பி ஸம்ப⁴வதி. ‘‘வயோபஞ்ஞாயதீ’’தி வினாஸோ பகாஸதி. ‘‘டி²தாயா’’தி திட்ட² மானாய வேத³னாய. அஞ்ஞோ பகாரோ அஞ்ஞதா². அஞ்ஞதா² பா⁴வோ அஞ்ஞத²த்தம். ஜராவஸேன பரிணாமோதி வுத்தம் ஹோதி. யோ பத²வீதா⁴துயா உப்பாதோ³, யா டி²தி, யா அபி⁴னிப்³ப³த்தி, யோ பாதுபா⁴வோ. ஏஸோ து³க்க²ஸ்ஸ உப்பாதோ³, ஏஸா ரோகா³னம் டி²தி, ஏஸோ ஜராமரணஸ்ஸ பாதுபா⁴வோதி யோஜனா. ‘‘இதரதா²’’தி இதோ அஞ்ஞதா² க³ஹிதே ஸதீதி அத்தோ². ஏகஸ்மிம் ரூபாரூபகலாபே நானா த⁴ம்மானம் வஸேன ப³ஹூஸு உப்பாதே³ஸு ச நிரோதே⁴ஸு ச க³ஹிதேஸூதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘விகாரரூபானம்’’தி விஞ்ஞத்தி த்³வய லஹுதாதி³த்தயானம். ஸப்³பா³னிபி உபாதா³ரூபானி சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பவத்தத்தா மஹாபூ⁴த க³ணனாய சத்தாரி சத்தாரி ஸியும்தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஸப்³பே³ஸம்பி வா’’திஆதி³வுத்தம். ஸப்³பே³ஸம்பி வா சக்கா²தீ³னம் உபாதா³ரூபானம் ஏகேகஸ்மிம் கலாபே ப³ஹுபா⁴வோ வத்தப்³போ³ ஸியாதி யோஜனா. கஸ்மா ப³ஹுபா⁴வோ வத்தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘சதுன்னம் மஹாபூ⁴தான’’ந்திஆதி³ம்.

யதி³ ஏவம், ஏகஸ்மிம் சித்துப்பாதே³ லஹுதாதீ³னிபி ஏகேகானி ஏவ ஸியும், அத² கிமத்த²ம் த்³வே த்³வே கத்வா வுத்தானீதி ஆஹ ‘‘காயலஹுதா சித்த லஹுதாத³யோபனா’’திஆதி³ம். ‘‘இமமத்த²ம் அஸல்லக்கே²த்வா’’தி ஈதி³ஸம் வினிச்ச²யத்தம் அசிந்தேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. விபா⁴வனிபாடே² ‘‘சித்தானுபரிவத்தினோ’’தி ஏதேன சித்தேன உப்பஜ்ஜித்வா தேனேவ சித்தேன ஸஹனிருஜ்ஜ²னவஸேன சித்தம் அனுபரிவத்திஸ்ஸ. ‘‘பஸங்கா³’’தி சேதஸிகதா பஸங்கோ³. ‘‘புரேதரமுப்பஜ்ஜித்வா’’தி புரேதரம் ஏகேன சித்தேன ஸஹ உப்பஜ்ஜித்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘சித்தஸ்ஸப⁴ங்க³க்க²ணே’’தி அஞ்ஞஸ்ஸ ஸத்தர ஸம சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே. ததா² ரூபத⁴ம்மானம் பஸங்கோ³ ந ஸக்கா நீவாரேதும் தியோஜனா. ‘‘பஸங்கோ³’’தி சேதஸிகதா பஸங்கோ³. ‘‘அலமதி பபஞ்சேனா’’தி அபி⁴த⁴ம்மே வேத³னாத்திகேடீகாஸு விய அதி வித்தா²ரேன நிரத்த²கம் ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘நிரத்த²கம்’’தி விபா⁴வனியம் பபஞ்சோ நிரத்த²கோ ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

69. ப²ஸ்ஸவசனத்தே². ‘‘பு²ஸதீ’’தி ஆரம்மணம் ஆஹனதி, ஸங்க⁴ட்டேதி. தஞ்ச ஸங்க⁴ட்ட நம் நதோ³ஸபடிக⁴ஸ்ஸ விய ஆரம்மணஸ்ஸ விபா³த⁴னம் ஹோதி, அத² கோ² ப⁴மரஸ்ஸ பது³ம புப்பே²ஸு புப்ப²ர ஸக்³க³ஹணம் விய விஜானன மத்தே அட²த்வா ஆரம்மண ரஸபாதுபா⁴வத்த²ம் யதா²ரம்மணம் ஸம்ஹனன மேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு²ஸனஞ்சேத்தா²’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஆஹச்சா’’தி ஆஹனித்வா ஸம்பாபுணித்வா. ‘‘உபஹச்சா’’தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். அயமத்தோ² கத²ம் பாகடோதி ஆஹ ‘‘யதோ’’திஆதி³ம். தத்த² ‘‘யதோ’’தி யம் காரணா. ‘‘தத³னுப⁴வந்தீ’’தி தம் ஆரம்மண ரஸம் அனுப⁴வந்தீ, வேத³னா பாதுப⁴வதி, வேத³னா பாதுபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஆரம்மணப்பு²ஸனம் ஞாணே பாகடம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸ்வாயம் பு²ஸன லக்க²ணோ, ஸங்க⁴ட்டனரஸோ, ஸன்னிபாதபச்சுபட்டா²னோ, ஆபாதா க³தவிஸய பத³ட்டா²னோ. தத்த² ஸன்னிபாதோ நாம திண்ணம் திண்ணம் த்³வாரா ரம்மண விஞ்ஞாணானம் ஸங்க³தி ஸமாக³மோ ஸமோதா⁴னம். ததா²ஹி வுத்தம். சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு² விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ திஆதி³. ‘‘ஸங்க⁴ட்டனரஸோ’’தி ஆரம்மணே ஸம்மதே³வ க⁴ட்டன கிச்சோ. ஸங்க⁴ட்டன கிச்சத்தா ஏவ திண்ணம் ஸன்னிபாதோ ஹுத்வா த⁴ம்ம சிந்தாஞாணஸ்ஸ படிமுக²ம் உபட்டா²தி பகாஸதீதி. ‘‘ஸன்னிபாத பச்சுபட்டா²னோ’’. பச்சுபட்டா²னந்தி வா பஞ்ஞாணம் வுச்சதி த⁴ஜோரத²ஸ்ஸ பஞ்ஞாணந்தி ஏத்த² விய. ஸன்னிபாதாகாரோ பச்சுபட்டா²னம் யஸ்ஸாதி ஸன்னிபாதபச்சுபட்டா²னோ. வேத³னாபச்சு பட்டா²னோ வா. தூ⁴மோவிய அக்³கி³ஸ்ஸ. வேத³னாப²லம் பச்சுபட்டா²னம் யஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. அட்ட²ஸாலினியம் பன கஸ்மா பனேத்த² ப²ஸ்ஸோ பத²மம் வுத்தோ திபுச்சி²த்வா மஹாஅட்ட²கதா² வாதோ³தாவ த³ஸ்ஸிதோ. சித்தஸ்ஸ பத²மாபி⁴னிபாதத்தா. ஆரம்மணஸ்மிஞ்ஹி சித்தஸ்ஸ பத²மாபி⁴னிபாதோ ஹுத்வா ப²ஸ்ஸோ ஆரம்மணம் பு²ஸமானோ உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா பத²மம் வுத்தோ. ப²ஸ்ஸேன பு²ஸ்ஸித்வா வேத³னாய வேத³யதி. ஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஜானாதி. சேதனாய சேததி. தேன வுத்தம் பு²ட்டோ² பி⁴க்க²வே வேதே³தி, பு²ட்டோ² ஸஞ்ஜானாதி, பு²ட்டோ² சேதேதீதி. அபி ச அயம் ப²ஸ்ஸோ நாம யதா²பாஸாத³ம் பத்வா த²ம்போ⁴ நாம ஸேஸத³ப்³ப³ ஸம்பா⁴ரானம் ப³லவபச்சயோ. ஏவமேவ ஸஹஜாத ஸம்பயுத்த த⁴ம்மானம் ப³லவ பச்சயோ ஹோதி. தஸ்மா பத²மம் வுத்தோதி. ஸங்க³ஹகாரேன பன இத³ம் பன அகாரணம், ஏகக்க²ணஸ்மிஞ்ஹி உப்பன்ன த⁴ம்மானம் அயம் பத²மம் உப்பன்னோ அயம் பச்சா²தி இத³ம் வத்தும் ந லப்³பா⁴. ப³லவபச்சயபா⁴வேபி ப²ஸ்ஸஸ்ஸகாரணம் ந தி³ஸ்ஸதீதி ஏவம் தம் வாத³ம் படிக்கி²பேத்வா இத³ம் வுத்தம் தே³ஸனா வாரேனேவ ப²ஸ்ஸோ பத²மம் வுத்தோதி. தத்த² ‘‘தே³ஸனாவாரே நேவா’’தி தே³ஸனக்கமேனேவ, ததோ அஞ்ஞம் காரணம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. தேஸு பன த்³வீஸு வாதே³ஸு மஹாஅட்ட²கதா² வாதோ³ ஏவ யுத்தோ. யஞ்ஹி தத்த² வுத்தம் சித்தஸ்ஸ பத²மாபி⁴னிபாதோ ஹுத்வாதி. தத்த² பத²மாபி⁴னிபாதோதி இத³ம் கிச்சப்பதா⁴னத்தா வுத்தம். ந பனஞ்ஞேஹி சேதஸிகேஹி வினா விஸும் பத²மம் உப்பன்னத்தா. யதா² தம் யே கேசி பி⁴க்க²வே த⁴ம்மா அகுஸலா அகுஸலபா⁴கி³யா அகுஸலபக்கி²கா. ஸப்³பே³ தே மனோபுப்³ப³ங்க³மா, மனோ தேஸம் த⁴ம்மானம் பத²மம் உப்பஜ்ஜதீதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே கிச்சப்பதா⁴னத்தா மனோ தேஸம் த⁴ம்மானம் பத²மம் உப்பஜ்ஜதீதி வுத்தம். ந பன ஸப்³ப³சேதஸிகேஹி வினா விஸும் பத²மம் உப்பன்னத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ப³லவபச்சய பா⁴வேபி ப²ஸ்ஸஸ்ஸகாரணம் தி³ஸ்ஸதியேவ. ப²ஸ்ஸோஹேது ப²ஸ்ஸோ பச்சயோ வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞா பனாய. ப²ஸ்ஸோ ஹேது ப²ஸ்ஸோ பச்சயோ ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞா நாய. ப²ஸ்ஸோ ஹேது ப²ஸ்ஸோ பச்சயோ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞாபனாயாதி ஹி வுத்தம். தஸ்மா ஸப்³பே³ஸம் சேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் ப²ஸ்ஸப்பதா⁴னத்தா ஏவ ப²ஸ்ஸ ப³லவபச்சயத்தா ஏவ ச ப²ஸ்ஸோ பத²மம் வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச சித்தம் ஆரம்மண விஜானனட்டே²ன ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ஸப்³ப³சேதஸிக த⁴ம்மானம் புப்³ப³ங்க³மம் ஹோதி, பதா⁴னம், ஜேட்ட²கம். ப²ஸ்ஸோ பன ஆரம்மண ஸங்க⁴ட்டனட்டே²ன ஸப்³பே³ஸம் சேதஸிக த⁴ம்மானம் புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி, பதா⁴னோ, ஜேட்ட²கோதி அயம் த்³வின்னம் விஸேஸோதி. ஏத்த² சோத³கோ பு²ஸனம் நாம ஸப்படிக⁴ரூபானம் ஏவ கிச்சந்தி மஞ்ஞமானோ ‘‘நனுசா’’திஆதி³னா சோதே³தி. ‘‘நனுசா’’தி சோதே³தீ⁴தி தீ³பேதி. ‘‘அப்படிக⁴ஸபா⁴வா’’தி ஹேதுவிஸேஸனம். ‘‘கிஞ்சீ’’தி கிஞ்சிவத்து²ம். அயம் பன ப²ஸ்ஸோ. ‘‘சித்தஸ்ஸ விகாரா பத்திம்’’தி சலன கம்பன த²ம்ப⁴ன ஜேகு³ச்ச² ப⁴ய தாஸ ச²ம்பி⁴தத்தா தி³வஸேன விகாரா பஜ்ஜனம். ‘‘வேத³னா விஸேஸுப்பத்திம்’’தி ஸுக²வேத³னீயம் ப²ஸ்ஸம் படிச்ச ஸுக²வேத³னா, து³க்க²வேத³னீயம் ப²ஸ்ஸம் படிச்ச து³க்க² வேத³னாதிஆதி³னா நயேன ப²ஸ்ஸ விஸேஸானுரூபம் வேத³னா விஸேஸுப்பத்திம் ஸாதே⁴தி. ஏத்த² ச பு²ஸனம் நாம து³வித⁴ம் ரூபப்பு²ஸனம், நாமப்பு²ஸன, ந்தி. தத்த² ரூபப்பு²ஸனம் நாம போ²ட்ட²ப்³ப³ தா⁴தூனம் கிச்சம். நாமப்பு²ஸனம் து³வித⁴ம் ப²ஸ்ஸப்பு²ஸனம், ஞாணப்பு²ஸன, ந்தி. தத்த² ஞாணப்பு²ஸனம் நாம ஞாணப்படிவேதோ⁴. அபி ச ஜா²னமக்³க³ ப²ல நிப்³பா³னானம் படிலாபோ⁴பி பு²ஸனந்தி வுச்சதி. பு²ஸந்தி தீ⁴ரா நிப்³பா³னம். யோக³க்கே²மம் அனுத்தரம். பு²ஸாமி நேக்க²மம் ஸுக²ம். அபுது²ஜ்ஜன ஸேவிதந்தி-ஆதீ³ஸு. இத³ம் உபமா மத்தம் ஸியா, கஸ்ஸசி மந்த³ பஞ்ஞஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘இத³’’ந்தி கே²ளுப்பாத³ வசனம். விஞ்ஞுஸ்ஸ பன அதிபாகட ப²ஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனேன அப்பாகட ப²ஸ்ஸ விபா⁴வனம் யுத்தமேவ. தேனாஹ ‘‘அதிபாகடாய பனா’’திஆதி³ம்.

