3. ததியபண்ணாஸகம்

(11) 1. ஸமணஸஞ்ஞாவக்³கோ³

1. ஸமணஸஞ்ஞாஸுத்தம்

101. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸமணஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி. கதமா திஸ்ஸோ? வேவண்ணியம்ஹி அஜ்ஜு²பக³தோ, பரபடிப³த்³தா⁴ மே ஜீவிகா, அஞ்ஞோ மே ஆகப்போ கரணீயோதி – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸமணஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி.

‘‘கதமே ஸத்த? ஸந்ததகாரீ [ஸததகாரீ (ஸ்யா. பீ. க.)] ஹோதி ஸந்ததவுத்தி [ஸததவுத்தி (ஸ்யா. பீ.)] ஸீலேஸு, அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அப்³யாபஜ்ஜோ ஹோதி, அனதிமானீ ஹோதி, ஸிக்கா²காமோ ஹோதி, இத³மத்த²ம்திஸ்ஸ ஹோதி ஜீவிதபரிக்கா²ரேஸு, ஆரத்³த⁴வீரியோ ச [ஆரத்³த⁴விரியோ ச (ஸீ. பீ.), ஆரத்³த⁴விரியோ (ஸ்யா.)] விஹரதி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸமணஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா இமே ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி. பட²மம்.

2. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸுத்தம்

102. ‘‘ஸத்திமே, பி⁴க்க²வே, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பரிபூரேந்தி. கதமே ஸத்த? ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பரிபூரேந்தி. கதமா திஸ்ஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா இமா திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பரிபூரேந்தீ’’தி. து³தியம்.

3. மிச்ச²த்தஸுத்தம்

103. ‘‘மிச்ச²த்தம், பி⁴க்க²வே, ஆக³ம்ம விராத⁴னா ஹோதி, நோ ஆராத⁴னா. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மிச்ச²த்தம் ஆக³ம்ம விராத⁴னா ஹோதி, நோ ஆராத⁴னா? மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ பஹோதி, மிச்சா²ஸங்கப்பஸ்ஸ மிச்சா²வாசா பஹோதி, மிச்சா²வாசஸ்ஸ மிச்சா²கம்மந்தோ பஹோதி, மிச்சா²கம்மந்தஸ்ஸ மிச்சா²ஆஜீவோ பஹோதி, மிச்சா²ஆஜீவஸ்ஸ மிச்சா²வாயாமோ பஹோதி, மிச்சா²வாயாமஸ்ஸ மிச்சா²ஸதி பஹோதி, மிச்சா²ஸதிஸ்ஸ மிச்சா²ஸமாதி⁴ பஹோதி, மிச்சா²ஸமாதி⁴ஸ்ஸ மிச்சா²ஞாணம் பஹோதி, மிச்சா²ஞாணிஸ்ஸ [மிச்சா²ஞாணஸ்ஸ (பீ. க.)] மிச்சா²விமுத்தி பஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மிச்ச²த்தம் ஆக³ம்ம விராத⁴னா ஹோதி, நோ ஆராத⁴னா.

‘‘ஸம்மத்தம், பி⁴க்க²வே, ஆக³ம்ம ஆராத⁴னா ஹோதி, நோ விராத⁴னா. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மத்தம் ஆக³ம்ம ஆராத⁴னா ஹோதி, நோ விராத⁴னா? ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதி, ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசா பஹோதி, ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தோ பஹோதி, ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ஸம்மாஆஜீவோ பஹோதி, ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமோ பஹோதி, ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ ஸம்மாஸதி பஹோதி, ஸம்மாஸதிஸ்ஸ ஸம்மாஸமாதி⁴ பஹோதி, ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸம்மாஞாணம் பஹோதி, ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ [ஸம்மாஞாணஸ்ஸ (பீ. க.)] ஸம்மாவிமுத்தி பஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்மத்தம் ஆக³ம்ம ஆராத⁴னா ஹோதி, நோ விராத⁴னா’’தி. ததியம்.

