16. සමාරොපනහාරසම්පාතවිභාවනා
78. ‘‘තස්මා රක්ඛිතචිත්තස්සා’’ති පදෙන යං රක්ඛිතචිත්තං වුත්තං, තං රක්ඛිතචිත්තං තිණ්ණං සුචරිතානං කම්මානං පදට්ඨානං. සම්මාදිට්ඨියා භාවිතාය අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො භවති එකතො භාවිතබ්බත්තා, පදට්ඨානකාරණත්තා ච. තෙන වුත්තං – ‘‘සම්මාදිට්ඨිතො හී’’තිආදි. යස්ස අරහතො සමාධිවිමුත්ති භවති, අයං අරහා අනුපාදිසෙසො පුග්ගලො, අයං සමාධිවිමුත්ති අනුපාදිසෙසා නිබ්බානධාතු.
‘‘දෙසනාහාරසම්පාතාදිකො හාරසම්පාතො යෙන සොළසප්පභෙදභාවෙන සුත්තප්පදෙසත්ථෙ නිද්ධාරෙත්වා යුජ්ජිතො, සොළසප්පභෙදභාවො කෙන අම්හෙහි සද්දහිතබ්බො’’ති වත්තබ්බත්තා ‘‘තෙනාහා’’තිආදි වුත්තං. තෙන සොළසප්පභෙදභාවෙන ආයස්මා මහාකච්චානො ‘‘සොළස…පෙ… සුත්ත’’න්ති යං වචනං ආහ, තෙන වචනෙන සොළසප්පභෙදභාවො තුම්හෙහි සද්දහිතබ්බො.
‘‘එත්තකොව හාරසම්පාතො පරිපුණ්ණො’’ති වත්තබ්බත්තා ‘‘නියුත්තො හාරසම්පාතො’’ති වුත්තං. යෙන යෙන සංවණ්ණනාවිසෙසභූතෙන දෙසනාහාරසම්පාතෙන සුත්තප්පදෙසත්ථා නිද්ධාරිතා, සො සො සංවණ්ණනාවිසෙසභූතො දෙසනාහාරසම්පාතාදිහාරසම්පාතො නියුත්තො යථාරහං නිද්ධාරෙත්වා යුජ්ජිතබ්බොති අත්ථො ගහෙතබ්බො, අට්ඨකථායඤ්ච (නෙත්ති. අට්ඨ. 73, 76) තථා නිද්ධාරෙත්වා යුජ්ජිතොති.
ඉති දෙසනාහාරසම්පාතාදිහාරසම්පාතෙ සත්තිබලානුරූපා
රචිතා විභාවනා නිට්ඨිතා.
පණ්ඩිතෙහි පන අට්ඨකථාටීකානුසාරෙන ගම්භීරත්ථො විත්ථාරතො විභජිත්වා ගහෙතබ්බොති.