4. சதுப்³ப³ண்ணவக்³க³வண்ணனா

332. ஸந்ததிபரியந்தம் வம்ஸே. குல ஸந்தானப³ந்தூ⁴ஸு, பூ⁴வாதி³, ணோ, குலம், வன ஸம்ப⁴த்தியம், ஸோ. ஸம்தனு வித்தா²ரே, ணோ. அபி⁴முக²ம் ஜனேதீதி அபி⁴ஜனோ, ணோ. கோ³ வுச்சதி அபி⁴தா⁴னம், பு³த்³தி⁴ ச, தே தாயதீதி கோ³த்தம். கோ³த்ரம்பி. க³வம் ஸத்³த³ம் தாயதீதி வா கோ³த்தம், தா பாலனே. அனுபுப்³போ³ இ க³தியம், கரணே அ. தனோதிஸ்மாதி, ஸந்ததி, நலோபோ, இத்தி²யம்.

ஸந்ததி பந்திவித்தா²ர-கோ³த்தேஸு கவிபீ⁴ மதா;

பரம்பரா ப⁴வே சாபி, புத்தகஞ்ஞாஸு ஸந்ததி.

க²த்தியாத³யோ க²த்தியப்³ராஹ்மணவேஸ்ஸஸுத்³தா³ சத்தாரோ வண்ணா குலானி ப⁴வந்தி, ஏதே ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞமஸங்கரதோ வண்ணேதப்³ப³தோ ட²பேதப்³ப³தோ வண்ணாதி வுச்சந்தே. வண்ண ட²பனே.

333-334. ச²க்கம் குலீனே. குலஸ்ஸாபச்சம் குலினோ, இனோ அபச்சே. ஸோப⁴னோ ஜனோ ஸஜ்ஜனோ. ஸபரத்த²ம் ஸாதே⁴தீதி ஸாது⁴, ஸாத⁴ ஸம்ஸித்³தி⁴ம்ஹி, உ. ஸபா⁴யம் ஸாது⁴ ஸப்⁴யோ. ஸாத்⁴வத்தே² யோ. அய க³தியம். அயிதப்³போ³ உபக³ந்தப்³போ³தி அய்யோ, கம்மனி யோ. மஹாகுலஸ்ஸாபச்சம் மஹாகுலோ, ணோ.

பூ⁴பு⁴ஜந்தம் ராஜஸாமஞ்ஞே. அதிதேஜவந்ததாய விஸேஸேன ராஜதே தி³ப்³ப³தேதி ராஜா, ராஜ தி³த்தியம். பு⁴யா பூ⁴மியா பதி பூ⁴பதி, பு⁴ம் பாலேதீதி வா பூ⁴பதி, பா ரக்க²ணே,தி, ரஸ்ஸோ. பத²வியா இஸ்ஸரோ பத்தி²வோ, ணோ, த்³வித்தம், இத்தஞ்ச. ஜக³திம் பூ⁴மிம் பாலேதீதி ஜக³திபாலோ, கம்மனி ணோ. தி³ஸானம் பதி தி³ஸம்பதி, தி³ஸா, தி³ஸட்டே² வா பாலேதீதி தி³ஸம்பதி, ரஸ்ஸத்தம், நிக்³க³ஹீதாக³மோ ச. பு⁴ம் பூ⁴மிம் பு⁴ஞ்ஜதீதி பூ⁴பு⁴ஜோ, பு⁴ஜ பாலனஜ்ஜோ²ஹரணேஸு, இத⁴ பாலனே, ருதா⁴தி³. மஹிகி²தோப்யத்ர. கி² நிவாஸக³தீஸு, மஹிம் அகி² க³தவா மஹீகி²தோ.

335. பஜ்ஜத்³த⁴ம் முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தே ஜாதிக²த்தியே, ‘‘ராஜஜச்சே ச க²த்தியே’’தி வசனதோ. ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸாபச்சம் ராஜஞ்ஞோ, ஞ்ஞோ அபச்சே. ‘‘க²த்தியோ து விரா க²த்தம், ராஜஞ்ஞத்³விஜலிங்க³னோ’’தி ரப⁴ஸ, ரதனகோஸேஸு பரியாயா. க²த்தஸ்ஸாபச்சம் க²த்தியோ, அபச்சே இயபச்சயோ தி³ஸ்ஸதே, கே²த்தானம் அதி⁴பதிபூ⁴தத்தா வா க²த்தியோதிஆதி³கப்பிகராஜா வுச்சதி, தப்பப⁴வத்தா பன முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தேஸ்வபி தம்ஸமஞ்ஞா, ஏஸ்ஸத்தம். க²த்தஸ்ஸாபச்சம் க²த்தம், ணோ. ரஜ்ஜாரோபனஸமயே த³க்கி²ணாவட்டஸங்கோ²த³கேன க³ங்கா³னீதேன முத்³த⁴னி க²த்தியகஞ்ஞாதீ³ஹி அபி⁴ஸித்தத்தா முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ, பட²மக²த்தியோ. தப்பப⁴வதாய பன அனபி⁴ஸித்தா ச முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தாக்²யா, யதா² – ப்³ரஹ்மபா³ஹுஜஸ்ஸ வம்ஸே ஜாதஸ்ஸாபி ப்³ரஹ்மபா³ஹுஜோ. ப்³ரஹ்மபா³ஹுதோ ஜாதத்தா பா³ஹுஜோதி ஹி நிகாயந்தரிகானம் லத்³தி⁴. யஸ்மிம் பன ராஜினி அஸேஸா ஸாமந்தா பணமந்தி, ஸோ அதி⁴ஸ்ஸராக்²யோ [அமர 18.2]. ஸம் ஸத்தோ லக்³கோ³ அந்தோ யஸ்ஸா ஸா ஸமந்தா, ஸவிஸயானந்தரா பூ⁴மி, ஸமந்தாய இமே ஸாமந்தா, அனந்தரராஜானோ.

த்³வயம் சக்கவத்தினி. ஸப்³ப³பூ⁴மியா இஸ்ஸரோ ஸப்³ப³பு⁴ம்மோ, ண்யோ. புஞ்ஞோபனீதேன சக்கரதனேன வத்ததே அஸாது⁴த³மனிகாதி³ராஜவத்தம் அனுதிட்ட²தீதி சக்கவத்தீ, ணீ, சக்கரதனம் வத்தேதி ஆகாஸே அத்தனோ புரதோ க³மயதீதி வா சக்கவத்தீ, புஞ்ஞசக்கம், சதுசக்கம் வா ஸத்தேஸு வத்தேதி, தே வா அஸ்மிம் வத்தேதீதி சக்கவத்தீ, சக்கரதனுப்பாத³னத்த²ம் த்³வாத³ஸவஸ்ஸசரிதம் த³ஸராஜத⁴ம்மம் வத்தமேதஸ்ஸத்தீ²தி வா சக்கவத்தீ. தத்த² அந்தோஜனஸ்மிம் ப³லகாயே த⁴ம்மிகாரக்கா²வரணகு³த்தியா ஸம்விதா⁴னம், க²த்தியேஸு, அனுயுத்தேஸு, ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு, நேக³மஜானபதே³ஸு, ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு, மிக³பக்கீ²ஸு, அத⁴ம்மகாரபடிக்கே²போ, அத⁴னானம் த⁴னுப்பாத³னம், ஸமணப்³ராஹ்மணே உபஸங்கமித்வா பஞ்ஹபுச்ச²னந்தி இத³ம் த³ஸவித⁴ம் சக்கவத்திவத்தம், இத³மேவ ச க³ஹபதிகே, பக்கி²ஜாதே ச விஸும் கத்வா க³ஹணவஸேன த்³வாத³ஸவித⁴ம்பி தீ³பேஸு. சதூஸ்வபி தீ³பேஸு ஆணாத⁴ம்மசக்கானி ஸத்தேஸு பவத்தேதீதி வா சக்கவத்தீ. அஞ்ஞோ அஸப்³ப³பு⁴ம்மோ அனவகாஸோ ஸாமந்தோ பூ⁴போ மண்ட³லிஸ்ஸரோ நாம. ஸயமாணாபவத்திட்டா²னவஸேன பரிச்சி²ன்னஸ்ஸேவ மண்ட³லஸ்ஸ இஸ்ஸரோ, ந ஸப்³ப³மண்ட³லஸ்ஸாதி மண்ட³லிஸ்ஸரோதிபி. ஏத்த² ச ‘‘ஸப்³ப³பு⁴ம்மோ, சக்கவத்தீ’’தி த்³வீஹி நாமேஹி சதுதீ³பிஸ்ஸரோ ராஜா தீ³பிதோ, இதா⁴னாக³தேபி ஸங்க³ஹேத்வா கதி²தேன அதி⁴ஸ்ஸரபதே³ன ஏகதீ³பிஸ்ஸரோ ராஜா, மண்ட³லிஸ்ஸரபதே³ன பதே³ஸிஸ்ஸரோ ராஜா தீ³பிதோ. அத² வா மண்ட³லிஸ்ஸரபதே³ன ஏகதீ³பிஸ்ஸரோ ராஜா, ஸேஸேஹி ராஜராஜஞ்ஞாதீ³ஹி பா³ஹுஜபரியந்தேஹி பதே³ஸிஸ்ஸரோ தீ³பிதோ.

336. த்³வயம் ராஜபே⁴தே³. ஸுகு²மதாய லீனா அபாகடா ச²வியோ யேஸம் தே லிச்ச²வினோ. லிச்ச²வீ ச வஜ்ஜீ சாதி த்³வந்தோ³. த்³வயம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴குலே ராஜினி. புரிமதரஸம்பூ⁴தே ஸக்யகுலே ஸஞ்ஜாதத்தா ஸக்யோ, ணோ. ஸக்கோபி. ஸக்யே ப⁴வோ ஸாகியோ, இயோ, யலோபோ, தீ³கோ⁴ ச.

பஞ்சகம் பு³த்³த⁴புத்தஸ்ஸாயஸ்மதோ ராஹுலஸ்ஸ மாதரி. ப⁴த்³த³ கல்யாணே, ஸோக்²யே ச. குலாசாரரூபாதி³வஸேன கல்யாணத்தா ப⁴த்³தா³. கச்சஸ்ஸாபச்சம் கச்சானா, அபச்சஸத்³தோ³யம் நிச்சம் நபும்ஸகே புத்தே, புத்தியஞ்ச ப⁴வதீதி. ‘‘ராஹு விய சந்த³ம் மம நிக்க²மனம் லாதுகாமோ சாயம் மே புத்தோதி ராஹுலோதி நாமேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி மனஸி கத்வா ‘‘ராஹு ஜாதோ, ப³ந்த⁴னம் ஜாத’’ந்தி பிதரா வுத்தோ ஸிக்கா²காமோ ஆயஸ்மா ராஹுலோயேவேத்த² ராஹுலோ, தஸ்ஸ மாதா ராஹுலமாதா, பி³ம்ப³ம் வுச்சதி ஸரீரம், அதிஸயவண்ணஸரீரயுத்ததாய பி³ம்பா³, வமிதா⁴தும்ஹா வா போ³, வஸ்ஸ ப³த்தம். யஸோ வுச்சதி பரிவாரோ, கித்தி ச, தே தா⁴ரேதீதி யஸோத⁴ரா, மனாதி³த்தா அஸ்ஸோ.