4. பீ³ஜஸுத்தம்

104. [அ. நி. 1.306; கதா². 708] ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ மிச்சா²ஸங்கப்பஸ்ஸ மிச்சா²வாசஸ்ஸ மிச்சா²கம்மந்தஸ்ஸ மிச்சா²ஆஜீவஸ்ஸ மிச்சா²வாயாமஸ்ஸ மிச்சா²ஸதிஸ்ஸ மிச்சா²ஸமாதி⁴ஸ்ஸ மிச்சா²ஞாணிஸ்ஸ மிச்சா²விமுத்திஸ்ஸ யஞ்ச காயகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் [ஸமாதி³ண்ணம் (பீ. க.)] யஞ்ச வசீகம்மம்… யஞ்ச மனோகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யா ச சேதனா யா ச பத்த²னா யோ ச பணிதி⁴ யே ச ஸங்கா²ரா, ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா அனிட்டா²ய அகந்தாய அமனாபாய அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ [தி³ட்டி² ஹி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], பி⁴க்க²வே, பாபிகா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நிம்ப³பீ³ஜம் வா கோஸாதகிபீ³ஜம் வா தித்தகாலாபு³பீ³ஜம் வா அல்லாய பத²வியா நிக்கி²த்தம் யஞ்சேவ பத²விரஸம் உபாதி³யதி யஞ்ச ஆபோரஸம் உபாதி³யதி, ஸப்³ப³ம் தம் தித்தகத்தாய கடுகத்தாய அஸாதத்தாய ஸம்வத்ததி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? பீ³ஜஞ்ஹி, பி⁴க்க²வே, பாபகம். ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ மிச்சா²ஸங்கப்பஸ்ஸ மிச்சா²வாசஸ்ஸ மிச்சா²கம்மந்தஸ்ஸ மிச்சா²ஆஜீவஸ்ஸ மிச்சா²வாயாமஸ்ஸ மிச்சா²ஸதிஸ்ஸ மிச்சா²ஸமாதி⁴ஸ்ஸ மிச்சா²ஞாணிஸ்ஸ மிச்சா²விமுத்திஸ்ஸ யஞ்சேவ காயகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யஞ்ச வசீகம்மம்… யஞ்ச மனோகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யா ச சேதனா யா ச பத்த²னா யோ ச பணிதி⁴ யே ச ஸங்கா²ரா, ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா அனிட்டா²ய அகந்தாய அமனாபாய அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பாபிகா.

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ ஸம்மாஸதிஸ்ஸ ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ யஞ்சேவ காயகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யஞ்ச வசீகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யஞ்ச மனோகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யா ச சேதனா யா ச பத்த²னா யோ ச பணிதி⁴ யே ச ஸங்கா²ரா, ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³தி³கா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உச்சு²பீ³ஜம் வா ஸாலிபீ³ஜம் வா முத்³தி³காபீ³ஜம் வா அல்லாய பத²வியா நிக்கி²த்தம் யஞ்ச பத²விரஸம் உபாதி³யதி யஞ்ச ஆபோரஸம் உபாதி³யதி ஸப்³ப³ம் தம் ஸாதத்தாய மது⁴ரத்தாய அஸேசனகத்தாய ஸம்வத்ததி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? பீ³ஜஞ்ஹி பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³த³கம். ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ…பே. … ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ யஞ்சேவ காயகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யஞ்ச வசீகம்மம்… யஞ்ச மனோகம்மம் யதா²தி³ட்டி² ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் யா ச சேதனா யா ச பத்த²னா யோ ச பணிதி⁴ யே ச ஸங்கா²ரா, ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³தி³கா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. விஜ்ஜாஸுத்தம்

105. ‘‘அவிஜ்ஜா, பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா, அன்வதே³வ அஹிரிகம் அனோத்தப்பம். அவிஜ்ஜாக³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அவித்³த³ஸுனோ மிச்சா²தி³ட்டி² பஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²ஸங்கப்போ பஹோதி, மிச்சா²ஸங்கப்பஸ்ஸ மிச்சா²வாசா பஹோதி, மிச்சா²வாசஸ்ஸ மிச்சா²கம்மந்தோ பஹோதி, மிச்சா²கம்மந்தஸ்ஸ மிச்சா²ஆஜீவோ பஹோதி, மிச்சா²ஆஜீவஸ்ஸ மிச்சா²வாயாமோ பஹோதி, மிச்சா²வாயாமஸ்ஸ மிச்சா²ஸதி பஹோதி, மிச்சா²ஸதிஸ்ஸ மிச்சா²ஸமாதி⁴ பஹோதி, மிச்சா²ஸமாதி⁴ஸ்ஸ மிச்சா²ஞாணம் பஹோதி, மிச்சா²ஞாணிஸ்ஸ மிச்சா²விமுத்தி பஹோதி.

‘‘விஜ்ஜா, பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா, அன்வதே³வ ஹிரோத்தப்பம். விஜ்ஜாக³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, வித்³த³ஸுனோ ஸம்மாதி³ட்டி² பஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதி, ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசா பஹோதி, ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தோ பஹோதி, ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ஸம்மாஆஜீவோ பஹோதி, ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமோ பஹோதி, ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ ஸம்மாஸதி பஹோதி, ஸம்மாஸதிஸ்ஸ ஸம்மாஸமாதி⁴ பஹோதி, ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸம்மாஞாணம் பஹோதி, ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ ஸம்மாவிமுத்தி பஹோதீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. நிஜ்ஜரஸுத்தம்