70. வேத³னாவசனத்தே². ‘‘தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லானம் வா’’தி வேத³னா ஸமங்கீ³புக்³க³லானம் வா. ‘‘ஸாதம் வா’’தி ஸாது⁴ரஸம் வா. ‘‘அஸ்ஸாதம் வா’’தி அஸாது⁴ரஸம் வா. ‘‘கிம் வேத³யதீ’’தி கதமம் வேத³யதி. ‘‘ஸுக²ம்பி வேத³யதீ’’தி ஸுக²ம்பி வேத³னம் வேத³யதி. அத²வா ‘‘கிஞ்சவேத³யதீ’’தி கத²ஞ்சவேத³யதி. ‘‘ஸுக²ம்பி வேத³யதீ’’தி ஸுக²ம் ஹுத்வாபி வேத³யதி. ஸுக² பா⁴வேன வேத³யதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் ஸேஸபதே³ஸுபி. ‘‘கிச்சந்தரப்³யாவடா’’தி அஞ்ஞகிச்சப்³யாவடா. அதி⁴பதி பா⁴வோ ஆதி⁴பச்சம். இந்த்³ரிய கிச்சம். ‘‘ஏவஞ்ச கத்வா’’தி லத்³த⁴கு³ணவசனம். ராஜாரஹ போ⁴ஜனம் ராஜக்³க³போ⁴ஜனம். ‘‘ஸூத³ஸதி³ஸதா’’தி ரஞ்ஞோப⁴த்தகாரஸதி³ஸதா. தத்த² ஸூதோ³ ரஞ்ஞோப⁴த்தம் பசந்தோ ரஸஜானனத்த²ம் தோ²கம் க³ஹேத்வா ஜிவ்ஹக்³கே³ ட²பேத்வா ரஸம் வீமம்ஸதி. யதி²ச்சி²தம் பன பு⁴ஞ்ஜிதும் அனிஸ்ஸரோ. ராஜா ஏவ யதி²ச்சி²தம் பு⁴ஞ்ஜிதும் இஸ்ஸரோ. ராஜா விய வேத³னா. ஸூதோ³ விய ஸேஸசேதஸிக த⁴ம்மா.

71. ஸஞ்ஞாவசனத்தே². ‘‘ஸஞ்ஜானாதீ’’தி ஸுட்டு² ஜானாதி. ஸுட்டு²ஜானனஞ்ச நாம ந விஞ்ஞாணஸ்ஸ விய விவித⁴ஜானனம் ஹோதி. ந ச பஞ்ஞாய விய யதா²பூ⁴தஜானனம் ஹோதி. அத² கோ² பூ⁴தம் வா ஹோது, அபூ⁴தம் வா. யம் யம் ச² ஹி விஞ்ஞாணேஹி விஜானாதி, பஞ்ஞாய வா பஜானாதி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ பச்சா² அப்பமுஸ்ஸகரண மேவாதி வுத்தம் ‘‘புனஜானனத்த²ம் ஸஞ்ஞாணம் கரோதீ’’தி. தத்த² ‘‘ஸஞ்ஞாண’’ந்தி நிமித்த கரணம். ப⁴வந்தரம் பத்வாபி அப்பமுட்ட²பா⁴வம் ஸாதே⁴தி ஓபபாதிக புக்³க³லானந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேஹி புரிமம் அத்தனோ ப⁴வம் ஜானந்தி. க³ப்³ப⁴ஸேய்யகாபி கேசி புரிமம் ப⁴வம் ஜானந்தி, யேஜாதிஸ்ஸர புக்³க³லாதி வுச்சந்தி. தத்த² ‘‘அப்பமுட்ட²பா⁴வ’’ந்தி அனட்ட²பா⁴வம். மிச்சா²பி⁴னிவேஸ ஸஞ்ஞா நாம அனிச்சே நிச்சந்திஆதி³ப்பவத்தா ஸஞ்ஞா. ‘‘போ³தே⁴து’’ந்தி பு³ஜ்ஜா²பேதும். ‘‘தா³ருதச்ச²கஸதி³ஸாதி ச வுத்தா’’தி தா³ருதச்ச²கோ நாம கட்ட²வட்³ட⁴கீ. ஸோ கட்ட²க்க²ந்தே⁴ஸு நிமித்தகாரீஹோதி. ஸுதச்சி²தசி²ந்தி³தேஸு கட்டே²ஸு நிமித்தானி கத்வா ட²பேதி. பச்சா²தானி ஓலோகேத்வா கட்டா²னி கம்மே உபனேதி. ‘‘ஹத்தி² த³ஸ்ஸக அந்த⁴ஸதி³ஸா’’தி ஏத்த² ஏகோ கிர ராஜா கேளிப்பஸுதோ ஹோதி. ஸோ ஜச்சந்தா⁴னம்டா²னே ஏகம் ஹத்தி²ம் ஆனேத்வாட²பேந்தோ ஜச்சந்தே⁴ ஆஹ ஜானாத² போ⁴ தும்ஹே ஹத்தி²ந்தி. தே ஹத்தி²ம் ஜானிஸ்ஸாமாதி பராமஸித்வா அத்தனோ பராமஸிதம் தம் தம் அங்க³மவஹத்தீ²தி அபி⁴னிவிஸந்தி. த³ள்ஹம் ஸல்லக்கே²ந்தி. புன ராஜா தே புச்சி² கீதி³ஸோ போ⁴ ஹத்தீ²தி. தே ரஞ்ஞோ ஹத்தி²ஸண்டா²னம் ஆசிக்க²ந்தா விவாத³ம் ஆபஜ்ஜந்தி. ஆசிக்க²னமேவ ரஞ்ஞோஹத்தி²த³ஸ்ஸனந்தி கத்வா தே ஹத்தி²த³ஸ்ஸக அந்தா⁴தி வுச்சந்தி. ‘‘உபட்டி²தவிஸயக்³க³ஹணே’’தி ரத்தியம் அந்த⁴காரே ரஜ்ஜுக்க²ண்ட³ம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸப்பஸண்டா²னம் உபட்டா²தி. ஸோ உபட்டி²தம் ஸண்டா²னமத்தம் ஸப்போதி க³ண்ஹாதி. ஏவம் உபட்டி²தவிஸயக்³க³ஹணம் ஹோதி. மிக³போதகானஞ்ச அரஞ்ஞேகே²த்தமஜ்ஜே²புரிஸஸண்டா²னம் திண ரூபம் பஸ்ஸந்தானம் புரிஸஸண்டா² நம் உபட்டா²தி. தே உபட்டி²தம் ஸண்டா²னமத்தம் புரிஸோதி க³ண்ஹித்வா ஸோ அம்ஹே பஹரேய்யாதி பலாயந்தி. வுத்தா அட்ட²ஸாலினியம்.

72. சேதனாவசனத்தே². சேதேதீதி சேதனா. சேதனஞ்சேத்த² அபி⁴ஸந்தா⁴னம் வா வுச்சதி பகப்பனம் வா ஆயூஹனம் வாதி ஏவம் திதா⁴ அத்த²விகப்பம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்பயுத்த த⁴ம்மே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘அபி⁴ஸந்த³ஹதீ’’தி அபி⁴முக²ம் ஸந்த³ஹதி, ஸம்யோக³ம் கரோதி. தேனாஹ ‘‘புனப்புனம் க⁴டேதீ’’தி. ‘‘க⁴டேதீ’’தி ஸம்ப³ந்த⁴தி. ‘‘பகப்பேதி வாதே’’தி அத²வா தே ஸம்பயுத்த த⁴ம்மே பகாரதோ கப்பேதி, ஸஜ்ஜேதி. தேனாஹ ‘‘ஸம்வித³ஹதீ’’தி. ‘‘ஸம்வித³ஹதீ’’தி த்வம் பு²ஸனகிச்சம் கரோஹி, த்வம் வேத³யித கிச்சம் கரோஹி, த்வம் ஸஞ்ஜானனகிச்சம் கரோஹீதிஆதி³னா வத³மானா விய ஸம்வித³ஹதி. ‘‘ஆயூஹதிவாதே’’தி அத²வா தேஸம்பயுத்த த⁴ம்மே பு⁴ஸோ ப்³யூஹயதி, ராஸிம் கரோதி. தேனாஹ ‘‘ஆரம்மணே ஸம்பிண்டே³தீ’’தி. ‘‘ஸமோஸரந்தே’’தி ஏகதோ ஓஸரந்தே. ஸங்க³மந்தே. ‘‘ஸா’’தி சேதனா. ‘‘தாயா’’தி சேதனாய. ‘‘தஸ்மிம்’’தி ரூபாதி³கேவா ஆரம்மணே. புஞ்ஞாபுஞ்ஞ கிச்சேவா. பவத்தமானாய ஸதியா. ஜேட்ட²ஸிஸ்ஸோ நாம ப³ஹூஸு ஸிஸ்ஸேஸு ஜேட்ட²பூ⁴தோ ஸிஸ்ஸோ. தஸ்மிம் ஸஜ்ஜா²யந்தே ஸேஸா ஸப்³பே³ ஸஜ்ஜா²யந்தியேவ. தேன ஸோ உப⁴யகிச்ச ஸாத⁴கோ ஹோதி. ஏவம் மஹாவட்³ட⁴கீபி.

73. ஏகக்³க³தாவசனத்தே². ஏகத்தாரம்மணம் நாம ஏகாரம்மணஸ்ஸபி ப³ஹூஸு ஸபா⁴வேஸு ஏகஸபா⁴வஸங்கா²தம் ஆரம்மணம். ‘‘தஸ்மிம்’’ சித்தஸ்மிம். ‘‘நிவாதே’’தி வாதரஹிதே பதே³ஸே. ‘‘தீ³பச்சீனம்’’தி தீ³பஜாலானம்.

74. ஜீவிதிந்த்³ரியவசனத்தே². ‘‘இஸ்ஸரபா⁴வோ வுச்சதி’’ பா⁴வப்பதா⁴ன நயேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அபி⁴ப⁴வித்வா’’தி ஜீவன கிச்சே அத்தனோ வஸம் வத்தாபேத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. சித்த ஸந்தானம் ஜீவந்தம் ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

75. மனஸீகாரவசனத்தே². ஸமாஸமஜ்ஜே² ஸகாராக³மோ. கரதா⁴துயோகே³ ஈகாராக³மோ ச த³ட்ட²ப்³போ³. அலுத்த ஸத்தமீ பத³ந்தி² கேசி. ஏவம் ஸதி ஈதீ³க⁴த்தம் நஸிஜ்ஜ²தி. ‘‘அஸுஞ்ஞம்’’தி அரித்தம். ‘‘படிபாதே³தீ’’தி படிபஜ்ஜனம் கிச்சஸாத⁴னம் காராபேதி. அத்த²தோ நியோஜேதி நாமாதி ஆஹ ‘‘யோஜேதீ’’தி. ‘‘இத³மேவ த்³வயம்’’தி ஆவஜ்ஜன த்³வயம். ‘‘தம்’’தி தம் த்³வயம். உபத்த²ம்பி⁴தம் ஹுத்வா ஆரம்மணே நின்னம் கரோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யோனிஸோ’’தி உபாயேன ஹிதஸுக² மக்³கே³ன. ‘‘அயோனிஸோ’’தி அனுபாயேன அஹித அஸுக² மக்³கே³ன. ‘‘ஸமுதா³சிண்ணனின்னனியாமிதாதீ³ஹீ’’தி ஏத்த² ஸமுதா³சிண்ணம் நாம ஆசிண்ண கம்மவஸேன ஸுட்டு² புனப்புனம் ஆசரிதம். நின்னம் நாம இத³ம் நாம பஸ்ஸாமி, இத³ம் நாம கரிஸ்ஸாமீதி புப்³பே³ ஏவ அஜ்ஜா²ஸயேன நின்னம். நியாமிதம் நாம இத³ம் நாம கத்தப்³ப³ம், இத³ம் நாம ந கத்தப்³ப³ம், கத்தப்³ப³ம் கரோமி, அகத்தப்³ப³ம் நகரோமீதி ஏவம் நியாமிதம். ‘‘அஸதி காரண விஸேஸே’’தி ப⁴வங்க³ சித்தம் வீதி²சித்துப்பத்தியா அஸதி, வீதி²சித்தானி ச காயசித்தானம் அகல்லாதி³கேவா அதி⁴மத்தஸ்ஸ ஆரம்மணந்தரஸ்ஸ உபட்டா²னேவா அஸதி. ‘‘ஸாதா⁴ரணா’’தி ஏத்த² ஸம்ஸத்³தே³ பி³ந்து³ லோபோ, தீ³க⁴த்தஞ்சாதி ஆஹ ‘‘ஸமம் தா⁴ரேந்தீதி ஸாதா⁴ரணா’’தி.

76. விதக்கவசனத்தே². ‘‘ததா² ததா² ஸங்கப்பேத்வா’’தி காமஸங்கப்பாதீ³னம் நேக்க²ம்மஸங்கப்பாதீ³னஞ்சவஸேன தேன தேன பகாரேன ஸுட்டு² சிந்தேத்வா. ‘‘தம்’’தி ஆரம்மணம். ‘‘தே’’தி ஸம்பயுத்த த⁴ம்மே. ‘‘அவிதக்கம்பி சித்தம்’’தி பஞ்சவிஞ்ஞாண சித்தஞ்ச து³தீயா தி³ஜ்ஜா²ன சித்தஞ்ச. ‘‘அபிசா’’தி கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் அத்தீ²தி அத்தோ². ‘‘து³தீயஜ்ஜா²னாதீ³னி சா’’தி து³தீயஜ்ஜா²ன சித்தாதீ³னி ச. ‘‘உபசார பா⁴வனா வஸேனா’’தி ஸமுதா³சிண்ண வஸிபூ⁴தாய உபசார பா⁴வனாய வஸேன. ‘‘கிம் வா ஏதாயயுத்தியா’’தி ஸவிதக்க சித்தஸந்தானேதிஆதி³காய யுத்தியா கிம் பயோஜனம் அத்தீ²தி அத்தோ². கிஞ்சி பயோஜனம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ஆரம்மணம் ஆரோஹதியேவ ஆரம்மணேன அவினாபா⁴வவுத்திகத்தா. ‘‘தம்’’தி சித்தம். நியாமகோ நாம நாவம் இச்சி²த தி³ஸாதே³ஸனியோஜகோ. ‘‘அகுஸலம் பத்வா’’தி வுத்தம். குஸலம் பத்வா பன கத²ம்தி. குஸலம் பத்வாபி பதிரூபதே³ஸாவாஸாதி³வஸேன ஸமுதா³ சிண்ண நின்னாதி³வஸேன ச லத்³த⁴ பச்சயே ஸதி சித்தம்பி ஸத்³தா⁴ஸதி ஆத³யோபி ஆரம்மண ரூஹனே தா²மக³தா ஏவ. அலத்³த⁴ பச்சயே பன ஸதி அகுஸல பா⁴வே ட²த்வா தா²மக³தம் ஹோதி. ‘‘மனஸிகார வீரிய ஸதீனம்’’தி பா⁴வனா ப³லபத்தா நந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் பன ஸதி, விதக்கஸ்ஸ ஓகாஸோ நத்தீ²தி. அத்தி². ஸங்கப்பன கிச்ச விஸேஸத்தா. தஞ்ஹி கிச்சம் அஞ்ஞேஸம் அஸாதா⁴ரணம், விதக்கஸ்ஸேவ கிச்சந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விதக்கோபனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஸாரம்மண ஸபா⁴வா’’தி ஹேது விஸேஸனமேதம். ‘‘ததா² வுத்தோ’’தி விதக்கோதி வுத்தோ.

