(12) 2. கேஸிவக்³கோ³

1. கேஸிஸுத்தம்

111. அத² கோ² கேஸி அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² கேஸிம் அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி²ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘த்வம் கோ²ஸி, கேஸி, பஞ்ஞாதோ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதீ²தி [ஸஞ்ஞாதோ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. கத²ம் பன த்வம், கேஸி, அஸ்ஸத³ம்மம் வினேஸீ’’தி? ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, அஸ்ஸத³ம்மம் ஸண்ஹேனபி வினேமி, ப²ருஸேனபி வினேமி, ஸண்ஹப²ருஸேனபி வினேமீ’’தி. ‘‘ஸசே தே, கேஸி, அஸ்ஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, கிந்தி நம் கரோஸீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, அஸ்ஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி; ஹனாமி நம், ப⁴ந்தே. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மா மே ஆசரியகுலஸ்ஸ அவண்ணோ அஹோஸீ’’தி.

‘‘ப⁴க³வா பன, ப⁴ந்தே, அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி². கத²ம் பன, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா புரிஸத³ம்மம் வினேதீ’’தி? ‘‘அஹம் கோ², கேஸி, புரிஸத³ம்மம் ஸண்ஹேனபி வினேமி, ப²ருஸேனபி வினேமி, ஸண்ஹப²ருஸேனபி வினேமி. தத்ரித³ம், கேஸி, ஸண்ஹஸ்மிம் – இதி காயஸுசரிதம் இதி காயஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீஸுசரிதம் இதி வசீஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோஸுசரிதம் இதி மனோஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி தே³வா, இதி மனுஸ்ஸாதி. தத்ரித³ம், கேஸி, ப²ருஸஸ்மிம் – இதி காயது³ச்சரிதம் இதி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீது³ச்சரிதம் இதி வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோது³ச்சரிதம் இதி மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி நிரயோ, இதி திரச்சா²னயோனி, இதி பேத்திவிஸயோ’’தி.

‘‘தத்ரித³ம், கேஸி, ஸண்ஹப²ருஸஸ்மிம் – இதி காயஸுசரிதம் இதி காயஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி காயது³ச்சரிதம் இதி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீஸுசரிதம் இதி வசீஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி வசீது³ச்சரிதம் இதி வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோஸுசரிதம் இதி மனோஸுசரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி மனோது³ச்சரிதம் இதி மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகோ, இதி தே³வா, இதி மனுஸ்ஸா, இதி நிரயோ, இதி திரச்சா²னயோனி, இதி பேத்திவிஸயோ’’தி.

‘‘ஸசே தே, ப⁴ந்தே, புரிஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, கிந்தி நம் ப⁴க³வா கரோதீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, கேஸி, புரிஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஹனாமி நம், கேஸீ’’தி. ‘‘ந கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பாணாதிபாதோ கப்பதி. அத² ச பன ப⁴க³வா ஏவமாஹ – ‘ஹனாமி, நம் கேஸீ’’’தி! ‘‘ஸச்சம், கேஸி! ந ததா²க³தஸ்ஸ பாணாதிபாதோ கப்பதி. அபி ச யோ புரிஸத³ம்மோ ஸண்ஹேன வினயம் ந உபேதி, ப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ஸண்ஹப²ருஸேன வினயம் ந உபேதி, ந தம் ததா²க³தோ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, நாபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி. வதோ⁴ ஹேஸோ, கேஸி, அரியஸ்ஸ வினயே – யம் ந ததா²க³தோ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, நாபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீ’’தி.

‘‘ஸோ ஹி நூன, ப⁴ந்தே, ஸுஹதோ ஹோதி – யம் ந ததா²க³தோ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, நாபி விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வத்தப்³ப³ம் அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீதி. அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே…பே… உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. பட²மம்.

2. ஜவஸுத்தம்

112. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. கதமேஹி சதூஹி? அஜ்ஜவேன, ஜவேன, க²ந்தியா, ஸோரச்சேன – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ராஜாரஹோ ஹோதி, ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி சதூஹி? அஜ்ஜவேன, ஜவேன, க²ந்தியா, ஸோரச்சேன – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. து³தியம்.