106. [தீ³. நி. 3.360] ‘‘த³ஸயிமானி, பி⁴க்க²வே, நிஜ்ஜரவத்தூ²னி. கதமானி த³ஸ? ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி; யே ச மிச்சா²ஸங்கப்பபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாஸங்கப்பபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாவாசஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி; யே ச மிச்சா²வாசாபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாவாசாபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி; யே ச மிச்சா²கம்மந்தபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாகம்மந்தபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி; யே ச மிச்சா²ஆஜீவபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாஆஜீவபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி; யே ச மிச்சா²வாயாமபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாவாயாமபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி; யே ச மிச்சா²ஸதிபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாஸதிபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி; யே ச மிச்சா²ஸமாதி⁴பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாஸமாதி⁴பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் நிஜ்ஜிண்ணம் ஹோதி; யே ச மிச்சா²ஞாணபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாஞாணபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ நிஜ்ஜரவத்தூ²னீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. தோ⁴வனஸுத்தம்

107. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, த³க்கி²ணேஸு ஜனபதே³ஸு தோ⁴வனம் நாம. தத்த² ஹோதி அன்னம்பி பானம்பி க²ஜ்ஜம்பி போ⁴ஜ்ஜம்பி லேய்யம்பி பேய்யம்பி நச்சம்பி கீ³தம்பி வாதி³தம்பி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, தோ⁴வனம்; ‘நேதம் நத்தீ²’தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, தோ⁴வனம் ஹீனம் க³ம்மம் போது²ஜ்ஜனிகம் அனரியம் அனத்த²ஸம்ஹிதம் ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘அஹஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியம் தோ⁴வனம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, யம் தோ⁴வனம் ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, யம் தோ⁴வனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி, ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி, மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமஞ்ச தம், பி⁴க்க²வே, அரியம் தோ⁴வனம், (யம் தோ⁴வனம்) [( ) நத்தி² ஸ்யாமபோத்த²கே] ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, யம் தோ⁴வனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி, ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி, மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி?

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² நித்³தோ⁴தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நித்³தோ⁴தா ஹோந்தி; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ நித்³தோ⁴தோ ஹோதி…பே… ஸம்மாவாசஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா நித்³தோ⁴தா ஹோதி… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ நித்³தோ⁴தோ ஹோதி… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ நித்³தோ⁴தோ ஹோதி… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ நித்³தோ⁴தோ ஹோதி… ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி நித்³தோ⁴தா ஹோதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ நித்³தோ⁴தோ ஹோதி… ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் நித்³தோ⁴தம் ஹோதி…பே….

‘‘ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி நித்³தோ⁴தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நித்³தோ⁴தா ஹோந்தி; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. இத³ம் கோ² தம், பி⁴க்க²வே, அரியம் தோ⁴வனம் ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, யம் தோ⁴வனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி, ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி, மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. திகிச்ச²கஸுத்தம்

108. ‘‘திகிச்ச²கா, பி⁴க்க²வே, விரேசனம் தே³ந்தி பித்தஸமுட்டா²னானம்பி ஆபா³தா⁴னம் படிகா⁴தாய, ஸேம்ஹஸமுட்டா²னானம்பி ஆபா³தா⁴னம் படிகா⁴தாய, வாதஸமுட்டா²னானம்பி ஆபா³தா⁴னம் படிகா⁴தாய. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, விரேசனம்; ‘நேதம் நத்தீ²’தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, விரேசனம் ஸம்பஜ்ஜதிபி விபஜ்ஜதிபி.

‘‘அஹஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியம் விரேசனம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, யம் விரேசனம் ஸம்பஜ்ஜதியேவ நோ விபஜ்ஜதி, யம் விரேசனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி, ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி, மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமஞ்ச தம், பி⁴க்க²வே, அரியம் விரேசனம், யம் விரேசனம் ஸம்பஜ்ஜதியேவ நோ விபஜ்ஜதி, யம் விரேசனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி, ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி, மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி?

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² விரித்தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ விரித்தா ஹோந்தி; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ விரித்தோ ஹோதி…பே… ஸம்மாவாசஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா விரித்தா ஹோதி… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ விரித்தோ ஹோதி… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ விரித்தோ ஹோதி… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ விரித்தோ ஹோதி… ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி விரித்தா ஹோதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ விரித்தோ ஹோதி… ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் விரித்தம் ஹோதி…பே….

‘‘ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி விரித்தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ விரித்தா ஹோந்தி; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. இத³ம் கோ² தம், பி⁴க்க²வே, அரியம் விரேசனம் யம் விரேசனம் ஸம்பஜ்ஜதியேவ நோ விபஜ்ஜதி, யம் விரேசனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி…பே… ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. வமனஸுத்தம்

109. ‘‘திகிச்ச²கா, பி⁴க்க²வே, வமனம் தே³ந்தி பித்தஸமுட்டா²னானம்பி ஆபா³தா⁴னம் படிகா⁴தாய, ஸேம்ஹஸமுட்டா²னானம்பி ஆபா³தா⁴னம் படிகா⁴தாய, வாதஸமுட்டா²னானம்பி ஆபா³தா⁴னம் படிகா⁴தாய. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, வமனம்; ‘நேதம் நத்தீ²’தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, வமனம் ஸம்பஜ்ஜதிபி விபஜ்ஜதிபி.