77. விசாரவசனத்தே². ‘‘விசரதீ’’தி ஏகமேகஸ்மிம் ஏவ ஆரம்மணே விவிதே⁴ன சரதி, பவத்ததி. ஸபா⁴வாகாரோ நாம நீலபீதாதி³கோ அக³ம்பீ⁴ரோ ஆரம்மண ஸபா⁴வோ ச ஆரம்மணஸ்ஸ நானா பவத்தாகாரோ ச. ‘‘அனுமஜ்ஜனவஸேனா’’தி புனப்புனம் மஜ்ஜனவஸேன ஸோத⁴னவஸேன. விதக்கோ ஓளாரிகோ ச ஹோதீதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘ஓளாரிகோ’’தி விசாரதோ ஓளாரிகோ. ஏவம் ஸேஸபதே³ஸு. ‘‘க⁴ண்டா³பி⁴கா⁴தோ வியா’’தி க⁴ண்டா³பி⁴கா⁴தேன பத²முப்பன்னஸத்³தோ³ வியாதி வத³ந்தி. ததா²ஹி விசாரோ க⁴ண்ட³ஸ்ஸ அனுரவோ விய வுத்தோதி. த³ண்ட³கேன க⁴ண்ட³ஸ்ஸ அபி⁴கா⁴த கிரியா வா க⁴ண்டா³பி⁴கா⁴தோ. ததா²ஹி ஆரம்மணே சேதஸோ பத²மாபி⁴ நிபாதோ விதக்கோதி ச, ஆஹனன பரியாஹனன ரஸோதி ச வுத்தம். ‘‘க⁴ண்டா³னுரவோ வியா’’தி க⁴ண்ட³ஸ்ஸ அனுரவஸத்³தோ³ விய.

78. அதி⁴மோக்க²வசனத்தே². ‘‘ஸம்ஸப்பனம்’’தி அனவத்தா²னம். ‘‘பக்க²தோ முச்சனவஸேனா’’தி ஏவம் நு கோ²தி ஏகோ பக்கோ², நோனு கோ²தி து³தீயோ பக்கோ². தாதி³ஸம்ஹா பக்க²தோ முச்சனவஸேன.

79. வீரியவசனத்தே². ‘‘வீரஸ்ஸா’’தி விஸ்ஸட்ட²ஸ்ஸ. ஸோ ச காயவசீமனோ கம்மேஸு பச்சு பட்டி²தேஸு ஸீதுண்ஹாதி³ து³க்க² ப⁴யதோ அலீன வுத்திவஸேன பவத்தோதி ஆஹ ‘‘கம்மஸூரஸ்ஸா’’தி. ஏதேன அனோத்தப்பிம் நிவத்தேதி. அனோத்தவ்வீஹி பாபஸூரோ, அயம் கம்ம ஸூரோதி. ‘‘மஹந்தம் பிகம்ம’’ந்தி குஸீதஸ்ஸ மஹந்தந்தி மஞ்ஞிதம் கம்மம். ஏவம் ஸேஸேஸு. ‘‘அப்பகதோ க³ண்ஹாதீ’’தி அப்பகபா⁴வேன க³ண்ஹாதி. அப்பகமேவித³ந்தி மஞ்ஞதீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அத்த கிலமத²ம்’’தி காயசித்தக்கே²த³ம். ‘‘தம்’’தி வீரியம். ‘‘ததா²பவத்தியா’’தி கம்மஸூரபா⁴வேன பவத்தியா. ‘‘ஹேதுசே வா’’தி ஏதேன பா⁴வஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத³தி. ‘‘காயசித்த கிரியாபூ⁴தம்’’தி ஏதேன கம்மஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம். ‘‘விதி⁴னா’’தி தஸ்ஸ பவத்தியா புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ர விதா⁴னேன. தமேவ விதா⁴னம் கம்மேஸு நேதப்³ப³த்தா நயோதி ச, உபேதப்³ப³த்தா உபாயோதி ச வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘நயேன உபாயேனா’’தி. தமேவ விதா⁴னம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘வீரியவதோ’’திஆதி³னா. ‘‘ஈரந்தீ’’தி ஏரயந்தி. ‘‘கிச்ச ஸம்பத்தியா’’தி ஆரம்மண விஜானன பு²ஸனாதி³ கிச்ச ஸம்பத்தி அத்தா²ய. ப்³யாவடானி காயசித்தானி யேஸந்தி விக்³க³ஹோ. ‘‘ப்³யாவடானீ’’தி உஸ்ஸாஹிதானி. ‘‘தூ²ணூபத்த²ம்ப⁴ன ஸதி³ஸம்’’தி ஜிண்ணஸ்ஸ கே³ஹஸ்ஸ அபதனத்தா²ய ஸாரத்த²ம்பே⁴ன உபத்த²ம்ப⁴னஸதி³ஸம். உபத்த²ம்ப⁴கத்த²ம்ப⁴ஸதி³ஸந்திபி வத³ந்தி. ‘‘ஸப்³ப³ ஸம்பத்தீனம் மூலம்’’தி ஸப்³பா³ஸம் லோகிய ஸம்பத்தீனம் லோகுத்தர ஸம்பத்தீ நஞ்ச மூலம். கஸ்மா, புஞ்ஞகம்ம ஸம்பத்தியா ச பாரமி புஞ்ஞஸம்பத்தியா ச பதிட்டா²னத்தா. ஸதிஹி புஞ்ஞகம்மஸம்பத்தியா ஸப்³பா³ லோகிய ஸம்பத்தி ஸிஜ்ஜ²தி. ஸதி ச பாரமி புஞ்ஞ ஸம்பத்தியா ஸப்³பா³லோகுத்தர ஸம்பத்தி ஸிஜ்ஜ²தீதி. ஏதேன ஹீன வீரியோ நாம ஸப்³ப³ ஸம்பத்திதோ பரிபா³ஹியோதி தீ³பேதி.

80. பீதிவசனத்தே². ‘‘பினயதீ’’தி பினேதி, பினம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘தப்பேதீ’’தி. தோஸேதீதி அத்தோ². ‘‘துட்டி²ம்’’தி துஸிதம், பஹட்ட²ம். ‘‘ஸுஹிதம்’’தி ஸுதா⁴தம், ஸுபுண்ணம், வத்³தி⁴தம். அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனம் ‘‘வட்³டே⁴தீ’’தி வுத்தம். ‘‘பினந்தீ’’தி தப்பந்தி, ஜோதந்தி, விரோசந்தி, தி³வா தப்பதிஆதி³ச்சோதிஆதீ³ஸு விய. கு²த்³தி³கா பீதி நாம லோமஹம்ஸ ந மத்தகாரிகா பீதி. க²ணிகா பீதி நாம க²ணே க²ணே விஜ்ஜுப்பாத³ஸதி³ஸா பீதி. ஓக்கந்திகா பீதி நாம ஸரீரம் ஓக்கமித்வா ஓக்கமித்வாபி⁴ஜ்ஜந்தீ பீதி. உப்³பே³கா³பீதி நாம காயம் உத³க்³க³ம் கத்வா ஆகாஸே உல்லங்கா⁴பேந்தீ பீதி. ப²ரணா பீதி நாம கப்பாஸவத்தியம் ப²ரணகதேலம் விய ஸகலகாயம் ப²ரணவஸேன பவத்தா பீதி.

81. ச²ந்த³வசனத்தே². ‘‘அபி⁴ஸந்தீ⁴’’தி அபி⁴லாஸோ, அபி⁴கங்க²னம். ‘‘கத்துஸத்³தோ³’’தி கரதா⁴து வஸேன வுத்தம். ‘‘ஸப்³ப³கிரியா பதா³னீ’’தி ஸப்³பா³னி துமிச்ச²த்த² கிரியா பதா³னி. ‘‘அத்தி²கோ’’தி அஸித்³தோ⁴ ஹுத்வா ஸாதே⁴தும் இச்சி²தோ அத்தோ² அஸ்ஸாதி அத்தி²கோ. இச்ச²ந்தோதிபி வத³ந்தி. ‘‘ஆராதே⁴துகாமதா வஸேனா’’தி ஸாதே⁴து காமதாவஸேன, ஸம்பாதே³து காமதா வஸேன. உஸும் ஸரம் அ ஸந்தி கி²பந்தீதி இஸ்ஸாஸா. இகாரஸ்ஸ உகாரோ. த⁴னுக்³க³ஹா. ‘‘யஸேன வா’’தி பரிவாரேன வா, கித்தி ஸத்³தே³ன வா. ‘‘ஸரே’’தி கண்டே³. விபா⁴வனிபாடே² நானாவாத³ ஸோத⁴னத்த²ம் அயஞ்சாதிஆதி³வுத்தம். ‘‘யத³க்³கே³னா’’தி யேன காரண கோட்டா²ஸேன. ஸங்க³ஹிதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ யுத்தகேனா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ யோக்³யேன. ‘‘தேன அத்தி²கோ யேவா’’தி பது³த்³தா⁴ரோ. ‘‘ஸோ ந யுஜ்ஜதீ’’தி ஸோ அத்தோ² ந யுஜ்ஜதி. ‘‘கி²பித உஸூனம்’’தி புப்³ப³பா⁴கே³ கி²பித உஸூனம். ‘‘அத்த²தோ பனா’’தி அதி⁴ப்பாயத்த²தோ பன. ‘‘ஹத்த²ப்பஸாரணம் வியா’’தி லோகே கிஞ்சி இச்ச²ந்தஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ ஹத்த²ப்பஸாரணம் வியாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘தா²மபத்தோ’’தி அதி⁴பதி பா⁴வ பத்தோதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ததா²ஹேஸா’’திஆதி³ம். ‘‘தண்ஹாய ஹத்தே² டி²தா’’தி உபசார வசனமேதம். தண்ஹாய பரிக்³க³ஹிதாதி வுத்தம் ஹோதி. நஸக்கி²ஸ்ஸந்தியேவ, நோ நஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. தஸ்மா வேதி³தப்³ப³மேதம் ச²ந்தோ³யேவ தண்ஹாய ப³லவதரோதி. கஸ்மா ப³லவதரோதி. ஆதீ³னவானிஸம்ஸ த³ஸ்ஸனஞ்ஞாணேன யுத்தத்தாதி.

82. ‘‘பகிரந்தீ’’தி பத்த²ரந்தி. ‘‘ஸமானா’’தி ஸாவஜ்ஜேஹி யுத்தா ஸாவஜ்ஜா, அனவஜ்ஜேஹி யுத்தா அனவஜ்ஜாதி ஏவம் ஸதி³ஸா, ஸாதா⁴ரணா.

அஞ்ஞஸமானராஸிம்ஹிஅனுதீ³பனா நிட்டி²தா.

83. அகுஸலராஸிம்ஹி. ‘‘முய்ஹதீ’’தி ஞாதப்³ப³ஸ்ஸஞேய்ய த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஞாண வஸேன ஸம்முய்ஹதி, சித்தஸ்ஸ அந்த⁴பா⁴வோ ஹோதி. சதுரங்க³தமோ நாம ‘காளபக்க² சாதுத்³த³ஸி தி³வஸோ, அட்³ட⁴ரத்தி ஸமயோ, திப்³ப³வனஸண்டோ³, ப³ஹலமேக⁴ச்ச²ன்னோ,தி அயம் சதுரங்க³தமோ. ஸோ சக்கு²ஸ்ஸ அந்த⁴பா⁴வம் கரோதி. ஏவம் தஸ்ஸ தமஸ்ஸ சக்கு²ஸ்ஸ அந்த⁴பா⁴வகரணம் விய. ஞாணக³திகோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³ அட்ட²கதா² நயேன. தமேவ அட்ட²கதா² நயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா² ஹேஸா’’திஆதி³ வுத்தம். அபி⁴த⁴ம்மடீகாயம் பன மிச்சா² ஞாணந்தி மிச்சா² விதக்கோ அதி⁴ப்பேதோ. ஸோ ஹி மிச்சா² ஸங்கப்போ ஹுத்வா நானப்பகார சிந்தா பவத்தி வஸேன ஞாணக³திகோ ஹோதி. மோஹோ பன சித்தஸ்ஸ அந்தீ⁴ பூ⁴தோ, நானாசிந்தன கிச்ச ரஹிதோ, கத²ம் ஞாணக³திகோ ப⁴வேய்யாதி தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘பாப கிரியாஸூ’’தி து³ச்சரித கம்மேஸு. ‘‘உபாய சிந்தாவஸேனா’’தி கதகம்மஸ்ஸ ஸித்³த⁴த்தா²ய ஸத்தா²வுதா⁴தி³விதா⁴னேஸு நானாஉபாய சிந்தாவஸேன. அப்படி பஜ்ஜனம் அப்படி பத்தி. ஞாண க³திம் அக³மனந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞாணமேவ வுச்சதீ’’தி. ‘‘ஞாணக³திகா’’தி ஞாணப்பவத்தியா ஸமானப்பவத்திகா. லோபோ⁴ ஞாண க³திகோ மாயாஸாடே²ய்ய கம்மேஸு விசித்தப்பவத்திகத்தா. விசாரோ ஞாண க³திகோ. ததா²ஹி ஸோ ஜா²னங்கே³ஸு விசிகிச்சா²ய படிபக்கோ²தி வுத்தோ. சித்தஸ்ஸ ஞாண க³தி கதா விசித்தத்த²வாசகேன சித்தஸத்³தே³ன ஸித்³தோ⁴. தே ச த⁴ம்மா ஸப்³ப³ ஸத்தேஸு ஞாண க³திகா ந ஹோந்தி. ஞாணூபனிஸ்ஸயம் லபி⁴த்வா ஏவ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஹீ’’திஆதி³மாஹ. தே ஸாதே⁴ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பகதியா விஞ்ஞுஜாதிகா நாம திஹேதுகப்படி ஸந்தி⁴கா. அஞ்ஞப்படி ஸந்தி⁴காபி போ³தி⁴ஸத்த பூ⁴மியம் டி²தா வா பஞ்ஞாபஸுத ப⁴வதோ ஆக³தா வா. ஸுதபரியத்தி ஸம்பன்னா நாம த்³விஹேதுகப்படி ஸந்தி⁴காபி இமஸ்மிம் ப⁴வே ப³ஹுஸ்ஸுத ஸம்பன்னா ச பரியத்தி கம்ம ஸம்பன்னா ச.

