1. பட²மபண்ணாஸகம்

1. ஸம்போ³தி⁴வக்³கோ³

1. ஸம்போ³தி⁴ஸுத்தம்

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம் [ஸம்போ³த⁴பக்கி²கானம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் கா உபனிஸா பா⁴வனாயா’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் கிந்தி ப்³யாகரேய்யாதா²’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா…பே… ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி.

‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் கா உபனிஸா பா⁴வனாயா’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² –

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ ஹோதி கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் அயம் பட²மா உபனிஸா பா⁴வனாய.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் அயம் து³தியா உபனிஸா பா⁴வனாய.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² யாயம் கதா² அபி⁴ஸல்லேகி²கா சேதோவிவரணஸப்பாயா, ஸேய்யதி²த³ம் – அப்பிச்ச²கதா² ஸந்துட்டி²கதா² பவிவேககதா² அஸம்ஸக்³க³கதா² வீரியாரம்ப⁴கதா² ஸீலகதா² ஸமாதி⁴கதா² பஞ்ஞாகதா² விமுத்திகதா² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா², ஏவரூபியா கதா²ய நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் அயம் ததியா உபனிஸா பா⁴வனாய.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் அயம் சதுத்தீ² உபனிஸா பா⁴வனாய.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. ஸம்போ³தி⁴பக்கி²கானம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மானம் அயம் பஞ்சமீ உபனிஸா பா⁴வனாய’’.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – ஸீலவா ப⁴விஸ்ஸதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரிஸ்ஸதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்கி²ஸ்ஸதி ஸிக்கா²பதே³ஸு.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – யாயம் கதா² அபி⁴ஸல்லேகி²கா சேதோவிவரணஸப்பாயா, ஸேய்யதி²த³ம் – அப்பிச்ச²கதா² ஸந்துட்டி²கதா² பவிவேககதா² அஸம்ஸக்³க³கதா² வீரியாரம்ப⁴கதா² ஸீலகதா² ஸமாதி⁴கதா² பஞ்ஞாகதா² விமுத்திகதா² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா², ஏவரூபியா கதா²ய நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரிஸ்ஸதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – பஞ்ஞவா ப⁴விஸ்ஸதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா.

‘‘தேன ச பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா இமேஸு பஞ்சஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²ய சத்தாரோ த⁴ம்மா உத்தரி [உத்தரிம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பா⁴வேதப்³பா³ – அஸுபா⁴ பா⁴வேதப்³பா³ ராக³ஸ்ஸ பஹானாய, மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய, ஆனாபானஸ்ஸதி [ஆனாபானஸதி (ஸீ. பீ.)] பா⁴வேதப்³பா³ விதக்குபச்சே²தா³ய, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தாய. அனிச்சஸஞ்ஞினோ, பி⁴க்க²வே, அனத்தஸஞ்ஞா ஸண்டா²தி. அனத்தஸஞ்ஞீ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தம் பாபுணாதி தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிப்³பா³ன’’ந்தி. பட²மம்.

2. நிஸ்ஸயஸுத்தம்

2. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம்…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘நிஸ்ஸயஸம்பன்னோ நிஸ்ஸயஸம்பன்னோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² நிஸ்ஸயஸம்பன்னோ ஹோதீ’’தி? ‘‘ஸத்³த⁴ம் சே, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய அகுஸலம் பஜஹதி குஸலம் பா⁴வேதி, பஹீனமேவஸ்ஸ தம் அகுஸலம் ஹோதி. ஹிரிம் சே, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய…பே… ஓத்தப்பம் சே, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய…பே… வீரியம் சே, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய…பே… பஞ்ஞம் சே, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² நிஸ்ஸாய அகுஸலம் பஜஹதி குஸலம் பா⁴வேதி, பஹீனமேவஸ்ஸ தம் அகுஸலம் ஹோதி. தம் ஹிஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அகுஸலம் பஹீனம் ஹோதி ஸுப்பஹீனம், யம்ஸ அரியாய பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா பஹீனம்’’.

‘‘தேன ச பன, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு²னா இமேஸு பஞ்சஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²ய சத்தாரோ உபனிஸ்ஸாய விஹாதப்³பா³. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, ஸங்கா²யேகம் அதி⁴வாஸேதி, ஸங்கா²யேகம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸங்கா²யேகம் வினோதே³தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² நிஸ்ஸயஸம்பன்னோ ஹோதீ’’தி. து³தியம்.

3. மேகி⁴யஸுத்தம்

3. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா சாலிகாயம் விஹரதி சாலிகாபப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ ப⁴க³வதோ உபட்டா²கோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ஜந்துகா³மம் [ஜதுகா³மம் (ஸீ. அட்ட²., ஸ்யா. அட்ட².), ஜத்துகா³மம் (க. அட்ட²கதா²யம்பி பாட²ந்தரம்)] பிண்டா³ய பவிஸிது’’ந்தி. ‘‘யஸ்ஸ தா³னி த்வம், மேகி⁴ய, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஜந்துகா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஜந்துகா³மே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன கிமிகாளாய நதி³யா தீரம் தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ கிமிகாளாய நதி³யா தீரே ஜங்கா⁴விஹாரம் [ஜங்க⁴விஹாரம் (ஸ்யா. க.)] அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ அம்ப³வனம் பாஸாதி³கம் ரமணீயம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பாஸாதி³கம் வதித³ம் அம்ப³வனம் ரமணீயம், அலம் வதித³ம் குலபுத்தஸ்ஸ பதா⁴னத்தி²கஸ்ஸ பதா⁴னாய. ஸசே மம் ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய, ஆக³ச்சே²ய்யாஹம் இமம் அம்ப³வனம் பதா⁴னாயா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஜந்துகா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸிம். ஜந்துகா³மே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன கிமிகாளாய நதி³யா தீரம் தேனுபஸங்கமிம். அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, கிமிகாளாய நதி³யா தீரே ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ அம்ப³வனம் பாஸாதி³கம் ரமணீயம். தி³ஸ்வான மே ஏதத³ஹோஸி – ‘பாஸாதி³கம் வதித³ம் அம்ப³வனம் ரமணீயம். அலம் வதித³ம் குலபுத்தஸ்ஸ பதா⁴னத்தி²கஸ்ஸ பதா⁴னாய. ஸசே மம் ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய, ஆக³ச்சே²ய்யாஹம் இமம் அம்ப³வனம் பதா⁴னாயா’தி. ஸசே மம் ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய, க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் அம்ப³வனம் பதா⁴னாயா’’தி. ‘‘ஆக³மேஹி தாவ, மேகி⁴ய! ஏககம்ஹி [ஏககம்ஹா (ஸீ. பீ.)] தாவ [வத (க.)] யாவ அஞ்ஞோபி கோசி பி⁴க்கு² ஆக³ச்ச²தீ’’தி [தி³ஸ்ஸதூதி (ஸப்³ப³த்த², டீகாயம்பி பாட²ந்தரம்), ஆக³ச்ச²தூதி, தி³ஸ்ஸதீதி (டீகாயம் பாட²ந்தரானி)].

