3. ப⁴த்³தி³யஸுத்தம்
193. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴த்³தி³யோ லிச்ச²வி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ப⁴த்³தி³யோ லிச்ச²வி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –
‘‘ஸுதம் மேதம், ப⁴ந்தே – ‘மாயாவீ ஸமணோ கோ³தமோ ஆவட்டனிம் மாயம் [ஆவட்டனீமாயம் (ஸீ.), ஆவட்டனிமாயம் (ஸ்யா. கம். க.) ம. நி. 2.60 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஜானாதி யாய அஞ்ஞதித்தி²யானம் ஸாவகே ஆவட்டேதீ’தி. யே தே, ப⁴ந்தே, ஏவமாஹம்ஸு – ‘மாயாவீ ஸமணோ கோ³தமோ ஆவட்டனிம் மாயம் ஜானாதி யாய அஞ்ஞதித்தி²யானம் ஸாவகே ஆவட்டேதீ’தி, கச்சி தே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ வுத்தவாதி³னோ, ந ச ப⁴க³வந்தம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ ச அனுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோந்தி, ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுபாதோ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தி, அனப்³ப⁴க்கா²துகாமா ஹி மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்த’’ந்தி?
‘‘ஏத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ‘ஸமணோ நோ க³ரூ’தி. யதா³ தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீ’தி, அத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, பஜஹேய்யாத².
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴த்³தி³ய, லோபோ⁴ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி? ‘‘அஹிதாய, ப⁴ந்தே’’. ‘‘லுத்³தோ⁴ பனாயம், ப⁴த்³தி³ய, புரிஸபுக்³க³லோ லோபே⁴ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய [தத³த்தா²ய (க.) அ. நி. 3.66] ஸமாத³பேதி யம்ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴த்³தி³ய, தோ³ஸோ புரிஸஸ்ஸ…பே… மோஹோ புரிஸஸ்ஸ…பே… ஸாரம்போ⁴ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி? ‘‘அஹிதாய, ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாரத்³தோ⁴ பனாயம், ப⁴த்³தி³ய, புரிஸபுக்³க³லோ ஸாரம்பே⁴ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி யம்ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴த்³தி³ய, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா’’தி? ‘‘அகுஸலா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’தி? ‘‘ஸாவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வா’’தி? ‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி, நோ வா? கத²ம் வா ஏத்த² ஹோதீ’’தி? ‘‘ஸமத்தா, ப⁴ந்தே, ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி. ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’தி.
‘‘இதி கோ², ப⁴த்³தி³ய, யம் தம் தே அவோசும்ஹா – ஏத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ‘ஸமணோ நோ க³ரூ’தி. யதா³ தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீதி, அத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, பஜஹேய்யாதா²’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.
‘‘ஏத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ‘ஸமணோ நோ க³ரூ’தி. யதா³ தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுப்பஸத்தா², இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’தி, அத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யாதா²’’தி.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴த்³தி³ய, அலோபோ⁴ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி? ‘‘ஹிதாய, ப⁴ந்தே’’. ‘‘அலுத்³தோ⁴ பனாயம், ப⁴த்³தி³ய, புரிஸபுக்³க³லோ லோபே⁴ன அனபி⁴பூ⁴தோ அபரியாதி³ன்னசித்தோ நேவ பாணம் ஹனதி, ந அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, ந பரதா³ரம் க³ச்ச²தி, ந முஸா ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ந ஸமாத³பேதி யம்’ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴த்³தி³ய, அதோ³ஸோ புரிஸஸ்ஸ…பே… அமோஹோ புரிஸஸ்ஸ…பே… அஸாரம்போ⁴ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி? ‘‘ஹிதாய, ப⁴ந்தே’’. ‘‘அஸாரத்³தோ⁴ பனாயம், ப⁴த்³தி³ய, புரிஸபுக்³க³லோ ஸாரம்பே⁴ன அனபி⁴பூ⁴தோ அபரியாதி³ன்னசித்தோ நேவ பாணம் ஹனதி, ந அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, ந பரதா³ரம் க³ச்ச²தி, ந முஸா ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ந ஸமாத³பேதி யம்’ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴த்³தி³ய, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா’’தி? ‘‘குஸலா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’தி? ‘‘அனவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வா’’தி? ‘‘விஞ்ஞுப்பஸத்தா², ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி நோ வா? கத²ம் வா ஏத்த² ஹோதீ’’தி? ‘‘ஸமத்தா, ப⁴ந்தே, ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’தி.
‘‘இதி கோ², ப⁴த்³தி³ய, யம் தம் தே அவோசும்ஹா – ஏத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ‘ஸமணோ நோ க³ரூ’தி. யதா³ தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுப்பஸத்தா², இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீதி, அத² தும்ஹே, ப⁴த்³தி³ய, உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யாதா²’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.
