8. வினயவக்³கோ³

1. பட²மவினயத⁴ரஸுத்தம்

75. [பரி. 327] ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸீலவா ஹோதி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதீ’’தி. பட²மம்.

2. து³தியவினயத⁴ரஸுத்தம்

76. [பரி. 327] ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதீ’’தி. து³தியம்.

3. ததியவினயத⁴ரஸுத்தம்

77. ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, வினயே கோ² பன டி²தோ ஹோதி அஸம்ஹீரோ, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதீ’’தி. ததியம்.

4. சதுத்த²வினயத⁴ரஸுத்தம்

78. [பரி. 327] ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம், த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வினயத⁴ரோ ஹோதீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மவினயத⁴ரஸோப⁴னஸுத்தம்

79. ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ [ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² (ஸீ. ஸ்யா. க.) அனந்தரஸுத்தத்³வேயே பன இத³ம் பாட²னானத்தம் நத்தி². பரி. 327] வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியவினயத⁴ரஸோப⁴னஸுத்தம்

80. ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ, சதுன்னம் ஜா²னானம்…பே… அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ததியவினயத⁴ரஸோப⁴னஸுத்தம்

81. ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, வினயே கோ² பன டி²தோ ஹோதி அஸம்ஹீரோ, சதுன்னம் ஜா²னானம்…பே… அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. சதுத்த²வினயத⁴ரஸோப⁴னஸுத்தம்

82. ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ [ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² (க.)] வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தி. கதமேஹி ஸத்தஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, க³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம், த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ வினயத⁴ரோ ஸோப⁴தீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. ஸத்து²ஸாஸனஸுத்தம்

83. அத² கோ² ஆயஸ்மா உபாலி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உபாலி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘யே கோ² த்வம், உபாலி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா ந ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தீ’தி; ஏகம்ஸேன, உபாலி, தா⁴ரேய்யாஸி – ‘நேஸோ த⁴ம்மோ நேஸோ வினயோ நேதம் ஸத்து²ஸாஸன’ந்தி. யே ச கோ² த்வம், உபாலி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தீ’தி; ஏகம்ஸேன, உபாலி, தா⁴ரேய்யாஸி – ‘ஏஸோ த⁴ம்மோ ஏஸோ வினயோ ஏதம் ஸத்து²ஸாஸன’’’ந்தி. நவமம்.

10. அதி⁴கரணஸமத²ஸுத்தம்

84. ‘‘ஸத்திமே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணஸமதா² த⁴ம்மா உப்பன்னுப்பன்னானம் அதி⁴கரணானம் ஸமதா²ய வூபஸமாய. கதமே ஸத்த? ஸம்முகா²வினயோ தா³தப்³போ³, ஸதிவினயோ தா³தப்³போ³, அமூள்ஹவினயோ தா³தப்³போ³ [படிஞ்ஞாதகரணம், யேபு⁴ய்யஸ்ஸிகா, தஸ்ஸபாபிய்யஸ்ஸிகா, திணவத்தா²ரகோ (ஸ்யா.) தீ³. நி. 3.332 ஸங்கீ³திஸுத்தேன ச பாசி. 655 வினயேன ச ஸம்ஸந்தே³தப்³ப³ம்], படிஞ்ஞாதகரணம் தா³தப்³ப³ம், யேபு⁴ய்யஸிகா தா³தப்³பா³, தஸ்ஸபாபியஸிகா தா³தப்³பா³, திணவத்தா²ரகோ தா³தப்³போ³ [படிஞ்ஞாதகரணம், யேபு⁴ய்யஸ்ஸிகா, தஸ்ஸபாபிய்யஸ்ஸிகா, திணவத்தா²ரகோ (ஸ்யா.) தீ³. நி. 3.332 ஸங்கீ³திஸுத்தேன ச பாசி. 655 வினயேன ச ஸம்ஸந்தே³தப்³ப³ம்]. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த அதி⁴கரணஸமதா² த⁴ம்மா உப்பன்னுப்பன்னானம் அதி⁴கரணானம் ஸமதா²ய வூபஸமாயா’’தி. த³ஸமம்.

வினயவக்³கோ³ அட்ட²மோ.