து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப⁴க³வதோ, ப⁴ந்தே, நத்தி² கிஞ்சி உத்தரி கரணீயம், நத்தி² கதஸ்ஸ படிசயோ. மய்ஹம் கோ² பன, ப⁴ந்தே, அத்தி² உத்தரி கரணீயம், அத்தி² கதஸ்ஸ படிசயோ. ஸசே மம் ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய, க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் அம்ப³வனம் பதா⁴னாயா’’தி. ‘‘ஆக³மேஹி தாவ, மேகி⁴ய, ஏககம்ஹி தாவ யாவ அஞ்ஞோபி கோசி பி⁴க்கு² ஆக³ச்ச²தீ’’தி.

ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப⁴க³வதோ, ப⁴ந்தே, நத்தி² கிஞ்சி உத்தரி கரணீயம், நத்தி² கதஸ்ஸ படிசயோ. மய்ஹம் கோ² பன, ப⁴ந்தே, அத்தி² உத்தரி கரணீயம், அத்தி² கதஸ்ஸ படிசயோ. ஸசே மம் ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய, க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் அம்ப³வனம் பதா⁴னாயா’’தி. ‘‘பதா⁴னந்தி கோ², மேகி⁴ய, வத³மானம் கிந்தி வதே³ய்யாம! யஸ்ஸ தா³னி த்வம், மேகி⁴ய, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன தம் அம்ப³வனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் அம்ப³வனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மேகி⁴யஸ்ஸ தஸ்மிம் அம்ப³வனே விஹரந்தஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன தயோ பாபகா அகுஸலா விதக்கா ஸமுதா³சரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமவிதக்கோ, ப்³யாபாத³விதக்கோ, விஹிம்ஸாவிதக்கோ. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மேகி⁴யஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத போ⁴! ஸத்³தா⁴ய ச வதம்ஹா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா; அத² ச பனிமேஹி தீஹி பாபகேஹி அகுஸலேஹி விதக்கேஹி அன்வாஸத்தா – காமவிதக்கேன, ப்³யாபாத³விதக்கேன, விஹிம்ஸாவிதக்கேனா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மேகி⁴யோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, தஸ்மிம் அம்ப³வனே விஹரந்தஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன தயோ பாபகா அகுஸலா விதக்கா ஸமுதா³சரந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமவிதக்கோ, ப்³யாபாத³விதக்கோ, விஹிம்ஸாவிதக்கோ. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத போ⁴! ஸத்³தா⁴ய ச வதம்ஹா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா; அத² ச பனிமேஹி தீஹி பாபகேஹி அகுஸலேஹி விதக்கேஹி அன்வாஸத்தா – காமவிதக்கேன, ப்³யாபாத³விதக்கேன, விஹிம்ஸாவிதக்கேனாதி’’’.

‘‘அபரிபக்காய, மேகி⁴ய, சேதோவிமுத்தியா பஞ்ச த⁴ம்மா பரிபக்காய ஸம்வத்தந்தி. கதமே பஞ்ச? இத⁴, மேகி⁴ய, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ ஹோதி கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ. அபரிபக்காய, மேகி⁴ய, சேதோவிமுத்தியா அயம் பட²மோ த⁴ம்மோ பரிபக்காய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. அபரிபக்காய, மேகி⁴ய, சேதோவிமுத்தியா அயம் து³தியோ த⁴ம்மோ பரிபக்காய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், மேகி⁴ய, யாயம் கதா² அபி⁴ஸல்லேகி²கா சேதோவிவரணஸப்பாயா, ஸேய்யதி²த³ம் – அப்பிச்ச²கதா² ஸந்துட்டி²கதா² பவிவேககதா² அஸம்ஸக்³க³கதா² வீரியாரம்ப⁴கதா² ஸீலகதா² ஸமாதி⁴கதா² பஞ்ஞாகதா² விமுத்திகதா² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா², ஏவரூபியா கதா²ய நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. அபரிபக்காய, மேகி⁴ய, சேதோவிமுத்தியா அயம் ததியோ த⁴ம்மோ பரிபக்காய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. அபரிபக்காய, மேகி⁴ய, சேதோவிமுத்தியா அயம் சதுத்தோ² த⁴ம்மோ பரிபக்காய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு² பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. அபரிபக்காய, மேகி⁴ய, சேதோவிமுத்தியா அயம் பஞ்சமோ த⁴ம்மோ பரிபக்காய ஸம்வத்ததி.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – ‘ஸீலவா ப⁴விஸ்ஸதி…பே. … ஸமாதா³ய ஸிக்கி²ஸ்ஸதி ஸிக்கா²பதே³ஸு’’’.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – ‘யாயம் கதா² அபி⁴ஸல்லேகி²கா சேதோவிவரணஸப்பாயா, ஸேய்யதி²த³ம் – அப்பிச்ச²கதா²…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா², ஏவரூபியா கதா²ய நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’’.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – ‘ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரிஸ்ஸதி…பே… அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு’’’.

‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், மேகி⁴ய, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – ‘பஞ்ஞவா ப⁴விஸ்ஸதி…பே… ஸம்மாது³க்க²க்க²யகா³மினியா’’’.

‘‘தேன ச பன, மேகி⁴ய, பி⁴க்கு²னா இமேஸு பஞ்சஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²ய சத்தாரோ த⁴ம்மா உத்தரி பா⁴வேதப்³பா³ – அஸுபா⁴ பா⁴வேதப்³பா³ ராக³ஸ்ஸ பஹானாய, மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய, ஆனாபானஸ்ஸதி பா⁴வேதப்³பா³ விதக்குபச்சே²தா³ய, அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தாய. அனிச்சஸஞ்ஞினோ, மேகி⁴ய, அனத்தஸஞ்ஞா ஸண்டா²தி. அனத்தஸஞ்ஞீ அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தம் பாபுணாதி தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிப்³பா³ன’’ந்தி. ததியம்.

4. நந்த³கஸுத்தம்

4. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நந்த³கோ உபட்டா²னஸாலாயம் பி⁴க்கூ² த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனுபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே அட்டா²ஸி கதா²பரியோஸானம் ஆக³மயமானோ. அத² கோ² ப⁴க³வா கதா²பரியோஸானம் விதி³த்வா உக்காஸேத்வா அக்³க³ளம் ஆகோடேஸி. விவரிம்ஸு கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ த்³வாரம்.

அத² கோ² ப⁴க³வா உபட்டா²னஸாலம் பவிஸித்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் ஏதத³வோச – ‘‘தீ³கோ⁴ கோ² த்யாயம், நந்த³க, த⁴ம்மபரியாயோ பி⁴க்கூ²னம் படிபா⁴ஸி. அபி மே பிட்டி² ஆகி³லாயதி ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தஸ்ஸ கதா²பரியோஸானம் ஆக³மயமானஸ்ஸா’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா நந்த³கோ ஸாரஜ்ஜமானரூபோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ² பன மயம், ப⁴ந்தே, ஜானாம ‘ப⁴க³வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தோ’தி. ஸசே ஹி மயம், ப⁴ந்தே, ஜானேய்யாம ‘ப⁴க³வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தோ’தி, ஏத்தகம்பி ( ) [(த⁴ம்மம்) கத்த²சி] நோ நப்படிபா⁴ஸேய்யா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் ஸாரஜ்ஜமானரூபம் விதி³த்வா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, நந்த³க! ஏதம் கோ², நந்த³க, தும்ஹாகம் பதிரூபம் குலபுத்தானம் ஸத்³தா⁴ய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதானம், யம் தும்ஹே த⁴ம்மியா கதா²ய ஸன்னிஸீதே³ய்யாத². ஸன்னிபதிதானம் வோ, நந்த³க, த்³வயம் கரணீயம் – த⁴ம்மீ வா கதா² அரியோ வா துண்ஹீபா⁴வோ. [அ. நி. 8.71; 9.1] ஸத்³தோ⁴ ச, நந்த³க, பி⁴க்கு² ஹோதி, நோ ச ஸீலவா. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம் ஸீலவா சா’தி. யதோ ச கோ², நந்த³க, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, நந்த³க, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸீலவா ச, நோ ச லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம் ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸா’தி. யதோ ச கோ², நந்த³க, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி.

‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, நந்த³க, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, நந்த³க, பாணகோ சதுப்பாத³கோ அஸ்ஸ. தஸ்ஸ ஏகோ பாதோ³ ஓமகோ லாமகோ. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ அஸ்ஸ. ஏவமேவம் கோ², நந்த³க, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம் ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாயா’’’தி.

‘‘யதோ ச கோ², நந்த³க, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதீ’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இதா³னி, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா சதூஹி பதே³ஹி கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேத்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘ஸத்³தோ⁴ ச, நந்த³க, பி⁴க்கு² ஹோதி, நோ ச ஸீலவா. ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் – கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம் ஸீலவா சா’தி. யதோ ச கோ² நந்த³க பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதி. ஸத்³தோ⁴ ச நந்த³க பி⁴க்கு² ஹோதி ஸீலவா ச, நோ ச லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ…பே… லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நந்த³க பாணகோ சதுப்பாத³கோ அஸ்ஸ, தஸ்ஸ ஏகோ பாதோ³ ஓமகோ லாமகோ, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ அஸ்ஸ. ஏவமேவம் கோ², நந்த³க, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச, லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன அபரிபூரோ ஹோதி, தேன தம் அங்க³ம் பரிபூரேதப்³ப³ம் ‘கிந்தாஹம் ஸத்³தோ⁴ ச அஸ்ஸம் ஸீலவா ச, லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ, லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாயா’தி. யதோ ச கோ², நந்த³க, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி ஸீலவா ச லாபீ⁴ ச அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமாதி⁴ஸ்ஸ லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, ஏவம் ஸோ தேனங்கே³ன பரிபூரோ ஹோதீ’’தி.

‘‘பஞ்சிமே, ஆவுஸோ, ஆனிஸம்ஸா காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே காலேன த⁴ம்மஸாகச்சா²ய. கதமே பஞ்ச? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி, ததா² ததா² ஸோ ஸத்து² பியோ ச ஹோதி மனாபோ ச க³ரு ச பா⁴வனீயோ ச. அயம், ஆவுஸோ, பட²மோ ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே காலேன த⁴ம்மஸாகச்சா²ய.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம்…பே… ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம்…பே… ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி, ததா² ததா² நம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ உத்தரி ஸம்பா⁴வேந்தி – ‘அத்³தா⁴ அயமாயஸ்மா பத்தோ வா பஜ்ஜதி வா’. அயம், ஆவுஸோ, சதுத்தோ² ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே காலேன த⁴ம்மஸாகச்சா²ய.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி, தத்த² யே கோ² பி⁴க்கூ² ஸேகா² அப்பத்தமானஸா அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானா விஹரந்தி, தே தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா வீரியம் ஆரப⁴ந்தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. யே பன தத்த² பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தா, தே தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம்யேவ அனுயுத்தா விஹரந்தி. அயம், ஆவுஸோ, பஞ்சமோ ஆனிஸம்ஸோ காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே காலேன த⁴ம்மஸாகச்சா²ய. இமே கோ², ஆவுஸோ, பஞ்ச ஆனிஸம்ஸா காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனே காலேன த⁴ம்மஸாகச்சா²யா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ப³லஸுத்தம்

5. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப³லானி. கதமானி சத்தாரி? பஞ்ஞாப³லம், வீரியப³லம், அனவஜ்ஜப³லம், ஸங்கா³ஹப³லம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞாப³லம்? யே த⁴ம்மா குஸலா குஸலஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அகுஸலா அகுஸலஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா ஸாவஜ்ஜஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா அனவஜ்ஜஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா கண்ஹா கண்ஹஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா ஸுக்கா ஸுக்கஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா ஸேவிதப்³பா³ ஸேவிதப்³ப³ஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அஸேவிதப்³பா³ அஸேவிதப்³ப³ஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா நாலமரியா நாலமரியஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அலமரியா அலமரியஸங்கா²தா, த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞாப³லம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, வீரியப³லம்? யே த⁴ம்மா அகுஸலா அகுஸலஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா ஸாவஜ்ஜஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா கண்ஹா கண்ஹஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அஸேவிதப்³பா³ அஸேவிதப்³ப³ஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா நாலமரியா நாலமரியஸங்கா²தா, தேஸம் த⁴ம்மானம் பஹானாய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி. யே த⁴ம்மா குஸலா குஸலஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா அனவஜ்ஜஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா ஸுக்கா ஸுக்கஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா ஸேவிதப்³பா³ ஸேவிதப்³ப³ஸங்கா²தா யே த⁴ம்மா அலமரியா அலமரியஸங்கா²தா, தேஸம் த⁴ம்மானம் படிலாபா⁴ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, வீரியப³லம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனவஜ்ஜப³லம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அனவஜ்ஜேன காயகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அனவஜ்ஜேன வசீகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அனவஜ்ஜேன மனோகம்மேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனவஜ்ஜப³லம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா³ஹப³லம்? சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க³ஹவத்தூ²னி – தா³னம், பேய்யவஜ்ஜம், அத்த²சரியா, ஸமானத்ததா. ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, தா³னானம் யதி³த³ம் த⁴ம்மதா³னம். ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, பேய்யவஜ்ஜானம் யதி³த³ம் அத்தி²கஸ்ஸ ஓஹிதஸோதஸ்ஸ புனப்புனம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, அத்த²சரியானம் யதி³த³ம் அஸ்ஸத்³த⁴ம் ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³ய ஸமாத³பேதி நிவேஸேதி பதிட்டா²பேதி, து³ஸ்ஸீலம் ஸீலஸம்பதா³ய… பே… மச்ச²ரிம் சாக³ஸம்பதா³ய…பே… து³ப்பஞ்ஞம் பஞ்ஞாஸம்பதா³ய ஸமாத³பேதி நிவேஸேதி பதிட்டா²பேதி. ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, ஸமானத்ததானம் யதி³த³ம் ஸோதாபன்னோ ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸமானத்தோ, ஸகதா³கா³மீ ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ ஸமானத்தோ, அனாகா³மீ அனாகா³மிஸ்ஸ ஸமானத்தோ, அரஹா அரஹதோ ஸமானத்தோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா³ஹப³லம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப³லானி.