337-339. யேஸம் க²த்தியானம் த⁴னம் ஸதம் ஹோதி, கீதி³ஸம் தம் த⁴னம்? நிதா⁴னக³ம் பத²வாதீ³ஸு நிதா⁴னவஸேன க³தம் பவத்தம், தேஸம் த⁴னானம் ஸதம் கஹாபணானம், கித்தகப்பமாணானம்? கோடீனம் ஸதம். கேன பரிச்சே²தே³ன? ஹேட்டி²மந்தேன ஹேட்டி²மகோட்டா²ஸேன, ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன வா கோடீனம் ஸதம் ஹோதி. தி³வஸவளஞ்ஜோ தி³வஸே தி³வஸே வளஞ்ஜிதப்³போ³ பன கஹாபணோ வீஸதம்ப³ணமத்தம் ஹோதி, தே க²த்தியா ‘‘க²த்தியமஹாஸாலா’’த்யுச்சந்தே. மஹந்தோ த⁴னஸாரோ யேஸந்தே மஹாஸாலா, லத்தம், அம்ப³ணமத்ர ஏகாத³ஸதோ³ணமத்தம்.

யேஸம் த்³விஜானம் ப்³ராஹ்மணானம் நிதா⁴னகா³னி நிதா⁴னவஸேன பவத்தானி அஸீதிகோடித⁴னானி ஹோந்தி, தி³வஸவளஞ்ஜோ பன கஹாபணோ த³ஸம்ப³ணமத்தம் ஹோதி, தே த்³விஜா ‘‘த்³விஜமஹாஸாலா’’த்யுச்சந்தே.

நிதா⁴னகே³, வளஞ்ஜே ச த⁴னே தது³பட்³டே⁴ தேஸம் த்³விஜமஹாஸாலானம் த⁴னஸ்ஸ உபட்³ட⁴பா⁴கே³ ஸதி க³ஹபதிமஹாஸாலா நாம ஸியும், உப⁴யத்ராபி ஹேட்டி²மந்தேனேவ த⁴னபரிச்சே²தோ³.

340. யோ ந ஹீனோ, ந சுக்கட்டோ², மஜ்ஜி²மாதி⁴காரப்³யவட்டி²தோ ராஜபுத்தஸேனாபதிமஹாகணித்த²ராதி³, ஸோ மஹாமத்தோ. மஹதீ மத்தா பரிச்சே²தோ³ யஸ்ஸ மஹாமத்தோ, ரூபபே⁴தே³ன பட்டா²னம் க்லீவம்.

‘‘பகதியம் மஹாமத்தே, பஞ்ஞாயம் பரமத்தனி;

நபும்ஸகம் பதா⁴னம் தம், ஏகத்தே து’த்தமே ஸதா³’’தி.

ரப⁴ஸோ ச. ‘‘மஹாமத்தோ, பட்டா²னோ சா’’தி து பும்ஸகண்டே³ வோபாலிதோ. பகட்டே² திட்ட²தீதி பட்டா²னம், யு [அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகா டீகா 983, 1123 கா³தா²ஸுபி பஸ்ஸிதப்³ப³ம்].

பஞ்சகம் மந்தினிம்ஹி. மதிப்பதா⁴னோ ஸசிவோ ஸஹாயோ. இதிகத்தப்³ப³தாவதா⁴ரணம் மந்தோ, தம்யோகா³ மந்தினீ. அஸ்ஸத்த்²யத்தே² இனீ, அத² வா மந்தேன நயதீதி மந்தினீ, அத² வா மந்தயோகா³ மந்தி, நேதீதி நீ, மந்தி ச நீ சாதி மந்தினீ. ‘‘மதிஸசிவமந்தினீ’’திபி பாடோ², ததா³ த்³வின்னம் திண்ணம் வா த்³வந்தோ³. ரஞ்ஞா ஸஹ ஜீவதீதி ஸஜீவோ. ஸசதே ஸமவேதோ ப⁴வதீதி ஸசிவோ. ஸச ஸமவாயே, வோ, இகாராக³மோ ச. ஸப்³ப³கிச்சேஸு ரஞ்ஞா மந்தேன அமா ஸஹ ப⁴வதீதி அமச்சோ, அமாஸத்³தோ³யம் நிபாதோ ஸஹத்தே² ச்சபச்சயோ. ஸஜீவமத்தே சாமச்சஸத்³தோ³ வத்ததி. த்³வயம் ஸேனாபதிம்ஹி. ஸேனம் நயதீதி ஸேனானீ. சமூனம் ஸேனானம் பதி சமூபதி.

341. ந்யாஸாதீ³னம் இணாதா³னதா³யவிபா⁴கா³தீ³னம் விவாதா³னம் வோஹாரானம் உபத³ட்ட²ரி உபத³ஸ்ஸிதே அக்க²த³ஸ்ஸோ, அக்கே² வோஹாரே பஸ்ஸதீதி அக்க²த³ஸ்ஸோ, ணோ, த⁴ம்மாதி⁴கரணியோ. புச்சா²விவாகோ, பஞ்ஹவிவாகோப்யத்ர.

பஜ்ஜட்³ட⁴ம் படிஹாரே. த்³வாரே நியுத்தோ தோ³வாரிகோ, ணிகோ, ஓகாராக³மோ. படிஹரதி விஞ்ஞாயதி தேனாதி படிஹாரோ, ணோ. த்³வாரே திட்ட²தீதி த்³வாரட்டோ², ஸகத்தே² கோ. த்³வாரபாலகோ. த்³வாரட்டி²தோ, த³ஸ்ஸகோப்யத்ர.

342. ராஜூனம் அங்க³ரக்க²க³ணோ அனீகட்டோ²தி மதோ. ‘‘ரக்கி²வக்³கோ³ து யோ ரஞ்ஞம், ஸோ’நீகட்டோ²’பி⁴தீ⁴யதே’’தி அமரமாலாயஞ்ச, அனீகேன ஸமூஹேன திட்ட²தீதி அனீகட்டோ², ணோ.

த்³வயம் மஹல்லகே. கஞ்சுகம் சோளம், தம்யோகா³ கஞ்சுகீ. ஸோகம் விந்த³தீதி ஸோவித³ல்லோ. வித³ லோபே⁴, லோ, கலோபோ. தா²பதி, ஸோவிதோ³ப்யத்ர. த்³வயம் ஸேவகே. பபு⁴னோ பச்சா² ஜீவதீதி அனுஜீவீ, ணீ. ஸேவ ஸேவனே, பூ⁴, ண்வு. அத்தீ²ப்யத்ர. அத்த² யாசனாயம். அத்த²னமத்தோ², ஆஸீஸோ, தம்யோகா³ அத்தீ².

343. த்³வயம் அதி⁴கமத்தே. கா³மேஸு அதி⁴கத்தா அதி⁴கா இக்கா² அனுப⁴வனமேதஸ்ஸ அஜ்ஜ²க்கோ², இஸ்ஸத்தம். அதி⁴கம் கரோதீதி அதி⁴கதோ. இத³ம் த்³வயம் தா²யுககோ³பானம் த்³வின்னம்பி நாமம். தத்ர ஏககா³மே அதி⁴கதோ தா²யுகோ, ப³ஹூஸு கா³மேஸ்வதி⁴கதோ கோ³போ. வுத்தஞ்சாமரகோஸே ‘‘தா²யுகோதி⁴கதோ கா³மே, கோ³போ கா³மேஸு பூ⁴ரிஸூ’’தி. [அமர 18.7] ருத்³தே³னாபி வுத்தம் ‘‘கா³மேஸ்வதி⁴கதே கோ³போ, கோ³ட்ட²ஜ்ஜ²க்கே²பி வல்லபோ⁴’’தி [சிந்தாமணிடீகா 18.7].

த்³வயம் ஸுவண்ணரஜதஜ்ஜ²க்கா²னம் த்³வின்னம்பி நாமம். ஹிரஞ்ஞம் வுச்சதி அகதஸுவண்ணாதி³, தத்ர நியுத்தோ ஹேரஞ்ஞிகோ. கன தி³த்திக³திகந்தீஸு, நிபுப்³போ³, கோ², நிக்கோ², ஸுவண்ணாதி³விகாரோ, தத்ர நியோகோ³ நிக்கி²கோ. விஸேஸதோ பன ஸுவண்ணஜ்ஜ²க்கே² போ⁴ரிகோ. பூ⁴ரிஸத்³தோ³ ஸுவண்ணே, தம்யோகா³ போ⁴ரிகோ. ரூப்யாஜ்ஜ²க்கே²னிக்கி²கோ, தஸ்மா’ய’முப⁴யத்ராபி ஹேரஞ்ஞிகோதி ஸாமஞ்ஞஸ்மிம்யேவ. வுத்தஞ்ச –

‘‘போ⁴ரிகோ கனகாஜ்ஜ²க்கோ²,

ரூப்யா’ஜ்ஜ²க்கோ² து நிக்கி²கோ’’தி [அமர 18.7].

ஸஸ்ஸ அத்தனோ விஜிகீ³ஸபூ⁴தஸ்ஸ தே³ஸானந்தரோ ஸமந்ததோ மண்ட³லீபூ⁴தோ ராஜா ஸத்துருச்சதே ஏகத்தா²பி⁴னிவேஸிதத்தா. ததோ பரம் விஜிகீ³ஸபூ⁴ம்யேகந்தரிகோ மித்தோ ஏகத்த²காரித்தனோபகாரத்தா. அரிவிஜிகீ³ஸமித்தானம் பன மண்ட³லானம் ப³ஹிபூ⁴தோ தூ³ரமண்ட³லட்டோ² விஜிகீ³ஸபூ⁴மியா அச்சந்தப்³யவஹிதோ ப³லாதி⁴கோபி யோ நாபகரோத்யுபகாரோதி வா, ஸ உதா³ஸீனோ தூ³ரமண்ட³லத்தேனோபகாரத்தா. தூ³ரமண்ட³லே ஆஸதீதி உதா³ஸீனோ, உபுப்³போ³ ஆஸ உபஸேவனே, யு, அஸ்ஸி, தா³க³மோ ச. ஸத்துமபி⁴யுஞ்ஜமானஸ்ஸ விஜிகீ³ஸஸ்ஸ ஸத்துஹிதாய யோ பண்ஹிம் க³ண்ஹதி பிட்டி²தோ வத்ததி, ஸோ பண்ஹிக்³கா³ஹோ. ‘‘பண்ஹி பச்சா² பத³ம் விஜிகீ³ஸஸ்ஸா’’தி ரதனகோஸே. ‘‘பண்ஹிபாதே³ ப்³யூஹபிட்டே²’’தி [திகண்ட³ஸேஸ 3.3.134] திகண்ட³ஸேஸோ. ‘‘பண்ஹி பச்சி²மபா⁴கே³ ச, பாத³மூலோமதி³ட்டி²ஸு. ஸேனாபிட்டே² கும்பி⁴யஞ்சே’’தி து நானத்த²ஸங்க³ஹே.

