3. உருவேலவக்³கோ³
1. பட²மஉருவேலஸுத்தம்
21. ஏவம் மே ஸுதம் [ஸம். நி. 1.173 ஆக³தம்] – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உருவேலாயம் விஹராமி நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய தீரே அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘து³க்க²ம் கோ² அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ. கிம் நு கோ² அஹம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா [க³ருகத்வா (ஸீ. பீ.)] உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்ய’’’ந்தி?
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – அபரிபூரஸ்ஸ கோ² அஹம் ஸீலக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பாரிபூரியா அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம். ந கோ² பனாஹம் பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா அத்தனா ஸீலஸம்பன்னதரம், யமஹம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம்.
‘‘அபரிபூரஸ்ஸ கோ² அஹம் ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பாரிபூரியா அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம். ந கோ² பனாஹம் பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா அத்தனா ஸமாதி⁴ஸம்பன்னதரம், யமஹம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம்.
‘‘அபரிபூரஸ்ஸ கோ² அஹம் பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பாரிபூரியா அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம். ந கோ² பனாஹம் பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா அத்தனா பஞ்ஞாஸம்பன்னதரம், யமஹம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம்.
‘‘அபரிபூரஸ்ஸ கோ² அஹம் விமுத்திக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பாரிபூரியா அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யம். ந கோ² பனாஹம் பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அஞ்ஞம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா அத்தனா விமுத்திஸம்பன்னதரம், யமஹம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்ய’’ந்தி.
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் ய்வாயம் [யோபாயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] த⁴ம்மோ மயா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ தமேவ த⁴ம்மம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்ய’’’ந்தி.
‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி மம சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் [ஸம்மிஞ்ஜிதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ மம புரதோ பாதுரஹோஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா த³க்கி²ணம் ஜாணுமண்ட³லம் பத²வியம் நிஹந்த்வா யேனாஹம் தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா மம் ஏதத³வோச – ‘ஏவமேதம் ப⁴க³வா, ஏவமேதம் ஸுக³த! யேபி தே, ப⁴ந்தே, அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ தேபி ப⁴க³வந்தோ த⁴ம்மம்யேவ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரிம்ஸு; யேபி தே, ப⁴ந்தே, ப⁴விஸ்ஸந்தி அனாக³தமத்³தா⁴னம் அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ தேபி ப⁴க³வந்தோ த⁴ம்மம்யேவ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரிஸ்ஸந்தி; ப⁴க³வாபி, ப⁴ந்தே, ஏதரஹி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மம்யேவ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதூ’’’தி. இத³மவோச ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி. இத³ம் வத்வா அதா²பரம் ஏதத³வோச –
‘‘யே ச அதீதா [யே சப்³ப⁴தீதா (ஸீ. பீ. க.)] ஸம்பு³த்³தா⁴, யே ச பு³த்³தா⁴ அனாக³தா;
யோ சேதரஹி ஸம்பு³த்³தோ⁴, ப³ஹூனம் [ப³ஹுன்னம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) ஸம். நி. 1.173] ஸோகனாஸனோ.
‘‘ஸப்³பே³ ஸத்³த⁴ம்மக³ருனோ, விஹம்ஸு [விஹரிம்ஸு (ஸ்யா. கம்.)] விஹரந்தி ச;
அதோ²பி விஹரிஸ்ஸந்தி, ஏஸா பு³த்³தா⁴ன த⁴ம்மதா.
‘‘தஸ்மா ஹி அத்தகாமேன [அத்த²காமேன (ஸீ. க.)], மஹத்தமபி⁴கங்க²தா;
ஸத்³த⁴ம்மோ க³ருகாதப்³போ³, ஸரம் பு³த்³தா⁴ன ஸாஸன’’ந்தி.
‘‘இத³மவோச, பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி. இத³ம் வத்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி. அத² க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்முனோ ச அஜ்ஜே²ஸனம் விதி³த்வா அத்தனோ ச பதிரூபம் ய்வாயம் [யோபாயம் (ஸப்³ப³த்த²)] த⁴ம்மோ மயா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ தமேவ த⁴ம்மம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹாஸிம். யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴பி மஹத்தேன ஸமன்னாக³தோ, அத² மே ஸங்கே⁴பி கா³ரவோ’’தி. பட²மம்.