‘‘அஹஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியம் வமனம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, யம் வமனம் ஸம்பஜ்ஜதியேவ நோ விபஜ்ஜதி, யம் வமனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி, ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி, மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி. தம் ஸுணாத²…பே….

‘‘கதமஞ்ச தம், பி⁴க்க²வே, அரியம் வமனம், யம் வமனம் ஸம்பஜ்ஜதியேவ நோ விபஜ்ஜதி, யம் வமனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி…பே… ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி?

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² வந்தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ வந்தா ஹோந்தி; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ வந்தோ ஹோதி…பே… ஸம்மாவாசஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா வந்தா ஹோதி… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ வந்தோ ஹோதி… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ வந்தோ ஹோதி… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ வந்தோ ஹோதி… ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி வந்தா ஹோதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ வந்தோ ஹோதி… ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் வந்தம் ஹோதி …பே….

‘‘ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி வந்தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ வந்தா ஹோந்தி; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. இத³ம் கோ² தம், பி⁴க்க²வே, அரியம் வமனம் யம் வமனம் ஸம்பஜ்ஜதியேவ நோ விபஜ்ஜதி, யம் வமனம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி…பே… ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தீ’’தி. நவமம்.

10. நித்³த⁴மனீயஸுத்தம்

110. ‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, நித்³த⁴மனீயா த⁴ம்மா. கதமே த³ஸ? ஸம்மாதி³ட்டி²கஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² நித்³த⁴ந்தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நித்³த⁴ந்தா ஹோந்தி; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ நித்³த⁴ந்தோ ஹோதி…பே… ஸம்மாவாசஸ்ஸ பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா நித்³த⁴ந்தா ஹோதி… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ நித்³த⁴ந்தோ ஹோதி… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ நித்³த⁴ந்தோ ஹோதி… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ நித்³த⁴ந்தோ ஹோதி… ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி நித்³த⁴ந்தா ஹோதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ நித்³த⁴ந்தோ ஹோதி… ஸம்மாஞாணிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் நித்³த⁴ந்தம் ஹோதி….

‘‘ஸம்மாவிமுத்திஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி நித்³த⁴ந்தா ஹோதி; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நித்³த⁴ந்தா ஹோந்தி; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ நித்³த⁴மனீயா த⁴ம்மா’’தி. த³ஸமம்.

11. பட²மஅஸேக²ஸுத்தம்

111. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘‘அஸேகோ² அஸேகோ²’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² அஸேகோ² ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² அஸேகா²ய ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஸங்கப்பேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகா²ய ஸம்மாவாசாய ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாகம்மந்தேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஆஜீவேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாவாயாமேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகா²ய ஸம்மாஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஸமாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகே²ன ஸம்மாஞாணேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேகா²ய ஸம்மாவிமுத்தியா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², பி⁴க்கு² அஸேகோ² ஹோதீ’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

12. து³தியஅஸேக²ஸுத்தம்

112. ‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, அஸேகி²யா த⁴ம்மா. கதமே த³ஸ? அஸேகா² ஸம்மாதி³ட்டி², அஸேகோ² ஸம்மாஸங்கப்போ, அஸேகா² ஸம்மாவாசா, அஸேகோ² ஸம்மாகம்மந்தோ, அஸேகோ² ஸம்மாஆஜீவோ, அஸேகோ² ஸம்மாவாயாமோ, அஸேகா² ஸம்மாஸதி, அஸேகோ² ஸம்மாஸமாதி⁴, அஸேக²ம் ஸம்மாஞாணம், அஸேகா² ஸம்மாவிமுத்தி – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ அஸேகி²யா த⁴ம்மா’’தி. த்³வாத³ஸமம்.

ஸமணஸஞ்ஞாவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஸஞ்ஞா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ மிச்ச²த்தம், பீ³ஜம் விஜ்ஜாய நிஜ்ஜரம்;

தோ⁴வனம் திகிச்சா² வமனம் நித்³த⁴மனம் த்³வே அஸேகா²தி.