344-345. தி³ட்ட²ந்தம் ரிபும்ஹி. மித்தபடிபக்க²த்தா அமித்தோ, ரபத்யவண்ணம் ரஜதேதி ரிபு, உ, இத்தம், ரப, லப, ஜப, ஜப்ப வசனே வா. வேரம் விரோதோ⁴ யஸ்ஸத்தீ²தி வேரீ, ஈ, து³க்க²ஹேதுத்தா ஸபத்தி இவ ஸபத்தோ, இவத்தே² அகாரபச்சயோ. அர க³மனே,தி, பூ⁴வாதி³த்தா ஆக³மோ. ஸத³ ஸாத³னே, து, பூ⁴வாதி³, ஸத்து, யவாதி³சுண்ணேபி. அர க³மனே, வேரமரதீதி அரி, ரஸ்ஸந்தோ இ. ஸபத்தாதீ³னம் சதுன்னம் த்³வந்தோ³, ‘‘ப்³யஞ்ஜனோ ச விஸம்யோகோ³’’தி ஸுத்தே சக்³க³ஹணேன ஏகதகாரஸ்ஸ லோபோ ச. பதியமத்த²னம் பச்சத்தோ², தம்யோகா³ பச்சத்தி²கோ, பதியம் விபரீதக³மனம். பந்த² க³தியம், சுராதி³. பரிபந்தோ² பரிஸ்ஸவட்டா²னம், தம்யோகா³ பரிபந்தீ². படிவிருத்³தோ⁴ பக்கோ² ஸஹாயோ படிபக்கோ², ததா² விபக்கோ². ந ஹிதோ அஹிதோ. ஹிம்ஸாயம் ரமதீதி [பரதீதி (?)] பரோ, க்வி. படிபக்க²பா⁴வேன அமதி க³ச்ச²தீதி பச்சாமித்தோ, அம க³மனே, தோ, த்³வித்தம். நத்தி² ஏதஸ்மா ஈதி உபத்³த³வோதி அனீதோ, மித்தோ, தப்படிபக்கோ² பச்சனீதோ, ஸோ ஏவ பச்சனீகோ, தஸ்ஸ கோ, யதா² நியகோ. விரோதோ⁴ஸ்ஸத்தீ²தி விரோதீ⁴, ஈ. தி³ஸ, து³ஸ அப்பீதியம், தி³வாதி³. விது³ஸ்ஸனஸீலதாய வித்³தே³ஸீ, த்³வித்தம், இஸ்ஸேத்தம். து³ஸ்ஸதீதி தி³ஸோ, அ. தபச்சயே தி³ட்டோ², தா⁴த்வந்தேன ஸஹ ட்டா²தே³ஸோ. த்³வேஸணோ, து³ஹத³யோ, த³ஸ்ஸு, ஸாத்தவோ, அபி⁴கா⁴தீப்யத்ர.

த்³வயம் அனுகூலனே. அனுரோத⁴னம் அனுரோதோ⁴, ணோ. ருத⁴ ஆவரணே. அனுரூபம் பவத்தனம் அனுவத்தனம், வது வத்தனே, பூ⁴, யு.

346. பஞ்சகம் மித்தஸாமஞ்ஞே. மித³ ஸ்னேஹே, பூ⁴வாதி³, தோ, வயஸா துல்யோ வயஸோ, மூலவயோஸத்³தே³ஹி ஸஞ்ஞாயம் ஸபச்சயோ [யபச்சயோ (?) பாணினி 4.4.91 ஸுத்தம் பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], ஸப்³ப³காரியேஸு ஸஹ வயதீதி வா வயஸோ, வய க³மனே, ஸஹஸ்ஸ ஸோ வண்ணவிபரியயோ. ஸஹ அயதி கிச்சேஸூதி ஸஹாயோ, அய க³மனே, ஸஹஸ்ஸ ஸாபா⁴வோ, யதா² ஸஹத⁴ம்மிகோ. ஸஹ வா ஹானி, அயோ வா வுட்³டி⁴ யஸ்ஸ ஸஹாயோ, திபத³ப³ஹுப்³பீ³ஹி, யதா² பரக்கமாதி⁴க³தஸம்பதா³. அத² வா ஹானி ச ஆயோ ச ஹாயா, நிலோபோ, தே யஸ்ஸ அத்தி², ஸோ ஸஹாயோ, ‘‘ஸபக்க²கோ, ஸலோமகோ’’த்யாதீ³ஸு விய ஸஸத்³த³ஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்த²த்தா. ஸுந்த³ரம் ஹத³யமேதஸ்ஸாதி ஸுஹத³யோ, அலோபோ, த்³யஸ்ஸ ஜோ, ஸோவ ஸுஹஜ்ஜோ. ஸஹ பரிஸஹனே. பரிஸஹனம் அது³ஸ்ஸனம், கோ², ஹலோபோ, ஸகா², ராஜாதி³, ஸமானோ க்²யாதோ பதீதோ வா ஸகா², யலோபோ, ஸமானஸ்ஸ ச ஸபா⁴வோ. ஸினித்³தோ⁴, ஸ்னித்³தோ⁴, ஸவயோப்யத்ர. ஸக்²யஸத்தபதி³னா பன மேத்தியம் வத்தந்தி. ஸகி²ம்ஹி ப⁴வம் ஸக்²யம். ஸத்தஹி பதே³ஹி அவக³ம்யதேதி ஸத்தபதி³னம் [ஸத்தபதீ³ன (அமர 18.12)], இனோ.

த்³வயம் அபே⁴ஜ்ஜமித்தே. ஸப்³ப³காலம் ப⁴ஜதீதி ஸம்ப⁴த்தோ, ப⁴ஜ ஸேவாயம், பூ⁴வாதி³. த³ள்ஹோ தி²ரோ மித்தோ த³ள்ஹமித்தோ. த்³வயம் தி³ட்ட²மத்தமித்தே. கிஞ்சி காலம் பஸ்ஸிதப்³போ³தி ஸந்தி³ட்டோ². ஸம்ஸத்³தோ³யமப்பத்தோ². தி³ஸ பேக்க²னே, த³ஸ்ஸனம் தி³ட்ட²ம், தம் மத்தா பமாணமேதஸ்ஸ தி³ட்ட²மத்தகோ, ஸகத்தே² கோ.

347. த்³வயம் சரபுரிஸே தாபஸாதி³ரூபேன சரமத்தே. சரதி ஜானாதி பரசக்கந்தி சரோ, அ, சாரோபி, ணோ. கு³ள்ஹபுரிஸோ கு³த்தபுரிஸோ. யதா²ரஹவண்ணோ, பணிதி⁴, அப்பஸபோ, ப²ஸ்ஸோப்யத்ர. தத்ராதி³த்³வயம் வாணிஜகஸிப³லலிங்க³பி⁴க்கு²கச்சாயனாதி³லேஸேன தா²யினிசரே. இதரே இதா⁴க³தஸதி³ஸத்தே². வண்ணோ பகாரோ, யதா²ரஹவண்ணோ யதா²ரஹப்பகாரோ. யேன பரசக்கம் ஸக்கா ஞாதும் தப்பகாரவா இச்சத்தோ². பணிதி⁴ய்யதே ஞேய்யமஸ்மிம் பணிதி⁴, இ. அபகட்ட²ம் ஸப்பதி சரதீதி அபஸப்போ, அ. பு²ஸ பா³த⁴னபு²ஸனேஸு, அ, ப²ஸ்ஸோ.

திகம் பதி²கே. பதே² க³ச்ச²தீதி பதா²வீ, வீ, தீ³கோ⁴. இகோ, பதி²கோ. அத்³த⁴னி மக்³கே³ க³ச்ச²தி ஸீலேனாதி அத்³த⁴கூ³. அத்³த⁴கோ³ப்யத்ர.

த்³வயம் தூ³தே. து³ பரிதாபே, தோ. ஸந்தே³ஸம் வாசிகம் ஹரத்யனேனேதி [ஹரதீதி (?)].

த்³வயம் ஜோதிஸிகே. க³ணயதீதி க³ணகோ, ண்வு. முஹுத்தம் காலவிஸேஸம் ஜானாதீதி முஹுத்திகோ, வாக்³க³ஹணேன ந வுத்³தி⁴. ஸம்வச்ச²ரோ, ஜோதிஸிகோ, தே³வஞ்ஞூ, மோஹுத்தோ, ஞாணிகோ, காதந்திகோப்யத்ர. கதந்தோ தே³வமத்தம், தம் ஜானாதீதி காதந்திகோ.

348. த்³வயம் லேக²கே. லிக² லேக²னே, பூ⁴, ண்வு. லிபேன மஸ்யோபதே³ஸேன ப⁴வதீதி லிபி, இ, வண்ணஸண்டா²னோ, தம் கரோதீதி லிபிகாரோ. அக்க²ரசணோ, அக்க²ரசுஞ்சுப்யத்ர. சன தா³னே, பூ⁴. சஞ்சு க³தியம்.

மேலானந்தா³ மஸிமணி, மேலந்து⁴ வண்ணகூபிகா;

மஸிஜலந்து மேலா ச, பத்தஞ்ஜனம் மஸி த்³விஸு.

லேக²னீ வண்ணதூலீ ச, வண்ணகக்க²ரதூலிகா;

வண்ணதூ³தோ ஸோத்தி²முகோ², லேகோ² வாசிகஹாரகோ.

காசனகிதலிகோ ச, காசனம் தன்னிப³ந்த⁴னம்;

லேக்²யட்டா²னம் க³ந்த²குடி, முத்³தா³ பச்சயகாரினீ [திகண்ட³ஸேஸ 2.8.27, 28, 29].

த்³வயம் வண்ணே. வண்ணீயதி பகாஸீயதி அத்தோ² யேன, ஸோ வண்ணோ, வண்ண பகாஸனே. ந க²ரதி ந கீ²யதீதி அக்க²ரோ, க²ர வினாஸே, கி² க²யே வா, ததா³ அரோ. லிக²னம், லிபி, லிகி² இமே வண்ணஸண்டா²னே வத்தந்தி. லிபிலிகி²யோ இத்தி²யம்.

பே⁴தா³த³யோ இமே சதுரோ உபாயா ஸத்துவிஜயகாரணானி. ஸத்துவிஜயமுபக³ச்ச²ந்தி ஏதேஹீதி உபாயா. பரஸ்மா விஸிலேஸனம் பே⁴தோ³.

ஸ்னேஹராகா³பனயனம், ஸம்ஹாஸோப்பாத³னம் ததா²;

ஸந்தஜ்ஜனஞ்ச பே⁴தோ³யம், விஞ்ஞூஹி திவிதோ⁴ மதோ [காமந்த³கீயனீதிஸார 17.8].