84. அஹிரிகவசனத்தே². ‘‘ந ஹிரீயதீ’’தி நாம தா⁴து பத³மேதம். ஹராயதி லஜ்ஜதீதி ஹிரீ. ஹரே லஜ்ஜாயம்தி தா⁴து. ந ஹிரீ அஹிரீதி வசனத்தோ². ‘‘ருசிம் உப்பாதே³த்வா’’தி கா³மஸூ கரஸ்ஸ கூ³த²ராஸி த³ஸ்ஸனே விய சித்தரோசன சித்த க²மனம் உப்பாதே³த்வா. அத்தானம் பாபகம்ம லிம்பதோ சித்தஸ்ஸ அலீனதா அஜிகு³ச்ச²னம் நாம. அத்தானம் அஸப்புரிஸ பா⁴வபத்திதோ சித்தஸ்ஸ அலீனதா அலஜ்ஜா நாம.

85. அனோத்தப்பவசனத்தே². ‘‘ந பா⁴யதீ’’தி பாபகம்மம் ப⁴யதோ ந உபட்டா²தி. ‘‘ந உத்ரஸதீ’’தி பாபகம்ம ஹேது ந கம்பதி. ‘‘தாஸூ’’தி பாபகிரியாஸு. ‘‘அஸாரஜ்ஜமானம் கத்வா’’தி ஸூரம் விஸ்ஸட்ட²ம் கத்வா. அஸாரஜ்ஜம் நாம ஸூரபா⁴வோ. அனுத்தாஸோ நாம பாபகம்ம ஹேது சித்தஸ்ஸ அகம்பனம். கா³தா²யம். அஜிகு³ச்ச²னஸீலோ புக்³க³லோ அஜேகு³ச்சீ². ‘‘பாபா’’தி பாபகம்மதோ. ‘‘ஸூகரோ’’தி கா³மஸூகரோ. ஸோ கூ³த²தோ அஜேகு³ச்சீ². அஹிரிகோ பாபதோ அஜேகு³ச்சீ²தி யோஜனா. அபா⁴யனஸீலோ அபீ⁴ரூ. ‘‘ஸலபோ⁴’’தி படங்கோ³. ‘‘பாவகா’’தி தீ³பஜாலம்ஹா. ஸலபோ⁴ பாவகம்ஹா அபீ⁴ரூ விய அனோத்தவ்வீ பாபதோ அபீ⁴ரூதி யோஜனா.

86. உத்³த⁴ச்சவசனத்தே². ‘‘உத்³த⁴ரதீ’’தி உக்கி²பதி. ஆரம்மணஸ்மிம் ந ஸன்னி ஸீத³தி. விக்கி²பதீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘வட்டேத்வா’’தி ஆவட்டேத்வா. ‘‘விஸ்ஸட்ட²கே³ண்டு³கோ வியா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜிதோ ஸாரகே³ண்டு³கோ விய. ‘‘த⁴ஜபடாகா வியா’’தி வாதேரிதா த⁴ஜபடாகா விய.

87. லோப⁴வசனத்தே². ‘‘லுப்³ப⁴தீ’’தி கி³ஜ்ஜ²தி, அபி⁴கங்க²தி. அபி⁴ஸஜ்ஜனம் அபி⁴லக்³க³னம். மக்கடம் ஆலிம்பதி ப³ந்த⁴தி ஏதேனாதி மக்கடா லேபோ. ‘‘தத்த கபாலே’’தி அக்³கி³னாஸந்தத்தே க⁴ட கபாலே. தேலஸ்ஸ வத்த²ம்ஹி அஞ்ஜனம் அபி⁴லக்³க³னம் தேலஞ்ஜனம். ரஜ்ஜனம் படிஸஜ்ஜனம் ராகோ³. தேலஞ்ஜன பூ⁴தோ ராகோ³ தேலஞ்ஜன ராகோ³. ந கிலேஸராகோ³. ரத்தி தி³வம் பவத்தனட்டே²ன தண்ஹா ஏவ நதீ³ஸோதஸதி³ஸத்தா தண்ஹா நதீ³. ‘‘ஸத்தானம்’’தி புது²ஜ்ஜன ஸத்தானம். ‘‘ஸுக்க²கட்ட²ஸாகா²பலாஸதிணகஸடானீ’’தி ஸுக்க² கட்ட²கஸடானி, ஸுக்க² ஸாகா² கஸடானீதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். கஸட ஸத்³தே³ன அஸாரபா⁴வம் தீ³பேதி. ‘‘நதீ³ வியா’’தி பப்³ப³தேய்யா நதீ³ விய.

88. தி³ட்டி²வசனத்தே². ‘‘த³ஸ்ஸனம்’’தி பரிகப்பனா ஸித்³தே⁴ஸு மிச்சா² ஸபா⁴வேஸு விபரீத த³ஸ்ஸனம். தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மானம்’’திஆதி³ம். தத்த² ‘‘த⁴ம்மானம்’’தி ரூபாரூப த⁴ம்மானம், அனிச்சதாதி³ த⁴ம்மானஞ்ச. ‘‘யாதா²வ ஸபா⁴வேஸூ’’தி பூ⁴தஸபா⁴வேஸு. பூ⁴தஸபா⁴வோ ஹி யதா² த⁴ம்மம் அவதி ரக்க²தீதி அத்தே²ன யாதா²வோதி வுச்சதி. அத்தானம் பண்டி³தம் மஞ்ஞந்தீதி பண்டி³த மானினோ. படிவேத⁴ஞ்ஞாணம் நாம அரிய மக்³க³ஞ்ஞாணம். பரமம் வஜ்ஜந்தி த³ட்ட²ப்³பா³ லோகே மஹாஸாவஜ்ஜட்டே²ன தம் ஸதி³ஸஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ வஜ்ஜஸ்ஸ அபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

89. மானவசனத்தே². ‘‘மஞ்ஞதீ’’தி பூ⁴தஸபா⁴வம் அதிக்கம்ம அதி⁴கம் கத்வா அஹமஸ்மீதிஆதி³னா தேன தேன அபூ⁴தாகாரேன மஞ்ஞதி. தேனாஹ ‘‘அஹம் லோகே’’திஆதி³ம். தத்த² ‘‘கட்ட²கதி²ங்க³ரோ வியா’’தி ஸுக்க²தா³ருக்க²ந்தோ⁴ விய. ஸோ பன உபத்த²ம்பி⁴தோ மஞ்ஞதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அத்தானம் அச்சுக்³க³தம் மஞ்ஞதீ’’தி புக்³க³லம் மானேன அபி⁴ன்னம் கத்வா வுத்தம். ‘‘உன்னதி லக்க²ணோ’’தி உன்னமன ஸபா⁴வோ.

90. தோ³ஸவசனத்தே². சண்டே³ன காயவசீ மனோகம்மேன ஸமன்னாக³தோ சண்டி³கோ. சண்டி³கஸ்ஸ பா⁴வோ சண்டி³க்கம். ‘‘பஹதாஸீவிஸோ வியா’’தி த³ண்டே³ன பஹதோ ஆஸீவிஸோ விய. ‘‘விஸப்பனட்டே²னா’’தி ஸகலகாயே விவிதே⁴ன ஸப்பனட்டே²ன, ப²ரணட்டே²ன. இத³ஞ்ச தம் ஸமுட்டா²ன ரூபானம் ப²ரண வஸேன வுத்தம். ‘‘அஸனிபாதோ வியா’’தி ஸுக்கா² ஸனிபதனம் விய. ‘‘தா³வக்³கி³வியா’’தி அரஞ்ஞக்³கி³ விய. ‘‘ஸபத்தோ வியா’’தி து³ட்ட²வேரீ விய. ‘‘விஸஸம்ஸட்ட²பூதிமுத்தம் வியா’’தி யதா² முத்தம் நாம பகதியா ஏவ து³க்³க³ந்த⁴த்தா படிகுலத்தா தூ³ரே ச²ட்டனீயந்தி அஹிதமேவ ஹோதி. புன பூதிபா⁴வே ஸதி, தூ³ரதரே ச²ட்டேதப்³ப³ம். விஸஸம்ஸட்டே²பன வத்தப்³ப³மேவனத்தி². ஸப்³ப³ஸோ அஹிதராஸி ஹோதி. ஏவம் தோ³ஸோபி தம் ஸமங்கீ³னோ தஸ்மிம் க²ணே பரேஸம் அமனாபியதம் ஆபாதே³தி. அத்தஹித பரஹித வினாஸஞ்ச காரேதி, பரம்மரணா அபாயஞ்ச பாபேதீதி ஸப்³ப³ஸோ அஹிதராஸி ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘விஸஸம்ஸட்ட²பூதி முத்தம் விய த³ட்ட²ப்³போ³’’தி.

91. இஸ்ஸாவசனத்தே². து³விதா⁴ இஸ்ஸாலத்³த⁴ஸம்பத்தி விஸயா சலபி⁴தப்³ப³ ஸம்பத்தி விஸயா ச. தத்த² லத்³த⁴ ஸம்பத்தி விஸயம் தாவத³ஸ்ஸேதி ‘‘பரேஸம் பகதியா’’திஆதி³னா. லத்³த⁴ ஸம்பத்திக்³க³ஹணேன அதீத ஸம்பத்திபி ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. இஸ்ஸாபகதிகாஹி கேசி அஸுகோ நாம புப்³பே³ ஏவம் ஸம்பத்திகோ அஹோஸீதி வா, அஹம் புப்³பே³ ஏவம் ஸம்பத்திகோ அஹோஸிந்தி வா ஸுத்வா நஸஹந்தியேவ. தம் வசனம் ஸோதும்பி ந இச்ச²ந்தீதி. அஸுகோதிஆதி³னா லபி⁴தப்³ப³ஸம்பத்தி விஸயம் த³ஸ்ஸேதி.

92. மச்ச²ரியவசனத்தே². ‘‘மம ஏவா’’தி மமபக்கே² ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘கு³ணஜாதம்’’வாதி அத்தனிவிஜ்ஜமானம் ஸிப்பவிஜ்ஜாதி³ ஸம்பத்தி கு³ணஜாதம் வா. ‘‘வத்து² வா’’தி த⁴னத⁴ஞ்ஞாதி³வத்து² வா. ‘‘அவிப்பா²ரிகதாவஸேனா’’தி அஞ்ஞேன தம் ஸிப்பவிஜ்ஜாதி³கம் வா த⁴னத⁴ஞ்ஞாதி³கம் வா மய்ஹம் தே³ஹீதி வுத்தே பரஹிதத்தா²ய தா³தப்³ப³ யுத்தகம் த³ஸ்ஸாமீதி ஏவம் சித்தேஸதி, பரஹிதப்ப²ரணாவஸேன தம் சித்தம் விப்பா²ரிகம் நாம ஹோதி. தே³ஹீதி வசனம்பி ஸோதும் அனிச்ச²ந்தோ பரஹிதத்தா²ய அவிப்பா²ரிக சித்தோ நாம ஹோதி. ஏவம் அவிப்பா²ரிகதாவஸேன சரதி பவத்ததீதி மச்ச²ரஞ்ச காரஸ்ஸ ச² காரம் கத்வா. ததா² பவத்தம் சித்தம். புக்³க³லோ பன மச்ச²ரீதி வுச்சதி. ‘‘தம்’’தி லத்³த⁴ஸம்பத்திம். ‘‘பரேஹி ஸாதா⁴ரணம் தி³ஸ்வா’’திஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ஸாதா⁴ரணந்தி ச த்³விஸந்தகம் வாதி ஸந்தகம் வா ப⁴விஸ்ஸமானம், பரேஹி வா பரிபு⁴ஞ்ஜியமானம். ‘‘நிக்³கு³ஹனலக்க²ணம்’’தி ரக்கா²வரணகு³த்தீஹிஸங்கோ³பன ஸபா⁴வம். அத்தனா லத்³த⁴ ஸம்பத்தி நாம இஸ்ஸாய அவிஸயோ. லபி⁴தப்³ப³ஸம்பத்தி பன உப⁴ய ஸாதா⁴ரணம். தஸ்மா தத்த² உபி⁴ன்னம் விஸேஸோ வத்தப்³போ³தி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘யஸ்ஸ லாப⁴ம் ந இச்ச²தீ’’தி அத்தனா லப⁴து வா மாவா, கேவலம் பர ஸம்பத்திம் அஸஹந்தோ யஸ்ஸ பரஸ்ஸ லாப⁴ம் ந இச்ச²தி. ‘‘சித்த விகா⁴தோ’’தி சித்த விஹஞ்ஞனம். ‘‘அத்தனா லத்³து⁴ம் இச்ச²தீ’’தி பரோ ஸம்பஜ்ஜது வா மாவா, யத்த² பரலாபே⁴ஸதி, அத்தனா ந லபி⁴ஸ்ஸதி, தத்த² அத்தனாவ லத்³து⁴ம் இச்ச²தி. யத்த² அத்தனா ச லப⁴தி, பரோ ச லப⁴தி, தத்த² விகா⁴தோ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அலப்³ப⁴மானகம் சிந்தேத்வா’’தி அத்தனா அலபி⁴ஸ்ஸமானம் ஸல்லக்கே²த்வா.

