(9) 4. ஸதிவக்³கோ³

1. ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸுத்தம்

81. ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞே, பி⁴க்க²வே, அஸதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி ஹிரோத்தப்பம். ஹிரோத்தப்பே அஸதி ஹிரோத்தப்பவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி இந்த்³ரியஸம்வரோ. இந்த்³ரியஸம்வரே அஸதி இந்த்³ரியஸம்வரவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி ஸீலம். ஸீலே அஸதி ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴. ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி அஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம். யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனே அஸதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி நிப்³பி³தா³விராகோ³. நிப்³பி³தா³விராகே³ அஸதி நிப்³பி³தா³விராக³விபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸவிபன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞே அஸதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸம் ஹோதி ஹிரோத்தப்பம்; ஹிரோத்தப்பே அஸதி ஹிரோத்தப்பவிபன்னஸ்ஸ ஹதூபனிஸோ ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம்.

‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞே, பி⁴க்க²வே, ஸதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி ஹிரோத்தப்பம். ஹிரோத்தப்பே ஸதி ஹிரோத்தப்பஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி இந்த்³ரியஸம்வரோ. இந்த்³ரியஸம்வரே ஸதி இந்த்³ரியஸம்வரஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி ஸீலம். ஸீலே ஸதி ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴. ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி ஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம். யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனே ஸதி யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி நிப்³பி³தா³விராகோ³. நிப்³பி³தா³விராகே³ ஸதி நிப்³பி³தா³விராக³ஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ருக்கோ² ஸாகா²பலாஸஸம்பன்னோ. தஸ்ஸ பபடிகாபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தசோபி… பே²க்³கு³பி… ஸாரோபி பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞே ஸதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னம் ஹோதி ஹிரோத்தப்பம்; ஹிரோத்தப்பே ஸதி ஹிரோத்தப்பஸம்பன்னஸ்ஸ உபனிஸஸம்பன்னோ ஹோதி…பே… விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி. பட²மம்.

2. புண்ணியஸுத்தம்

82. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணியோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா புண்ணியோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அப்பேகதா³ ததா²க³தம் த⁴ம்மதே³ஸனா படிபா⁴தி, அப்பேகதா³ ந படிபா⁴தீ’’தி? ‘‘ஸத்³தோ⁴ ச, புண்ணிய, பி⁴க்கு² ஹோதி, நோ சுபஸங்கமிதா; நேவ ததா²க³தம் த⁴ம்மதே³ஸனா படிபா⁴தி. யதோ ச கோ², புண்ணிய, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி, உபஸங்கமிதா ச; ஏவம் ததா²க³தம் த⁴ம்மதே³ஸனா படிபா⁴தி. ஸத்³தோ⁴ ச, புண்ணிய, பி⁴க்கு² ஹோதி, உபஸங்கமிதா ச, நோ ச பயிருபாஸிதா…பே… பயிருபாஸிதா ச, நோ ச பரிபுச்சி²தா… பரிபுச்சி²தா ச, நோ ச ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி… ஓஹிதஸோதோ ச த⁴ம்மம் ஸுணாதி, நோ ச ஸுத்வா த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி… ஸுத்வா ச த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி, நோ ச தா⁴தானம் த⁴ம்மானம் அத்த²ம் உபபரிக்க²தி… தா⁴தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்த²ம் உபபரிக்க²தி, நோ ச அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி. நேவ தாவ ததா²க³தம் த⁴ம்மதே³ஸனா படிபா⁴தி.