(12) 2. பச்சோரோஹணிவக்³கோ³

1. பட²மஅத⁴ம்மஸுத்தம்

113. [அ. நி. 10.171] ‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ அனத்தோ² ச; த⁴ம்மோ ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா அனத்த²ஞ்ச, த⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ ச அனத்தோ² ச? மிச்சா²தி³ட்டி², மிச்சா²ஸங்கப்போ, மிச்சா²வாசா, மிச்சா²கம்மந்தோ, மிச்சா²ஆஜீவோ, மிச்சா²வாயாமோ, மிச்சா²ஸதி, மிச்சா²ஸமாதி⁴, மிச்சா²ஞாணம், மிச்சா²விமுத்தி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ ச அனத்தோ² ச.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ ச அத்தோ² ச? ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴, ஸம்மாஞாணம், ஸம்மாவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மோ ச அத்தோ² ச.

‘‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ அனத்தோ² ச; த⁴ம்மோ ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா அனத்த²ஞ்ச, த⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி. பட²மம்.

2. து³தியஅத⁴ம்மஸுத்தம்

114. ‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ, கதமோ ச த⁴ம்மோ, கதமோ ச அனத்தோ², கதமோ ச அத்தோ²?

‘‘மிச்சா²தி³ட்டி², பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாதி³ட்டி² த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஸங்கப்போ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸங்கப்போ த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²ஸங்கப்பபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாஸங்கப்பபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²வாசா, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவாசா த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²வாசாபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாவாசாபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²கம்மந்தோ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாகம்மந்தோ த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²கம்மந்தபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாகம்மந்தபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஆஜீவோ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஆஜீவோ த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²ஆஜீவபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாஆஜீவபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²வாயாமோ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவாயாமோ த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²வாயாமபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாவாயாமபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஸதி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸதி த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²ஸதிபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாஸதிபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஸமாதி⁴, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸமாதி⁴ த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²ஸமாதி⁴பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாஸமாதி⁴பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஞாணம், பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஞாணம் த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²ஞாணபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாஞாணபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²விமுத்தி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவிமுத்தி த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி. து³தியம்.

3. ததியஅத⁴ம்மஸுத்தம்

115. ‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி. கோ நு கோ² இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேய்யா’’தி?

அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா ஆனந்தோ³ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். யம்னூன மயம் யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமேய்யாம; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாம [புச்சே²ய்யாம (ஸீ. ஸ்யா. பீ.) ம. நி. 1.202 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்]. யதா² நோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப்³யாகரிஸ்ஸதி ததா² நம் தா⁴ரேஸ்ஸாமா’’தி.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ ஆனந்த³, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘அத⁴ம்மோ ச…பே… ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி.

‘‘தேஸம் நோ, ஆவுஸோ, அம்ஹாகம் அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – அத⁴ம்மோ ச…பே… ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி. கோ நு கோ² இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேய்யா’தி?

‘‘தேஸம் நோ, ஆவுஸோ, அம்ஹாகம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா ஆனந்தோ³ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். யம்னூன மயம் யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமேய்யாம; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாம. யதா² நோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப்³யாகரிஸ்ஸதி ததா² நம் தா⁴ரேஸ்ஸாமா’தி. விப⁴ஜது ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³’’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, புரிஸோ ஸாரத்தி²கோ ஸாரக³வேஸீ ஸாரபரியேஸனம் சரமானோ மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ அதிக்கம்மேவ மூலம் அதிக்கம்ம க²ந்த⁴ம் ஸாகா²பலாஸே ஸாரம் பரியேஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய; ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் ஆயஸ்மந்தானம் ஸத்த²ரி ஸம்முகீ²பூ⁴தே தம் ப⁴க³வந்தம் அதிஸித்வா அம்ஹே ஏதமத்த²ம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம் மஞ்ஞத². ஸோ ஹாவுஸோ, ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி, சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ. ஸோ சேவ பனேதஸ்ஸ காலோ அஹோஸி யம் தும்ஹே ப⁴க³வந்தம்யேவ உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாத². யதா² வோ ப⁴க³வா ப்³யாகரேய்ய ததா² நம் தா⁴ரேய்யாதா²’’தி.

‘‘அத்³தா⁴வுஸோ ஆனந்த³, ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ. ஸோ சேவ பனேதஸ்ஸ காலோ அஹோஸி யம் மயம் ப⁴க³வந்தம்யேவ உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாம, யதா² நோ ப⁴க³வா ப்³யாகரேய்ய ததா² நம் தா⁴ரேய்யாம. அபி சாயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா ஆனந்தோ³ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். விப⁴ஜதாயஸ்மா ஆனந்தோ³ அக³ரும் கத்வா’’தி.

‘‘தேனஹாவுஸோ, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். அதா²யஸ்மா ஆனந்தோ³ ஏதத³வோச –

‘‘யம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி.

கதமோ சாவுஸோ, அத⁴ம்மோ, கதமோ ச த⁴ம்மோ, கதமோ ச அனத்தோ², கதமோ ச அத்தோ²?