2. து³தியஉருவேலஸுத்தம்
22. ‘‘ஏகமிதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸமயம் உருவேலாயம் விஹராமி நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய தீரே அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்ப³ஹுலா ப்³ராஹ்மணா ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ², பி⁴க்க²வே, தே ப்³ராஹ்மணா மம் ஏதத³வோசும் – ‘ஸுதம் நேதம் [மேதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். க.)], போ⁴ கோ³தம – ந ஸமணோ கோ³தமோ ப்³ராஹ்மணே ஜிண்ணே வுத்³தே⁴ மஹல்லகே அத்³த⁴க³தே வயோஅனுப்பத்தே அபி⁴வாதே³தி வா பச்சுட்டே²தி வா ஆஸனேன வா நிமந்தேதீதி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, ததே²வ. ந ஹி ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³ராஹ்மணே ஜிண்ணே வுத்³தே⁴ மஹல்லகே அத்³த⁴க³தே வயோஅனுப்பத்தே அபி⁴வாதே³தி வா பச்சுட்டே²தி வா ஆஸனேன வா நிமந்தேதி. தயித³ம், போ⁴ கோ³தம, ந ஸம்பன்னமேவா’’’தி.
‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘நயிமே [ந வத மே (ஸீ. பீ.), ந சயிமே (ஸ்யா. கம்.), ந வதிமே (?)] ஆயஸ்மந்தோ ஜானந்தி தே²ரம் வா தே²ரகரணே வா த⁴ம்மே’தி. வுத்³தோ⁴ சேபி, பி⁴க்க²வே, ஹோதி ஆஸீதிகோ வா நாவுதிகோ வா வஸ்ஸஸதிகோ வா ஜாதியா. ஸோ ச ஹோதி அகாலவாதீ³ அபூ⁴தவாதீ³ அனத்த²வாதீ³ அத⁴ம்மவாதீ³ அவினயவாதீ³, அனிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா அகாலேன அனபதே³ஸம் அபரியந்தவதிம் அனத்த²ஸம்ஹிதம். அத² கோ² ஸோ ‘பா³லோ தே²ரோ’த்வேவ [தேவ (ஸீ. பீ.)] ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.
‘‘த³ஹரோ சேபி, பி⁴க்க²வே, ஹோதி யுவா ஸுஸுகாளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா. ஸோ ச ஹோதி காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³ நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம். அத² கோ² ஸோ ‘பண்டி³தோ தே²ரோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.
‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, தே²ரகரணா த⁴ம்மா. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் [ஸாத்தா² ஸப்³யஞ்ஜனா (ஸீ. பீ.)] கேவலபரிபுண்ணம் [கேவலபரிபுண்ணா (ஸீ.)] பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா [த⁴தா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா, தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ தே²ரகரணா த⁴ம்மா’’தி.
‘‘யோ உத்³த⁴தேன சித்தேன, ஸம்ப²ஞ்ச ப³ஹு பா⁴ஸதி;
அஸமாஹிதஸங்கப்போ, அஸத்³த⁴ம்மரதோ மகோ³;
ஆரா ஸோ தா²வரேய்யம்ஹா, பாபதி³ட்டி² அனாத³ரோ.
‘‘யோ ச ஸீலேன ஸம்பன்னோ, ஸுதவா படிபா⁴னவா;
ஸஞ்ஞதோ தீ⁴ரோ த⁴ம்மேஸு [ஸஞ்ஞதோ தீ⁴ரத⁴ம்மேஸு (ஸீ.), ஸம்யுத்தோ தி²ரத⁴ம்மேஸு (ஸ்யா. கம்.)], பஞ்ஞாயத்த²ம் விபஸ்ஸதி.
‘‘பாரகூ³ ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், அகி²லோ படிபா⁴னவா;
பஹீனஜாதிமரணோ, ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ கேவலீ.
‘‘தமஹம் வதா³மி தே²ரோதி, யஸ்ஸ நோ ஸந்தி ஆஸவா;
ஆஸவானம் க²யா பி⁴க்கு², ஸோ தே²ரோதி பவுச்சதீ’’தி. து³தியம்;
3. லோகஸுத்தம்
23. ‘‘லோகோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. லோகஸ்மா ததா²க³தோ விஸம்யுத்தோ. லோகஸமுத³யோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. லோகஸமுத³யோ ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனோ. லோகனிரோதோ⁴, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. லோகனிரோதோ⁴ ததா²க³தஸ்ஸ ஸச்சி²கதோ. லோகனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴. லோகனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴விதா.
‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமாரகஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மகஸ்ஸ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, ஸப்³ப³ம் தம் ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம். தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதி.
‘‘யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரத்திம் ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி யஞ்ச ரத்திம் அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே பா⁴ஸதி லபதி நித்³தி³ஸதி ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதி.
‘‘யதா²வாதீ³, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ததா²காரீ, யதா²காரீ ததா²வாதீ³. இதி யதா²வாதீ³ ததா²காரீ, யதா²காரீ ததா²வாதீ³. தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதி.
‘‘ஸதே³வகே, பி⁴க்க²வே, லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ததா²க³தோ அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோ அஞ்ஞத³த்து² த³ஸோ வஸவத்தீ. தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதி’’.
‘‘ஸப்³ப³ம் லோகம் அபி⁴ஞ்ஞாய, ஸப்³ப³ம் லோகே யதா²தத²ம்;
ஸப்³ப³ம் லோகம் [ஸப்³ப³லோக (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] விஸம்யுத்தோ, ஸப்³ப³லோகே அனூபயோ.
‘‘ஸ வே ஸப்³பா³பி⁴பூ⁴ தீ⁴ரோ, ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பமோசனோ;
பு²ட்ட²’ஸ்ஸ பரமா ஸந்தி, நிப்³பா³னம் அகுதோப⁴யம்.
‘‘ஏஸ கீ²ணாஸவோ பு³த்³தோ⁴, அனீகோ⁴ சி²ன்னஸம்ஸயோ;
ஸப்³ப³கம்மக்க²யம் பத்தோ, விமுத்தோ உபதி⁴ஸங்க²யே.
‘‘ஏஸ ஸோ ப⁴க³வா பு³த்³தோ⁴, ஏஸ ஸீஹோ அனுத்தரோ;
ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தயீ.
‘‘இதி தே³வா மனுஸ்ஸா ச, யே பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தா;
ஸங்க³ம்ம தம் நமஸ்ஸந்தி, மஹந்தம் வீதஸாரத³ம்.
‘‘த³ந்தோ த³மயதம் ஸேட்டோ², ஸந்தோ ஸமயதம் இஸி;
முத்தோ மோசயதம் அக்³கோ³, திண்ணோ தாரயதம் வரோ.
‘‘இதி ஹேதம் நமஸ்ஸந்தி, மஹந்தம் வீதஸாரத³ம்;
ஸதே³வகஸ்மிம் லோகஸ்மிம், நத்தி² தே [நத்தி² தே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] படிபுக்³க³லோ’’தி. ததியம்;
4. காளகாராமஸுத்தம்
24. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாகேதே விஹரதி காளகாராமே [கோளிகாராமே (க.)]. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமாரகஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மகஸ்ஸ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, தமஹம் ஜானாமி.
‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமாரகஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மகஸ்ஸ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, தமஹம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். தம் ததா²க³தஸ்ஸ விதி³தம், தம் ததா²க³தோ ந உபட்டா²ஸி.
‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமாரகஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மகஸ்ஸ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, தமஹம் ந ஜானாமீதி வதே³ய்யம், தம் மமஸ்ஸ முஸா.
‘‘யம், பி⁴க்க²வே…பே… தமஹம் ஜானாமி ச ந ச ஜானாமீதி வதே³ய்யம், தம்பஸ்ஸ [தம் பிஸ்ஸ (ஸ்யா. கம்.), தம் மமஸ்ஸ (க.)] தாதி³ஸமேவ.
‘‘யம், பி⁴க்க²வே…பே… தமஹம் நேவ ஜானாமி ந ந ஜானாமீதி வதே³ய்யம், தம் மமஸ்ஸ கலி.
‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ த³ட்டா² த³ட்ட²ப்³ப³ம், தி³ட்ட²ம் ந மஞ்ஞதி, அதி³ட்ட²ம் ந மஞ்ஞதி, த³ட்ட²ப்³ப³ம் ந மஞ்ஞதி, த³ட்டா²ரம் ந மஞ்ஞதி; ஸுத்வா ஸோதப்³ப³ம், ஸுதம் ந மஞ்ஞதி, அஸுதம் ந மஞ்ஞதி, ஸோதப்³ப³ம் ந மஞ்ஞதி, ஸோதாரம் ந மஞ்ஞதி; முத்வா மோதப்³ப³ம், முதம் ந மஞ்ஞதி, அமுதம் ந மஞ்ஞதி, மோதப்³ப³ம் ந மஞ்ஞதி, மோதாரம் ந மஞ்ஞதி; விஞ்ஞத்வா விஞ்ஞாதப்³ப³ம், விஞ்ஞாதம் ந மஞ்ஞதி, அவிஞ்ஞாதம் ந மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாதப்³ப³ம் ந மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாதாரம் ந மஞ்ஞதி. இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு தாதீ³யேவ தாதீ³ [தாதி³ஸோவ தாதீ³ (ஸ்யா. கம்.), தாதி³ஸே யேவ தாதீ³ (பீ.), தாதீ³யேவ தாதீ³யேவேகா (க.)]. தம்ஹா ச பன தாதி³ம்ஹா [தாதி³தம்ஹா (ஸீ. பீ.)] அஞ்ஞோ தாதீ³ உத்தரிதரோ வா பணீததரோ வா நத்தீ²தி வதா³மீ’’தி.
‘‘யம் கிஞ்சி தி³ட்ட²ம்வ ஸுதம் முதம் வா,
அஜ்ஜோ²ஸிதம் ஸச்சமுதம் பரேஸம்;
ந தேஸு தாதீ³ ஸயஸம்வுதேஸு,
ஸச்சம் முஸா வாபி பரம் த³ஹேய்ய.
‘‘ஏதஞ்ச ஸல்லம் படிகச்ச [படிக³ச்ச (ஸீ. பீ.)] தி³ஸ்வா,
அஜ்ஜோ²ஸிதா யத்த² பஜா விஸத்தா;
ஜானாமி பஸ்ஸாமி ததே²வ ஏதம்,
அஜ்ஜோ²ஸிதம் நத்தி² ததா²க³தான’’ந்தி. சதுத்த²ம்;
5. ப்³ரஹ்மசரியஸுத்தம்
25. ‘‘நயித³ம், பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி ஜனகுஹனத்த²ம், ந ஜனலபனத்த²ம், ந லாப⁴ஸக்காரஸிலோகானிஸம்ஸத்த²ம், ந இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸத்த²ம், ந ‘இதி மம் ஜனோ ஜானாதூ’தி. அத² கோ² இத³ம், பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி ஸம்வரத்த²ம் பஹானத்த²ம் விராக³த்த²ம் நிரோத⁴த்த²’’ந்தி.
‘‘ஸம்வரத்த²ம் பஹானத்த²ம், ப்³ரஹ்மசரியம் அனீதிஹம்;
அதே³ஸயி ஸோ ப⁴க³வா, நிப்³பா³னோக³த⁴கா³மினம்;
ஏஸ மக்³கோ³ மஹந்தேஹி [மஹத்தேபி⁴ (க.) இதிவு. 35], அனுயாதோ மஹேஸிபி⁴.
‘‘யே ச தம் படிபஜ்ஜந்தி, யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதம்;
து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தி, ஸத்து²ஸாஸனகாரினோ’’தி. பஞ்சமம்;
6. குஹஸுத்தம்
26. [இதிவு. 108 இதிவுத்தகேபி] ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² குஹா த²த்³தா⁴ லபா ஸிங்கீ³ உன்னளா அஸமாஹிதா, ந மே தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மாமகா. அபக³தா ச தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா, ந ச தே இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே வுத்³தி⁴ம் விருள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜந்தி. யே ச கோ² தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² நிக்குஹா நில்லபா தீ⁴ரா அத்த²த்³தா⁴ ஸுஸமாஹிதா, தே கோ² மே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மாமகா. அனபக³தா ச தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. தே ச இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே வுத்³தி⁴ம் விருள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜந்தீ’’தி.
[இதிவு. 108 இதிவுத்தகேபி] ‘‘குஹா த²த்³தா⁴ லபா ஸிங்கீ³, உன்னளா அஸமாஹிதா;
ந தே த⁴ம்மே விரூஹந்தி, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தே³ஸிதே.