93. குக்குச்சவசனத்தே². ‘‘கிரியா கதம்’’தி கத ஸத்³த³ஸ்ஸபா⁴வ ஸாத⁴னமாஹ. ஏவம் வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேத்வா அபி⁴தே⁴ய்யத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத்த²தோ பனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘அனுஸோசன வஸேனா’’தி பச்சா² புனப்புனம் சித்தஸந்தாபவஸேன. ஸோ குகதந்தி வுச்சதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘குஸல த⁴ம்மேஸூ’’தி புஞ்ஞ கிரியவத்து² த⁴ம்மேஸு சித்த பரியாதா³னாய ஏவ ஸம்வத்ததி. குக்குச்ச ஸமங்கீ³ புக்³க³லோ புஞ்ஞகம்மம் கரோந்தோபி சித்த ஸுக²ம் ந லப⁴தி. ப³ஹுஜன மஜ்ஜே² வஸித்வா நானாகிச்சானி கரோந்தோ நானா திரச்சா²ன கத²ம் கதே²ந்தோ சித்த ஸுக²ம் லப⁴தி. ததா³ தஸ்ஸ புஞ்ஞகம்ம கரணத்தா²ய சித்தம் பரியாதீ³யதி, பரிக்கி²ய்யதி. சித்தவஸம் க³ச்ச²ந்தோ விசரதி. ஏவம் சித்த பரியாதா³னாய ஏவ ஸம்வத்ததி. ‘‘அட்ட²கதா²யம்’’தி அட்ட²ஸாலினியம். ‘‘கதா கதஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜஸ்ஸா’’தி புப்³பே³ கதஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜகம்மஸ்ஸ, அகதஸ்ஸ அனவஜ்ஜ கம்மஸ்ஸ. கம்மத்தே²ஸாமிவசனம். ‘‘அபி⁴முக²க³மனம்’’தி ஆரம்மண கரணவஸேன சித்தஸ்ஸ அபி⁴முக²ப்பவத்தனம். ஏதேன படிமுக²ம் ஸரணம் சிந்தனம் படிஸாரோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அகதம் ந கரோதீ’’தி அகதம் காதும் ந ஸக்கோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் கதம் ந கரோதீதி ஏத்த²பி. ‘‘விரூபோ’’தி வீப⁴ச்சோ² அஸோப⁴ணோ. ‘‘குச்சி²தோ’’தி க³ரஹிதப்³போ³. நனு புப்³பே³ சித்துப்பாதோ³ குச்சி²தோதி வுத்தோ. அட்ட²கதா²யம் பன விப்படிஸாரோ குச்சி²தோதி வுத்தோ. உப⁴யமேதம் ந ஸமேதீதி. நோ ந ஸமேதி, அஞ்ஞதா²னு பபத்திதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘யேன ச காரணேனா’’தி கதாகதம் படிச்ச நிரத்த²க சித்தப்பவத்தி காரணேன. ஸோ சித்துப்பாதோ³வ குகதபதே³ க³ஹேதும் யுத்தோ, நவிபா⁴வனியம் விய கதாகத து³ச்சரித ஸுசரிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. நனு விபா⁴வனியம்பி ஸோ சித்துப்பாதோ³வ உபசார நயேன க³ஹிதோதி சே. யுத்தி வஸேன ச அட்ட²கதா²க³மேன ச முக்²யதோ ஸித்³தே⁴ ஸதி, கிம் உபசார நயேன. தேனாஹ ‘‘விபா⁴வனியம் பனா’’திஆதி³ம். குகதஸ்ஸபா⁴வோ குக்குச்சம், அகாரஸ்ஸ உகாரம் கத்வாதி அயம் அட்ட²கதா²னயோ. இதா³னி ஸத்³த³ஸத்த²னயேன அபரம் வசனத்த²ஞ்ச அதி⁴ப்பாயத்த²ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபி சா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ‘‘தா⁴துபாடே²ஸூ’’தி அக்க²ரதா⁴துப்பகாஸனேஸு நிருத்தி பாடே²ஸு. பட²ந்தியேவ, நோ ந பட²ந்தி. தே ச அத்தா² சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோ விலேகோ²தி ஏவம் பாளியம் வுத்தேஹி குக்குச்சபரியாயேஹி ஸமேந்தியேவ. தஸ்மா அயம் அபரோனயோ இத⁴ அவஸ்ஸம் வத்தப்³போ³ யேவாதி தீ³பேதி. விப்படி ஸாரிபுக்³க³லோ ச தம் தம் புஞ்ஞகம்மம் கரோந்தோபி விப்படி ஸாரக்³கி³னா த³ய்ஹமான சித்தோ புஞ்ஞகம்மே சித்தப்பஸாத³ம் நலப⁴தி. சித்த ஸுக²ம் ந விந்த³தி. கிம் இமினா கம்மேனாதி தம் பஹாய யத்த² சித்த ஸுக²ம் விந்த³தி, தத்த² விசரதி. ஏவம் விப்படிஸாரோ புஞ்ஞகம்மதோ ஸங்கோசனம் நாம ஹோதீதி. கிலேஸஸல்லிக²னம் நாம ஸந்துட்டி² ஸல்லேக²ப்படிபத்தியம் டி²தஸ்ஸ தத³ங்க³ப்பஹானாதி³வஸேன தம் தம் கிலேஸப்பஹானம் வுச்சதி. ‘‘அனுத்து²னனாகாரேனா’’தி புனப்புனம் விலபனாகாரேன. ஸங்கோசதீதி வத்வா தஸ்ஸ உப⁴யம் அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘குஸலகம்ம ஸமாதா³னே’’திஆதி³மாஹ. நமிதும்பி ந தே³தி. குதோ ஸமாதா³தும் வா வட்³டே⁴தும் வா த³ஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘தனுகரணேனா’’தி து³ப்³ப³லகரணேன. விஸேஸனட்டே²கரண வசனம். ‘‘ஸோ’’தி த⁴ம்மஸமூஹோ. தம் பன குக்குச்சம். கேசி பன குக்குச்சம் பச்சுப்பன்ன ஸுசரித து³ச்சரிதா ரம்மணம்பி அனாக³த ஸுசரித து³ச்சரிதா ரம்மணம்பி கப்பேந்தி. தம் படிக்கி²பந்தோ ‘‘தேனா’’திஆதி³மாஹ. மஹானித்³தே³ஸபாடே² த்³வீஹாகாரேஹி உப்பஜ்ஜதி குக்குச்சம் சேதஸோ விப்படிஸாரோ மனோவிலேகோ²தி பாடோ². ‘‘கதத்தா சா’’தி அகத்தப்³ப³ஸ்ஸ கதத்தா ச. ‘‘அகதத்தா சா’’தி கத்தப்³ப³ஸ்ஸ அகதத்தா ச. கேசி பன அயம் விப்படிஸாரோ நாம கதா³சி கஸ்ஸசி கேனசி காரணேன புப்³பே³கத ஸுசரிதம்பி அகத து³ச்சரிதம்பி ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதி. உம்மத்தகஸதி³ஸஞ்ஹி புது²ஜ்ஜன சித்தந்தி வத³ந்தி. தம் படிக்கி²பந்தோ ‘‘ஏதேனா’’திஆதி³மாஹ. ஸோ பன கேஸஞ்சி வாதே³ விப்படிஸாரோ நாம தோ³மனஸ்ஸம் ஹோதி, ந குக்குச்சந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோச கோ² த்³விதா⁴ பா⁴வோ. அபாயப⁴யேன தஜ்ஜீயந்தி தாஸீயந்தீதி அபாயப⁴ய தஜ்ஜிதா. ‘‘ந அஞ்ஞேஸம்’’தி ஸுசரித து³ச்சரிதம் அஜானந்தானம் அமனஸிகரோந்தானஞ்ச ந ஹோதி. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே. ஸுசரிதது³ச்சரித நாமேன அனுஸோசனாகாரஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தாதி வுத்தம் ‘‘அகதம் மே’’திஆதி³. யாதா²வமானோ நாம ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோ ஹமஸ்மீதி ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி ஹீனஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீதிஆதி³னா பவத்தோ பூ⁴தமானோ. யஞ்சகுக்குச்சம் உப்பஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அகத்வா’’தி தம் கல்யாண கம்மம் அகத்வா. ‘‘கத்வா’’தி தம் பாபகம்மம் கத்வா. இத³ம் பன புப்³பே³கதா கதகாலே ஏவ அயாதா²வம் ஹோதி. அனுஸோசன காலேபன யாதா²வமேவ. ‘‘ஹத்த² குக்குச்சம்’’தி ஏத்த² ஸங்கோசனத்தோ² ந லப்³ப⁴தி. குச்சி²த கிரியத்தோ² ஏவ லப்³ப⁴தி. ஹத்த²லோலதாஹி ஹத்த² குக்குச்சந்தி வுச்சதி. பாத³லோலதா ச பாத³குக்குச்சம். தேனாஹ ‘‘அஸம்யத குக்குச்சம் நாமா’’தி. யம் பன குக்குச்சம். ‘‘தம்’’தி தம் வத்து²ம். குக்குச்சம் கரோந்தீதி குக்குச்சாயந்தா. நாமதா⁴து பத³ஞ்ஹேதம். கப்பதி நு கோ², ந நு கோ² கப்பதீதி ஏவம் வினய ஸம்ஸயம் உப்பாதே³ந்தாதி அத்தோ². ‘‘குக்குச்சப்பகததாயா’’தி குக்குச்சேன அபகததாய அபி⁴பூ⁴ததாய. ‘‘அத்தனோ அவிஸயே’’தி ஆணாசக்கடா²னே. ஆணாசக்க ஸாமினோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸவிஸயத்தா அத்தனோ ஸாவக பூ⁴தஸ்ஸ அவிஸயேதி அத்தோ². யே பன கரோந்தியேவ குக்குச்சாயந்தா பீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஆபத்திம்’’தி து³க்கடாபத்திம்.

94-95. தி²னமித்³த⁴வசனத்தே²ஸு. ‘‘சித்தம் மந்த³மந்த³ம் கத்வா’’தி சிந்தன கிச்சே அதிமந்த³ம் பரிது³ப்³ப³லம் கத்வா. சித்தம் கி³லானம் மிலாதம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அஜ்ஜோ²த்த²ரதீ’’தி அபி⁴ப⁴வதி. ஆரம்மண விஜானனே வா ஜவனகிச்சே வா பரிஹீனதா²மப³லம் கரோதி. ‘‘தி²யதீ’’தி பத³ம் பாளிவஸேன ஸித்³த⁴ந்தி ஆஹ ‘‘தி²னம் தி²யனா’’திஆதி³ம். ‘‘அகம்மஞ்ஞபூ⁴தே கத்வா’’தி காயகம்மாதீ³ஸு அகம்மக்க²மே பரிது³ப்³ப³லே கத்வா. [முக்³க³ரேன போதே²த்வா வியாதி வுத்தம் ஹோதி ]. ‘‘தே’’தி சித்த சேதஸிகே ஸம்பயுத்த த⁴ம்மே. ‘‘ஓலீயாபேத்வா’’தி அவலீனே அவஸீத³ந்தே கத்வா. தேனாஹ ‘‘இரியா பத²ம் பீ’’திஆதி³ம். தி²னம் சித்தம் அபி⁴ப⁴வதி, விஜானன கிச்சஸ்ஸ கே³லஞ்ஞத்தா தி²னஸ்ஸ. மித்³த⁴ம் சேதஸிகே அபி⁴ப⁴வதி, பு²ஸனாதி³ கிச்சஸ்ஸ கே³லஞ்ஞத்தா மித்³த⁴ஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ.

96. விசிகிச்சா²வசனத்தே². ‘‘சிகிச்ச²னம்’’தி ரோகா³பனய நத்தே² கிததா⁴துவஸேன ஸித்³த⁴ம் ஸங்க²த கிரியா பத³ந்தி ஆஹ ‘‘ஞாணப்படிகாரோதி அத்தோ²’’தி. ‘‘படிகாரோ’’தி ச ரோக³ஸ்ஸ படிபக்க² கம்மம். ‘‘ஏதாயா’’தி நிஸ்ஸக்கவசனம். விசினந்தி த⁴ம்மம் விசினந்தீதி விசினோ. த⁴ம்ம வீமம்ஸகா. கிச்ச²தி கிலமதி ஏதாயாதி கிச்சா². விசினம் கிச்சா²தி விசிகிச்சா²தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸபா⁴வம்’’திஆதி³மாஹ. ‘‘விசிகிச்ச²தீ’’தி ஸங்க²ததா⁴துபத³ம். தஞ்ச கங்கா²யம் வத்ததீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விசிகிச்ச²தி வா’’திஆதி³ வுத்தம். த்³விதா⁴ ஏளயதி கம்பதீதி த்³வேளகம். ததா² பவத்தம் சித்தம். த்³வேளகஸ்ஸ பா⁴வோதி விக்³க³ஹோ. ‘‘பு³த்³தா⁴தீ³ஸு அட்ட²ஸூ’’தி பு³த்³தே⁴ கங்க²தி, த⁴ம்மே கங்க²தி, ஸங்கே⁴ கங்க²தி, ஸிக்கா²ய கங்க²தி, புப்³ப³ந்தே கங்க²தி, அபரந்தே கங்க²தி, புப்³ப³ந்தா பரந்தே கங்க²தி, இத³ப்பச்சயதா படிச்ச ஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²தீதி ஏவம் வுத்தேஸு அட்ட²ஸு ஸத்³தே⁴ய்ய வத்தூ²ஸு. தத்த² ‘‘பு³த்³தே⁴ கங்க²தீ’’தி இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம்திஆதி³னா வுத்தேஸு பு³த்³த⁴கு³ணேஸு அஸத்³த³ஹந்தோ பு³த்³தே⁴ கங்க²தி நாம. ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோதிஆதி³னா வுத்தேஸு த⁴ம்ம கு³ணேஸு அஸத்³த³ஹந்தோ த⁴ம்மே கங்க²தி நாம. ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴திஆதி³னா வுத்தேஸு ஸங்க⁴கு³ணேஸு அஸத்³த³ஹந்தோ ஸங்கே⁴ கங்க²தி நாம. திஸ்ஸன்னம் ஸிக்கா²னம் வட்ட து³க்க²தோ நிய்யானட்டே²ஸு அஸத்³த³ஹந்தோ ஸிக்கா²ய கங்க²தி நாம. அத்தனோ அதீத ப⁴வஸ்ஸ அத்தி² நத்தி²பா⁴வே கங்க²ந்தோ புப்³ப³ந்தே கங்க²தி நாம. அத்தனோ பரம்மரணா அனாக³த ப⁴வஸ்ஸ அத்தி² நத்தி²பா⁴வே கங்க²ந்தோ அபரந்தே கங்க²தி நாம. தது³ப⁴யஸ்ஸ அத்தி² நத்தி² பா⁴வே கங்க²ந்தோ புப்³ப³ந்தா பரந்தே கங்க²தி நாம. இமஸ்மிம் ப⁴வே அத்தனோ க²ந்தா⁴னம் படிச்ச ஸமுப்பாதே³ ச படிச்ச ஸமுப்பன்னபா⁴வே ச கங்க²ந்தோ இத³ப்பச்சயதா படிச்ச ஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²தி நாம. ‘‘விமதி வஸேனா’’தி வேமதிகபா⁴வேன. பவத்தமானா விசிகிச்சா². விசிகிச்சா² படிரூபகா நாம ஸப்³ப³ த⁴ம்மேஸு அப்படிஹதபு³த்³தீ⁴னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞு பு³த்³தா⁴னம் ஏவ நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘அஸப்³ப³ஞ்ஞூனம்’’திஆதி³.

