6. உம்மக்³க³ஸுத்தம்
186. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கேன நு கோ², ப⁴ந்தே, லோகோ நீயதி, கேன லோகோ பரிகஸ்ஸதி, கஸ்ஸ ச உப்பன்னஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தீ’’தி?
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, பி⁴க்கு², உம்மக்³கோ³ [உம்மங்கோ³ (ஸ்யா. க.)], ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ [கல்யாணா (க.)] பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம், பி⁴க்கு², புச்ச²ஸி – ‘கேன நு கோ², ப⁴ந்தே, லோகோ நீயதி, கேன லோகோ பரிகஸ்ஸதி, கஸ்ஸ ச உப்பன்னஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தீ’’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘சித்தேன கோ², பி⁴க்கு², லோகோ நீயதி, சித்தேன பரிகஸ்ஸதி, சித்தஸ்ஸ உப்பன்னஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தீ’’தி.
‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா ப⁴க³வந்தம் உத்தரி பஞ்ஹம் அபுச்சி² – ‘‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ ஹோதீ’’தி?
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, பி⁴க்கு² உம்மக்³கோ³, ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம், பி⁴க்கு², புச்ச²ஸி – ‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோதி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ ஹோதீ’’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ப³ஹூ கோ², பி⁴க்கு², மயா த⁴ம்மா தே³ஸிதா [ப³ஹு கோ² பி⁴க்கு² மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ (க.)] – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³தா², உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். சதுப்பதா³ய சேபி, பி⁴க்கு², கா³தா²ய அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோதி அலம் வசனாயா’’தி.
‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா ப⁴க³வந்தம் உத்தரி பஞ்ஹம் அபுச்சி² – ‘‘‘ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ, ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ ஹோதீ’’தி?
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்கு²! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, பி⁴க்கு², உம்மக்³கோ³, ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம், பி⁴க்கு², புச்ச²ஸி – ‘ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ, ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோதி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ ஹோதீ’’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு²னோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி ஸுதம் ஹோதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ அத்த²ம் அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி; ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி ஸுதம் ஹோதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ அத்த²ம் அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி; ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி ஸுதம் ஹோதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ அத்த²ம் அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி; ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி ஸுதம் ஹோதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ அத்த²ம் அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ ஹோதீ’’தி.
‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா ப⁴க³வந்தம் உத்தரி பஞ்ஹம் அபுச்சி² – ‘‘‘பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ, பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ ஹோதீ’’தி?
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴ பி⁴க்கு²! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, பி⁴க்கு², உம்மக்³கோ³, ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம் பி⁴க்கு² புச்ச²ஸி – ‘பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ, பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோதி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ ஹோதீ’’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ நேவத்தப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி ந பரப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி அத்தஹிதபரஹிதஉப⁴யஹிதஸப்³ப³லோகஹிதமேவ சிந்தயமானோ சிந்தேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², பண்டி³தோ மஹாபஞ்ஞோ ஹோதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.