தத்ராயம் தவானுக்³க³தேன பவுத்³தோ⁴ பாஸாத³தரவோ விய அத்தானஞ்சோச்சி²ந்தி³ஸ்ஸதீதி ஸங்காயம் ஜனிதாயம் ஸ்னேஹப⁴த்திஞ்சாபனயதி. அபி⁴ப⁴வனஞ்சோபாத³யதி [பத்³த⁴ஞ்சோபாத³யதி (க.)]. அஞ்ஞஸ்ஸ ச பரியபச்சாமித்தானுக்³க³ஹணஸ்ஸ மரணமேவந்தோ ப⁴விஸ்ஸதீத்யேவம்பகாரமபி⁴ப⁴யனம் ஸந்தஜ்ஜனம்.

வதோ⁴த்த²க்³க³ஹணஞ்சேவ, பரிக்லேஸோ ததே²வ ச;

இதி த³ண்ட³வித⁴ஞ்ஞூஹி, த³ண்டோ³பி திவிதோ⁴ மதோ [காமந்த³கீயனீதிஸார 17.9].

பரிக்லேஸோ ப³ந்த⁴னதாளனாதி³.

அஞ்ஞமஞ்ஞோபகாரானம், த³ஸ்ஸனம் கு³ணகித்தனம்;

ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமக்கா²னம், ஆயதிம் ஸம்பகாஸனம்.

வாசா பேஸலயா ஸாது⁴, தவாஹமிதி சப்பணம்;

இதி ஸாமவித⁴ஞ்ஞூஹி, ஸாமம் பஞ்சவித⁴ம் மதம் [காமந்த³கீயனீதிஸார 17.4-5].

‘‘அஸ்மிம் ஏவம் கதே இத³ம் அம்ஹாகம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஆஸாத³ஸ்ஸனம் ஆயதிஸம்பகாஸனம். அப்பணமித்யங்க³ஸ்ஸ தா³னம்.

தா³னஞ்ச பஞ்சதா⁴ ஸாரஸ்ஸாஸாரஸ்ஸ ச த³ப்³ப³ஸ்ஸ க³ஹிதஸ்ஸ ஸமப்பணம், ததா²க³ஹிதஸ்ஸானுமோத³னம், ததா² அபுப்³ப³தா³னம், ததா² ‘‘அமுஸ்ஸ த³ப்³ப³ம் க³ண்ஹாஹி, ததே²வ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பரஸேஸு ஸயம் கா³ஹப்பவத்தனம், ததா² இணப்பமோசனஞ்சேதி. யதா²ஹ –

‘‘யோ ஸம்பத்தத⁴னோஸ்ஸக்³கோ³, உத்தமமஜ்ஜி²மாத⁴மோ;

பதிதா³னம் ததா² தஸ்ஸ, க³ஹிதஸ்ஸானுமோத³னம்.

த³ப்³ப³தா³ன’மபுப்³ப³ஞ்ச, ஸயம் கா³ஹப்பவத்தனம்;

தே³ய்யஸ்ஸ படிமோக்கோ² ச, தா³னம் பஞ்சவித⁴ம் மத’’ந்தி [காமந்த³கீயனீதிஸார 17.6-7].

ஏதே சத்தாரோ உபாயா மாயாதீ³ஸ்வேவந்தோக³தா⁴, ததா² ஹி மாயோபேக்கா² ச த³ண்ட³ந்தோக³தா⁴. இந்த³ஜாலஞ்ச பே⁴தே³ அந்தோக³த⁴ம். கேசி பனாஹு

‘‘ஸாமம் தா³னஞ்ச பே⁴தோ³ ச, த³ண்டோ³ சேதி சதுக்ககம்;

மாயோபேக்கி²ந்த³ஜாலஞ்ச, ஸத்தோபாயா பகித்திதா’’தி [காமந்த³கீயனீதிஸார 17.3].

349. நாமமத்தேன வுத்தானம் பே⁴தா³தீ³னமிதா³னி பரியாயான்யாஹ. தத்ர த்³வயம் பே⁴தே³. ஜப மானஸே ச [ஜபோ சிந்தனவாசாஸு (தா⁴த்வத்த²ஸங்க³ஹ, 135 கா³தா²)], பூ⁴, ணோ. பி⁴தி³ த்³விதா⁴கரணே, ணோ.

திகம் த³ண்டே³. த³ண்ட³ நிபாதனே, சுராதி³. ஸஹோ வுச்சதி ப³லம், தப்³ப⁴வம் ஸாஹஸம். த³மனம் த³மோ, தீ³க⁴படிஸேதோ⁴.

350. ஸாமம் ஸுத்³த³வக்³கே³, தா³னஞ்ச ப்³ராஹ்மணவக்³கே³ கதே²ஸ்ஸதி. ஸாம்யாத³யோ ஸத்தரேவாசரியமதே. பரம்பரோபகாரித்தா ரஜ்ஜஸ்ஸங்கா³னி. பகட்ட²முபகுப்³ப³ந்தி ரஜ்ஜந்தி பகதியோதி சோச்சந்தே. வுத்தஞ்ச காமந்த³கீயே –

‘‘ஸாம்ய’மச்சஞ்ச ரட்ட²ஞ்ச, து³க்³க³ம் கோஸோ ப³லம் ஸகா²;

பரம்பரோபகாரீத³ம், ஸத்தங்க³ம் ரஜ்ஜமுச்சதே [காமந்த³கீயனீதிஸார 4.1].

அமச்சரட்ட²து³க்³கா³னி, கோஸோ த³ண்டோ³ ச பஞ்சமோ;

ஏதா பகதியோ வுத்தா, விஜிகீ³ஸஸ்ஸ ராஜினோ.

ஏதா பஞ்ச ததா² மித்தம், ஸத்தமோ பத²வீபதி;

ஸத்தப்பகதிகம் ரஜ்ஜம், இச்சாஹ ஸூரபூஜிதோ’’தி.

தத்ர போரஸேணீனம் பதா⁴னபா⁴வேபி ஸதி ரட்ட²க்³க³ஹணேன, ப³லக்³க³ஹணேன வா க³ஹணஸித்³த⁴ந்தி நேஹ விஸும் க³ஹணம் கதம், அமரகோஸே பன த்³வீஹி க³ஹணே ஸித்³தே⁴பி பதா⁴னத்தாக்²யாபனத்த²ம் விஸும் க³ஹிதா. வுத்தஞ்ஹி தத்ர –

‘‘ஸாம்ய’மச்சோ ஸகா² கோஸோ, ரஜ்ஜது³க்³க³ப³லானி ச;

ரஜ்ஜங்கா³னி பகதயோ, போரானம் ஸேணியோபி சே’’தி [அமர 18.17].

ஏஸஞ்ச ஸாம்யமச்சரட்ட²து³க்³க³கோஸப³லஸகீ²னம் புப்³ப³தரஸ்ஸ க³ருத்தம் விஞ்ஞேய்யம், இஹ து நாமலிங்கா³னுஸாஸனே அபி⁴தா⁴னஸத்தே² அனுபயோக³தோ யதா²க்கமம் க³ருத்தம் ந வத்துமிச்ச²தீதி ப்³யதிக்கமேனோபஞ்ஞாஸோ கதோ.

ஸுவண்ணாதி³மயப⁴ண்டா³கா³ரம் கோஸோ, பப்³ப³தோத³கருக்கா²தீ³ஹி து³க்³க³மம் புரம் து³க்³க³ம், விஜிதம் ஜனபத³வதீ பூ⁴மி, ப³லம் சக்கம், தஞ்ச மோலப⁴தஸேணிஸஹாயாமித்தாடவிகபே⁴தே³ன ச²ப்³பி³த⁴ம். தத்ர கமாக³தம் மோலம், வேதனஸம்ப³ந்த⁴ம் ப⁴தம், போரம் ப³லம் ஸேணீ, ஸஹாயபூ⁴தம் ஸஹாயோ, அமித்தபூ⁴தம் அமித்தம், அடவிகம் அடவிஸஹாயோ மித்தம். தத³பி ஸஹஜ்ஜம், பாகதம், கித்திமஞ்சேதி திவித⁴ம். ‘‘லிங்கே³ ஸபா⁴வே பகதி, போராமச்சாதி³யோனிஸு. திலிங்க³ம் கு³ணஸாம்யேபீ’’தி [ப்³யாக்²யாஸுதா⁴ 1.4.29] ருத்³தோ³.

351. பபா⁴வாதீ³னம் வஸா ஸத்தியோ நாம திஸ்ஸோ ப⁴வந்தி. ஸக ஸத்தியம்,தி. தத்ர யம் ஸந்தா⁴தீ³னம், பே⁴தா³தீ³னஞ்ச யாதா²வதோ அவட்டா²பனம், தம் ஞாணப³லம் மந்தஸத்தி, ஸகஸம்பத்துப்பத்தியம் கோஸத³ண்டா³ பபூ⁴ஸத்தி, தேஸம்யேவ பபு⁴த்தஸம்பாத³னே ஸாமத்தி²யதோ. வுத்தஞ்ச ‘‘கோஸத³ண்ட³ப³லம் பபூ⁴ஸத்தி’’ரிதி [சிந்தாமணிடீகாயம்பி]. ப³லவதீ உஸ்ஸாஹசேட்டா² உஸ்ஸாஹஸத்தி. வுத்தஞ்ச ‘‘விக்கமப³லமுஸ்ஸாஹஸத்தி’’ரிதி [ப்³யாக்²யாஸுதா⁴ 2.8.19 சிந்தாமணிடீகாயம்பி].

பபா⁴வாதீ³னம் ஸகாரணம் ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘பபா⁴வோ’’ச்சாதி³. த³மனம் த³ண்டோ³, தத³த்தி²யா ப³லம்பி த³ண்டோ³. ததோ ஜாதம் யம் தேஜோ, தம் பபா⁴வோ. ததோ ஜாதோ யோ தேஜோ, ஸோ ‘‘பபா⁴வோ’’திபி புல்லிங்கே³ன யோஜனீயம். பப⁴வந்தி தேஜஸ்ஸினோ அனேனேதி பபா⁴வோ, ணோ. பகட்டோ² வா பா⁴வோ பபா⁴வோ. கோஸோ த⁴னம், ததோ ஜாதோ யோ தேஜோ, ஸோ பபா⁴வோ நாம. ததா² கோஸஜோ தேஜோ த⁴னேன ஸத்தூனமுபகரணம். பதபந்தி தேஜஸ்ஸினோ ப⁴வந்த்யனேனேதி பதாபோ, ணோ.

352. த்³வயம் மந்தே. மந்தா வுச்சதி பஞ்ஞா, ஸா ஏதஸ்மிம் விஜ்ஜதி தாய நிப்பா²தே³தப்³ப³த்தாதி மந்தோ, அத² வா மந்த கு³த்தபா⁴ஸனே, பா⁴வே ணோ. இதரத்ர பா⁴வே யு.