அகுஸலராஸிம்ஹிஅனுதீ³பனா நிட்டி²தா.

97. ஸத்³தா⁴வசனத்தே². ‘‘ஸன்னிஸின்னம்’’தி அசலிதம். ‘‘ஸுட்டூ²’’தி அனஸ்ஸந்தம் அசலந்தஞ்ச கத்வா. ‘‘தா⁴ரேதீ’’தி ஏவமேவ ஹோதீதி ஸல்லக்க²ணவஸேன தா⁴ரேதி. ததா² ட²பேதீதி. ஸத்³த³ஹந்தி வா ஸத்³தா⁴ ஸம்பன்னா ஸத்தா. ஸத்³தா⁴தும் அரஹந்தீதி ஸத்³தே⁴ய்யானி. அகாலுஸ்ஸம் வுச்சதி அனாவிலம் சித்தம். அகாலுஸ்ஸம் ஏவ அகாலுஸ்ஸியம். தஸ்ஸ பா⁴வோதி விக்³க³ஹோ. ‘‘ஓகப்பனா’’தி அஹோஸாது⁴ அஹோஸுட்டூ²தி அதி⁴முச்சனவஸேன சிந்தனா. ‘‘மிச்சா²தி⁴மோக்கோ² யேவா’’தி தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தோ அதி⁴மோக்கோ²யேவ. ‘‘வித்தே அஸதீ’’தி த⁴னே அஸதி. த⁴னஞ்ஹி வித்தந்தி வுச்சதி. யம் யம் இச்ச²தி, தம் தம் விந்த³ந்தி ஏதேனாதி கத்வா. ‘‘தேஸம்’’தி மனுஸ்ஸானம்.

98. ஸதிவசனத்தே². ‘‘ஸரதீ’’தி அனுஸ்ஸரதி. ‘‘கதானீ’’தி புப்³பே³கதானி. ‘‘கத்தப்³பா³னீ’’தி இதா³னி வா பச்சா² வா கத்தப்³பா³னி. கல்யாண கம்மம் நாமபகதியா சித்தஸ்ஸ ரதிட்டா²னம் ந ஹோதி. பாப கம்மமேவ சித்தஸ்ஸ ரதிட்டா²னம் ஹோதி. தஸ்மா கல்யாண கம்மே ஏவ அப்பமஜ்ஜிதும் விஸும் ஸதினாம இச்சி²தப்³பா³. பாபகம்மே பன விஸும் ஸதியா கிச்சம் நத்தி². ஸப்³பே³பி சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா அபமத்த ரூபா ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘இதராபனா’’திஆதி³ம். ‘‘ஸதியேவ ந ஹோதீ’’தி விஸும் ஸதி நாமகோ ஏகோ சேதஸிகோயேவ ந ஹோதி. கதமா பன ஸா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘கதஸ்ஸா’’திஆதி³ம். தத்த² கதஸ்ஸ அப்பமஜ்ஜனம் நாம கேஸஞ்சி அனுமோத³னவஸேன கேஸஞ்சி அனுஸோசனவஸேன அப்பமஜ்ஜனம். கத்தப்³ப³ஸ்ஸ அப்பமஜ்ஜனம் நாம நிச்சகாலம்பி காதும் அபி⁴முக²தா. ‘‘கதஸ்ஸா’’தி வா பு⁴ம்மத்தே² ஸாமிவசனம். ததா² ஸேஸேஸு த்³வீஸு பதே³ஸு. ஸப்³பே³ஸு ராஜகம்மேஸு நியுத்தோ ஸப்³ப³கம்மிகோ. ‘‘நியுத்தோ’’தி அப்பமத்தோ ஹுத்வா ப்³யாவடகாய சித்தோ. ஸப்³பே³ஸு டா²னேஸு இச்சி²தப்³பா³தி ஸப்³ப³த்தி²கா. ஸா ஹி ச²ஸு த்³வாரேஸு சித்தஸ்ஸ ஆரக்க² கிச்சா ஹோதி இந்த்³ரிய ஸம்வரண த⁴ம்மத்தா. தஸ்மா ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே லோப⁴மூலசித்தஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனத்தா²ய ஸா இச்சி²தப்³பா³, அனிட்டா² ரம்மணே தோ³ஸமூல சித்தஸ்ஸ, மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே மோஹமூல சித்தஸ்ஸாதி. அபி ச, போ³ஜ்ஜ²ங்க³ பா⁴வனா டா²னேஸு இத³ம் ஸுத்த பத³ம் வுத்தம். தஸ்மா பா⁴வனா சித்தஸ்ஸ லீனட்டா²னேபி ஸா இச்சி²தப்³பா³ லீனபக்க²தோ சித்தஸ்ஸ நீவாரணத்தா²யாதிஆதி³னா யோஜேதப்³பா³.

99-100. ஹிரிஓத்தப்பவசனத்தே²ஸு. ‘‘காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி லஜ்ஜதீ’’தி தானிகாதும் லஜ்ஜதி. தானி ஹீனகம்மானி லாமககம்மானீதி ஹீளேத்வா ததோ அத்தானம் ரக்கி²தும் இச்ச²தி. தேனாஹ ‘‘ஜிகு³ச்ச²தீ’’தி. ‘‘உக்கண்ட²தீ’’தி விருஜ்ஜ²தி, வியோக³ம் இச்ச²தி. ‘‘தேஹி யேவா’’தி காய து³ச்சரிதாதீ³ஹியேவ. ‘‘உப்³பி³ஜ்ஜதீ’’தி உத்தஸதி, ப⁴யதோ உபட்டா²தி. கா³தா²ஸு. ‘‘அலஜ்ஜியேஸூ’’தி அலஜ்ஜிதப்³பே³ஸு கல்யாண கம்மேஸு. ‘‘லஜ்ஜரே’’தி லஜ்ஜந்தி. ‘‘அப⁴யே’’தி அபா⁴யிதப்³பே³ கல்யாணகம்மே. யஸ்மா பன ஸப்புரிஸா அத்தானம் பரிஹரந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஹிரியா அத்தனி கா³ரவம் உப்பாதே³த்வா’’தி அத்தனோ ஜாதிகு³ணாதி³கம் வா ஸீல கு³ணாதி³கம் வா க³ரும் கத்வா மாதி³ஸஸ்ஸ ஏவ ரூபம் பாபகம்மம் அயுத்தம் காதும். யதி³ கரேய்யம், பச்சா² அத்தானம் அஸுத்³த⁴ம் ஞத்வா து³க்கீ²து³ம்மனோ ப⁴வேய்யந்தி ஏவம் ஹிரியா அத்தனி கா³ரவம் உப்பாதே³த்வா. ‘‘ஓத்தப்பேன பரேஸு கா³ரவம் உப்பாதே³த்வா’’தி பரானுவாத³ப⁴யம் பா⁴யித்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. தத்த² பரானுவாத³ப⁴யம் நாம பரேஸம் ஸாது⁴ ஜனானம் க³ரஹா ப⁴யம். அஞ்ஞம்பி அபாயப⁴யம் ஸம்ஸார வட்டப⁴யஞ்ச ஏத்த² ஸங்க³ய்ஹதியேவ. லோகம்பாலேந்தீதி லோகபாலா. ‘‘லோகம்’’தி ஸத்தலோகம். ‘‘பாலேந்தீ’’தி அபாய ப⁴யதோ ரக்க²ந்தி.

101. அலோப⁴வசனத்தே². அகாரோ விருத்³த⁴த்தோ²திஆஹ ‘‘லோப⁴ப்படிபக்கோ²’’தி. லோப⁴ஸ்ஸ படிவிருத்³தோ⁴தி அத்தோ². படிவிருத்³த⁴தா ச பஹாயக பஹாதப்³ப³ பா⁴வேன வேதி³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸோ நேக்க²ம்மதா⁴துவஸேன ஹுத்வா பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஹித ஸஞ்ஞிதேஸூ’’தி இத³ம் மே அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²யாதி ஏவம் ஸஞ்ஞிதேஸு. ‘‘லக்³க³னவஸேனா’’தி அமுஞ்சிதுகாமதாவஸேன. தேஸ்வேவ பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ப⁴வபோ⁴க³ ஸம்பத்தியோ கூ³த²ராஸிம் விய ஹீளேத்வா’’தி இத³ம் போ³தி⁴ஸத்தானம் வஸேன நித³ஸ்ஸன வசனம். தத்த² ‘‘ஹீளேத்வா’’தி க³ரஹித்வா. நிக்க²மந்தி ஏதேனாதி நேக்க²ம்மோ. ஸோ ஏவ தா⁴தூதி நேக்க²ம்மதா⁴து.

102. அயம் நயோ தோ³ஸப்படிபக்கோ², மோஹப்படிபக்கோ²திஆதீ³ஸுபி நேதப்³போ³.

103. தத்ர மஜ்ஜ²த்ததாயம். ‘‘லீனுத்³த⁴ச்சானம்’’தி சித்தஸ்ஸ லீனதா ஏகோ விஸமபக்கோ². உத்³த⁴டதா து³தீயோ விஸமபக்கோ². லீனம் சித்தம் கோஸஜ்ஜே விஸமபக்கே² பததி. உத்³த⁴டம் சித்தம் உத்³த⁴ச்சே விஸமபக்கே² பததி. தது³ப⁴யம்பி அகுஸல பக்கி²கம் ஹோதி. ததா² சித்தஸ்ஸ அதி லூக²தா ஏகோ விஸம பக்கோ². அதிபஹட்ட²தா ஏகோதிஆதி³னா ஸப்³ப³ம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³விதா⁴னம் வித்தா²ரேதப்³ப³ம். தத்ர மஜ்ஜ²த்ததா பன ஸம்பயுத்த த⁴ம்மே உபோ⁴ஸு அந்தேஸு பாதேதும் அத³த்வா ஸயம் மஜ்ஜி²மப்படிபதா³யம் த³ள்ஹம் திட்ட²தி.

104. பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³ஸு. ‘‘தத்த² தம் வீந்த³ந்தீ’’தி தேஸு புஞ்ஞ கம்மேஸு தம் சித்த ஸுக²ம் படிலப⁴ந்தி.

105. லஹுதா த்³வயே. ‘‘தத்தபாஸாணே’’தி ஸந்தத்தே பாஸாணபிட்டே². ‘‘தத்தா²’’தி புஞ்ஞகம்மேஸு.

106-110. முது³தா த்³வயாதீ³ஸு ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

111. விரதித்தயே. ‘‘கதா², சேதனா, விரதி, வஸேனா’’தி ‘கதா²ஸம்மாவாசா, சேதனா ஸம்மாவாசா, விரதி ஸம்மாவாசா, வஸேன. தம் கதா²வாசம் ஸமுட்டா²பேதீதி தம் ஸமுட்டா²பிகா. யா பன பாப விரமணாகாரேன சித்தஸ்ஸ பவத்தீதி யோஜனா. ‘‘ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ வா’’தி முஸாவாதா³ விரமாமீதிஆதி³னா வசீபே⁴த³ம் கத்வா ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ வா. ‘‘அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ வா’’தி வசீபே⁴த³ம் அகத்வா சித்தேனேவ ததா² அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ வா. இமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி ஸமாதா³ன விரதிப்பவத்திம் வத³தி. ‘‘அவீதிக்கமந்தஸ்ஸ வா’’தி ஏதேன ஸம்பத்த விரதிப்பவத்திம் வத³தி. ‘‘ஏதாயா’’தி ஸம்மாவாசா விரதியா. ஸா பன கத்துனா ச க்ரியாய ச ஸஹபா⁴வினீ ஹுத்வா ஸமாதா³ன க்ரியம் ஸுட்டு²தரம் ஸாதே⁴தி. தஸ்மா ஸா கரண ஸாத⁴னம் நாம ஹோதி. தேனாஹ ‘‘கரணத்தே²வாகரண வசன’’ந்தி. ப³ஹூஸுஜவனவாரேஸு பவத்தமானேஸு புரிம புரிம ஜவனவாரபரியாபன்னா ஸம்மாவாசா பச்சி²ம பச்சி²ம ஜவனவாரஸமுட்டி²தாய ஸமாதா³ன க்ரியாய பச்சயோ ஹோதி. ஸா பன தாய க்ரியாய அஸஹபா⁴வித்தா கரணலக்க²ணம் ந ஸம்பஜ்ஜதி. ஹேது லக்க²ணே திட்ட²தி. தேனாஹ ‘‘ஹேது அத்தே²வா கரணவசன’’ந்தி. இத³ஞ்ச அத்த²தோ லப்³ப⁴மானத்தா வுத்தம். ஸம்மாவாசாதி பத³ம் பன கிதஸாத⁴ன பத³த்தாகரணத்தே² ஏவஸித்³த⁴ம். ந ஹி அகாரக பூ⁴தோ ஹேது அத்தோ² ஸாத⁴னம் நாம ஸம்ப⁴வதி. ‘‘ஸமாதா³ன வசனானீ’’தி ஸம்மாவாசா ஸமுட்டி²தானி ஸமாதா³ன வசனானி. ‘‘ததோ’’தி ததோபரம். ‘‘தேஸம்’’தி தே ஸம்வத³மானானம். இத³ஞ்ச ஸப்³ப³ம் ஸம்மாவாசாதி வசனே வசீபே⁴த³வாசம் பதா⁴னம் கத்வா வுத்தம். ஸம்பத்தவிரதி ஸமுச்சே²த³ விரதிபூ⁴தாய பன ஸம்மாவாசாய வசீபே⁴தே³ன கிச்சம் நத்தி². விரதி கிச்ச மேவபதா⁴னந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘பவத்தமானா’’தி பவத்தமானத்தா. விஸேஸன ஹேது பத³மேதம்.