‘‘யதோ ச கோ², புண்ணிய, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ச ஹோதி, உபஸங்கமிதா ச, பயிருபாஸிதா ச, பரிபுச்சி²தா ச, ஓஹிதஸோதோ ச த⁴ம்மம் ஸுணாதி, ஸுத்வா ச த⁴ம்மம் தா⁴ரேதி, தா⁴தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்த²ம் உபபரிக்க²தி, அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ச ஹோதி; ஏவம் ததா²க³தம் த⁴ம்மதே³ஸனா படிபா⁴தி. இமேஹி கோ², புண்ணிய, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தா [ஸமன்னாக³தோ (ஸீ. பீ.), ஸமன்னாக³தம் (ஸ்யா. க.)] ஏகந்தபடிபா⁴னா [ஏகந்தபடிபா⁴னம் (ஸப்³ப³த்த²) அ. நி. 10.83 பன பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ததா²க³தம் த⁴ம்மதே³ஸனா ஹோதீ’’தி. து³தியம்.

3. மூலகஸுத்தம்

83. [அ. நி. 10.58 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘கிம்மூலகா, ஆவுஸோ, ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸம்ப⁴வா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸமுத³யா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸமோஸரணா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்பமுகா² ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்அதி⁴பதேய்யா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்உத்தரா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸாரா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் கிந்தி ப்³யாகரேய்யாதா²’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா, ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி.

‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘கிம்மூலகா, ஆவுஸோ, ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸம்ப⁴வா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸமுத³யா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸமோஸரணா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்பமுகா² ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்அதி⁴பதேய்யா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்உத்தரா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, கிம்ஸாரா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ச²ந்த³மூலகா, ஆவுஸோ, ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, மனஸிகாரஸம்ப⁴வா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, ப²ஸ்ஸஸமுத³யா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, வேத³னாஸமோஸரணா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, ஸமாதி⁴ப்பமுகா² ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, ஸதாதி⁴பதேய்யா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, பஞ்ஞுத்தரா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, விமுத்திஸாரா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாதா²’’தி. ததியம்.

4. சோரஸுத்தம்

84. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ கி²ப்பம் பரியாபஜ்ஜதி, ந சிரட்டி²திகோ ஹோதி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? அப்பஹரந்தஸ்ஸ பஹரதி, அனவஸேஸம் ஆதி³யதி, இத்தி²ம் ஹனதி, குமாரிம் தூ³ஸேதி, பப்³ப³ஜிதம் விலும்பதி, ராஜகோஸம் விலும்பதி, அச்சாஸன்னே கம்மம் கரோதி, ந ச நிதா⁴னகுஸலோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ கி²ப்பம் பரியாபஜ்ஜதி, ந சிரட்டி²திகோ ஹோதி.

‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ ந கி²ப்பம் பரியாபஜ்ஜதி, சிரட்டி²திகோ ஹோதி. கதமேஹி அட்ட²ஹி? ந அப்பஹரந்தஸ்ஸ பஹரதி, ந அனவஸேஸம் ஆதி³யதி, ந இத்தி²ம் ஹனதி, ந குமாரிம் தூ³ஸேதி, ந பப்³ப³ஜிதம் விலும்பதி, ந ராஜகோஸம் விலும்பதி, ந அச்சாஸன்னே கம்மம் கரோதி, நிதா⁴னகுஸலோ ச ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ மஹாசோரோ ந கி²ப்பம் பரியாபஜ்ஜதி, சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸமணஸுத்தம்

85. ‘‘‘ஸமணோ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘ப்³ராஹ்மணோ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘வேத³கூ³’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘பி⁴ஸக்கோ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘நிம்மலோ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘விமலோ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘ஞாணீ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘விமுத்தோ’தி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி.

‘‘யம் ஸமணேன பத்தப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மணேன வுஸீமதா;

யம் வேத³கு³னா பத்தப்³ப³ம், பி⁴ஸக்கேன அனுத்தரம்.

‘‘யம் நிம்மலேன பத்தப்³ப³ம், விமலேன ஸுசீமதா;

யம் ஞாணினா ச பத்தப்³ப³ம், விமுத்தேன அனுத்தரம்.

