(24) 4. கம்மவக்³கோ³

1. ஸம்கி²த்தஸுத்தம்

232. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் [அகண்ஹம் அஸுக்கம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.) (தீ³. நி. 3.312; ம. நி. 2.81)] அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. பட²மம்.

2. வித்தா²ரஸுத்தம்

233. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் [ஸப்³யாபஜ்ஜ²ம் (ஸப்³ப³த்த²)] காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபன்னம் ஸமானம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜா² ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹி ப²ஸ்ஸேஹி பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வேத³னம் வேதி³யதி [வேத³யதி (க.) அ. நி. 6.63] ஏகந்தது³க்க²ம், ஸேய்யதா²பி ஸத்தா நேரயிகா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. ஸோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபன்னம் ஸமானம் அப்³யாப³ஜ்ஜா² ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸோ அப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹி ப²ஸ்ஸேஹி பு²ட்டோ² ஸமானோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வேத³னம் வேதி³யதி ஏகந்தஸுக²ம், ஸேய்யதா²பி தே³வா ஸுப⁴கிண்ஹா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி லோகம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி லோகம் உபபன்னம் ஸமானம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜா²பி அப்³யாப³ஜ்ஜா²பி ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹிபி அப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹிபி ப²ஸ்ஸேஹி பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி வேத³னம் வேதி³யதி வோகிண்ணஸுக²து³க்க²ம், ஸேய்யதா²பி மனுஸ்ஸா ஏகச்சே ச தே³வா ஏகச்சே ச வினிபாதிகா. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி? தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம் தஸ்ஸ பஹானாய யா சேதனா, யமித³ம் [யம்பித³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம் தஸ்ஸ பஹானாய யா சேதனா, யமித³ம் [யம்பித³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம் தஸ்ஸ பஹானாய யா சேதனா – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. து³தியம்.

3. ஸோணகாயனஸுத்தம்

234. அத² கோ² ஸிகா²மோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸிகா²மோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘புரிமானி, போ⁴ கோ³தம, தி³வஸானி புரிமதரானி ஸோணகாயனோ மாணவோ யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் ஏதத³வோச – ‘ஸமணோ கோ³தமோ ஸப்³ப³கம்மானம் அகிரியம் பஞ்ஞபேதி, ஸப்³ப³கம்மானம் கோ² பன அகிரியம் பஞ்ஞபேந்தோ உச்சே²த³ம் ஆஹ லோகஸ்ஸ – கம்மஸச்சாயம் [கம்மஸச்சாயீ (க.)], போ⁴, லோகோ கம்மஸமாரம்ப⁴ட்டா²யீ’’’தி.

‘‘த³ஸ்ஸனம்பி கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஸோணகாயனஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி; குதோ பனேவரூபோ கதா²ஸல்லாபோ! சத்தாரிமானி, ப்³ராஹ்மண, கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², ப்³ராஹ்மண, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்; அத்தி², ப்³ராஹ்மண, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², ப்³ராஹ்மண, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², ப்³ராஹ்மண, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி.

‘‘கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபன்னம் ஸமானம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜா² ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹி ப²ஸ்ஸேஹி பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வேத³னம் வேதி³யதி ஏகந்தது³க்க²ம், ஸேய்யதா²பி ஸத்தா நேரயிகா. இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. ஸோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகம் உபபன்னம் ஸமானம் அப்³யாப³ஜ்ஜா² ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸோ அப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹி ப²ஸ்ஸேஹி பு²ட்டோ² ஸமானோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வேத³னம் வேதி³யதி ஏகந்தஸுக²ம், ஸேய்யதா²பி தே³வா ஸுப⁴கிண்ஹா. இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி வசீஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி மனோஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி லோகம் உபபஜ்ஜதி. தமேனம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி லோகம் உபபன்னம் ஸமானம் ஸப்³யாப³ஜ்ஜா²பி அப்³யாப³ஜ்ஜா²பி ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹிபி அப்³யாப³ஜ்ஜே²ஹிபி ப²ஸ்ஸேஹி பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி வேத³னம் வேதி³யதி வோகிண்ணஸுக²து³க்க²ம், ஸேய்யதா²பி மனுஸ்ஸா ஏகச்சே ச தே³வா ஏகச்சே ச வினிபாதிகா. இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி? தத்ர, ப்³ராஹ்மண, யமித³ம் கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம் தஸ்ஸ பஹானாய யா சேதனா, யமித³ம் கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம் தஸ்ஸ பஹானாய யா சேதனா, யமித³ம் கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம் தஸ்ஸ பஹானாய யா சேதனா – இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², ப்³ராஹ்மண, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. ததியம்.