3. பதோத³ஸுத்தம்

113. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரா அஸ்ஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் [கத²மஸ்ஸாஹம் (க.)] படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி நாபி லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி நாபி லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி நாபி சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² அட்டி²வேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி – ‘கிம் நு கோ² மம் அஜ்ஜ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேஸ்ஸதி, கிமஸ்ஸாஹம் படிகரோமீ’தி! ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப⁴த்³ரா அஸ்ஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம்.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோமே ப⁴த்³ரா புரிஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ [காலகதோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா’தி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் [பரமத்த²ஸச்சம் (க.) ம. நி. 2.183 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ பதோத³ச்சா²யம் தி³ஸ்வா ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ வா’தி, அபி ச கோ² ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா து³க்கி²தம் வா காலங்கதம் வா. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ லோமவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ வா’தி, நாபி ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா து³க்கி²தம் வா காலங்கதம் வா, அபி ச க்²வஸ்ஸ ஞாதி வா ஸாலோஹிதோ வா து³க்கி²தோ வா ஹோதி காலங்கதோ வா. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ந ஹேவ கோ² ஸுணாதி – ‘அமுகஸ்மிம் நாம கா³மே வா நிக³மே வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா து³க்கி²தோ வா காலங்கதோ வா’தி, நாபி ஸாமம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா து³க்கி²தம் வா காலங்கதம் வா, நாபிஸ்ஸ ஞாதி வா ஸாலோஹிதோ வா து³க்கி²தோ வா ஹோதி காலங்கதோ வா, அபி ச கோ² ஸாமஞ்ஞேவ பு²ட்டோ² ஹோதி ஸாரீரிகாஹி வேத³னாஹி து³க்கா²ஹி திப்³பா³ஹி [திப்பாஹி (ஸீ. பீ.)] க²ராஹி கடுகாஹி அஸாதாஹி அமனாபாஹி பாணஹராஹி. ஸோ தேன ஸம்விஜ்ஜதி, ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதி. பஹிதத்தோ காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³ரோ அஸ்ஸாஜானீயோ அட்டி²வேத⁴வித்³தோ⁴ ஸம்விஜ்ஜதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதி; ததூ²பமாஹம், பி⁴க்க²வே, இமம் ப⁴த்³ரம் புரிஸாஜானீயம் வதா³மி. ஏவரூபோபி, பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ப⁴த்³ரோ புரிஸாஜானீயோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானோ லோகஸ்மிம். இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ப⁴த்³ரா புரிஸாஜானீயா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.

4. நாக³ஸுத்தம்

114. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸோதா ச ஹோதி, ஹந்தா ச, க²ந்தா ச, க³ந்தா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸோதா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ யமேனம் ஹத்தி²த³ம்மஸாரதி² காரணம் காரேதி – யதி³ வா கதபுப்³ப³ம் யதி³ வா அகதபுப்³ப³ம் – தம் அட்டி²ம் கத்வா [அட்டி²கத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) அ. நி. 5.140] மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா [ஸப்³ப³ம் சேதஸோ (ஸப்³ப³த்த²)] ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ ஸுணாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸோதா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஹந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸங்கா³மக³தோ ஹத்தி²ம்பி ஹனதி, ஹத்தா²ருஹம்பி ஹனதி, அஸ்ஸம்பி ஹனதி, அஸ்ஸாருஹம்பி ஹனதி, ரத²ம்பி ஹனதி, ரதி²கம்பி ஹனதி, பத்திகம்பி ஹனதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஹந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க²ந்தா ஹோதி? இத⁴ பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸங்கா³மக³தோ க²மோ ஹோதி ஸத்திப்பஹாரானம் அஸிப்பஹாரானம் உஸுப்பஹாரானம் ப²ரஸுப்பஹாரானம் [‘‘ப²ரஸுப்பஹாரான’’ந்தி இத³ம் பத³ம் ஸ்யாமபோத்த²கே நத்தி². ம. நி. 3.217 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] பே⁴ரிபணவஸங்க²திணவனின்னாத³ஸத்³தா³னம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க²ந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க³ந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ யமேனம் ஹத்தி²த³ம்மஸாரதி² தி³ஸம் பேஸேதி – யதி³ வா க³தபுப்³ப³ம் யதி³ வா அக³தபுப்³ப³ம் – தம் கி²ப்பமேவ க³ந்தா ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ நாகோ³ க³ந்தா ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ ராஜாரஹோ ஹோதி ராஜபோ⁴க்³கோ³, ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி …பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ. கதமேஹி சதூஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ச ஹோதி, ஹந்தா ச, க²ந்தா ச, க³ந்தா ச.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே தே³ஸியமானே அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸோதா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி (ஹனதி) [( ) நத்தி² ஸீ. ஸ்யா. பீ. போத்த²கேஸு. அ. நி. 4.164 படிபதா³வக்³கே³ சதுத்த²ஸுத்தே பன ‘‘ஸமேதீ’’தி பத³ம் ஸப்³ப³த்த²பி தி³ஸ்ஸதி] ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்…பே… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ஹனதி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஹந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²ந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம் உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க²ந்தா ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க³ந்தா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யாயம் தி³ஸா அக³தபுப்³பா³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா யதி³த³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹாக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம், தம் கி²ப்பஞ்ஞேவ க³ந்தா ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க³ந்தா ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஆஹுனேய்யோ ஹோதி…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. டா²னஸுத்தம்

115. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, டா²னானி. கதமானி சத்தாரி? அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி. அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் மனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. அத்தி², பி⁴க்க²வே, டா²னம் மனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் [யதி³த³ம் (ஸ்யா. கம். க.)] டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி [பஞ்ஞாயதி (?)]. யம்பித³ம் [யதி³த³ம் (க.)] டா²னம் அமனாபம் காதும்; இமினாபி நம் [தம் (ஸீ. பீ.) ஸ்யாமபோத்த²கே நத்தி²] ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. யம்பித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி; இமினாபி நம் [தம் (பீ.) ஸீ. ஸ்யா. போத்த²கேஸு நத்தி²] ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ ந கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் டா²னம் அமனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இமஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, டா²னே பா³லோ ச பண்டி³தோ ச வேதி³தப்³போ³ புரிஸதா²மே புரிஸவீரியே புரிஸபரக்கமே. ந, பி⁴க்க²வே, பா³லோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் அமனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் ந கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அகயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. பண்டி³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் அமனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் [யதி³த³ம் (ஸ்யா. கம்.)] டா²னம் மனாபம் காதும்; தஞ்ச கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இமஸ்மிம்பி, பி⁴க்க²வே, டா²னே பா³லோ ச பண்டி³தோ ச வேதி³தப்³போ³ புரிஸதா²மே புரிஸவீரியே புரிஸபரக்கமே. ந, பி⁴க்க²வே, பா³லோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் மனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. பண்டி³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘கிஞ்சாபி கோ² இத³ம் டா²னம் மனாபம் காதும்; அத² சரஹித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அனத்தா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. ஸோ தம் டா²னம் ந கரோதி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அகயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யமித³ம் டா²னம் மனாபம் காதும், தஞ்ச கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி – இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. யம்பித³ம் டா²னம் மனாபம் காதும், இமினாபி நம் கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி; யம்பித³ம் டா²னம் கயிரமானம் அத்தா²ய ஸம்வத்ததி, இமினாபி நம் கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, டா²னம் உப⁴யேனேவ கத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி டா²னானீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அப்பமாத³ஸுத்தம்

116. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, டா²னேஹி அப்பமாதோ³ கரணீயோ. கதமேஹி சதூஹி? காயது³ச்சரிதம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², காயஸுசரிதம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த². வசீது³ச்சரிதம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², வசீஸுசரிதம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த². மனோது³ச்சரிதம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², மனோஸுசரிதம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த². மிச்சா²தி³ட்டி²ம், பி⁴க்க²வே, பஜஹத², ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேத²; தத்த² ச மா பமாத³த்த².

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ காயது³ச்சரிதம் பஹீனம் ஹோதி காயஸுசரிதம் பா⁴விதம், வசீது³ச்சரிதம் பஹீனம் ஹோதி வசீஸுசரிதம் பா⁴விதம், மனோது³ச்சரிதம் பஹீனம் ஹோதி மனோஸுசரிதம் பா⁴விதம், மிச்சா²தி³ட்டி² பஹீனா ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி² பா⁴விதா, ஸோ ந பா⁴யதி ஸம்பராயிகஸ்ஸ மரணஸ்ஸா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஆரக்க²ஸுத்தம்

117. ‘‘சதூஸு, பி⁴க்க²வே, டா²னேஸு அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ. கதமேஸு சதூஸு? ‘மா மே ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ரஜ்ஜீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ; ‘மா மே தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் து³ஸ்ஸீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ; ‘மா மே மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் முய்ஹீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ; ‘மா மே மத³னீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் மஜ்ஜீ’தி அத்தரூபேன அப்பமாதோ³ ஸதி சேதஸோ ஆரக்கோ² கரணீயோ.

‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந ரஜ்ஜதி வீதராக³த்தா, தோ³ஸனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந து³ஸ்ஸதி வீததோ³ஸத்தா, மோஹனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந முய்ஹதி வீதமோஹத்தா, மத³னீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் ந மஜ்ஜதி வீதமத³த்தா, ஸோ ந ச²ம்ப⁴தி ந கம்பதி ந வேத⁴தி ந ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜதி, ந ச பன ஸமணவசனஹேதுபி க³ச்ச²தீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸம்வேஜனீயஸுத்தம்

118. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயானி ஸம்வேஜனீயானி டா²னானி. கதமானி சத்தாரி? ‘இத⁴ ததா²க³தோ ஜாதோ’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். ‘இத⁴ ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். ‘இத⁴ ததா²க³தோ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேஸீ’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். ‘இத⁴ ததா²க³தோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தோ’தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயம் ஸம்வேஜனீயம் டா²னம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ஸத்³த⁴ஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனீயானி ஸம்வேஜனீயானி டா²னானீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மப⁴யஸுத்தம்

119. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி. கதமானி சத்தாரி? ஜாதிப⁴யம், ஜராப⁴யம், ப்³யாதி⁴ப⁴யம், மரணப⁴யம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானீ’’தி. நவமம்.

10. து³தியப⁴யஸுத்தம்

120. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி. கதமானி சத்தாரி? அக்³கி³ப⁴யம், உத³கப⁴யம், ராஜப⁴யம், சோரப⁴யம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ப⁴யானீ’’தி. த³ஸமம்.

கேஸிவக்³கோ³ து³தியோ.