‘‘மிச்சா²தி³ட்டி², ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாதி³ட்டி² த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஸங்கப்போ, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸங்கப்போ த⁴ம்மோ… மிச்சா²வாசா, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவாசா த⁴ம்மோ … மிச்சா²கம்மந்தோ, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாகம்மந்தோ த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஆஜீவோ, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஆஜீவோ த⁴ம்மோ… மிச்சா²வாயாமோ, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவாயாமோ த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஸதி, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸதி த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஸமாதி⁴, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸமாதி⁴ த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஞாணம், ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஞாணம் த⁴ம்மோ….

மிச்சா²விமுத்தி, ஆவுஸோ, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவிமுத்தி த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘அயம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச…பே… ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி, இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி. ஆகங்க²மானா ச பன தும்ஹே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வந்தம்யேவ உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாத². யதா² வோ ப⁴க³வா ப்³யாகரோதி [ப்³யாகரேய்ய (ஸ்யா.)] ததா² நம் தா⁴ரேய்யாதா²’’தி.

‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘யம் கோ² நோ ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – ‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³…பே… ததா² படிஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி.

‘‘தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘இத³ம் கோ² நோ, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பவிட்டோ² – அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³…பே… ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி. கோ நு கோ² இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜேய்யா’தி?

‘‘தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸத்து² சேவ ஸம்வண்ணிதோ ஸம்பா⁴விதோ ச விஞ்ஞூனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். பஹோதி சாயஸ்மா ஆனந்தோ³ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன உத்³தே³ஸஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் விப⁴ஜிதும். யம்னூன மயம் யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமேய்யாம; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாம. யதா² நோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப்³யாகரிஸ்ஸதி ததா² நம் தா⁴ரேஸ்ஸாமா’தி.

‘‘அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமிம்ஹா; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதமத்த²ம் அபுச்சி²ம்ஹா. தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன இமேஹி ஆகாரேஹி இமேஹி பதே³ஹி இமேஹி ப்³யஞ்ஜனேஹி அத்தோ² ஸுவிப⁴த்தோ’’தி [விப⁴த்தோதி (?) ஏவமேவ ஹி அஞ்ஞேஸு ஈதி³ஸஸுத்தேஸு தி³ஸ்ஸதி].

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே! பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, ஆனந்தோ³. மஹாபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஆனந்தோ³. மம் சேபி தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் படிபுச்சே²ய்யாத², அஹம்பி சேதம் ஏவமேவம் [அஹம்பி தம் ஏவமேவம் (ம. நி. 1.205)] ப்³யாகரேய்யம் யதா² தம் ஆனந்தே³ன ப்³யாகதம். ஏஸோ சேவ தஸ்ஸ [ஏஸோ சேவேதஸ்ஸ (ம. நி. 1.205)] அத்தோ² ஏவஞ்ச நம் தா⁴ரேய்யாதா²’’தி. ததியம்.

4. அஜிதஸுத்தம்

116. அத² கோ² அஜிதோ பரிப்³பா³ஜகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² அஜிதோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘அம்ஹாகம், போ⁴ கோ³தம, பண்டி³தோ நாம ஸப்³ரஹ்மசாரீ. தேன பஞ்சமத்தானி சித்தட்டா²னஸதானி சிந்திதானி, யேஹி அஞ்ஞதித்தி²யா உபாரத்³தா⁴வ ஜானந்தி [உபாரத்³தா⁴ பஜானந்தி (ஸீ.)] உபாரத்³த⁴ஸ்மா’’தி [உபாரத்³த⁴ம்ஹாதி (ஸீ. பீ.)].

அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தா⁴ரேத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தவத்தூ²னீ’’தி? ‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ யம் ப⁴க³வா பா⁴ஸேய்ய, ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி.

‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அத⁴ம்மிகேன வாதே³ன அத⁴ம்மிகம் வாத³ம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹாதி அபி⁴னிப்பீளேதி, தேன ச அத⁴ம்மிகம் பரிஸம் ரஞ்ஜேதி. தேன ஸா அத⁴ம்மிகா பரிஸா உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ ஹோதி – ‘பண்டி³தோ வத, போ⁴, பண்டி³தோ வத, போ⁴’தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அத⁴ம்மிகேன வாதே³ன த⁴ம்மிகம் வாத³ம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹாதி அபி⁴னிப்பீளேதி, தேன ச அத⁴ம்மிகம் பரிஸம் ரஞ்ஜேதி. தேன ஸா அத⁴ம்மிகா பரிஸா உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ ஹோதி – ‘பண்டி³தோ வத, போ⁴, பண்டி³தோ வத, போ⁴’தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அத⁴ம்மிகேன வாதே³ன த⁴ம்மிகஞ்ச வாத³ம் அத⁴ம்மிகஞ்ச வாத³ம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹாதி அபி⁴னிப்பீளேதி, தேன ச அத⁴ம்மிகம் பரிஸம் ரஞ்ஜேதி. தேன ஸா அத⁴ம்மிகா பரிஸா உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ ஹோதி – ‘பண்டி³தோ வத, போ⁴, பண்டி³தோ வத, போ⁴’தி.

‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ, கதமோ ச த⁴ம்மோ, கதமோ ச அனத்தோ², கதமோ ச அத்தோ²? மிச்சா²தி³ட்டி², பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாதி³ட்டி² த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘மிச்சா²ஸங்கப்போ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸங்கப்போ த⁴ம்மோ… மிச்சா²வாசா, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவாசா த⁴ம்மோ… மிச்சா²கம்மந்தோ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாகம்மந்தோ த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஆஜீவோ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஆஜீவோ த⁴ம்மோ … மிச்சா²வாயாமோ, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவாயாமோ த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஸதி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸதி த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஸமாதி⁴, பி⁴க்க²வே அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஸமாதி⁴ த⁴ம்மோ… மிச்சா²ஞாணம், பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாஞாணம் த⁴ம்மோ.

‘‘மிச்சா²விமுத்தி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மோ; ஸம்மாவிமுத்தி த⁴ம்மோ; யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி, அயம் அனத்தோ²; ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, அயம் அத்தோ².

‘‘‘அத⁴ம்மோ ச, பி⁴க்க²வே, வேதி³தப்³போ³ த⁴ம்மோ ச; அனத்தோ² ச வேதி³தப்³போ³ அத்தோ² ச. அத⁴ம்மஞ்ச விதி³த்வா த⁴ம்மஞ்ச, அனத்த²ஞ்ச விதி³த்வா அத்த²ஞ்ச யதா² த⁴ம்மோ யதா² அத்தோ² ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸங்கா³ரவஸுத்தம்

117. [அ. நி. 10.169] அத² கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஓரிமம் தீரம், கிம் பாரிமம் தீர’’ந்தி? ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாதி³ட்டி² பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²ஸங்கப்போ ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாஸங்கப்போ பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²வாசா ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாவாசா பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²கம்மந்தோ ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாகம்மந்தோ பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²ஆஜீவோ ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாஆஜீவோ பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²வாயாமோ ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாவாயாமோ பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²ஸதி ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாஸதி பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²ஸமாதி⁴ ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாஸமாதி⁴ பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²ஞாணம் ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாஞாணம் பாரிமம் தீரம்; மிச்சா²விமுத்தி ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாவிமுத்தி பாரிமம் தீரந்தி. இத³ம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஓரிமம் தீரம், இத³ம் பாரிமம் தீரந்தி.

‘‘அப்பகா தே மனுஸ்ஸேஸு, யே ஜனா பாரகா³மினோ;

அதா²யம் இதரா பஜா, தீரமேவானுதா⁴வதி.

‘‘யே ச கோ² ஸம்மத³க்கா²தே, த⁴ம்மே த⁴ம்மானுவத்தினோ;

தே ஜனா பாரமேஸ்ஸந்தி, மச்சுதே⁴ய்யம் ஸுது³த்தரம்.

‘‘கண்ஹம் த⁴ம்மம் விப்பஹாய, ஸுக்கம் பா⁴வேத² பண்டி³தோ;

ஓகா அனோகமாக³ம்ம, விவேகே யத்த² தூ³ரமம்.

‘‘தத்ராபி⁴ரதிமிச்சே²ய்ய, ஹித்வா காமே அகிஞ்சனோ;

பரியோத³பேய்ய அத்தானம், சித்தக்லேஸேஹி பண்டி³தோ.

‘‘யேஸம் ஸம்போ³தி⁴யங்கே³ஸு, ஸம்மா சித்தம் ஸுபா⁴விதம்;

ஆதா³னபடினிஸ்ஸக்³கே³, அனுபாதா³ய யே ரதா;

கீ²ணாஸவா ஜுதிமந்தோ [ஜுதீமந்தோ (ஸீ.)], தே லோகே பரினிப்³பு³தா’’தி. பஞ்சமம்;

6. ஓரிமதீரஸுத்தம்

118. ‘‘ஓரிமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தீரம் தே³ஸேஸ்ஸாமி பாரிமஞ்ச தீரம். தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஓரிமம் தீரம், கதமஞ்ச பாரிமம் தீரம்? மிச்சா²தி³ட்டி² ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாதி³ட்டி² பாரிமம் தீரம்…பே… மிச்சா²விமுத்தி ஓரிமம் தீரம், ஸம்மாவிமுத்தி பாரிமம் தீரம். இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஓரிமம் தீரம், இத³ம் பாரிமம் தீரந்தி.