‘‘இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ பஞ்ச ப⁴யானி ஸமதிக்கந்தோ ஹோதி. கதமானி பஞ்ச? ஆஜீவிகப⁴யம், அஸிலோகப⁴யம், பரிஸஸாரஜ்ஜப⁴யம், மரணப⁴யம், து³க்³க³திப⁴யம். ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘நாஹம் ஆஜீவிகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யாமி. கிஸ்ஸாஹம் ஆஜீவிகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யிஸ்ஸாமி? அத்தி² மே சத்தாரி ப³லானி – பஞ்ஞாப³லம், வீரியப³லம், அனவஜ்ஜப³லம், ஸங்கா³ஹப³லம். து³ப்பஞ்ஞோ கோ² ஆஜீவிகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. குஸீதோ ஆஜீவிகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. ஸாவஜ்ஜகாயகம்மந்தவசீகம்மந்தமனோகம்மந்தோ ஆஜீவிகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. அஸங்கா³ஹகோ ஆஜீவிகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. நாஹம் அஸிலோகப⁴யஸ்ஸ பா⁴யாமி…பே… நாஹம் பரிஸஸாரஜ்ஜப⁴யஸ்ஸ பா⁴யாமி…பே… நாஹம் மரணப⁴யஸ்ஸ பா⁴யாமி…பே… நாஹம் து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பா⁴யாமி. கிஸ்ஸாஹம் து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பா⁴யிஸ்ஸாமி? அத்தி² மே சத்தாரி ப³லானி – பஞ்ஞாப³லம், வீரியப³லம், அனவஜ்ஜப³லம், ஸங்கா³ஹப³லம். து³ப்பஞ்ஞோ கோ² து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. குஸீதோ து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. ஸாவஜ்ஜகாயகம்மந்தவசீகம்மந்தமனோகம்மந்தோ து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. அஸங்கா³ஹகோ து³க்³க³திப⁴யஸ்ஸ பா⁴யேய்ய. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ இமானி பஞ்ச ப⁴யானி ஸமதிக்கந்தோ ஹோதீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஸேவனாஸுத்தம்

6. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி…பே… ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘புக்³க³லோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பி. சீவரம்பி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம் – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பி. பிண்ட³பாதோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பி. ஸேனாஸனம்பி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம் – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பி. கா³மனிக³மோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பி. ஜனபத³பதே³ஸோபி ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பி.

‘‘‘புக்³க³லோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்த² யம் ஜஞ்ஞா புக்³க³லம் – ‘இமம் கோ² மே புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி; யே ச கோ² மே பப்³ப³ஜிதேன ஜீவிதபரிக்கா²ரா ஸமுதா³னேதப்³பா³ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா தே ச கஸிரேன ஸமுதா³க³ச்ச²ந்தி; யஸ்ஸ சம்ஹி அத்தா²ய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸோ ச மே ஸாமஞ்ஞத்தோ² ந பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’தி, தேனாவுஸோ, புக்³க³லேன ஸோ புக்³க³லோ ரத்திபா⁴க³ம் வா தி³வஸபா⁴க³ம் வா ஸங்கா²பி அனாபுச்சா² பக்கமிதப்³ப³ம் நானுப³ந்தி⁴தப்³போ³.

‘‘தத்த² யம் ஜஞ்ஞா புக்³க³லம் – ‘இமம் கோ² மே புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி; யே ச கோ² மே பப்³ப³ஜிதேன ஜீவிதபரிக்கா²ரா ஸமுதா³னேதப்³பா³ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா தே ச அப்பகஸிரேன ஸமுதா³க³ச்ச²ந்தி; யஸ்ஸ சம்ஹி அத்தா²ய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸோ ச மே ஸாமஞ்ஞத்தோ² ந பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’தி, தேனாவுஸோ, புக்³க³லேன ஸோ புக்³க³லோ ஸங்கா²பி அனாபுச்சா² பக்கமிதப்³ப³ம் நானுப³ந்தி⁴தப்³போ³.

‘‘தத்த² யம் ஜஞ்ஞா புக்³க³லம் – ‘இமம் கோ² மே புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி; யே ச கோ² மே பப்³ப³ஜிதேன ஜீவிதபரிக்கா²ரா ஸமுதா³னேதப்³பா³ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா தே ச கஸிரேன ஸமுதா³க³ச்ச²ந்தி; யஸ்ஸ சம்ஹி அத்தா²ய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸோ ச மே ஸாமஞ்ஞத்தோ² பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’தி, தேனாவுஸோ, புக்³க³லேன ஸோ புக்³க³லோ ஸங்கா²பி அனுப³ந்தி⁴தப்³போ³ ந பக்கமிதப்³ப³ம்.

‘‘தத்த² யம் ஜஞ்ஞா புக்³க³லம் – ‘இமம் கோ² மே புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி; யே ச கோ² மே பப்³ப³ஜிதேன ஜீவிதபரிக்கா²ரா ஸமுதா³னேதப்³பா³ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா தே ச அப்பகஸிரேன ஸமுதா³க³ச்ச²ந்தி; யஸ்ஸ சம்ஹி அத்தா²ய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஸோ ச மே ஸாமஞ்ஞத்தோ² பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீ’தி, தேனாவுஸோ, புக்³க³லேன ஸோ புக்³க³லோ யாவஜீவம் அனுப³ந்தி⁴தப்³போ³ ந பக்கமிதப்³ப³ம் அபி பனுஜ்ஜமானேன [பணுஜ்ஜமானேன (?)]. ‘புக்³க³லோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘சீவரம்பி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம் – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்த² யம் ஜஞ்ஞா சீவரம் – ‘இத³ம் கோ² மே சீவரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தீ’தி, ஏவரூபம் சீவரம் ந ஸேவிதப்³ப³ம். தத்த² யம் ஜஞ்ஞா சீவரம் – ‘இத³ம் கோ² மே சீவரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தீ’தி, ஏவரூபம் சீவரம் ஸேவிதப்³ப³ம். ‘சீவரம்பி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம் – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘பிண்ட³பாதோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்த² யம் ஜஞ்ஞா பிண்ட³பாதம் – ‘இமம் கோ² மே பிண்ட³பாதம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தீ’தி, ஏவரூபோ பிண்ட³பாதோ ந ஸேவிதப்³போ³. தத்த² யம் ஜஞ்ஞா பிண்ட³பாதம் – ‘இமம் கோ² மே பிண்ட³பாதம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தீ’தி, ஏவரூபோ பிண்ட³பாதோ ஸேவிதப்³போ³. ‘பிண்ட³பாதோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ஸேனாஸனம்பி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம் – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்த² யம் ஜஞ்ஞா ஸேனாஸனம் – ‘‘இத³ம் கோ² மே ஸேனாஸனம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தீ’தி, ஏவரூபம் ஸேனாஸனம் ந ஸேவிதப்³ப³ம். தத்த² யம் ஜஞ்ஞா ஸேனாஸனம் – ‘இத³ம் கோ² மே ஸேனாஸனம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தீ’தி, ஏவரூபம் ஸேனாஸனம் ஸேவிதப்³ப³ம். ‘ஸேனாஸனம்பி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம் – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘கா³மனிக³மோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்த² யம் ஜஞ்ஞா கா³மனிக³மம் – ‘இமம் கோ² மே கா³மனிக³மம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தீ’தி, ஏவரூபோ கா³மனிக³மோ ந ஸேவிதப்³போ³. தத்த² யம் ஜஞ்ஞா கா³மனிக³மம் – ‘இமம் கோ², மே கா³மனிக³மம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தீ’தி, ஏவரூபோ கா³மனிக³மோ ஸேவிதப்³போ³. ‘கா³மனிக³மோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘ஜனபத³பதே³ஸோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? தத்த² யம் ஜஞ்ஞா ஜனபத³பதே³ஸம் – ‘இமம் கோ² மே ஜனபத³பதே³ஸம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தீ’தி, ஏவரூபோ ஜனபத³பதே³ஸோ ந ஸேவிதப்³போ³. தத்த² யம் ஜஞ்ஞா ஜனபத³பதே³ஸம் – ‘இமம் கோ² மே ஜனபத³பதே³ஸம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தீ’தி, ஏவரூபோ ஜனபத³பதே³ஸோ ஸேவிதப்³போ³. ‘ஜனபத³பதே³ஸோபி, ஆவுஸோ, து³விதே⁴ன வேதி³தப்³போ³ – ஸேவிதப்³போ³பி அஸேவிதப்³போ³பீ’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸுதவாஸுத்தம்

7. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஸுதவா பரிப்³பா³ஜகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸுதவா பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஏகமிதா³ஹம், ப⁴ந்தே, ஸமயம் ப⁴க³வா இதே⁴வ ராஜக³ஹே விஹராமி கி³ரிப்³ப³ஜே. தத்ர மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யோ ஸோ, ஸுதவா [ஸுதவ (ஸ்யா.)], பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, அப⁴ப்³போ³ ஸோ பஞ்ச டா²னானி அஜ்ஜா²சரிதும் – அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸம்பஜானமுஸா [ஸம்பஜானம் முஸா (க. ஸீ.)] பா⁴ஸிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ஸேய்யதா²பி புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ’தி. கச்சி மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுஸ்ஸுதம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரித’’ந்தி?

‘‘தக்³க⁴ தே ஏதம், ஸுதவா, ஸுஸ்ஸுதம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம். புப்³பே³ சாஹம், ஸுதவா, ஏதரஹி ச ஏவம் வதா³மி – ‘யோ ஸோ பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, அப⁴ப்³போ³ ஸோ நவ டா²னானி அஜ்ஜா²சரிதும் – அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ஸேய்யதா²பி புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ, அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ச²ந்தா³க³திம் க³ந்தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² தோ³ஸாக³திம் க³ந்தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² மோஹாக³திம் க³ந்தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ப⁴யாக³திம் க³ந்தும்’. புப்³பே³ சாஹம், ஸுதவா, ஏதரஹி ச ஏவம் வதா³மி – ‘யோ ஸோ பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, அப⁴ப்³போ³ ஸோ இமானி நவ டா²னானி அஜ்ஜா²சரிது’’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. ஸஜ்ஜ²ஸுத்தம்

8. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஸஜ்ஜோ² பரிப்³பா³ஜகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸஜ்ஜோ² பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஏகமிதா³ஹம், ப⁴ந்தே, ஸமயம் ப⁴க³வா இதே⁴வ ராஜக³ஹே விஹராமி கி³ரிப்³ப³ஜே. தத்ர மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யோ ஸோ, ஸஜ்ஜ², பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, அப⁴ப்³போ³ ஸோ பஞ்ச டா²னானி அஜ்ஜா²சரிதும் – அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ஸேய்யதா²பி புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ’தி. கச்சி மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுஸ்ஸுதம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரித’’ந்தி?

‘‘தக்³க⁴ தே ஏதம், ஸஜ்ஜ², ஸுஸ்ஸுதம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம். புப்³பே³ சாஹம், ஸஜ்ஜ², ஏதரஹி ச ஏவம் வதா³மி – ‘யோ ஸோ பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, அப⁴ப்³போ³ ஸோ நவ டா²னானி அஜ்ஜா²சரிதும் – அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேதும்…பே… அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴காரகம் காமே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ஸேய்யதா²பி புப்³பே³ அகா³ரியபூ⁴தோ, அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் பச்சக்கா²தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴ம் பச்சக்கா²தும், அப⁴ப்³போ³ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தும்’. புப்³பே³ சாஹம், ஸஜ்ஜ², ஏதரஹி ச ஏவம் வதா³மி – ‘யோ ஸோ பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ, அப⁴ப்³போ³ ஸோ இமானி நவ டா²னானி அஜ்ஜா²சரிது’’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. புக்³க³லஸுத்தம்

9. ‘‘நவயிமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே நவ? அரஹா, அரஹத்தாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ, அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மீ, ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, புது²ஜ்ஜனோ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, நவ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. நவமம்.

10. ஆஹுனேய்யஸுத்தம்

10. ‘‘நவயிமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா பாஹுனேய்யா த³க்கி²ணேய்யா அஞ்ஜலிகரணீயா அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமே நவ? அரஹா, அரஹத்தாய படிபன்னோ, அனாகா³மீ, அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸகதா³கா³மீ, ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ, கோ³த்ரபூ⁴ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, நவ புக்³க³லா ஆஹுனேய்யா…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. த³ஸமம்.

ஸம்போ³தி⁴வக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஸம்போ³தி⁴ நிஸ்ஸயோ சேவ, மேகி⁴ய நந்த³கம் ப³லம்;

ஸேவனா ஸுதவா ஸஜ்ஜோ², புக்³க³லோ ஆஹுனேய்யேன சாதி.

2. ஸீஹனாத³வக்³கோ³

1. ஸீஹனாத³ஸுத்தம்

11. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘வுத்தோ² மே, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி²யம் வஸ்ஸாவாஸோ. இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ஜனபத³சாரிகம் பக்கமிது’’ந்தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், ஸாரிபுத்த, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² அசிரபக்கந்தே ஆயஸ்மந்தே ஸாரிபுத்தே ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயஸ்மா மம், ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தோ ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கந்தோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², மம வசனேன ஸாரிபுத்தம் ஆமந்தேஹி – ‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஆமந்தேதீ’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஆமந்தேதீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பச்சஸ்ஸோஸி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ச மஹாமோக்³க³ல்லானோ [மஹாமோக்³க³லானோ (க.)] ஆயஸ்மா ச ஆனந்தோ³ அவாபுரணம் [அபாபுரணம் (ஸ்யா. க.)] ஆதா³ய விஹாரே ஆஹிண்ட³ந்தி [விஹாரேன விஹாரம் அன்வாஹிண்ட³ந்தி (ஸீ. பீ.), விஹாரம் ஆஹிண்ட³ந்தி (ஸ்யா.)] – ‘‘அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ, அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ! இதா³னாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸீஹனாத³ம் நதி³ஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ தே, ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதரோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபன்னோ – ‘ஆயஸ்மா மம், ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்தோ ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜசாரிகம் பக்கந்தோ’’’தி.