‘‘நிக்குஹா நில்லபா தீ⁴ரா, அத்த²த்³தா⁴ ஸுஸமாஹிதா;
தே வே த⁴ம்மே விரூஹந்தி, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தே³ஸிதே’’தி. ச²ட்ட²ம்;
7. ஸந்துட்டி²ஸுத்தம்
27. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அப்பானி ச [சேவ (க.)] ஸுலபா⁴னி ச, தானி ச அனவஜ்ஜானி. கதமானி சத்தாரி? பம்ஸுகூலம், பி⁴க்க²வே, சீவரானம் அப்பஞ்ச ஸுலப⁴ஞ்ச, தஞ்ச அனவஜ்ஜம். பிண்டி³யாலோபோ, பி⁴க்க²வே, போ⁴ஜனானம் அப்பஞ்ச ஸுலப⁴ஞ்ச, தஞ்ச அனவஜ்ஜம். ருக்க²மூலம், பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனானம் அப்பஞ்ச ஸுலப⁴ஞ்ச, தஞ்ச அனவஜ்ஜம். பூதிமுத்தம், பி⁴க்க²வே, பே⁴ஸஜ்ஜானம் அப்பஞ்ச ஸுலப⁴ஞ்ச, தஞ்ச அனவஜ்ஜம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி அப்பானி ச ஸுலபா⁴னி ச, தானி ச அனவஜ்ஜானி. யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அப்பேன ச துட்டோ² ஹோதி ஸுலபே⁴ன ச, இத³மஸ்ஸாஹம் அஞ்ஞதரம் ஸாமஞ்ஞங்க³ந்தி [ஸாமஞ்ஞந்தி (க.)] வதா³மீ’’தி.
‘‘அனவஜ்ஜேன துட்ட²ஸ்ஸ, அப்பேன ஸுலபே⁴ன ச;
ந ஸேனாஸனமாரப்³ப⁴, சீவரம் பானபோ⁴ஜனம்;
விகா⁴தோ ஹோதி சித்தஸ்ஸ, தி³ஸா நப்படிஹஞ்ஞதி.
‘‘யே சஸ்ஸ த⁴ம்மா அக்கா²தா, ஸாமஞ்ஞஸ்ஸானுலோமிகா;
அதி⁴க்³க³ஹிதா துட்ட²ஸ்ஸ, அப்பமத்தஸ்ஸ ஸிக்க²தோ’’தி. ஸத்தமம்;
8. அரியவம்ஸஸுத்தம்
28. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, அரியவம்ஸா அக்³க³ஞ்ஞா ரத்தஞ்ஞா வம்ஸஞ்ஞா போராணா அஸம்கிண்ணா அஸம்கிண்ணபுப்³பா³, ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. கதமே சத்தாரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன சீவரேன, இதரீதரசீவரஸந்துட்டி²யா ச வண்ணவாதீ³, ந ச சீவரஹேது அனேஸனம் அப்பதிரூபம் ஆபஜ்ஜதி, அலத்³தா⁴ ச சீவரம் ந பரிதஸ்ஸதி, லத்³தா⁴ ச சீவரம் அக³தி⁴தோ [அக³தி²தோ (ஸீ. பீ.)] அமுச்சி²தோ அனஜ்ஜோ²ஸன்னோ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி; தாய ச பன இதரீதரசீவரஸந்துட்டி²யா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, நோ [ந (தீ³. நி. 3.309)] பரம் வம்பே⁴தி. யோ ஹி தத்த² த³க்கோ² அனலஸோ ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² போராணே அக்³க³ஞ்ஞே அரியவம்ஸே டி²தோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன பிண்ட³பாதேன, இதரீதரபிண்ட³பாதஸந்துட்டி²யா ச வண்ணவாதீ³, ந ச பிண்ட³பாதஹேது அனேஸனம் அப்பதிரூபம் ஆபஜ்ஜதி, அலத்³தா⁴ ச பிண்ட³பாதம் ந பரிதஸ்ஸதி, லத்³தா⁴ ச பிண்ட³பாதம் அக³தி⁴தோ அமுச்சி²தோ அனஜ்ஜோ²ஸன்னோ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி; தாய ச பன இதரீதரபிண்ட³பாதஸந்துட்டி²யா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, நோ பரம் வம்பே⁴தி. யோ ஹி தத்த² த³க்கோ² அனலஸோ ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² போராணே அக்³க³ஞ்ஞே அரியவம்ஸே டி²தோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி இதரீதரேன ஸேனாஸனேன, இதரீதரஸேனாஸனஸந்துட்டி²யா ச வண்ணவாதீ³, ந ச ஸேனாஸனஹேது அனேஸனம் அப்பதிரூபம் ஆபஜ்ஜதி, அலத்³தா⁴ ச ஸேனாஸனம் ந பரிதஸ்ஸதி, லத்³தா⁴ ச ஸேனாஸனம் அக³தி⁴தோ அமுச்சி²தோ அனஜ்ஜோ²ஸன்னோ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி; தாய ச பன இதரீதரஸேனாஸனஸந்துட்டி²யா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, நோ பரம் வம்பே⁴தி. யோ ஹி தத்த² த³க்கோ² அனலஸோ ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² போராணே அக்³க³ஞ்ஞே அரியவம்ஸே டி²தோ.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பா⁴வனாராமோ ஹோதி பா⁴வனாரதோ, பஹானாராமோ ஹோதி பஹானரதோ; தாய ச பன பா⁴வனாராமதாய பா⁴வனாரதியா பஹானாராமதாய பஹானரதியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, நோ பரம் வம்பே⁴தி. யோ ஹி தத்த² த³க்கோ² அனலஸோ ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² போராணே அக்³க³ஞ்ஞே அரியவம்ஸே டி²தோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ அரியவம்ஸா அக்³க³ஞ்ஞா ரத்தஞ்ஞா வம்ஸஞ்ஞா போராணா அஸம்கிண்ணா அஸம்கிண்ணபுப்³பா³, ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.