‘‘அப்பகா தே மனுஸ்ஸேஸு, யே ஜனா பாரகா³மினோ;

அதா²யம் இதரா பஜா, தீரமேவானுதா⁴வதி.

‘‘யே ச கோ² ஸம்மத³க்கா²தே, த⁴ம்மே த⁴ம்மானுவத்தினோ;

தே ஜனா பாரமேஸ்ஸந்தி, மச்சுதே⁴ய்யம் ஸுது³த்தரம்.

‘‘கண்ஹம் த⁴ம்மம் விப்பஹாய, ஸுக்கம் பா⁴வேத² பண்டி³தோ;

ஓகா அனோக மாக³ம்ம, விவேகே யத்த² தூ³ரமம்.

‘‘தத்ராபி⁴ரதிமிச்சே²ய்ய, ஹித்வா காமே அகிஞ்சனோ;

பரியோத³பேய்ய அத்தானம், சித்தக்லேஸேஹி பண்டி³தோ.

‘‘யேஸம் ஸம்போ³தி⁴யங்கே³ஸு, ஸம்மா சித்தம் ஸுபா⁴விதம்;

ஆதா³னபடினிஸ்ஸக்³கே³, அனுபாதா³ய யே ரதா;

கீ²ணாஸவா ஜுதிமந்தோ, தே லோகே பரினிப்³பு³தா’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. பட²மபச்சோரோஹணீஸுத்தம்

119. தேன கோ² பன ஸமயேன ஜாணுஸ்ஸோணி [ஜானுஸ்ஸோனி (க. ஸீ.), ஜானுஸ்ஸோணி (க. ஸீ.), ஜாணுஸோணி (க.)] ப்³ராஹ்மணோ தத³ஹுபோஸதே² ஸீஸம்ன்ஹாதோ [ஸீஸம்னஹாதோ (ஸீ. பீ.), ஸீஸன்ஹாதோ (ஸ்யா.)] நவம் கோ²மயுக³ம் நிவத்தோ² அல்லகுஸமுட்டி²ம் ஆதா³ய ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே ஏகமந்தம் டி²தோ ஹோதி.

அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஜாணுஸ்ஸோணிம் ப்³ராஹ்மணம் தத³ஹுபோஸதே² ஸீஸம்ன்ஹாதம் நவம் கோ²மயுக³ம் நிவத்த²ம் அல்லகுஸமுட்டி²ம் ஆதா³ய ஏகமந்தம் டி²தம். தி³ஸ்வான ஜாணுஸ்ஸோணிம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு த்வம், ப்³ராஹ்மண, தத³ஹுபோஸதே² ஸீஸம்ன்ஹாதோ நவம் கோ²மயுக³ம் நிவத்தோ² அல்லகுஸமுட்டி²ம் ஆதா³ய ஏகமந்தம் டி²தோ? கிம் ந்வஜ்ஜ [கிம் நு அஜ்ஜ (ஸ்யா.), கிம் நு கோ² அஜ்ஜ (பீ.), கிம் நு க்²வஜ்ஜ (க.)] ப்³ராஹ்மணகுலஸ்ஸா’’தி [ப்³ராஹ்மண ப்³ரஹ்மகுஸலஸ்ஸாதி (க.)]? ‘‘பச்சோரோஹணீ, போ⁴ கோ³தம, அஜ்ஜ ப்³ராஹ்மணகுலஸ்ஸா’’தி [ப்³ரஹ்மகுஸலஸ்ஸாதி (க.)].

‘‘யதா² கத²ம் பன, ப்³ராஹ்மண, ப்³ராஹ்மணானம் பச்சோரோஹணீ ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா தத³ஹுபோஸதே² ஸீஸம்ன்ஹாதா நவம் கோ²மயுக³ம் நிவத்தா² அல்லேன கோ³மயேன பத²விம் ஓபுஞ்ஜித்வா ஹரிதேஹி குஸேஹி பத்த²ரித்வா [பவித்தா²ரேத்வா (க.)] அந்தரா ச வேலம் அந்தரா ச அக்³யாகா³ரம் ஸேய்யம் கப்பேந்தி. தே தம் ரத்திம் திக்க²த்தும் பச்சுட்டா²ய பஞ்ஜலிகா அக்³கி³ம் நமஸ்ஸந்தி – ‘பச்சோரோஹாம ப⁴வந்தம், பச்சோரோஹாம ப⁴வந்த’ந்தி. ப³ஹுகேன ச ஸப்பிதேலனவனீதேன அக்³கி³ம் ஸந்தப்பேந்தி. தஸ்ஸா ச ரத்தியா அச்சயேன பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ப்³ராஹ்மணே ஸந்தப்பேந்தி. ஏவம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணானம் பச்சோரோஹணீ ஹோதீ’’தி.