‘‘யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, பத²வியம் ஸுசிம்பி நிக்கி²பந்தி அஸுசிம்பி நிக்கி²பந்தி கூ³த²க³தம்பி நிக்கி²பந்தி முத்தக³தம்பி நிக்கி²பந்தி கே²ளக³தம்பி நிக்கி²பந்தி புப்³ப³க³தம்பி நிக்கி²பந்தி லோஹிதக³தம்பி நிக்கி²பந்தி, ந ச தேன பத²வீ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, பத²வீஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ஆபஸ்மிம் ஸுசிம்பி தோ⁴வந்தி அஸுசிம்பி தோ⁴வந்தி கூ³த²க³தம்பி… முத்தக³தம்பி… கே²ளக³தம்பி… புப்³ப³க³தம்பி… லோஹிதக³தம்பி தோ⁴வந்தி, ந ச தேன ஆபோ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஆபோஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, தேஜோ ஸுசிம்பி ட³ஹதி அஸுசிம்பி ட³ஹதி கூ³த²க³தம்பி… முத்தக³தம்பி… கே²ளக³தம்பி… புப்³ப³க³தம்பி… லோஹிதக³தம்பி ட³ஹதி, ந ச தேன தேஜோ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, தேஜோஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, வாயோ ஸுசிம்பி உபவாயதி அஸுசிம்பி உபவாயதி கூ³த²க³தம்பி… முத்தக³தம்பி… கே²ளக³தம்பி… புப்³ப³க³தம்பி… லோஹிதக³தம்பி உபவாயதி, ந ச தேன வாயோ அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, வாயோஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ரஜோஹரணம் ஸுசிம்பி புஞ்ச²தி அஸுசிம்பி புஞ்ச²தி கூ³த²க³தம்பி… முத்தக³தம்பி… கே²ளக³தம்பி… புப்³ப³க³தம்பி… லோஹிதக³தம்பி புஞ்ச²தி, ந ச தேன ரஜோஹரணம் அட்டீயதி வா ஹராயதி வா ஜிகு³ச்ச²தி வா; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ரஜோஹரணஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, சண்டா³லகுமாரகோ வா சண்டா³லகுமாரிகா வா களோபிஹத்தோ² நந்தகவாஸீ கா³மம் வா நிக³மம் வா பவிஸந்தோ நீசசித்தம்யேவ உபட்ட²பேத்வா பவிஸதி; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, சண்டா³லகுமாரகசண்டா³லகுமாரிகாஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, உஸபோ⁴ சி²ன்னவிஸாணோ ஸூரதோ ஸுத³ந்தோ ஸுவினீதோ ரதி²யாய ரதி²யம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் அன்வாஹிண்ட³ந்தோ ந கிஞ்சி ஹிம்ஸதி பாதே³ன வா விஸாணேன வா; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, உஸப⁴சி²ன்னவிஸாணஸமேன சேதஸா விஹராமி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, இத்தீ² வா புரிஸோ வா த³ஹரோ யுவா மண்ட³னகஜாதிகோ ஸீஸம்ன்ஹாதோ அஹிகுணபேன வா குக்குரகுணபேன வா மனுஸ்ஸகுணபேன வா கண்டே² ஆஸத்தேன அட்டீயேய்ய ஹராயேய்ய ஜிகு³ச்சே²ய்ய; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, இமினா பூதிகாயேன அட்டீயாமி ஹராயாமி ஜிகு³ச்சா²மி. யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்ய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, புரிஸோ மேத³கதா²லிகம் பரிஹரேய்ய சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் உக்³க⁴ரந்தம் பக்³க⁴ரந்தம்; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, இமம் காயம் பரிஹராமி சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் உக்³க⁴ரந்தம் பக்³க⁴ரந்தம். யஸ்ஸ நூன, ப⁴ந்தே, காயே காயக³தாஸதி அனுபட்டி²தா அஸ்ஸ, ஸோ இத⁴ அஞ்ஞதரம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஆஸஜ்ஜ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜ சாரிகம் பக்கமேய்யா’’தி.

அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யோ அஹம் ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் அஸதா துச்சா² முஸா அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்கி²ம். தஸ்ஸ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அச்சயம் அச்சயதோ படிக்³க³ண்ஹது ஆயதிம் ஸம்வராயா’’தி. ‘‘தக்³க⁴ தம் [த்வம் (ஸீ. பீ.)], பி⁴க்கு², அச்சயோ அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யோ த்வம் ஸாரிபுத்தம் அஸதா துச்சா² முஸா அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்கி². யதோ ச கோ² த்வம், பி⁴க்கு², அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோஸி, தம் தே மயம் படிக்³க³ண்ஹாம. வுட்³டி⁴ஹேஸா, பி⁴க்கு², அரியஸ்ஸ வினயே யோ அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோதி ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க²ம, ஸாரிபுத்த, இமஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ, புரா தஸ்ஸ தத்தே²வ ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ப²லதீ’’தி [ப²லிஸ்ஸதீதி (க. ஸீ. ஸ்யா. பீ. க.) அட்ட²கதா²ஸு பன ‘‘ப²லதீதி’’ இத்வேவ தி³ஸ்ஸதி]. ‘‘க²மாமஹம், ப⁴ந்தே, தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஸசே மம் ஸோ ஆயஸ்மா ஏவமாஹ – ‘க²மது ச மே ஸோ ஆயஸ்மா’’’தி. பட²மம்.

2. ஸஉபாதி³ஸேஸஸுத்தம்

12. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரிதும், யம்னூனாஹம் யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தேஹி அஞ்ஞதித்தி²யேஹி பரிப்³பா³ஜகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தேன கோ² பன ஸமயேன தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் கரோதி, ஸப்³போ³ ஸோ அபரிமுத்தோ நிரயா அபரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா அபரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா அபரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³ நப்படிக்கோஸி. அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி – ‘‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம். தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரிதும்; யம்னூனாஹம் யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமேய்ய’ந்தி. அத² கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா தேஹி அஞ்ஞதித்தி²யேஹி பரிப்³பா³ஜகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம். ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம். தேன கோ² பன ஸமயேன தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘யோ ஹி கோசி, ஆவுஸோ, ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் கரோதி, ஸப்³போ³ ஸோ அபரிமுத்தோ நிரயா அபரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா அபரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா அபரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா’தி. அத² கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³ம் நப்படிக்கோஸிம். அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம் – ‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமீ’’’தி.

‘‘கே ச [கேசி (ஸ்யா. பீ.), தே ச (க.)], ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா பா³லா அப்³யத்தா, கே ச [கேசி (ஸ்யா. பீ. க.) அ. நி. 6.44 பாளியா ஸம்ஸந்தே³தப்³ப³ம்] ஸஉபாதி³ஸேஸம் வா ‘ஸஉபாதி³ஸேஸோ’தி ஜானிஸ்ஸந்தி, அனுபாதி³ஸேஸம் வா ‘அனுபாதி³ஸேஸோ’தி ஜானிஸ்ஸந்தி’’!