112-113. ஸம்மாகம்மந்தேபி ஸம்மாஆஜீவேபி வத்தப்³ப³ம் நத்தி².

114. ‘‘ஸம்பத்தம் வத்து²ம்’’தி பாணாதி பாதாதி³கம்மஸ்ஸ வத்து²ம். ஸாபச்சுப்பன்னாரம்மணாயேவ. கஸ்மா, அத்தனோ பச்சக்கே² ஸம்பத்த வஸேனவத்து²ஸ்ஸத⁴ரமானத்தா. ‘‘ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ வா உப்பன்னா’’தி பாணாதி பாதாபடிவிரமாதீ⁴திஆதி³னா ஸமாதி³யந்தஸ்ஸயா ஸமாதா³னக்க²ணே உப்பன்னா விரதி. ‘‘ஸா பன பச்சுப்பன்னாரம்மணா ஹோதீ’’தி ஏத்த² கத²ம் பச்சுப்பன்னா ரம்மணா ஹோதீதி. பாணாதி பாதாபடிவிரமாதீ⁴தி வத³ந்தஸ்ஸ சித்தம் அனுக்கமேன பாணஸத்³தா³தீ³னம் அத்த²ம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்ததி. தத்த² ‘‘பாணோ’’தி வோஹாரதோ ஸத்தோ. பரமத்த²தோ ஜீவிதிந்த்³ரியம். ஸோ ச ஸத்தோ தஞ்சஜீவிதிந்த்³ரியம் லோகே ஸப்³ப³காலம்பி ஸம்விஜ்ஜதியேவ. ஏவரூபம் ஜீவிதிந்த்³ரிய ஸாமஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய பச்சுப்பன்னாரம்மணாதி வுத்தம். அதி³ன்னாதா³னா படிவிரமாதீ⁴திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘அனாக³தா ரம்மணாவா’’தி ஏத்த² ஏகதி³வஸம் நியமேத்வா ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் தி³வஸே த⁴ரமான ஸத்தாபி அத்தி². உப்பஜ்ஜிஸ்ஸமானஸத்தாபி அத்தி². தது³ப⁴யம்பி பாணவசனே ஸங்க³ஹிதமேவ. பாணுபேதம் கத்வா ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². அபி ச அனாக³தகாலிகம்பி ஸமாதா³னம் அத்தி²யேவ. அஹம் அஸுகதி³வஸதோ பட்டா²ய யாவஜீவம்பி பாணாதிபாதா விரமாதீ⁴திஆதி³. ஏவம் ஸமாதா³ன விரதி அனாக³தா ரம்மணாபி ஹோதீதி. ‘‘பச்சயஸமுச்சே²த³வஸேனா’’தி தம் தம் கிலேஸானுஸய ஸங்கா²தஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³வஸேன. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

115-116. அப்பமஞ்ஞாத்³வயே. அபிசாதிஆதீ³ஸு. ‘‘கலிஸம்ப⁴வேப⁴வே’’தி து³க்கு²ப்பத்திபச்சயபூ⁴தே ஸம்ஸாரப⁴வே. ‘‘பாபேகலி பராஜயே’’தி கலிஸத்³தோ³ பாபே ச பராஜயே ச வத்ததீதி அத்தோ². ஸத்தேஹி கலிம் அவந்தி ரக்க²ந்தி ஏதாயாதி கருணா. ஸத்தேஹீதி ச ரக்க²ணத்த²யோகே³ இச்சி²தஸ்மிம் அத்தே² அபாதா³ன வசனம். யதா²-காகே ரக்க²ந்தி தண்டு³லா-தி. ஸத்தேவா கலிதோ அவந்தி ரக்க²ந்தி ஏதாயாதி கருணா. கலிதோதி ச ரக்க²ணத்த² யோகே³ அனிச்சி²தஸ்மிம்பி அபாதா³னவசனம். யதா²-பாபாசித்தம் நிவாரயேதி. ஏகஸ்மிம் ஸத்தே பவத்தாபி அப்பமஞ்ஞா ஏவ நாம ஹோந்தி. யதா² தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணே பவத்தம்பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணமேவ ஹோதீதி.

117. பஞ்ஞிந்த்³ரியே வத்தப்³ப³ம் நத்தி².

ஸோப⁴ணராஸிம்ஹிஅனுதீ³பனா நிட்டி²தா.

118. ஏதம் பரிமாணம் அஸ்ஸாதி ஏத்தாவம். ‘‘ஏத்தாவதா’’தி ஏத்தாவந்தேன-ப²ஸ்ஸோ, வேத³னா, ஸஞ்ஞா,திஆதி³வசனக்கமேன. ‘‘சித்துப்பாதே³ஸூ’’தி ஏத்த²-கதமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³. சத்தாரோ தி³ட்டி²க³தஸம்பயுத்த சித்துப்பாதா³-திஆதீ³ஸு சித்தசேதஸிக ஸமூஹோ சித்துப்பாதோ³தி வுச்சதி. இத⁴ பன சித்தானி ஏவ சித்துப்பாதா³தி வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘சித்துப்பாதே³ஸூதி சித்தேஸு இச்சேவ அத்தோ²’’தி. ‘‘ஸப்³ப³து³ப்³ப³லத்தா’’தி ஸப்³ப³சித்தேஹி து³ப்³ப³லதரத்தா. ‘‘பா⁴வனா ப³லேனா’’தி விதக்க விராக³ஸத்தி யுத்தேன உபசார பா⁴வனா ப³லேன, வுட்டா²ன கா³மினி விபஸ்ஸனா பா⁴வனா ப³லேன ச. ‘‘ப³லனாயகத்தா’’தி ப³ல த⁴ம்மானம் நாயகத்தா, ஜேட்ட²கத்தா.

119. அகுஸல சேதஸிகேஸு. ‘‘பச்சி²மம்’’தி ஸப்³பே³ஸுபி த்³வாத³ஸா குஸல சித்தேஸூதி வசனம். ‘‘புரிமஸ்ஸா’’தி ஸப்³பா³ குஸல ஸாதா⁴ரணா நாமாதி வசனஸ்ஸ. ‘‘ஸமத்தன வசனம்’’தி-கஸ்மா ஸப்³பா³குஸல ஸாதா⁴ரணா நாமாதி. யஸ்மா ஸப்³பே³ஸுபி. ல. சித்தேஸு லப்³ப⁴ந்தி, தஸ்மா ஸப்³பா³ குஸல ஸாதா⁴ரணா நாமா-தி ஏவம் ஸாத⁴ன வசனம். யஸ்மா பன இமேஹி சதூஹி வினானுப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா தே ஸப்³பே³ஸு தேஸு லப்³ப⁴ந்தீதி யோஜனா. கஸ்மா வினா நுப்பஜ்ஜந்தீதி ஆஹ ‘‘ந ஹிதானீ’’திஆதி³ம். ‘‘தேஹீ’’தி பாபேஹி. ஸப்³ப³ பாப த⁴ம்மதோதி அத்தோ². ‘‘ததா² ததா² ஆமஸித்வா’’தி தி³ட்டி² க²ந்தே⁴ஸு நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோதிஆதி³னா ஆமஸதி. மானோ அஹந்தி வா ஸேய்யோ ஸதி³ஸோதிஆதி³னா வா ஆமஸதி. ஏவம் ததா² ததா² ஆமஸித்வா. ‘‘தேஸூ’’தி தி³ட்டி²மானேஸு. நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். தி³ட்டி² பராமஸந்தீ பவத்ததீதி யோஜனா. ‘‘தம் க³ஹிதாகார’’ந்தி தம் அஹந்தி க³ஹிதம் நிமித்தாகாரம். ஸக்காய தி³ட்டி² ஏவ க³தி யேஸம் தே தி³ட்டி² க³திகா. அவிக்க²ம்பி⁴த ஸக்காய தி³ட்டி²கா. ‘‘அஹந்தி க³ண்ஹந்தீ’’தி மானேன க³ண்ஹந்தி. ‘‘ந ஹி மானஸ்ஸ வியா’’தி யதா² மானஸ்ஸ அத்தஸம்பக்³க³ஹணே ப்³யாபாரோ அத்தி², ந ததா² தி³ட்டி²யா அத்தஸம்பக்³க³ஹணே ப்³யாபாரோ அத்தீ²தி யோஜனா. ஏத்த² ச அத்தஸம்பக்³க³ஹணம் நாம பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தானம் ஸேய்யாதி³வஸேன ஸுட்டு²பக்³க³ஹணம். ‘‘ந ச தி³ட்டி²யா வியா’’தி யதா² தி³ட்டி²யா த⁴ம்மானம் அயாதா²வபக்க²பரிகப்பனே ப்³யாபாரோ அத்தீ²தி யோஜனா. தத்த² அயாதா²வபக்கோ² நாம அத்தா ஸஸ்ஸதோ உச்சி²ன்னோதிஆதி³. மச்ச²ரியம் அத்தஸம்பத்தீஸு லக்³க³னலோப⁴ஸமுட்டி²தத்தா லோப⁴ஸம்பயுத்தமேவ ஸியாதி சோத³னம் பரிஹரந்தோ ‘‘மச்ச²ரியம் பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘தாஸம்’’தி அத்தஸம்பத்தீனம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

120. ஸோப⁴ணசேதஸிகேஸு. ‘‘தீஸு க²ந்தே⁴ஸு’’தி ஸீலக்க²ந்த⁴ ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஸு ச. ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி² பச்சி²மகோ’’தி ஸம்மாதி³ட்டி²யா பச்ச²தோ அனுப³ந்த⁴கோதி அத்தோ². ஸம்மாதி³ட்டி²யா பரிவா ரமத்தோதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘தஸ்மிம் அஸதி பீ’’தி து³தீயஜ்ஜா²னிக மக்³கா³தீ³ஸு தஸ்மிம் ஸம்மாஸங்கப்பே அஸந்தேபி. ‘‘ஸீலஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ த⁴ம்மேஸு பனா’’தி ‘ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ,தி இமே தயோ த⁴ம்மா ஸீலக்க²ந்த⁴ த⁴ம்மா நாம. ஸம்மா வாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதீ⁴,தி இமே தயோ த⁴ம்மா ஸமாதி⁴க்க²ந்தா⁴ நாம. இமேஸு ஸீலக்க²ந்த⁴ ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ஸு. ‘‘ஏகோ ஏகஸ்ஸ கிச்சம் ந ஸாதே⁴தீ’’தி தேஸு ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ கிச்சம் ந ஸாதே⁴தி. ஸம்மா ஆஜீவஸ்ஸ கிச்சம் ந ஸாதே⁴தி. ஸம்மாகம்மந்தோ ச ஸம்மாவாசாய கிச்சம் ந ஸாதே⁴தீதிஆதி³னா ஸப்³ப³ம் வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா வஸேனா’’தி ஸீலப்படிபக்க² த⁴ம்மானம் ஸமுச்சி²ந்த³காரிதா வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. முஸாவாத³ விரதி முஸாவாத³மேவ பஜஹிதும் ஸக்கோதி. ந இதரானி பிஸுணவாசாதீ³னீதி யோஜனா. ஏத்த² ஸியா. முஸாவாத³விரதி நாம குஸல த⁴ம்மோ ஹோதி. குஸல த⁴ம்மோ ச நாம ஸப்³ப³ஸ்ஸ அகுஸல த⁴ம்மஸ்ஸ படிபக்கோ². ஏகஸ்மிம்பி குஸல த⁴ம்மே உப்பஜ்ஜமானே தஸ்மிம் ஸந்தானே ஸப்³பா³னி அகுஸலானி பஜஹிதும் ஸக்கோந்தீதி வத்தப்³பா³னி. அத² ச பன முஸாவாத³ விரதி முஸாவாத³மேவ பஜஹிதும் ஸக்கோதி, ந இதரானீதி வுத்தம். கத²மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி. வுச்சதே. பஜஹிதும் ஸக்கோதீதி இத³ம் பஞ்சஸு பஹானேஸு தத³ங்க³ப்பஹான வசனம். தத³ங்க³ப்பஹானந்தி ச தேன தேன குஸலங்கே³ன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அகுஸலங்க³ஸ்ஸ பஹானம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி, இத⁴ ஸப்புரிஸோ பாணாதிபாதா படிவிரமாமீதிஆதி³னா விஸும் விஸும் ஸிக்கா²பதா³னி ஸமாதி³யித்வா பாணாதி பாதவிரதி ஸங்கா²தேன குஸலங்கே³ன பாணாதிபாத ஸங்கா²தம் அகுஸலங்க³ம் பஜஹதி. அதி³ன்னாதா³ன விரதி ஸங்கா²தேன குஸலங்கே³ன அதி³ன்னாதா³ன ஸங்கா²தம் அகுஸலங்க³ம் பஜஹதீதிஆதி³னா வித்தா²ரேதப்³ப³ம். ஏகஸ்மிம்பி குஸல த⁴ம்மே உப்பஜ்ஜமானே தஸ்மிம் ஸந்தானே ஸப்³பா³னி அகுஸலானி ந உப்பஜ்ஜந்தீதி ஏத்த² பன அனோகாஸத்தா ஏவ ந உப்பஜ்ஜந்தி, ந பஹானத்தா. ந ஹி தஸ்மிம் ஸந்தானே தஸ்மிம் க²ணே தானி அகுஸலானி ஏவ ந உப்பஜ்ஜந்தி. அத²கோ² ஸப்³பா³னி அஞ்ஞானி குஸல சித்தானி ச ந உப்பஜ்ஜந்தி. ஸப்³பா³னி அப்³யாகத சித்தானி ச ந உப்பஜ்ஜந்தி. தானி அனோகா ஸத்தா ஏவ ந உப்பஜ்ஜந்தி. ந பஹானத்தா ந உப்பஜ்ஜந்தி. தத³ங்க³ப்பஹானாதி³ வஸேன பன பஹானம் ஸந்தா⁴ய இத⁴ பஜஹிதும் ஸக்கோதி-ந ஸக்கோதீதி வுத்தம். ஏத்தாவதா தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம ஸுபாகடம் ஹோதி. முஸாவாத³ விரதி முஸாவாத³மேவ பஜஹிதும் ஸக்கோதி. ந இதரானீதி இத³ஞ்ச ஸுட்டு² உபபன்னம் ஹோதீதி. ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதீ³ஸு காயங்க³சோபனத்தா²ய வாசங்க³சோபனத்தா²ய ச பவத்தானி காயவசீசோ பன பா⁴கி³யானி நாம. காமாவசர குஸலேஸ்வேவ விரதியோ ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி. ‘‘காமாவசர குஸலேஸு பீ’’தி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மவசனம். காமபூ⁴மியம் உப்பன்னேஸு ஏவ காமாவசர குஸலேஸு ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி. திவித⁴ குஹனவத்தூ²னி ச விரமிதப்³ப³வத்து²ட்டா²னேடி²தானி. ஏத்த² ச குஹனம் நாம விம்ஹாபனம் லாப⁴ஸக்கார ஸிலோகத்தா²ய மனுஸ்ஸானம் நானாமாயாஸாடே²ய்ய கம்மானி கத்வா அச்ச²ரியப்³பு⁴த பா⁴வகரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. தம் பன திவித⁴ம் ‘பச்சயப்படிஸேவனகுஹனஞ்ச, ஸாமந்தஜப்பன குஹனஞ்ச, இரியா பத²ஸண்டா² பன குஹனஞ்ச. தத்த² மஹிச்சோ²யேவ ஸமானோ அப்பிச்சா²காரம் த³ஸ்ஸேத்வா ஆதி³தோ ஆக³தா க³தே சதுபச்சயே படிக்கி²பித்வா பச்சா² ப³ஹும் ப³ஹும் ஆக³தே பச்சயே படிக்³க³ண்ஹாதி. இத³ம் பச்சயப்படிஸேவன குஹனம் நாம. பாபிச்சோ²யேவ ஸமானோ அயம் ஜா²னலாபீ⁴தி வா அபி⁴ஞ்ஞாலாபீ⁴தி வா அரஹாதி வா ஜனோ மம் ஸம்பா⁴வேதூதி ஸம்பா⁴வனம் இச்ச²ந்தோ அத்தானம் உத்தரி மனுஸ்ஸ த⁴ம்மானம் ஸந்திகே தே வா அத்தனோ ஸந்திகே கத்வா வஞ்சேதி. இத³ம் ஸாமந்தஜப்பன குஹனம் நாம. பாபிச்சோ²யேவ ஸமானோ அயம் ஸந்தவுத்தி ஸமாஹிதோ ஆரத்³த⁴வீரியோதி ஜனோ மம் ஸம்பா⁴வேதூதி ஸம்பா⁴வனம் இச்ச²ந்தோ இரியா பத² நிஸ்ஸிதம் நானாவஞ்சனம் கரோதி. இத³ம் இரியா பத² ஸண்டா²பன குஹனம் நாம. ‘‘ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வத்தூ²னீ’’தி ஸுரா பான விகால போ⁴ஜன நச்சகீ³தவாதி³த த³ஸ்ஸன ஸவனாதீ³னி. ஸுராமேரயபானா விரமாதீ⁴தி ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ ஸுராமேரயபான சேதனா விரமிதப்³ப³ வத்து² நாம. விகால போ⁴ஜனா விரமாமீதி ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ விகாலே யாவகாலிக வத்து²ஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜன சேதனா விரமிதப்³ப³ வத்து² நாம. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. லோகுத்தர சித்தேஸு. ‘ஸப்³ப³தா²பீ,தி ச ‘நியதா’தி ச ‘ஏகதோ வா’தி ச தீணி விஸேஸனானி. லோகியேஸு பன ‘கதா³சீ’தி ச ‘விஸும் விஸும்’தி ச த்³வே த்³வே விஸேஸனானி. தத்த² லோகுத்தரேஸு ‘ஸப்³ப³தா²பீ’தி இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹான த³ஸ்ஸனம் லோகியேஸுபி தப்³பி³பரீதம் தத³ங்க³ப்பஹான த³ஸ்ஸனம் அதி⁴ப்பேதந்தி கத்வா ‘‘ஏகேக து³ச்சரிதப்பஹானவஸேனே வா’’தி வுத்தம்.