‘‘ஸோஹம் விஜிதஸங்கா³மோ, முத்தோ மோசேமி ப³ந்த⁴னா;

நாகோ³ம்ஹி பரமத³ந்தோ, அஸேகோ² பரினிப்³பு³தோ’’தி. பஞ்சமம்;

6. யஸஸுத்தம்

86. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன இச்சா²னங்க³லம் நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. அஸ்ஸோஸும் கோ² இச்சா²னங்க³லகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு போ⁴ கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ இச்சா²னங்க³லம் அனுப்பத்தோ இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴…பே… ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’’தி.

அத² கோ² இச்சா²னங்க³லகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பஹுதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய யேன இச்சா²னங்க³லவனஸண்டோ³ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே அட்ட²ம்ஸு உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாகி³தோ ப⁴க³வதோ உபட்டா²கோ ஹோதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நாகி³தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கே பன தே, நாகி³த, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘ஏதே, ப⁴ந்தே, இச்சா²னங்க³லகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா பஹுதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தா ப⁴க³வந்தம்யேவ உத்³தி³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சா’’தி. ‘‘மாஹம், நாகி³த, யஸேன ஸமாக³மம், மா ச மயா யஸோ. யோ கோ², நாகி³த, நயிமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அஸ்ஸ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ [நிகாமலாபீ⁴ அஸ்ஸம் (ப³ஹூஸு) அ. நி. 5.30 பஸ்ஸிதப்³ப³ம். தத்த² ஹி அயம் பாட²பே⁴தா³ நத்தி²] அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஸோ தம் மீள்ஹஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸுக²ம் ஸாதி³யேய்யா’’தி.

‘‘அதி⁴வாஸேது தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா. அதி⁴வாஸேது ஸுக³தோ. அதி⁴வாஸனகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. யேன யேனேவ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா க³மிஸ்ஸதி தன்னின்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, து²ல்லபு²ஸிதகே தே³வே வஸ்ஸந்தே யதா²னின்னம் உத³கானி பவத்தந்தி; ஏவமேவம் கோ², ப⁴ந்தே, யேன யேனேவ தா³னி ப⁴க³வா க³மிஸ்ஸதி தன்னின்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸீலபஞ்ஞாண’’ந்தி.

‘‘மாஹம், நாகி³த, யஸேன ஸமாக³மம், மா ச மயா யஸோ. யோ கோ², நாகி³த, நயிமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அஸ்ஸ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஸோ தம் மீள்ஹஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸுக²ம் ஸாதி³யேய்ய.

‘‘தே³வதாபி கோ², நாகி³த, ஏகச்சா நயிமஸ்ஸ [ஏகச்சா இமஸ்ஸ (?)] நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபி⁴னியோ அஸ்ஸு [இத³ம் பத³ம் கத்த²சி நத்தி²] அகிச்ச²லாபி⁴னியோ [நிகாமலாபி⁴னியோ அகிச்ச²லாபி⁴னியோ (?)] அகஸிரலாபி⁴னியோ, யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. தும்ஹாகம்பி [தாஸம்பி (?)] கோ², நாகி³த, ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம ஸங்க³ணிகவிஹாரம் அனுயுத்தானம் விஹரதம் [அனுயுத்தே விஹரந்தே தி³ஸ்வா (?)] ஏவம் ஹோதி – ‘ந ஹி நூனமே [ந ஹனூனமே (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஆயஸ்மந்தோ இமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபி⁴னோ அஸ்ஸு [இத³ம் பத³ம் கத்த²சி நத்தி²] அகிச்ச²லாபி⁴னோ அகஸிரலாபி⁴னோ. யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. ததா² ஹி பன மே ஆயஸ்மந்தோ ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம ஸங்க³ணிகவிஹாரம் அனுயுத்தா விஹரந்தி’’’.