‘‘நவயிமே, ஸாரிபுத்த, புக்³க³லா ஸஉபாதி³ஸேஸா காலம் குருமானா பரிமுத்தா நிரயா பரிமுத்தா திரச்சா²னயோனியா பரிமுத்தா பேத்திவிஸயா பரிமுத்தா அபாயது³க்³க³திவினிபாதா. கதமே நவ? இத⁴, ஸாரிபுத்த, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. அயம், ஸாரிபுத்த, பட²மோ புக்³க³லோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் குருமானோ பரிமுத்தோ நிரயா பரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா பரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி…பே… அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி…பே… ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி…பே… உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ. அயம், ஸாரிபுத்த, பஞ்சமோ புக்³க³லோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் குருமானோ பரிமுத்தோ நிரயா பரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா பரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், ஸாரிபுத்த, ச²ட்டோ² புக்³க³லோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் குருமானோ பரிமுத்தோ நிரயா…பே… பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஏகபீ³ஜீ ஹோதி, ஏகம்யேவ மானுஸகம் ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேத்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், ஸாரிபுத்த, ஸத்தமோ புக்³க³லோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் குருமானோ பரிமுத்தோ நிரயா…பே… பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா கோலம்கோலோ ஹோதி, த்³வே வா தீணி வா குலானி ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், ஸாரிபுத்த, அட்ட²மோ புக்³க³லோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் குருமானோ பரிமுத்தோ நிரயா…பே… பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸத்தக்க²த்துபரமோ ஹோதி, ஸத்தக்க²த்துபரமம் தே³வே ச மனுஸ்ஸே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், ஸாரிபுத்த, நவமோ புக்³க³லோ ஸஉபாதி³ஸேஸோ காலம் குருமானோ பரிமுத்தோ நிரயா பரிமுத்தோ திரச்சா²னயோனியா பரிமுத்தோ பேத்திவிஸயா பரிமுத்தோ அபாயது³க்³க³திவினிபாதா.

‘‘கே ச, ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா பா³லா அப்³யத்தா, கே ச ஸஉபாதி³ஸேஸம் வா ‘ஸஉபாதி³ஸேஸோ’தி ஜானிஸ்ஸந்தி, அனுபாதி³ஸேஸம் வா ‘அனுபாதி³ஸேஸோ’தி ஜானிஸ்ஸந்தி! இமே கோ², ஸாரிபுத்த, நவ புக்³க³லா ஸஉபாதி³ஸேஸா காலம் குருமானா பரிமுத்தா நிரயா பரிமுத்தா திரச்சா²னயோனியா பரிமுத்தா பேத்திவிஸயா பரிமுத்தா அபாயது³க்³க³திவினிபாதா. ந தாவாயம், ஸாரிபுத்த, த⁴ம்மபரியாயோ படிபா⁴ஸி பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனம் உபாஸகானம் உபாஸிகானம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மாயிமம் த⁴ம்மபரியாயம் ஸுத்வா பமாத³ம் ஆஹரிம்ஸூதி [ஆஹரிம்ஸு (ஸீ. பீ.)]. அபி ச மயா [அபி சாயம் (?)], ஸாரிபுத்த, த⁴ம்மபரியாயோ பஞ்ஹாதி⁴ப்பாயேன பா⁴ஸிதோ’’தி. து³தியம்.

3. கோட்டி²கஸுத்தம்

13. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ [மஹாகோட்டி²தோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம், தம் மே கம்மம் ஸம்பராயவேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் ஸுக²வேத³னீயம் [ஸுக²வேத³னியம் (க.) ம. நி. 3.8 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], தம் மே கம்மம் து³க்க²வேத³னீயம் [து³க்க²வேத³னியம் (க.)] ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் பனாவுஸோ, ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் து³க்க²வேத³னீயம், தம் மே கம்மம் ஸுக²வேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் பரிபக்கவேத³னீயம், தம் மே கம்மம் அபரிபக்கவேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் அபரிபக்கவேத³னீயம், தம் மே கம்மம் பரிபக்கவேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் ப³ஹுவேத³னீயம், தம் மே கம்மம் அப்பவேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் அப்பவேத³னீயம், தம் மே கம்மம் ப³ஹுவேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் வேத³னீயம், தம் மே கம்மம் அவேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, ‘யம் கம்மம் அவேத³னீயம், தம் மே கம்மம் வேத³னீயம் ஹோதூ’தி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.

‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் ஸம்பராயவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் ஸம்பராயவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் ஸுக²வேத³னீயம் தம் மே கம்மம் து³க்க²வேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் து³க்க²வேத³னீயம் தம் மே கம்மம் ஸுக²வேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் பரிபக்கவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் அபரிபக்கவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் அபரிபக்கவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் பரிபக்கவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் ப³ஹுவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் அப்பவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் அப்பவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் ப³ஹுவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் வேத³னீயம் தம் மே கம்மம் அவேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி.

‘‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, யம் கம்மம் அவேத³னீயம் தம் மே கம்மம் வேத³னீயம் ஹோதூதி, ஏதஸ்ஸ அத்தா²ய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. அத² கிமத்த²ம் சரஹாவுஸோ, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?

‘‘யம் க்²வஸ்ஸ [யம் கோ² (க.)], ஆவுஸோ, அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அப்பத்தம் அஸச்சி²கதம் அனபி⁴ஸமேதம், தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய பத்தியா ஸச்சி²கிரியாய அபி⁴ஸமயாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி [வுஸ்ஸதி (ஸ்யா.)]. (‘‘கிம் பனஸ்ஸாவுஸோ, அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அப்பத்தம் அஸச்சி²கதம் அனபி⁴ஸமேதம், யஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய பத்தியா ஸச்சி²கிரியாய அபி⁴ஸமயாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?) [( ) ஸ்யா. க. போத்த²கேஸு நத்தி²] ‘‘‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி க்²வஸ்ஸ [கோ² யம் (க.)], ஆவுஸோ, அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அப்பத்தம் அஸச்சி²கதம் அனபி⁴ஸமேதம். தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய பத்தியா ஸச்சி²கிரியாய அபி⁴ஸமயாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி. அயம் ‘து³க்க²ஸமுத³யோ’தி க்²வஸ்ஸ, ஆவுஸோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி க்²வஸ்ஸ, ஆவுஸோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி க்²வஸ்ஸ, ஆவுஸோ, அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அப்பத்தம் அஸச்சி²கதம் அனபி⁴ஸமேதம். தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய பத்தியா ஸச்சி²கிரியாய அபி⁴ஸமயாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி. இத³ம் க்²வஸ்ஸ [இதி கோ² யம் (க.)], ஆவுஸோ, அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அப்பத்தம் அஸச்சி²கதம் அனபி⁴ஸமேதம். தஸ்ஸ [யஸ்ஸ (?)] ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய பத்தியா ஸச்சி²கிரியாய அபி⁴ஸமயாய ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி. ததியம்.

4. ஸமித்³தி⁴ஸுத்தம்

14. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸமித்³தி⁴ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸமித்³தி⁴ம் ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச – ‘‘கிமாரம்மணா, ஸமித்³தி⁴, புரிஸஸ்ஸ ஸங்கப்பவிதக்கா உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி? ‘‘நாமரூபாரம்மணா, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, க்வ நானத்தம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி? ‘‘தா⁴தூஸு, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஸமுத³யா’’தி? ‘‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஸமோஸரணா’’தி? ‘‘வேத³னாஸமோஸரணா, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்பமுகா²’’தி? ‘‘ஸமாதி⁴ப்பமுகா², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்அதி⁴பதேய்யா’’தி? ‘‘ஸதாதி⁴பதேய்யா, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்உத்தரா’’தி? ‘‘பஞ்ஞுத்தரா, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஸாரா’’தி? ‘‘விமுத்திஸாரா, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஓக³தா⁴’’தி? ‘‘அமதோக³தா⁴, ப⁴ந்தே’’தி.