‘‘யே கோ² தே, ப⁴த்³தி³ய, லோகே ஸந்தோ ஸப்புரிஸா தே ஸாவகம் ஏவம் ஸமாத³பேந்தி – ‘ஏஹி த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, லோப⁴ம் வினேய்ய [வினேய்ய வினேய்ய (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] விஹராஹி. லோப⁴ம் வினேய்ய விஹரந்தோ ந லோப⁴ஜம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸி காயேன வாசாய மனஸா. தோ³ஸம் வினேய்ய விஹராஹி. தோ³ஸம் வினேய்ய விஹரந்தோ ந தோ³ஸஜம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸி காயேன வாசாய மனஸா. மோஹம் வினேய்ய விஹராஹி. மோஹம் வினேய்ய விஹரந்தோ ந மோஹஜம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸி காயேன வாசாய மனஸா. ஸாரம்ப⁴ம் வினேய்ய விஹராஹி. ஸாரம்ப⁴ம் வினேய்ய விஹரந்தோ ந ஸாரம்ப⁴ஜம் கம்மம் கரிஸ்ஸஸி காயேன வாசாய மனஸா’’’தி.
ஏவம் வுத்தே ப⁴த்³தி³யோ லிச்ச²வி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே…பே… உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.
‘‘அபி நு தாஹம், ப⁴த்³தி³ய, ஏவம் அவசம் – ‘ஏஹி மே த்வம், ப⁴த்³தி³ய, ஸாவகோ ஹோஹி; அஹம் ஸத்தா² ப⁴விஸ்ஸாமீ’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவம்வாதி³ம் கோ² மம், ப⁴த்³தி³ய, ஏவமக்கா²யிம் ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அஸதா துச்சா² முஸா அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி – ‘மாயாவீ ஸமணோ கோ³தமோ ஆவட்டனிம் மாயம் ஜானாதி யாய அஞ்ஞதித்தி²யானம் ஸாவகே ஆவட்டேதீ’’’தி. ‘‘ப⁴த்³தி³கா, ப⁴ந்தே, ஆவட்டனீ மாயா. கல்யாணீ, ப⁴ந்தே, ஆவட்டனீ மாயா. பியா மே, ப⁴ந்தே, ஞாதிஸாலோஹிதா இமாய ஆவட்டனியா ஆவட்டேய்யும், பியானம்பி மே அஸ்ஸ ஞாதிஸாலோஹிதானம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ஸப்³பே³ சேபி, ப⁴ந்தே, க²த்தியா இமாய ஆவட்டனியா ஆவட்டேய்யும், ஸப்³பே³ஸம்பிஸ்ஸ க²த்தியானம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ஸப்³பே³ சேபி, ப⁴ந்தே, ப்³ராஹ்மணா… வேஸ்ஸா … ஸுத்³தா³ இமாய ஆவட்டனியா ஆவட்டேய்யும், ஸப்³பே³ஸம்பிஸ்ஸ ஸுத்³தா³னம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.
‘‘ஏவமேதம், ப⁴த்³தி³ய, ஏவமேதம், ப⁴த்³தி³ய! ஸப்³பே³ சேபி, ப⁴த்³தி³ய, க²த்தியா இமாய ஆவட்டனியா ஆவட்டேய்யும் அகுஸலத⁴ம்மப்பஹானாய குஸலத⁴ம்மூபஸம்பதா³ய, ஸப்³பே³ஸம்பிஸ்ஸ க²த்தியானம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ஸப்³பே³ சேபி, ப⁴த்³தி³ய, ப்³ராஹ்மணா… வேஸ்ஸா… ஸுத்³தா³ ஆவட்டேய்யும் அகுஸலத⁴ம்மப்பஹானாய குஸலத⁴ம்மூபஸம்பதா³ய, ஸப்³பே³ஸம்பிஸ்ஸ ஸுத்³தா³னம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ஸதே³வகோ சேபி, ப⁴த்³தி³ய, லோகோ ஸமாரகோ ஸப்³ரஹ்மகோ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ பஜா ஸதே³வமனுஸ்ஸா இமாய ஆவட்டனியா ஆவட்டேய்யும் [ஆவட்டேய்ய (?)] அகுஸலத⁴ம்மப்பஹானாய குஸலத⁴ம்மூபஸம்பதா³ய, ஸதே³வகஸ்ஸபிஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமாரகஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மகஸ்ஸ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. இமே சேபி, ப⁴த்³தி³ய, மஹாஸாலா இமாய ஆவட்டனியா ஆவட்டேய்யும் அகுஸலத⁴ம்மப்பஹானாய குஸலத⁴ம்மூபஸம்பதா³ய, இமேஸம்பிஸ்ஸ மஹாஸாலானம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ( ) [(ஸசே சேதேய்யும்) (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), (ஆவட்டேய்யும்) (க.) அ. நி. 8.44]. கோ பன வாதோ³ மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸா’’தி! ததியம்.