‘‘இமேஹி ச பன, பி⁴க்க²வே, சதூஹி அரியவம்ஸேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாய விஹரதி ஸ்வேவ அரதிம் ஸஹதி, ந தம் அரதி ஸஹதி; பச்சி²மாய சேபி தி³ஸாய விஹரதி ஸ்வேவ அரதிம் ஸஹதி, ந தம் அரதி ஸஹதி; உத்தராய சேபி தி³ஸாய விஹரதி ஸ்வேவ அரதிம் ஸஹதி, ந தம் அரதி ஸஹதி; த³க்கி²ணாய சேபி தி³ஸாய விஹரதி ஸ்வேவ அரதிம் ஸஹதி, ந தம் அரதி ஸஹதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அரதிரதிஸஹோ ஹி, பி⁴க்க²வே, தீ⁴ரோ’’தி.
‘‘நாரதி ஸஹதி தீ⁴ரம் [வீரம் (ஸீ.)], நாரதி தீ⁴ரம் ஸஹதி;
தீ⁴ரோவ அரதிம் ஸஹதி, தீ⁴ரோ ஹி அரதிஸ்ஸஹோ.
‘‘ஸப்³ப³கம்மவிஹாயீனம், பனுண்ணம் [பணுன்னம் (?)] கோ நிவாரயே;
நேக்க²ம் ஜம்போ³னத³ஸ்ஸேவ, கோ தம் நிந்தி³துமரஹதி;
தே³வாபி நம் பஸம்ஸந்தி, ப்³ரஹ்முனாபி பஸம்ஸிதோ’’தி. அட்ட²மம்;
9. த⁴ம்மபத³ஸுத்தம்
29. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபதா³னி அக்³க³ஞ்ஞானி ரத்தஞ்ஞானி வம்ஸஞ்ஞானி போராணானி அஸம்கிண்ணானி அஸம்கிண்ணபுப்³பா³னி, ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா²னி ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. கதமானி சத்தாரி? அனபி⁴ஜ்ஜா², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபத³ம் அக்³க³ஞ்ஞம் ரத்தஞ்ஞம் வம்ஸஞ்ஞம் போராணம் அஸம்கிண்ணம் அஸம்கிண்ணபுப்³ப³ம், ந ஸம்கீயதி ந ஸம்கீயிஸ்ஸதி, அப்படிகுட்ட²ம் ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.
‘‘அப்³யாபாதோ³, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபத³ம் அக்³க³ஞ்ஞம் ரத்தஞ்ஞம் வம்ஸஞ்ஞம் போராணம் அஸம்கிண்ணம் அஸம்கிண்ணபுப்³ப³ம், ந ஸம்கீயதி ந ஸம்கீயிஸ்ஸதி, அப்படிகுட்ட²ம் ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.
‘‘ஸம்மாஸதி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபத³ம் அக்³க³ஞ்ஞம் ரத்தஞ்ஞம் வம்ஸஞ்ஞம் போராணம் அஸம்கிண்ணம் அஸம்கிண்ணபுப்³ப³ம், ந ஸம்கீயதி ந ஸம்கீயிஸ்ஸதி, அப்படிகுட்ட²ம் ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.