121. அப்பமஞ்ஞாஸு. ‘‘விப⁴ங்கே³’’தி அப்பமஞ்ஞா விப⁴ங்கே³. ‘‘காருஞ்ஞப்பகதிகஸ்ஸா’’தி காருஞ்ஞஸபா⁴வஸ்ஸ. ‘‘அனிஸ்ஸுகினோ’’தி இஸ்ஸாத⁴ம்மரஹிதஸ்ஸ. தா²மக³தா கருணா தோ³ஸ ஸமுட்டி²தம் விஹிம்ஸம் பஜஹதி. தா²மக³தா முதி³தா தோ³ஸஸமுட்டி²தம் அரதிம் பஜஹதீதி வுத்தம் ‘‘விஹிம்ஸா அரதீனம் நிஸ்ஸரண பூ⁴தா’’தி. ஏத்த² ச அரதி நாம ஸுஞ்ஞாகா³ரேஸு ச பா⁴வனா கம்மேஸு ச நிப்³பி³தா³. தோ³ஸ நிஸ்ஸரணே ஸதி தோ³மனஸ்ஸனிஸ்ஸரணம்பி ஸித்³த⁴மேவ. நிஸ்ஸரணஞ்ச நாம படிபக்க² த⁴ம்ம ஸண்டா²னேன ஹோதி. தஸ்மா புப்³ப³பா⁴கே³பி அப்பமஞ்ஞாஸு நிச்சம் ஸோமனஸ்ஸ ஸண்டா²னம் வேதி³தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘தோ³மனஸ்ஸப்படிபக்க²ஞ்சா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘அட்ட²கதா²யபி ஸஹ விருத்³தோ⁴’’தி அட்ட²ஸாலினியம் உபேக்கா² ஸஹக³த காமாவசர குஸல சித்தேஸு கருணா முதி³தா பரிகம்மகாலேபி ஹி இமேஸம் உப்பத்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் அனுஞ்ஞாதா ஏவா-தி வுத்தம். தாய அட்ட²கதா²யபி ஸஹ விருத்³தோ⁴. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ‘‘படிகூலா ரம்மணேஸு பன…பே… வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²’’தி படிகூலா ரம்மணானி நாம ஸோமனஸ்ஸேன தூ³ரே ஹோந்தி, ததா² து³க்கி²த ஸத்தா ச, தஸ்மா ததா³ ரம்மணானி அஸுப⁴ பா⁴வனா சித்தானி ச கருணா பா⁴வனா சித்தானி ச ஆதி³தோ உபேக்கா² ஸஹக³தா நேவாதி வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ‘‘ஸாஹிவேத³னுபேக்கா² நாமா’’தி காமாவசர வேத³னுபேக்கா² வுத்தா. விபா⁴வனிபாடே², ‘‘அஞ்ஞவிஹிதஸ்ஸ பீ’’தி அஞ்ஞம் ஆரம்மணம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸபி. ஸஜ்ஜா²யனம் ஸம்பஜ்ஜதி, ஸம்மஸனம் ஸம்பஜ்ஜதீதி பாட²ஸேஸோ. இதி தஸ்மா. ஏத்த² ஸியா ‘‘தம் படிக்கி²த்தம் ஹோதீ’’தி கஸ்மா வுத்தம். ந நு தம்பி உபேக்கா² ஸஹக³த சித்தேஸு கருணா முதி³தானம் ஸம்ப⁴வம் ஸாதே⁴தி யேவாதி. ஸச்சம் ஸாதே⁴தியேவ. தேன பன பரிசய வஸேன தேஸு தாஸம் ஸம்ப⁴வம் தீ³பேதி. இத⁴ பன ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³னா ‘‘படிகூலா ரம்மணேஸூ’’திஆதி³னா ச பரிசயேன வினா பகதியா தாஸம் உபேக்கா² வேத³னாய ஏவ ஸஹ பவத்தி ப³ஹுலதா வுத்தாதி. ‘‘யோக³கம்ம ப³லேனா’’தி யுஞ்ஜன வீரிய கம்ம ப³லேன.

122. சேதோ யுத்தானம் சித்த சேதஸிகானம். ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதீ³ஸு. ஹேட்டா² ச வுத்தோ ‘கதா³சி ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி விஸும் விஸும், கதா³சி நானா ஹுத்வா ஜாயந்தீ’தி. உபரி ச வக்க²தி ‘அப்பமஞ்ஞா விரதியோ பனேத்த² பஞ்சபி பச்சேகமேவ யோஜேதப்³பா³’தி. இஸ்ஸாதீ³னஞ்ச நானா கதா³சி யோகோ³ உபரி ‘இஸ்ஸாமச்சே²ர குக்குச்சானி பனேத்த² பச்சேகமேவ யோஜேதப்³பா³னீ’தி வக்க²தி. மானதி²ன மித்³தா⁴னம் பன நானா கதா³சி யோகோ³ இத⁴ வத்தப்³போ³. ‘‘கதா³சீ’’தி வத்வா தத³த்த²ம் விவரதி ‘‘தேஸம்’’திஆதி³னா. ‘‘தேஸம்’’தி தி³ட்டி² விப்பயுத்தானம். ‘‘நித்³தா³பி⁴பூ⁴த வஸேனா’’தி நித³ஸ்ஸன வசனமேதம். தேன கோஸஜ்ஜாதீ³னம்பி க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘அகம்மஞ்ஞதாயா’’தி அகம்மஞ்ஞபா⁴வேன. தேஹி இஸ்ஸாமச்ச²ரிய குக்குச்சேஹி. தேன ச மானேன. கிச்ச விரோதே⁴ வா ஆரம்மண விரோதே⁴ வா நானாபா⁴வோ. அவிரோதே⁴ ஸஹபா⁴வோ.

123. ‘‘யோக³ட்டா²னபரிச்சி²ந்த³ன வஸேனா’’தி ஸப்³ப³சித்த ஸாதா⁴ரணா தாவ ஸப்³பே³ஸுபி ஏகூனனவுதிசித்துப்பாதே³ஸு, விதக்கோ பஞ்சபஞ்ஞா ஸசித்தேஸூதிஆதி³னா யுத்தட்டா²ன பூ⁴தானம் சித்தானம் க³ணனஸங்க்²யாபரிச்சே²த³வஸேன. ‘‘யுத்த த⁴ம்மராஸி பரிச்சி²ந்த³ன வஸேனா’’தி அனுத்தரே ச²த்திம்ஸ, மஹக்³க³தே பஞ்சதிம்ஸாதிஆதி³னா யுத்த த⁴ம்மராஸீனம் க³ணன ஸங்க்²யா பரிச்சே²த³ வஸேன. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ‘‘பாளியம்’’தி த⁴ம்மஸங்க³ணி பாளியம். ‘‘தேஸம் நயானம்’’தி சதுக்க பஞ்சக நயானம்.

124. ‘‘காயவசீ விஸோத⁴ன கிச்சா’’தி காயத்³வாரவசீத்³வார ஸோத⁴ன கிச்சா.

125. லோகுத்தர விரதீனம் லோகுத்தர விபாகேஸுபி உப்பஜ்ஜனதோ ‘‘இத³ஞ்ச…பே… த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. தாஸம் அப்பமஞ்ஞானம். தேஸு மஹாவிபாகேஸு. ஸத்தபஞ்ஞத்தாதீ³னி ஆரம்மணானி யஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. ‘‘தேனா’’தி குஸலேன. ‘‘விகப்ப ரஹிதத்தா’’தி விவிதா⁴கார சிந்தன ரஹிதத்தா. அப்பனாபத்த கம்ம விஸேஸேஹி நிப்³ப³த்தா அப்பனாபத்தகம்ம விஸேஸ நிப்³ப³த்தா. பஞ்ஞத்தி விஸேஸானி நாம பத²வீகஸிண நிமித்தாதீ³னி. ‘‘அபி சா’’திஆதீ³ஸு. ந பஞ்ஞத்தி த⁴ம்மேஹி அத்தி². ஏவஞ்ச ஸதி, காமவிபாகானி காமதண்ஹாய ஆரம்மணபூ⁴தா பஞ்ஞத்தியோபி ஆலம்பே³ய்யுந்தி. ‘‘ஸங்க³ஹனயபே⁴த³காரகா’’தி பத² மஜ்ஜா²னிக சித்தேஸு ச²த்திம்ஸ. து³தீயஜ்ஜா²னிக சித்தேஸு பஞ்சதிம்ஸாதிஆதி³னா ஸங்க³ஹனயபே⁴த³ஸ்ஸ காரகா.

126. ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘பஞ்சஸு அஸங்கா²ரிகேஸூ’’தி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மவசனம். ததா² பஞ்சஸு ஸஸங்கா²ரிகேஸூதி. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

128. ‘‘பூ⁴மி ஜாதி ஸம்பயோகா³தி³பே⁴தே³னா’’தி ப²ஸ்ஸோதாவ சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி காமாவசரோ, ரூபாவசரோ, அரூபாவசரோ சாதி. அயம் பூ⁴மிபே⁴தோ³.

த்³வாத³ஸாகுஸலா ப²ஸ்ஸா, குஸலா ஏகவீஸதி;

ச²த்திம்ஸேவ விபாகா ச, வீஸதி க்ரியா மதா.

இதி அயம் ஜாதிபே⁴தோ³. ஸோமனஸ்ஸ ஸஹக³தோ, தி³ட்டி²க³த ஸம்பயுத்தோ, அஸங்கா²ரிகோ ச, ஸஸங்கா²ரிகோ சாதிஆதி³னா ஸம்பயோகா³தி³பே⁴தோ³ வத்தப்³போ³. ‘‘சித்தேன ஸமம் பே⁴த³’’ந்தி அத்தனா வா ஸம்பயுத்தேன சித்தபே⁴தே³ன ஸமம் பே⁴த³ம். ஏகூனன வுதியா சித்தேஸு வா. ஏத்த² ச விசிகிச்சா² சேதஸிகம் ஏகஸ்மிம் சித்தே யுத்தந்தி ஏகமேவ ஹோதி. தோ³ஸோ, இஸ்ஸா, மச்ச²ரியம், குக்குச்சந்தி இமே சத்தாரோ த்³வீஸு சித்தேஸு யுத்தாதி விஸும் விஸும் த்³வே த்³வே ஹோந்தி. ததா² தி³ட்டி²மானா பச்சேகம் சத்தாரோ. தி²னமித்³த⁴ம் பச்சேகம் பஞ்சாதிஆதி³னா ஸப்³ப³ம் வத்தப்³ப³ந்தி.

சேதஸிகஸங்க³ஹதீ³பனியாஅனுதீ³பனா நிட்டி²தா.