ஸோ மந்தோ த்³விகோ³சரோ த்³வின்னம் ஜனானம் விஸயபூ⁴தோ சதுக்கண்ணோ நாம. சத்தாரோ கண்ணா ஏத்த² சதுக்கண்ணோ. ஸோ மந்தோ திகோ³சரோ திண்ணம் ஜனானம் விஸயபூ⁴தோ ச²க்கண்ணோ நாம. மந்தோ நாம சதுக்கண்ணோ வா ச²க்கண்ணோ வா கத்தப்³போ³, ந ததோ பரந்தி த்³வின்னமேவேத்த² க³ஹணம். அமரகோஸே பன ச²க்கண்ணோபி படிக்கி²த்தோ. வுத்தஞ்ஹி தத்த² ‘‘அச²க்கண்ணோ, யோ ததியாத்³யகோ³சரோ’’தி [அமர 18.22].

ஸப்³ப³பாரிஸத³த்தா [ஸப்³ப³பாடி²பத³த்தா (க.)] ப்³யாகரணஸ்ஸ ஸோதூனம் ஸமயந்தரேஸ்வபி படுபா⁴வஜனனத்த²ம் இதா⁴னாக³தாபி ச²க்³கு³ணாத³யோ ஆனேத்வா கதே²தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹி –

‘‘ஸப்³ப³பாரிஸத³ம் [ஸப்³ப³பாடிபத³ம் (க.)] ஹித³ம், ஸப்³ப³ஸத்த²’மதோ மதம்;

நிஸ்ஸீயதே க்வசி கிஞ்சி, ஸப்³பே³ஸ’மத்ர வாதி³ன’’ந்தி.

யதா² ச²க்³கு³ணா ஸந்தி⁴ விக்³க³ஹயானாஸனத்³வேதா⁴ஸயா [அமர 18.18-9]. தத்ர ஸந்தி⁴ உபஹாரலக்க²ணோ திவிதோ⁴ கோஸத³ண்ட³பூ⁴மிப்பதா³னஹேதுகோ. அபஹாரலக்க²ணோ விக்³க³ஹோ, ஸோபி திவிதோ⁴ பகாஸயுத்³த⁴ம் கூடயுத்³த⁴ம் துண்ஹியுத்³த⁴ந்தி.

பரப்³யஸனதாஸபத்திதே³ஸகாலாத்யுத³யாவாபயானமத்தேன ஸாத்³தே⁴ பரஸ்மிம் கதாசரஸ்ஸ கு³ணானுரத்தபகதிஸ்ஸ விஜிகீ³ஸஸ்ஸ யாத்ரா யானம் [காமந்த³கீயனீதிஸாரே 11 ஸக்³கே³ பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], தஞ்ச விக்³க³ய்ஹயானம் ஸந்தா⁴யயானம் ஸம்பூ⁴யயானம் பஸங்க³யானம் உபேக்கி²யயானமிதி பஞ்சவித⁴ம். பதிக்³கா³ஹீனம் நிக்³க³ய்ஹ, ஸந்தா⁴ய, உபேக்கி²ய வா யம் யானம், தம் விக்³க³ய்ஹயானாதி³. யதா³ ந ஸக்கோதி, ததா³ ஸாமந்தேஹி ஸஹேகீபூ⁴ய யானம் ஸம்பூ⁴யயானம். அஞ்ஞத்ர க³ந்தப்³பே³ அஞ்ஞஸ்மிம் பஸங்க³தோ க³மனம் பஸங்க³யானம்.

‘‘ந மம் பரோ ஹந்தும் ஸமத்தோ², நாஹம்பி பர’’மிதி காலாதி³கே பரிக்கி²த்வா விஜிகீ³ஸஸ்ஸ து³க்³கா³தீ³னி வட்³ட⁴யதோ டி²தி ஆஸனம், தத³பி விக்³க³ய்ஹாஸனஸந்தா⁴யாஸனாதி³பே⁴தே³ன பஞ்சவித⁴ம். ப³லீனம் ஸத்தூனம் மஜ்ஜே² காகக்கி²வா’லக்கி²தஸ்ஸோ’ப⁴யத்ர வசனேனத்தனோ ஸமப்பணம் த்³வேத⁴ம். அஞ்ஞதரேன வா ப³லவதரேன ஸந்தி⁴, அஞ்ஞதரேன அப³லேன விக்³க³ஹோ த்³வேத⁴ம். ஸத்துனோ வா பகதீஹி ஸந்தா⁴ய யோ தேன விக்³க³ஹோ, ஸத்துனேவ வா யோ ஸந்தி⁴விக்³க³ஹஸமுதா³யஹேதுகோ [ஸத்துனோவ வா ஸந்தி⁴விக்³க³ஹஸமுதா³யஹேதுனோ (ப்³யாக்²யாஸுதா⁴ 1.8.18)] து³க்³கா³ஸயஸ்ஸ ப்³யாபாரோ, ஸோபி த்³வேத⁴ம். பரஸந்தானமப்யோப⁴யவேத³னானம் உப⁴யதோ வுத்தி த்³வேத⁴முச்சதே.

‘‘உச்சி²ஜ்ஜமானோ ரிபுனா நிருபாய பதிக்ரியோ. ஸத்திஹீனோ ஸமாஸியதே’’தி [ப்³யாக்²யாஸுதா⁴ 1.8.18] ஹீனேனாஞ்ஞஸ்ஸ ப³லவதரஸ்ஸ த⁴ம்மவிஜயினோ ஸமாஸயனம் [ப³லவதா அரினா உச்சி²ஜ்ஜமானஸ்ஸ ஹீனஸத்தினோ யம் ப³லவத⁴ம்மவிஜயிஸமாஸயனம் (ப்³யாக்²யாஸுதா⁴ 1.8.18)], தஸ்ஸேவ வா ப³லினோ ஸத்துனோ கோஸாதி³ப்பதா³னேன ஆஸயனம் ஆஸயோ வுச்சதே. ஏதே ச²க்³கு³ணா.

யஸ்மிஞ்ச கு³ணே டி²தோ விஜிகீ³ஸோ ஸக்கோத்யத்தனோ அட்ட²வக்³கி³யகம்மானி பவத்தயிதும், பரஸ்ஸ சேதான்யுபஹந்தும், கு³ணமாதி⁴ட்டே²ய்ய, ஸா வுட்³டி⁴.

கஸி வணிஜ்ஜம் பதோ² து³க்³க³ம், ஸேது குஞ்ஜரப³ந்த⁴னம்;

க²ன்யாகரத⁴னாதா³னம், ஸுஞ்ஞானஞ்ச நிவேஸனம் [காமந்த³கீயனீதிஸார 5.78].

இத்யேஸோ அட்ட²வக்³கோ³.

யஸ்மிம் வா கு³ணே டி²தோ ஸகம்மானம் வுட்³டி⁴, க²யம் வா நாபி⁴பஸ்ஸதி, தம் டா²னம், யஸ்மிம் வா கு³ணே டி²தோ ஸகம்மானமுபகா⁴தம் பஸ்ஸதி, தஸ்மிம் ந திட்டே²ய்ய, ஸோ க²யோ, அயம் நீதிவேதீ³னம் திவக்³கோ³ [அமர 18.19]. இதரேஸம் த⁴ம்மத்த²காமா திவக்³கோ³.

த்³வயம் கு³ய்ஹே. ரஹஸி ப⁴வம் ரஹஸ்ஸம், ஸோ, ரஹே வா ப⁴வம் ரஹஸ்ஸம். கு³ஹ ஸம்வரணே, கம்மனி யோ. இத³ம் த்³வயம் தீஸு. ரஹஸ்ஸோ மந்தோ, ரஹஸ்ஸா வாசா, ரஹஸ்ஸம் மந்தனம்.

353. பஞ்சகம் விஜனே. விஜி புத²பா⁴வே, பூ⁴, தோ ச. விசி விவேசனே, புது²பா⁴வே ச வா. ‘‘விவித்தம் தீஸு விஜனே, அஸம்பக்கபவித்தேஸூ’’தி ருத்³தோ³. விக³தோ ஜனோ அஸ்மாதி விஜனோ. சா²தே³தீதி ச²ன்னோ. ச²த³ ஸம்வரணே. வித்தமரஹதீதி ரஹோ, ரஹ சாகே³, ரமந்தே அஸ்மிந்தி வா ரஹோ, வண்ணவிகாரோ. ‘‘ரஹோ நிது⁴வனே சாபி, ரஹோ கு³ய்ஹே நபும்ஸக’’ந்தி [ப்³யாக்²யாஸுதா⁴ 2.8.22] ரப⁴ஸோ. து³தியோ ரஹோஸத்³தோ³ அப்³யயம். நிஸ்ஸலாகா, உபாஸுப்யத்ர. நிஸ்ஸலாகா தீ², உபாஸு அப்³யயம்.

த்³வயம் விஸ்ஸாஸே. ஸஸ பாலனே, ணோ. ஸம்ப⁴ விஸ்ஸாஸே. ‘‘விஸ்ஸம்போ⁴ கேலிகலஹே, விஸ்ஸாஸே’பணயேபி சே’’தி [சிந்தாமணிடீகாயம்பி] ருத்³தோ³.

த்³வயம் ந்யாயே. யுஜ ஸமாதி⁴ம்ஹி, ஸமாதி⁴ அப்⁴யுபக³மோ, தோ. உபக³ந்தப்³ப³த்தா உபாயிகம். உபாயா ஸகத்தே² இகோ, ஓபாயிகம், ஓபயிகம்பி [பாணினி 5.4.34 (க³ண)], லப்³ப⁴ம், ப⁴ஜமானம், அபி⁴னீதம், ந்யாயம், ஞாயம்ப்யத்ர.

354. ஸிலோகம் ஓவாதே³. அவபுப்³போ³ வத³ வியத்தியம் வாசாயம், பா⁴வே ணோ. ஸாஸ அனுஸிட்டி²ம்ஹி,தி, ஆஸ்ஸி, அனுஸிட்டி². அனுஸாஸதே அனுஸாஸனம். புமவஜ்ஜே இத்தி²யம், நபும்ஸகே ச. ஏத்த² ச ஏகஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ பி⁴ன்னலிங்கே³ஹி தீஹி நாமேஹி கத²னம் ந கேவலம் வாச்சலிங்கோ³யேவ ஸத்³தோ³, அத² கோ² வாசகலிங்கோ³ப்யத்தீ²தி தீ³பனத்த²ம்.

த்³வயம் ஆணாயம். ஆண பேஸனே, பா⁴வே அ, ஆணா, இத்தீ². அவவாதோ³, நித்³தே³ஸோ, ஸிட்டி²ப்யத்ர. த்³வயம் ப³ந்த⁴னே. தா³ தா³னே, பா⁴வே யு, தா³ அவக²ண்ட³னே வா, வியோக³தா³னதோ உத்³தா³னம்.

355-356. த்³வயம் அபராதே⁴. அபக³ச்ச²ந்த்யனேனாதி ஆகு³, ணு, பலோபோ, ரஸ்ஸஸ்ஸ தீ³க⁴தா, நபும்ஸகே ஆகு³. அபக³தோ ராதோ⁴ யேன அபராதோ⁴, ராத⁴ ஸம்ஸித்³தி⁴ம்ஹி. த்³வயம் ராஜக³ய்ஹே. கிர விகிரணே, கத்தரி அ, அத்தம். ப³ல பாணனே, இ. கரஸாஹசரியதோ ப³லி புல்லிங்கே³. பா⁴க³தே⁴ய்யோப்யத்ர. பா⁴கா³ஸகத்தே² தே⁴ய்யோ [பாணினி 5.4.36 (வா.)], பா⁴க³த்தேன திட்ட²தீதி வா பா⁴க³தே⁴ய்யோ, இயோ.