‘‘ஸம்மாஸமாதி⁴, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபத³ம் அக்³க³ஞ்ஞம் ரத்தஞ்ஞம் வம்ஸஞ்ஞம் போராணம் அஸம்கிண்ணம் அஸம்கிண்ணபுப்³ப³ம், ந ஸம்கீயதி ந ஸம்கீயிஸ்ஸதி, அப்படிகுட்ட²ம் ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி த⁴ம்மபதா³னி அக்³க³ஞ்ஞானி ரத்தஞ்ஞானி வம்ஸஞ்ஞானி போராணானி அஸம்கிண்ணானி அஸம்கிண்ணபுப்³பா³னி, ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா²னி ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீ’’தி.
‘‘அனபி⁴ஜ்ஜா²லு விஹரேய்ய, அப்³யாபன்னேன சேதஸா;
ஸதோ ஏகக்³க³சித்தஸ்ஸ [ஏகக்³க³சித்தாயம் (க.)], அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதோ’’தி. நவமம்;
10. பரிப்³பா³ஜகஸுத்தம்
30. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா பரிப்³பா³ஜகா ஸிப்பினிகாதீரே [ஸப்பினியா தீரே (ஸீ. பீ.), ஸிப்பினியா தீரே (ஸ்யா. கம்.), ஸிப்பினியா நதி³யா தீரே (க.)] பரிப்³பா³ஜகாராமே படிவஸந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் அன்னபா⁴ரோ வரத⁴ரோ ஸகுலுதா³யீ ச பரிப்³பா³ஜகோ அஞ்ஞே ச அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா பரிப்³பா³ஜகா. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ஸிப்பினிகாதீரம் பரிப்³பா³ஜகாராமோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா தே பரிப்³பா³ஜகே ஏதத³வோச –
‘‘சத்தாரிமானி, பரிப்³பா³ஜகா, த⁴ம்மபதா³னி அக்³க³ஞ்ஞானி ரத்தஞ்ஞானி வம்ஸஞ்ஞானி போராணானி அஸம்கிண்ணானி அஸம்கிண்ணபுப்³பா³னி, ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா²னி ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. கதமானி சத்தாரி? அனபி⁴ஜ்ஜா², பரிப்³பா³ஜகா, த⁴ம்மபத³ம் அக்³க³ஞ்ஞம் ரத்தஞ்ஞம் வம்ஸஞ்ஞம் போராணம் அஸம்கிண்ணம் அஸம்கிண்ணபுப்³ப³ம், ந ஸம்கீயதி ந ஸம்கீயிஸ்ஸதி, அப்படிகுட்ட²ம் ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. அப்³யாபாதோ³, பரிப்³பா³ஜகா, த⁴ம்மபத³ம்…பே… ஸம்மாஸதி, பரிப்³பா³ஜகா, த⁴ம்மபத³ம்…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴, பரிப்³பா³ஜகா, த⁴ம்மபத³ம் அக்³க³ஞ்ஞம் ரத்தஞ்ஞம் வம்ஸஞ்ஞம் போராணம் அஸம்கிண்ணம் அஸம்கிண்ணபுப்³ப³ம், ந ஸம்கீயதி ந ஸம்கீயிஸ்ஸதி, அப்படிகுட்ட²ம் ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமானி கோ², பரிப்³பா³ஜகா, சத்தாரி த⁴ம்மபதா³னி அக்³க³ஞ்ஞானி ரத்தஞ்ஞானி வம்ஸஞ்ஞானி போராணானி அஸம்கிண்ணானி அஸம்கிண்ணபுப்³பா³னி, ந ஸம்கீயந்தி ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தி, அப்படிகுட்டா²னி ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.