‘‘இதா⁴ஹம், நாகி³த, பி⁴க்கூ² பஸ்ஸாமி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அங்கு³லிபதோத³கேன [அங்கு³லிபதோத³கேஹி (ஸீ. பீ. க.)] ஸஞ்ஜக்³க⁴ந்தே ஸங்கீளந்தே. தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘ந ஹி நூனமே ஆயஸ்மந்தோ இமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபி⁴னோ அஸ்ஸு அகிச்ச²லாபி⁴னோ அகஸிரலாபி⁴னோ. யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. ததா² ஹி பன மே ஆயஸ்மந்தோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் அங்கு³லிபதோத³கேன ஸஞ்ஜக்³க⁴ந்தி ஸங்கீளந்தி’’’.

‘‘இத⁴ பனாஹம் [இதா⁴ஹம் (ஸீ. பீ. க.)], நாகி³த, பி⁴க்கூ² பஸ்ஸாமி யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தே விஹரந்தே. தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘ந ஹி நூனமே ஆயஸ்மந்தோ இமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபி⁴னோ அஸ்ஸு அகிச்ச²லாபி⁴னோ அகஸிரலாபி⁴னோ. யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. ததா² ஹி பன மே ஆயஸ்மந்தோ யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தா விஹரந்தி’’’.

‘‘இதா⁴ஹம் [இத⁴ பனாஹம் (?)], நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி கா³மந்தவிஹாரிம் ஸமாஹிதம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி இமம் [இதா³னிமம் (கத்த²சி) அ. நி. 6.42] ஆயஸ்மந்தம் ஆராமிகோ வா உபட்ட²ஹிஸ்ஸதி [பச்சேஸ்ஸதி (ஸீ. பீ.), உபட்ட²ஹதி (க.)] ஸமணுத்³தே³ஸோ வா. தம் தம்ஹா [ஸோ தம்ஹா (க. ஸீ.), ஸோ தம் தம்ஹா (?)] ஸமாதி⁴ம்ஹா சாவேஸ்ஸதீ’தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந அத்தமனோ ஹோமி கா³மந்தவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் அரஞ்ஞே பசலாயமானம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி அயமாயஸ்மா இமம் நித்³தா³கிலமத²ம் படிவினோதே³த்வா அரஞ்ஞஸஞ்ஞம்யேவ மனஸி கரிஸ்ஸதி ஏகத்த’ந்தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் அரஞ்ஞே அஸமாஹிதம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி அயமாயஸ்மா அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாத³ஹிஸ்ஸதி [ஸமாத³ஹேஸ்ஸதி (கத்த²சி)], ஸமாஹிதம் வா சித்தம் அனுரக்கி²ஸ்ஸதீ’தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் அரஞ்ஞே ஸமாஹிதம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி அயமாயஸ்மா அவிமுத்தம் வா சித்தம் விமுச்சிஸ்ஸதி, விமுத்தம் வா சித்தம் அனுரக்கி²ஸ்ஸதீ’தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி கா³மந்தவிஹாரிம் லாபி⁴ம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ஸோ தம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நிகாமயமானோ ரிஞ்சதி படிஸல்லானம், ரிஞ்சதி அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி; கா³மனிக³மராஜதா⁴னிம் ஓஸரித்வா வாஸம் கப்பேதி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந அத்தமனோ ஹோமி கா³மந்தவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் லாபி⁴ம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ஸோ தம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் படிபணாமேத்வா ந ரிஞ்சதி படிஸல்லானம், ந ரிஞ்சதி அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன. [[ ] ஏத்த²ந்தரே பாடோ² அ. நி. 6.42 ச²க்கனிபாதேயேவ தி³ஸ்ஸதி, ந ஏத்த² அட்ட²கனிபாதே]

‘‘யஸ்மாஹம் [யஸ்மிம்ஹம் (கத்த²சி)], நாகி³த, ஸமயே அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ ந கஞ்சி பஸ்ஸாமி புரதோ வா பச்ச²தோ வா, பா²ஸு மே, நாகி³த, தஸ்மிம் ஸமயே ஹோதி அந்தமஸோ உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மாயா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. பத்தனிகுஜ்ஜனஸுத்தம்

87. [சூளவ. 265] ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ பத்தம் நிக்குஜ்ஜேய்ய [நிகுஜ்ஜேய்ய (க.)]. கதமேஹி அட்ட²ஹி? பி⁴க்கூ²னம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கூ²னம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கூ²னம் அவாஸாய [அனாவாஸாய (ஸீ. ஸ்யா.)] பரிஸக்கதி, பி⁴க்கூ² அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கூ²ஹி பே⁴தே³தி [விபே⁴தே³தி (ப³ஹூஸு)], பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ பத்தம் நிக்குஜ்ஜேய்ய.

‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ பத்தம் உக்குஜ்ஜேய்ய. கதமேஹி அட்ட²ஹி? ந பி⁴க்கூ²னம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, ந பி⁴க்கூ²னம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, ந பி⁴க்கூ²னம் அவாஸாய பரிஸக்கதி, ந பி⁴க்கூ² அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, ந பி⁴க்கூ² பி⁴க்கூ²ஹி பே⁴தே³தி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ பத்தம் உக்குஜ்ஜேய்யா’’தி. ஸத்தமம்.

8. அப்பஸாத³பவேத³னீயஸுத்தம்

88. ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானா உபாஸகா அப்பஸாத³ம் பவேதே³ய்யும். கதமேஹி அட்ட²ஹி? கி³ஹீனம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, கி³ஹீனம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, கி³ஹீ அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, கி³ஹீ கி³ஹீஹி பே⁴தே³தி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அகோ³சரே ச நம் பஸ்ஸந்தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானா உபாஸகா அப்பஸாத³ம் பவேதே³ய்யும்.

‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானா உபாஸகா பஸாத³ம் பவேதே³ய்யும். கதமேஹி அட்ட²ஹி? ந கி³ஹீனம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, ந கி³ஹீனம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, ந கி³ஹீ அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, ந கி³ஹீ கி³ஹீஹி பே⁴தே³தி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, கோ³சரே ச நம் பஸ்ஸந்தி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானா உபாஸகா பஸாத³ம் பவேதே³ய்யு’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. படிஸாரணீயஸுத்தம்

89. [சூளவ. 39 தோ²கம் விஸதி³ஸம்] ‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ படிஸாரணீயகம்மம் கரேய்ய. கதமேஹி அட்ட²ஹி? கி³ஹீனம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, கி³ஹீனம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, கி³ஹீ அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, கி³ஹீ கி³ஹீஹி பே⁴தே³தி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மிகஞ்ச கி³ஹிபடிஸ்ஸவம் ந ஸச்சாபேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ படிஸாரணீயம் கம்மம் கரேய்ய.

‘‘அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ படிஸாரணீயகம்மம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ய்ய. கதமேஹி அட்ட²ஹி? ந கி³ஹீனம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, ந கி³ஹீனம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, ந கி³ஹீ அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, ந கி³ஹீ கி³ஹீஹி பே⁴தே³தி, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மிகஞ்ச கி³ஹிபடிஸ்ஸவம் ஸச்சாபேதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ படிஸாரணீயகம்மம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ய்யா’’தி. நவமம்.

10. ஸம்மாவத்தனஸுத்தம்

90. [சூளவ. 211] ‘‘தஸ்ஸபாபியஸிககம்மகதேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா அட்ட²ஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மா வத்திதப்³ப³ம் – ந உபஸம்பாதே³தப்³போ³, ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³, ந பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதி ஸாதி³தப்³பா³, ஸம்மதேனபி பி⁴க்கு²னியோ ந ஓவதி³தப்³பா³, ந காசி ஸங்க⁴ஸம்முதி ஸாதி³தப்³பா³, ந கிஸ்மிஞ்சி பச்சேகட்டா²னே ட²பேதப்³போ³, ந ச தேன மூலேன வுட்டா²பேதப்³போ³. தஸ்ஸபாபியஸிககம்மகதேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா இமேஸு அட்ட²ஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மா வத்திதப்³ப³’’ந்தி. த³ஸமம்.

ஸதிவக்³கோ³ சதுத்தோ².