‘‘‘கிமாரம்மணா, ஸமித்³தி⁴, புரிஸஸ்ஸ ஸங்கப்பவிதக்கா உப்பஜ்ஜந்தீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நாமரூபாரம்மணா, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, க்வ நானத்தம் க³ச்ச²ந்தீ’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘தா⁴தூஸு, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஸமுத³யா’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஸமோஸரணா’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘வேத³னாஸமோஸரணா, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்பமுகா²’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘ஸமாதி⁴ப்பமுகா², ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்அதி⁴பதேய்யா’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘ஸதாதி⁴பதேய்யா, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்உத்தரா’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘பஞ்ஞுத்தரா, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஸாரா’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘விமுத்திஸாரா, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ‘தே பன, ஸமித்³தி⁴, கிம்ஓக³தா⁴’தி, இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘அமதோக³தா⁴, ப⁴ந்தே’தி வதே³ஸி. ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸமித்³தி⁴! ஸாது⁴ கோ² த்வம், ஸமித்³தி⁴, புட்டோ² [பஞ்ஹம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேஸி, தேன ச மா மஞ்ஞீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. க³ண்ட³ஸுத்தம்

15. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, க³ண்டோ³ அனேகவஸ்ஸக³ணிகோ. தஸ்ஸஸ்ஸு க³ண்ட³ஸ்ஸ நவ வணமுகா²னி நவ அபே⁴த³னமுகா²னி. ததோ யம் கிஞ்சி பக்³க⁴ரேய்ய – அஸுசியேவ பக்³க⁴ரேய்ய, து³க்³க³ந்த⁴ம்யேவ பக்³க⁴ரேய்ய, ஜேகு³ச்சி²யம்யேவ [ஜேகு³ச்சி²யேவ (க.)] பக்³க⁴ரேய்ய; யம் கிஞ்சி பஸவேய்ய – அஸுசியேவ பஸவேய்ய, து³க்³க³ந்த⁴ம்யேவ பஸவேய்ய, ஜேகு³ச்சி²யம்யேவ பஸவேய்ய.

‘‘க³ண்டோ³தி கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்ஸேதம் சாதுமஹாபூ⁴திகஸ்ஸ [சாதும்மஹாபூ⁴திகஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] காயஸ்ஸ அதி⁴வசனம் மாதாபேத்திகஸம்ப⁴வஸ்ஸ ஓத³னகும்மாஸூபசயஸ்ஸ அனிச்சுச்சா²த³னபரிமத்³த³னபே⁴த³னவித்³த⁴ம்ஸனத⁴ம்மஸ்ஸ. தஸ்ஸஸ்ஸு க³ண்ட³ஸ்ஸ நவ வணமுகா²னி நவ அபே⁴த³னமுகா²னி. ததோ யம் கிஞ்சி பக்³க⁴ரதி – அஸுசியேவ பக்³க⁴ரதி, து³க்³க³ந்த⁴ம்யேவ பக்³க⁴ரதி, ஜேகு³ச்சி²யம்யேவ பக்³க⁴ரதி; யம் கிஞ்சி பஸவதி – அஸுசியேவ பஸவதி, து³க்³க³ந்த⁴ம்யேவ பஸவதி, ஜேகு³ச்சி²யம்யேவ பஸவதி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் காயே நிப்³பி³ந்த³தா²’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஸஞ்ஞாஸுத்தம்

16. ‘‘நவயிமா, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோந்தி மஹானிஸம்ஸா அமதோக³தா⁴ அமதபரியோஸானா. கதமா நவ? அஸுப⁴ஸஞ்ஞா, மரணஸஞ்ஞா, ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞா [படிக்கூலஸஞ்ஞா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதஸஞ்ஞா [அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞா (க.) அ. நி. 5.121-122], அனிச்சஸஞ்ஞா, அனிச்சே து³க்க²ஸஞ்ஞா, து³க்கே² அனத்தஸஞ்ஞா, பஹானஸஞ்ஞா, விராக³ஸஞ்ஞா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, நவ ஸஞ்ஞா, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோந்தி மஹானிஸம்ஸா அமதோக³தா⁴ அமதபரியோஸானா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. குலஸுத்தம்

17. ‘‘நவஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் குலம் அனுபக³ந்த்வா வா நாலம் உபக³ந்தும், உபக³ந்த்வா வா நாலம் நிஸீதி³தும். கதமேஹி நவஹி? ந மனாபேன பச்சுட்டே²ந்தி, ந மனாபேன அபி⁴வாதே³ந்தி, ந மனாபேன ஆஸனம் தே³ந்தி, ஸந்தமஸ்ஸ பரிகு³ஹந்தி, ப³ஹுகம்பி தோ²கம் தே³ந்தி, பணீதம்பி லூக²ம் தே³ந்தி, அஸக்கச்சம் தே³ந்தி நோ ஸக்கச்சம், ந உபனிஸீத³ந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய, பா⁴ஸிதமஸ்ஸ ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, நவஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் குலம் அனுபக³ந்த்வா வா நாலம் உபக³ந்தும் உபக³ந்த்வா வா நாலம் நிஸீதி³தும்.

‘‘நவஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் குலம் அனுபக³ந்த்வா வா அலம் உபக³ந்தும், உபக³ந்த்வா வா அலம் நிஸீதி³தும். கதமேஹி நவஹி? மனாபேன பச்சுட்டே²ந்தி, மனாபேன அபி⁴வாதே³ந்தி, மனாபேன ஆஸனம் தே³ந்தி, ஸந்தமஸ்ஸ ந பரிகு³ஹந்தி, ப³ஹுகம்பி ப³ஹுகம் தே³ந்தி, பணீதம்பி பணீதம் தே³ந்தி, ஸக்கச்சம் தே³ந்தி நோ அஸக்கச்சம், உபனிஸீத³ந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய, பா⁴ஸிதமஸ்ஸ ஸுஸ்ஸூஸந்தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, நவஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் குலம் அனுபக³ந்த்வா வா அலம் உபக³ந்தும், உபக³ந்த்வா வா அலம் நிஸீதி³து’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. நவங்கு³போஸத²ஸுத்தம்

18. ‘‘நவஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ உபோஸதோ² உபவுத்தோ² மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ மஹாஜுதிகோ மஹாவிப்பா²ரோ. கத²ம் உபவுத்தோ² ச, பி⁴க்க²வே, நவஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ உபோஸதோ² மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ மஹாஜுதிகோ மஹாவிப்பா²ரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘யாவஜீவம் அரஹந்தோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதா நிஹிதத³ண்டா³ நிஹிதஸத்தா² லஜ்ஜீ த³யாபன்னா ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பினோ விஹரந்தி; அஹம்பஜ்ஜ இமஞ்ச ரத்திம் இமஞ்ச தி³வஸம் பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ² லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹராமி. இமினாபங்கே³ன [இமினாபி அங்கே³ன (க. ஸீ.)] அரஹதம் அனுகரோமி; உபோஸதோ² ச மே உபவுத்தோ² ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. இமினா பட²மேன அங்கே³ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி…பே. ….