த்³வயம் துட்டி²தா³யே. மனோரத²புண்ணத்தா பத்தப்³போ³ பா⁴கோ³ புண்ணபத்தோ. துஸ்ஸனம் துட்டோ², ஸோஸ்ஸத்தீ²தி துட்டீ², தேன தா³தப்³போ³ தா³யோ துட்டி²தா³யோ, ஆகாரந்தானமாயோ.

ச²க்கம் பாப⁴தே. ததா² ஹி –

‘‘ஹேமம் ஸீஹாஸனம் வேஸம், வுத்தம் ப⁴த்³தா³ஸனம் ததா²;

உபாயன’முபக்³க³ய்ஹம், பாப⁴தஞ்சோ’பதா³ தி²ய’’ந்தி.

ஸிலோகாத்³த⁴ம் நாம அமரமாலா.

உபக³ந்த்வாதா³தப்³பா³தி உபதா³, அ, இத்தீ², தம் தமத்த²ம் பத்தே²ந்தேஹி ஆப⁴ரீயதே ஆனீயதேதி பாப⁴தம், பத்த²னத்த²ஜோதகோயம் பஸத்³தோ³. உபேய்யதேதி உபாயனம், இதோ யு, உபக³ச்ச²தி யேனாதி வா உபாயனம். குச ஸங்கோசனே, ணோ, விக³தோ கோசோ யேன உக்கோசோ. பண்ணேன ஸத்த²பண்ணேன ஸத்³தி⁴ம் ஆகரீயதே ஆனீயதேதி பண்ணாகாரோ, அஞ்ஞத்ர உபசாரா. பஹிணந்த்யனேனேதி பஹேணகம், ஹி க³தியம், யு, ஸகத்தே² கோ. பதே³ஸனம், உபக்³க³ய்ஹம், உபஹாரோப்யத்ர.

கு³ம்பா³தி³தே³ய்யோ கு³ம்ப³க⁴டாதி³கோ [கு³ம்ப³க⁴டாதி³தோ (?)] தே³ய்யோஸுங்கம், அனித்தீ², கு³ம்போ³ நாம ஜலத²லமக்³கா³தீ³ஸு லத்³த⁴ப்³ப³பா⁴கோ³, ததா² க⁴ட்டோபி, ஸமானத்தா² ஹேதே. ஆதி³நா பாப⁴தம்பி ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸுங்க க³மனே, ஸுங்கதி யேன, தம் ஸுங்கம். க³மு க³மனே, போ³, அஸ்ஸு, கு³ம்போ³. த்³வயம் கா³மஜனபதா³தி³தோ லத்³த⁴ப்³ப³பா⁴கே³. அய க³மனே, ணோ, ஆயோ. அபச்சயே அயோ. த⁴னானம் ஸம்பத்தகாலே ஆக³மோ த⁴னாக³மோ.

357. த்³வயம் ச²த்தஸாமஞ்ஞே. ஆதபதோ ஸூரியாலோகதோ தாயதீதி ஆதபத்தம், தோ. சா²த³யதீதி ச²த்தம், ச²த³ அபவாரணே, தோ, த்ரணபச்சயே ச²த்ரம், ஹேமம் ஸுவண்ணக²சிதம் ரஞ்ஞம் ராஜூனம் ஆஸனம் ஸீஹாஸனாக்²யம். ஸீஹாகதிப்பதா⁴னத்தா ஸீஹாகதிப்பதா⁴னம் ஆஸனந்தி விக்³க³ஹோ.

த்³வயம் சாமரே. வாலேன கதா பீ³ஜனீ வாலபீ³ஜனீ. சமரோ மிகோ³ தஸ்ஸேத³ம் சாமரீ. ‘‘சாமரா சாமரம் ரோமம், கு³ச்ச²கஞ்சாவசூலக’’ந்தி [திகண்ட³ஸேஸ 2.8.406] திகண்ட³ஸேஸோ. பகிண்ணகம்ப்யத்ர. பகரீயதே விக்கி²பதே பகிண்ணகம், ஸகத்தே² கோ.

358. க²க்³கா³த³யோ இமே பஞ்ச ராஜூனம் ககுத⁴ப⁴ண்டா³னி ப⁴வந்தி. குக ஆதா³னே, தோ⁴, வண்ணவிபரியயோ. ரஞ்ஞோ க³மனகாலே ஸதா³ ஆதா³தப்³ப³தோ ககுதா⁴னி ச தானி ராஜத⁴னத்தா ப⁴ண்டா³னி சேதி ககுத⁴ப⁴ண்டா³னி.

359. த்³வயம் புண்ணக⁴டே. ஜலபுண்ணத்தா ப⁴த்³தோ³ கல்யாணோ கும்போ⁴ ப⁴த்³த³கும்போ⁴. த்³வயம் ஹேமபா⁴ஜனே. ப⁴ர ப⁴ரணே, ப⁴ரணம் தா⁴ரணம் போஸனஞ்ச, தா⁴ரணத்த²ஸ்ஸ ப⁴ரதிஸ்ஸ பி⁴ங்கா³தே³ஸோ, ப⁴ரதி த³தா⁴தி உத³கந்தி பி⁴ங்கா³ரோ, ஆரோ. கரகோ, குண்டி³காப்யத்ர.

ஹத்தீ² ச அஸ்ஸோ ச ரதோ² ச பத்தி ச, தேஸம் ஸமூஹோ ஹத்தி²ஸ்ஸரத²பத்தி சதுரங்கி³னீ ஸேனாத்யுச்சதே, ஸேனங்க³த்தா ஸமாஹாரத்³வந்தோ³யம். சத்தாரி அங்கா³னி யஸ்ஸம் ஸம்விஜ்ஜந்தி, ஸா சதுரங்கி³னீ, ஈ, இனீ.

360. த³ந்த்யந்தம் ஹத்தி²னி. குஞ்ஜோ ஹனு, த³ந்தோ ச, தம்யோகா³ குஞ்ஜரோ, அதிஸயே ரோ, கும் பத²விம் ஜராபேதீதி வா குஞ்ஜரோ, அலுத்தஸமாஸோ, குஞ்ஜே வா கி³ரிகூடே ரமதி, கோஞ்சனாத³ம் நத³ந்தோ வா சரதி, கும் வா பத²விம் ததா³கா⁴தேன ஜரயதீதி குஞ்ஜரோ. வாரயதி பரப³லம் வாரணோ, நந்தா³தீ³ஹி யு. ஹத்த²யோகா³ ஹத்தீ². மதங்க³ஸ்ஸ இஸினோ அபச்சம் மாதங்கோ³, மஹந்தம் அங்க³ம் ஸரீரமேதஸ்ஸாதி வா மாதங்கோ³, ஹ நலோபோ, அஸ்ஸாகாரோ ச. த்³வே ரதா³ த³ந்தா யஸ்ஸ த்³விரதோ³, ‘‘ரத³ விலேக²னே த³ந்தே’’தி ஹி நானத்த²ஸங்க³ஹே. க³ஜ ஸத்³தே³, க³ஜதீதி, அ. நகோ³ பப்³ப³தோ, ஸோ விய தி³ஸ்ஸதீதி நாகோ³, ணோ. கரேன, முகே²ன சாதி த்³வீஹி பிவதீதி த்³விபோ. இ க³மனே, போ⁴. த³ந்தயோகா³ த³ந்தீ. ஸட்டி²ஹாயனோ, த³ந்தாவலோ, அனேகபோ, மதங்க³ஜோ, கரீ, த²ம்பே⁴ரமோ, பத்³மீ, மஹாமிகோ³, பீலு, ஸிந்து⁴ரோ, தீ³க⁴மாருதோ, ராஜீவோ, ஜலகக்கோ², நில்லுரோ, கரடீ, வரங்கோ³, ஸுப்பகண்ணோ இச்சாதீ³னிபி ஹத்தி²னோ நாமானி. ஸட்டி²வஸ்ஸிகத்தா, ஜாதியா ஸட்டி²வஸ்ஸகாலே தா²மேன ஹாயனதோ வா ஸட்டி²ஹாயனோ.

வனகரீனம் யோ யூத²ஜேட்டோ², ஸோ ஸயூதா²னம் ஜேட்ட²த்தா யூத²ஜேட்டோ². ஸயூதே² பாதி ரக்க²தீதி யூத²போதி சோச்சதே.

361. காளாவகாதீ³னி ஏதானி ஹத்தி²ராஜானம் குலானி. கலம்ப³தே ஸத்³தா³யதேதி காளாவகோ, ண்வு, மலோபோ. க³ங்கா³யம் ஜாதோ க³ங்கே³ய்யோ, டா²னவஸேன ஸா ஸஞ்ஞா. பண்ட³ரவண்ணதாய பண்ட³ரோ. வண்ணவஸேன தம்ப³வண்ணதாய தம்போ³. பிங்க³லவண்ணதாய பிங்க³லோ. க³ந்த⁴யுத்ததாய க³ந்தோ⁴. மங்க³ க³மனத்தோ², ஸோப⁴னக³மனயுத்ததாய மங்க³லோ, அதிஸாயனே, பஸம்ஸாயம் வா லோ. ஹேமவண்ணதாய ஹேமோ. உபோஸத²குலே ஜாதத்தா உபோஸதோ², உபக³ந்த்வா அரயோ உஸதீதி வா உபோஸதோ², தோ², உஸ தா³ஹே, உபபுப்³போ³ வஸ நிவாஸே வா, வஸ்ஸோ, உபோஸதோ², திதீ²விஸேஸோ ச. ச²ப்³ப³ண்ணத³ந்ததாய ச²த்³த³ந்தோ. ஏதேஸஞ்ச காளாவகோ த³ஸன்னம் புரிஸானம் ப³லம் தா⁴ரேதி, க³ங்கே³ய்யோ த³ஸன்னம் காளாவகானம், ஏவம் யாவச²த்³த³ந்தா நேதப்³போ³, ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பன த³ஸன்னம் ச²த்³த³ந்தானம் ப³லம் தா⁴ரேதி, தேனேவ ப⁴க³வா காளாவகஹத்தி²க³ணனாய கோடிஸஹஸ்ஸப³லம் தா⁴ரேதி, புரிஸக³ணனாய த³ஸன்னம் புரிஸகோடிஸஹஸ்ஸானம் ப³லம்.

362. பாதோ³ கரிபோதே. பஞ்சவஸ்ஸானி யாவ கலபோ⁴, கல ஸங்க்²யானே, அபோ⁴, கலபோ⁴, ளத்தே களபோ⁴, மாதாபிதூஹி ப⁴ரிதப்³ப³த்தா பி⁴ங்கோ, ப⁴ரதிஸ்ஸ பி⁴ங்கோ. கரிஸாவகோப்யத்ர. பாதோ³ மத்தமாதங்கே³. தா³னம் பபி⁴ன்னோ யஸ்ஸ பபி⁴ன்னோ. மஜ்ஜதீதி மத்தோ, மத³ உம்மாதே³. க³ஜே ஜாயதீதி க³ஜ்ஜோ, ண்யோ, மதோ³. ஸோ ஸஞ்ஜாதோ யஸ்ஸ க³ஜ்ஜிதோ.