‘‘யோ கோ², பரிப்³பா³ஜகா, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹமேதம் அனபி⁴ஜ்ஜ²ம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய அபி⁴ஜ்ஜா²லும் காமேஸு திப்³ப³ஸாராக³ம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’தி, தமஹம் தத்த² ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘ஏது வத³து ப்³யாஹரது பஸ்ஸாமிஸ்ஸானுபா⁴வ’ந்தி. ஸோ வத, பரிப்³பா³ஜகா, அனபி⁴ஜ்ஜ²ம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய அபி⁴ஜ்ஜா²லும் காமேஸு திப்³ப³ஸாராக³ம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘யோ கோ², பரிப்³பா³ஜகா, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹமேதம் அப்³யாபாத³ம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய ப்³யாபன்னசித்தம் பது³ட்ட²மனஸங்கப்பம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’தி, தமஹம் தத்த² ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘ஏது வத³து ப்³யாஹரது பஸ்ஸாமிஸ்ஸானுபா⁴வ’ந்தி. ஸோ வத, பரிப்³பா³ஜகா, அப்³யாபாத³ம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய ப்³யாபன்னசித்தம் பது³ட்ட²மனஸங்கப்பம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘யோ கோ², பரிப்³பா³ஜகா, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹமேதம் ஸம்மாஸதிம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய முட்ட²ஸ்ஸதிம் அஸம்பஜானம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’தி, தமஹம் தத்த² ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘ஏது வத³து ப்³யாஹரது பஸ்ஸாமிஸ்ஸானுபா⁴வ’ந்தி. ஸோ வத, பரிப்³பா³ஜகா, ஸம்மாஸதிம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய முட்ட²ஸ்ஸதிம் அஸம்பஜானம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘யோ கோ², பரிப்³பா³ஜகா, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹமேதம் ஸம்மாஸமாதி⁴ம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய அஸமாஹிதம் விப்³ப⁴ந்தசித்தம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’தி, தமஹம் தத்த² ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘ஏது வத³து ப்³யாஹரது பஸ்ஸாமிஸ்ஸானுபா⁴வ’ந்தி. ஸோ வத, பரிப்³பா³ஜகா, ஸம்மாஸமாதி⁴ம் த⁴ம்மபத³ம் பச்சக்கா²ய அஸமாஹிதம் விப்³ப⁴ந்தசித்தம் ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பஞ்ஞாபேஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘யோ கோ², பரிப்³பா³ஜகா, இமானி சத்தாரி த⁴ம்மபதா³னி க³ரஹிதப்³ப³ம் படிக்கோஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய, தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே சத்தாரோ ஸஹத⁴ம்மிகா வாதா³னுபாதா கா³ரய்ஹா டா²னா [வாதா³னுவாதா³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் (ம. நி. 3.8)] ஆக³ச்ச²ந்தி. கதமே சத்தாரோ? அனபி⁴ஜ்ஜ²ம் சே ப⁴வம் த⁴ம்மபத³ம் க³ரஹதி படிக்கோஸதி, யே ச ஹி [யே ச (ம. நி. 3.142-143)] அபி⁴ஜ்ஜா²லூ காமேஸு திப்³ப³ஸாராகா³ ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா. அப்³யாபாத³ம் சே ப⁴வம் த⁴ம்மபத³ம் க³ரஹதி படிக்கோஸதி, யே ச ஹி ப்³யாபன்னசித்தா பது³ட்ட²மனஸங்கப்பா ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா. ஸம்மாஸதிம் சே ப⁴வம் த⁴ம்மபத³ம் க³ரஹதி படிக்கோஸதி, யே ச ஹி முட்ட²ஸ்ஸதீ அஸம்பஜானா ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா. ஸம்மாஸமாதி⁴ம் சே ப⁴வம் த⁴ம்மபத³ம் க³ரஹதி படிக்கோஸதி, யே ச ஹி அஸமாஹிதா விப்³ப⁴ந்தசித்தா ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா.
‘‘யோ கோ², பரிப்³பா³ஜகா, இமானி சத்தாரி த⁴ம்மபதா³னி க³ரஹிதப்³ப³ம் படிக்கோஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய, தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே இமே சத்தாரோ ஸஹத⁴ம்மிகா வாதா³னுபாதா கா³ரய்ஹா டா²னா ஆக³ச்ச²ந்தி. யேபி தே பரிப்³பா³ஜகா அஹேஸும் உக்கலா வஸ்ஸப⁴ஞ்ஞா [வஸ்ஸபி⁴ஞ்ஞா (க.) ஸம். நி. 3.62 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] அஹேதுகவாதா³ அகிரியவாதா³ நத்தி²கவாதா³, தேபி இமானி சத்தாரி த⁴ம்மபதா³னி ந க³ரஹிதப்³ப³ம் ந படிக்கோஸிதப்³ப³ம் அமஞ்ஞிம்ஸு. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நிந்தா³ப்³யாரோஸனஉபாரம்ப⁴ப⁴யா’’தி [உபவாத³ப⁴யாதி (க.) ம. நி. 3.150; ஸம். நி. 3.62 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்].
‘‘அப்³யாபன்னோ ஸதா³ ஸதோ, அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதோ;
அபி⁴ஜ்ஜா²வினயே ஸிக்க²ம், அப்பமத்தோதி வுச்சதீ’’தி. த³ஸமம்;
உருவேலவக்³கோ³ ததியோ.