4. பட²மஸிக்கா²பத³ஸுத்தம்

235. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³யீ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரீ ஹோதி, முஸாவாதீ³ ஹோதி, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²யீ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி? தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. து³தியஸிக்கா²பத³ஸுத்தம்

236. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சேன மாதா [ஏகச்சோ மாதரம் (க.)] ஜீவிதா வோரோபிதா ஹோதி, பிதா [பிதரம் (க.)] ஜீவிதா வோரோபிதோ [வோரோபிதா (க.)] ஹோதி, அரஹம் [அரஹந்தம் (க.)] ஜீவிதா வோரோபிதோ [வோரோபிதா (க.)] ஹோதி, ததா²க³தஸ்ஸ து³ட்டே²ன சித்தேன லோஹிதம் உப்பாதி³தம் [உப்பாதி³தா (க.)] ஹோதி, ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி, அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அப்³யாபன்னசித்தோ ஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி² [ஸம்மாதி³ட்டி²கோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி? தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அரியமக்³க³ஸுத்தம்

237. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்; அத்தி², பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி? ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸுத்தம்

238. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, கம்மானி…பே… கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்…பே… இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹம் கண்ஹவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் ஸுக்கம் ஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்பி காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி…பே… இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் கண்ஹஸுக்கம் கண்ஹஸுக்கவிபாகம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி? ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ – இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மம் அகண்ஹஅஸுக்கம் அகண்ஹஅஸுக்கவிபாகம் கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி கம்மானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸாவஜ்ஜஸுத்தம்

239. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. கதமேஹி சதூஹி? ஸாவஜ்ஜேன காயகம்மேன, ஸாவஜ்ஜேன வசீகம்மேன, ஸாவஜ்ஜேன மனோகம்மேன, ஸாவஜ்ஜாய தி³ட்டி²யா – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி சதூஹி? அனவஜ்ஜேன காயகம்மேன, அனவஜ்ஜேன வசீகம்மேன, அனவஜ்ஜேன மனோகம்மேன, அனவஜ்ஜாய தி³ட்டி²யா – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. அட்ட²மம்.

9. அப்³யாப³ஜ்ஜ²ஸுத்தம்

240. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. கதமேஹி சதூஹி? ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ன காயகம்மேன, ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ன வசீகம்மேன, ஸப்³யாப³ஜ்ஜே²ன மனோகம்மேன, ஸப்³யாப³ஜ்ஜா²ய தி³ட்டி²யா – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் ஸக்³கே³. கதமேஹி சதூஹி? அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன காயகம்மேன, அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன வசீகம்மேன, அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன மனோகம்மேன, அப்³யாப³ஜ்ஜா²ய தி³ட்டி²யா – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் ஸக்³கே³’’தி. நவமம்.

10. ஸமணஸுத்தம்

241. ‘‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, (பட²மோ) ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ; ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேஹி அஞ்ஞேஹீ’தி [ஸமணேஹி அஞ்ஞேதி (ஸீ. பீ. க.) ஏத்த² அஞ்ஞேஹீதி ஸகாய படிஞ்ஞாய ஸச்சாபி⁴ஞ்ஞேஹீதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தீ³. நி. 2.214; ம. நி. 1.140] – ஏவமேதம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா ஸீஹனாத³ம் நத³த².

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ ஹோதி அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமணோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ ஹோதி தத்த² பரினிப்³பா³யீ அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமணோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமணோ.

‘‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ; ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’தி – ஏவமேதம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா ஸீஹனாத³ம் நத³தா²’’தி. த³ஸமம்.

11. ஸப்புரிஸானிஸம்ஸஸுத்தம்

242. ‘‘ஸப்புரிஸம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸாய சத்தாரோ ஆனிஸம்ஸா பாடிகங்கா². கதமே சத்தாரோ? அரியேன ஸீலேன வட்³ட⁴தி, அரியேன ஸமாதி⁴னா வட்³ட⁴தி, அரியாய பஞ்ஞாய வட்³ட⁴தி, அரியாய விமுத்தியா வட்³ட⁴தி – ஸப்புரிஸம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸாய இமே சத்தாரோ ஆனிஸம்ஸா பாடிகங்கா²’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

கம்மவக்³கோ³ சதுத்தோ².