த்³வயம் ஹத்தி²ஸமூஹே. ஹத்தீ²னம் ஸமூஹோ ஹத்தி²க⁴டா. க³ஜானம் ஸமூஹோ க³ஜதா, கா³மஜனப³ந்து⁴ஸஹாயாதீ³ஹி தா. பாதோ³ ஹத்தி²னியம். ஹத்த²யோகா³ ஹத்தி²னீ, ஈ, இனீ. கண ஸத்³தே³, இரு, ஸகத்தே² கோ. கரேணுகாதிபி, ததா³ கரயோகா³ கரேணுகா, இணு. கரிணீ, தே⁴னுகா, வஸா, கரேணுப்யத்ர.

363. ஹத்தி²ஸிரோபிண்டா³ ஹத்தி²னோ ஸிரஸி த்³வே பிண்டா³ கும்பா⁴க்²யா. கே ஸிரஸி ப⁴வதீதி கும்போ⁴, அஸ்ஸு, நிக்³க³ஹீதாக³மோ ச. த்³வின்னம் பன கும்பா⁴னம் மஜ்ஜி²மம் விது³ நாம [அமர 18.37]. அங்குஸஸங்கா⁴தம் விந்த³த்யஸ்மிந்தி விது³, புமே, உ. த்³வயம் கண்ணமூலே. சூள நிமஜ்ஜனே, ண்வு, சூளிகா, சுத³ ஸஞ்சோத³னே வா, சோதே³ந்தி ஏத்த² அங்குஸாதீ³ஹி அத³ந்தந்தி சூளிகா, த³ஸ்ஸ ளோ, ண்வு.

ஆஸதே அஸ்மிந்தி ஆஸனம், க²ந்த⁴தே³ஸோ. க²ந்தோ⁴ ஏவ தே³ஸோ க²ந்த⁴தே³ஸோ, தஸ்மிம். த்³வயம் புச்ச²மூலே. புச்ச²ஸ்ஸ மூலம் ஹேட்டி²மபா⁴கோ³.

364. திகம் க³ஜப³ந்த⁴னத²ம்பே⁴. ஆலந்த்யஸ்மிம், அனேன வா ப³ந்த⁴ந்தி ஆலானம், யு. ஆபுப்³போ³ ப³ந்த⁴னத்தோ² லாதா⁴து. ஆஹனந்தி ப³ந்த⁴ந்த்யஸ்மிம், அனேன வா ஆள்ஹகோ, ஹனதா⁴து, நஸ்ஸ ளோ, வண்ணவிபரியயோ ச, ண்வு. த²ம்ப⁴ படிப³ந்த⁴னே. ப³ந்தோ⁴ப்யத்ர.

திகம் ஸங்க²லே. அனித்தீ² தூதி த்வந்தம் லிங்க³பத³ம். க³ல ஸேசனே. நிக³ளதி ப³ந்த⁴தி யேனாதி நிக³ளோ, அ, கத்துஸாத⁴னம் வா. அதி³ ப³ந்த⁴னே, அந்த³தீதி அந்து³கோ. ண்வு, அஸ்ஸு. பு⁴ஸம் க²லத்யனேன ஸங்க²லம், கடி வத்த²ப³ந்த⁴னேபி, ‘‘தீ²கடீவத்த²ப³ந்தே⁴பி, நிக³ளே ஸங்க²லம் திஸூ’’தி [சிந்தாமணிடீகா 18.41] ரப⁴ஸோ. ஸங்க²லிகாப்யத்ர.

த்³வயம் க³ஜக³ண்டே³. க³ண்ட³ வத³னேகதே³ஸே, அதா⁴தூனம்பி தா⁴தூஸு பாடோ², தா⁴து ஹி க்ரியத்தோ². க³ண்டோ³ கபோலஸாமஞ்ஞேபி. கட வஸ்ஸாவரணேஸு, அ. த்³வயம் கரிமத³ஜலே. தீ³யதேதி தா³னம். மத³ உம்மாதே³, கரணே அ.

365. த்³வயம் ஹத்தி²கரே. ஸோண வண்ணக³தீஸு, டோ³, ஸோட³ க³ப்³பே³ வா, நிக்³க³ஹீதாக³மோ, ணோ ச. த்³வீஸு த்³வேபி.

த்³வயம் ஸோண்ட³க்³கே³. கரஸ்ஸ ஸோண்ட³ஸ்ஸ அக்³க³ம். புஸ போஸனே. க²ரோ, ஸஸ்ஸ கோ, உஸ்ஸோத்தம், புஸ வுட்³டி⁴ம்ஹி வா, பூ⁴, புஸ ஸ்னேஹஸேசனபூரணேஸு வா, கியாதி³, புஸ தா⁴ரணே வா, சுராதி³.

ஹத்தி²ஸ்ஸ காயமஜ்ஜ²ம்ஹி ப³ந்த⁴னரஜ்ஜு கச்சா² நாம. கச ப³ந்த⁴னே, சோ². தூ³ஸா, வரத்ராப்யத்ர. குதோ² நாம ஹத்தி²பிட்ட²த்த²ரிதசித்ரகம்ப³லம், ஸோ ஆதி³ யேஸந்தே குதா²த³யோ. குதா²த³யோ ஏவ கப்பனோ நாம ப⁴வந்தி. கப்ப ஸாமத்தி²யே, ஸஜ்ஜனாயஞ்ச, கரணே யு. கப்பனாபி. கச ஸஜ்ஜனாயம், தோ², குதோ², தீஸு. ‘‘நபும்ஸகமத்த²ரணம், தீ² பவேணீ குத²ம் திஸூ’’தி [சிந்தாமணிடீகா 18.42] ஹி வோபாலிதோ. பவேணீ, அத்த²ரணம், வண்ணோ, பரித்தோ²மோதி ஏதே குத²பரியாயா.

366. த்³வயம் ராஜாரஹே ஹத்தி²னி. ராஜானமுபக³ந்த்வா வஹிதுமரஹதீதி ஓபவய்ஹோ, அரஹத்தே² ண்யோ. ராஜானம் வஹிதும் அரஹதீதி ராஜவய்ஹோ, ண்யோ. த்³வயம் கப்பிதஹத்தி²னி. ஸஜ்ஜா ஸஜ்ஜனா ஸஞ்ஜாதா யஸ்மிம் ஸஜ்ஜிதோ. கப்பா கப்பனா ஸஞ்ஜாதா யஸ்மிம் கப்பிதோ. ஏதஸ்மாயேவ பாடா² ஸஜ்ஜகப்பா ஸஜ்ஜனாகப்பனானம் பரியாயாதி ஞேய்யா.

ஹத்தி²னோ பாதே³ விஜ்ஜ²னகண்டகோ ‘‘தோமரோ’’த்யுச்சதே. துஜ்ஜதேனேனேதி தோமரோ, துத³ ப்³யத²னே, அரோ, த³ஸ்ஸ மோ, ஓத்தம். வேணுகம்ப்யத்ர [கோத்ரம் வேணுகமாலானம் (அமர 18.41)], க்வசி வேளுகந்திபி பாடோ².

367. ஹத்தி²னோ கண்ணமூலம்ஹி விஜ்ஜ²னகண்டகோ ‘‘துத்த’’மித்யுச்சதே. துஜ்ஜதேனேனேதி துத்தம், தோ. ஹத்தி²னோ மத்த²கம்ஹி விஜ்ஜ²னகண்டகோ ‘‘அங்குஸோ’’த்யுச்சதே. அங்கதே அனேனேதி அங்குஸோ, அங்க லக்க²ணே, ஸோ, அஸ்ஸு.

பஜ்ஜத்³த⁴ம் ஹத்தா²ரோஹே. மடி³ பூ⁴ஸாயம், ஹத்தி²ம் மண்ட³யதி ரக்க²தீதி ஹத்தி²மண்டோ³, ஸோவ ஹத்தி²மேண்டோ³, மி ஹிம்ஸாயம் வா, டோ³, நிக்³க³ஹீதாக³மோ. ஹத்தி²ம் பாதி ரக்க²தீதி ஹத்தி²போ, கம்மனி ணோ. ஹத்தி²ம் கோ³பயதி ரக்க²தீதி ஹத்தி²கோ³பகோ. கு³ப ரக்க²ணே, ஸகத்தே² கோ. ஆதோ⁴ரணோ, நிஸாதி³னோப்யத்ர.

368. மாதங்க³ஹயாதீ³னம் க³மனாதி³க்ரியாஸிக்கா²பகோ ஆசரியோ ‘‘கா³மணீயோ’’த்யுச்சதே. க³மனம் கா³மோ, பா⁴வே ணோ. ஹத்தா²தீ³னம் க³மனக்ரியா கா³மோ, தம் நேதி ஸிக்கா²பேதீதி கா³மணீயோ, அஞ்ஞக்ரியாஸிக்கா²பனேதூபசாரா, கா³மம் வா ஹத்தா²தி³ஸமூஹம் நேதீதி கா³மணீயோ, க³மனம் வா ஸிக்கா²பேதீதி கா³மணீயோ, ஸப்³ப³த்ர நஸ்ஸ ணத்தம்.

பாத³த்³வயம் அஸ்ஸே. ஹய க³தியம், அ. துரம் ஸீக⁴ம் க³ச்ச²தீதி துரங்கோ³, க்வி, பி³ந்தா³லோபோ, லோபே ஸதி துரகோ³. வாஹ பயதனே, அ. அஸ ப⁴க்க²னே, அ. ஸிந்தூ⁴னமதூ³ரப⁴வோ ஜனபதோ³பி ஸிந்த⁴வோ, தத்ர ப⁴வோ ஸிந்த⁴வோ, ஸம்யோக³ந்தத்தா ந வுத்³தி⁴. கோ⁴டகோ, பீதி, துரங்க³மோ, வாஜீ, க³ந்த⁴ப்³போ³, ஸத்திரிச்சாதீ³னிபி அஸ்ஸே. கு⁴ட பரிவத்தனே, ண்வு. பா பானே,தி. ‘‘பானே தீ² பீதி அஸ்ஸே ஸோ’’தி ருத்³தோ³. வாஜயோகா³ வாஜீ, ஈ. ‘‘ஏஸஞ்ச புப்³ப³ம் பக்கோ² ஆஸி, ஸ து தே³வேத்யத்யத்தி²தேன ஸாலீபூ⁴தமுனினா ஸக்கம் பயோஜேத்வா வஜிரசே²தி³தோ’’தி நிகாயந்தரியா. ஸப ஸமவாயே,தி, ஸத்தி, ஸாமத்தி²யேபி.

369. தஸ்ஸ அஸ்ஸஸ்ஸ பே⁴தோ³ விஸேஸோ அஸ்ஸதரோ, அஸ்ஸம் தரதீதி அஸ்ஸதரோ, தர அதிக்கமனே, தரபச்சயேனாபி ஸித்³த⁴ம். பதா⁴னஸ்ஸபூ⁴மிப⁴வோ ஸுஜாதிகோ அவிகாரீ குலீனகோ அஸ்ஸோ ஆஜானீயோ நாம, ஆ பு⁴ஸோ காரணாகாரணம் ஜானாதீதி ஆஜானீயோ, அனீயோ, ண்யபச்சயேன வா ஸித்³த⁴ம், ததா³ ‘‘கியாதி³தோ நா’’தி நாக³மோ, ஈகாராக³மோ ச [சிந்தாமணிடீகா 18.44 கா³தா²யம்பி பஸ்ஸிதப்³ப³ம்]. குலே ஸம்பூ⁴தோ குலீனகோ, ஈனோ, ஸகத்தே² கோ. ஸங்கா³மே க³ருஸத்த²ப்பஹாரேன நிஹதோ ஸந்தோ பியோ ஸாமிகம் ந ஜஹதி ஸுக²ம் வஹனஸீலோ யோ அஸ்ஸோ, ஸோ வினீதஸத்³தே³னோச்சதே. விஸேஸேன த³ம்மதம் நேதி யந்தி வினீதோ.

த்³வயம் அஸ்ஸபோதே. கஸ க³மனே, ஓரோ, அஸ்ஸி, கிஞ்சி ஸரதீதி வா கிஸோரோ, பி³ந்து³லோபோ, அஸ்ஸோ ச, ஹயோ ஏவ பா³லத்தா ஹயபோதகோ, அப்பத்தே² கோ.

370. த்³வயம் அதா²மஸ்ஸே. கு⁴ட பரிவத்தனே, ண்வு, கோ⁴டகோ, அஸ்ஸஸாமஞ்ஞேப்யயம், க²ரம் க³ச்ச²தீதி க²லுங்கோ³, ஸோ ஏவ க²ளுங்கோ, க³காரஸ்ஸ ககாரம் கத்வா, ரஸ்ஸ லோ, ளத்தமுத்தஞ்ச, க²ளுகோதிபி. ஜவேன ஸப்³பே³ஸமதி⁴கோ அஸ்ஸோ ஜவனோ, யு.

த்³வயம் கவீதிக்²யாதே முக²ப³ந்த⁴னே. முக²மாதிட்ட²தீதி முகா²டா²னம். கே² முக²விவரே லீனோ க²லீனோ. ‘‘கவிகா து க²லீனோதி [க²லீனே தீ² (?)], கவியம் கத²னம்த்யபீ’’தி ரப⁴ஸோ. கவி, கவிகாப்யத்ர. கு ஸத்³தே³. இ, ஈ ச, ஸகத்தே² கோ. வாஸத்³தே³ன நபும்ஸகத்தம் ஸமுச்சினோதி. வுத்தஞ்ச அமரகோஸே ‘‘கவிகா து க²லீனோ’நித்தீ²’’தி [அமர 18.49].

அஸ்ஸாபி⁴தாளினீ வேத்தவிகதாதி³ கஸா நாம. கஸ க³மனே, அ, கரணஸாத⁴னம்.

371. அஸ்ஸஸ்ஸ நாஸாக³தரஜ்ஜும்ஹி குஸா, குஸ ஸிலேஸனே. த்³வயம் அஸ்ஸாயம். வல ஸம்வரணே, வோ, ளத்தம், ஆ, வளவா. அஸதீதி அஸ்ஸா, ‘‘இத்தி²யமதியவோ வா’’தி அ, ஆ ச, அஸ்ஸா. வாமீப்யத்ர. த்³வயம் கு²ரே. கு²ர சே²த³னே. ஸம் ஸுக²ம் ப²ரத்யனேன ஸப²ம், நேருத்தோ. ‘‘ஸப²ம் க்லீவே கு²ரோ புமா’’தி [அமர 18.49] அமரகோஸோ.

த்³வயம் புச்ச²மத்தே. புச்ச² பமாதே³. ந க³ச்ச²தீதி நங்கு³ட்டோ², அங்க³ க³மனே, டோ², அஸ்ஸு, த்³வேபி அனித்தி²யம். லூமம்ப்யத்ர. த்³வயம் கேஸவதி நங்கு³ட்ட²மத்தே, ந து ஹத்தி²னோ ஏவ. வாலஸமூஹயோகா³ வாலஹத்தோ², யதா² கேஸஹத்தோ² சயே, ததா²த்ராபி. வாலோ தி⁴ய்யதே அஸ்மிந்தி வாலதி⁴, இ.

ஏத்தா²னாக³தாபி அஸ்ஸஸ்ஸ தா⁴ராக்²யா [தா⁴வாக்²யா (க.)] பஞ்ச க³தியோ கதே²தப்³பா³. யதா² –

அக்கந்தி³தம் தோ⁴ரிதகம், ரேசிதம் வக்³கி³தம் ப்லுதம்;

க³தியோமே பஞ்ச தா⁴ரா [தா⁴வா (க.)], அஸ்ஸானம் விஞ்ஞுனா மதா [அமர 18.48-9].

தத்த² வித்த²ம்பா⁴ ஸமாவக³தி அக்கந்தி³தம், கந்தி³ க³திஸோஸனேஸு, தோ. ததோ அதி⁴கா சதுராக³தி தோ⁴ரிதகம், தோ⁴ர க³திசாதுரியே, தோ, ஸகத்தே² கோ. மண்ட³லிகாயானேன க³மனம் ரேசிதம், ரிச வியோஜனஸம்ப³ஜ்ஜ²னேஸு, ஸம்ப³ஜ்ஜ²னம் மிஸ்ஸனம். வேகே³ன பரிக்கி²த்தோ பரிசரணம் வக்³கி³தம், வக்³க³ க³மனத்தோ². துரம் ஸமேன க³மனம் ப்லுதம், ப்லு க³தியம். த’து³த்த’மஸ்ஸஸத்தே² ‘‘ஸமோ’தி⁴கோ லயோ வேகீ³, துரிதஸ்ஸோ ப⁴வே கமா’’தி.

372. த்³வயம் யுத்³த⁴த்தே² சக்கயுத்தயானே. ஸந்த³ க³மனே, ஸந்த³தே க³ம்யதேனேனேதி ஸந்த³னோ, யு. ரமதேனேனேதி ரதோ², தோ², மலோபோ. ஸதங்கோ³ப்யத்ர. ஸதமங்கா³ன்யஸ்ஸ.

யம் ந ரணாய யுத்³த⁴த்த²ம் சக்கயுத்தம் யானம், அபி து கீளாப⁴மனாத்³யத்த²ம், ஸோ புஸ்ஸரதோ². வுத்தஞ்ச அமரகோஸே ‘‘அயம் புஸ்ஸரதோ² சக்க-யானம் ந ஸமராய ய’’ந்தி [அமர 18.51]. புஸ பாஸனே, ஸோ, புஸனாமகேன ப²லவிஸேஸேன யுத்தோ ரதோ² புஸ்ஸரதோ², புஸ்ஸனக்க²த்தேன கதோ, ஸஜ்ஜிதோ வா ரதோ²தி புஸ்ஸரதோ².

ப்³யக்³க⁴ஸ்ஸ சம்மாவுதோ பரிக்கி²த்தோ ரதோ² வேய்யக்³கோ⁴ நாம, ப்³யக்³க⁴ஸ்ஸ விகாரோ சம்மம் வேய்யக்³க⁴ம், ணோ, தேன பரிவுதோ ரதோ² வேய்யக்³கோ⁴, ணோ, உப⁴யத்ராபி வுட்³டா⁴க³மோ. ‘‘பச்சத்தம் [பச்சத்த²ம் (க.)] அயந்தி க³ச்ச²ந்தீதி பச்சயா’’தி வசனத்த²தோ பச்சத்தமேவ [பச்சத்த²மேவ (?)] பச்சயா ப⁴வந்தி, யதா² காரிதந்தஸ்மாபி பயோஜகவஸேன அனேககாரிதபச்சயா. தீ³பினோ சம்மாவுதோ ரதோ² தீ³போ நாம, தீ³பினோ விகாரோ சம்மம் தீ³பம், ணோ, தேன பரிவுதோ ரதோ² தீ³போ, ணோ.

373. த்³வயம் புரிஸயுத்தயானே. ஸி ஸேவாயம். ஸுக²த்தி²கேஹி ஸேவீயதேதி ஸிவிகா, ண்வு, வாக³மோ, இத்தம், கிதபச்சயா ஹி யேபு⁴ய்யேன கம்மாதீ³ஸுபி வத்தந்தி, கிச்சபச்சயா ச கத்தரிபி, யதா² ‘‘வினயோ, நிஸ்ஸயோ, தபனீயா த⁴ம்மா’’த்யாதீ³ஸு, மஹாபதே³ஸேன வா கிதகிச்சபச்சயானம் கத்துகம்மாதீ³ஸ்வபி பவத்தி வேதி³தப்³பா³, ஸிவம் கரோதீதி வா ஸிவிகா, இகோ. யாப்யேஹி அத⁴மேஹி யாயதே நிய்யதேதி யாப்யயானம். ‘‘யாப்ய பானீயகே நிந்த்³யே’’தி ஹி நானத்த²ஸங்க³ஹே.

த்³வயம் ஸகடே. அனித்தீ² தூதி த்வந்தம் லிங்க³பத³ம். ஸக ஸத்தியம், அடோ. அன பாணனே, கரணஸாத⁴னம், நத்தி² நாஸா யஸ்ஸாதி வா அனம், ஸாலோபோ, ரஸ்ஸோ ச. க்லீவே’நம், ஸகடோ, நித்தீ²த்யமரகோஸோ [அமர 18.52].

த்³வயம் சக்கே. கரோதி க³மனமனேனேதி சக்கம், த்³வித்தம், சக்காதி³. ரத²ஸ்ஸ அங்க³ம் ரத²ங்க³ம். தஸ்ஸ சக்கஸ்ஸ அந்தோ அவஸானம் நேமி, ஸா நாரியம் இத்தி²யம். நயதி சக்கம் நேமி. யா பூ⁴மிம் பு²ஸதி, நீ நயே, மி, ஈபச்சயே நேமீ ச. பதி⁴ப்யத்ர.

374. தம்மஜ்ஜே² தஸ்ஸ ரத²ஸ்ஸ, சக்கஸ்ஸ வா மஜ்ஜே² சக்காகாரோ பிண்டி³கா, யஸ்ஸம் ஸப்³பா³னி கட்டா²னி ஆஸஜ்ஜந்தே. பிண்டி³காஸாஹசரியா நாபி⁴ இத்தீ², ஈபச்சயே நாபீ⁴ ச. ஸப்³பா³னி கட்டா²னி பிண்டே³தீதி பிண்டி³கா, பிண்ட³ ஸங்கா⁴தே, அ, ஸகத்தே² கோ. பிண்டீ³பி, நாபி⁴ வியாதி நாபி⁴.