12. ඔතරණහාරසම්පාතවිභාවනා

74. යෙන යෙන පඤ්ඤත්තිහාරසම්පාතෙන පඤ්ඤත්තිප්පභෙදා නිද්ධාරිතා, සො පඤ්ඤත්තිහාරසම්පාතො පරිපුණ්ණො, ‘‘කතමො ඔතරණො හාරසම්පාතො’’ති පුච්ඡිතබ්බත්තා ‘‘තත්ථ කතමො ඔතරණො හාරසම්පාතො’’තිආදිමාහ.

‘‘තත්ථ තිස්සං ගාථායං කතමානි ඉන්ද්‍රියානි නිද්ධාරෙත්වා කතමෙහි නිද්ධාරිතෙහි ධම්මෙහි ඔතරතී’’ති පුච්ඡිතබ්බත්තා ‘‘තස්මා’’තිආදි වුත්තං. යා ‘‘තස්මා රක්ඛිතචිත්තස්සා’’තිආදිගාථා වුත්තා, තිස්සං ගාථායං ‘‘තස්මා…පෙ… පුරෙක්ඛාරො’’ති සුත්තප්පදෙසෙන සම්මාදිට්ඨි ගහිතා, සම්මාදිට්ඨියා ගහිතාය පඤ්චින්ද්‍රියානි සද්ධාදිපඤ්චින්ද්‍රියානි ගහිතානි භවන්ති.

තානියෙව සද්ධාදිපඤ්චින්ද්‍රියානි විජ්ජාය උපකාරත්තා වා පදට්ඨානත්තා වා විජ්ජා භවන්ති, විජ්ජුප්පාදා තාදිසාය විජ්ජාය උප්පාදා උප්පාදහෙතුතො අවිජ්ජානිරොධො සම්භවති, අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො සම්භවති…පෙ… ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො සම්භවතීති. අයං ඔතරණා පටිච්චසමුප්පාදෙන පඤ්චින්ද්‍රියානං ඔතරණා නාම.

තානියෙව පඤ්චින්ද්‍රියානි සීලක්ඛන්ධෙන සමාධික්ඛන්ධෙන පඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන තීහි ඛන්ධෙහි සඞ්ගහිතානි භවන්ති සද්ධාවීරියෙහි සීලසම්භවතො, සතියා ච පඤ්ඤානුවත්තකත්තා. අයං ඔතරණා ඛන්ධෙහි පඤ්චින්ද්‍රියානං ඔතරණා නාම.

තානියෙව පඤ්චින්ද්‍රියානි සඞ්ඛාරපරියාපන්නානි භවන්ති. යෙ සඞ්ඛාරා අනාසවා භවන්ති, භවඞ්ගා භවහෙතූ නො භවන්ති, තෙ අනාසවා සඞ්ඛාරා ධම්මධාතුසඞ්ගහිතා භවන්ති ධම්මධාතුයා අන්තොගධත්තා. අයං ඔතරණා ධාතූහි පඤ්චින්ද්‍රියානං ඔතරණා නාම.

සා අනාසවා ධම්මධාතු ධම්මායතනපරියාපන්නා භවති, යං ආයතනං අනාසවං භවති, භවඞ්ගං භවහෙතු නො භවති. අයං ඔතරණා ආයතනෙහි ධම්මධාතුයා ඔතරණා නාම.

‘‘එත්තකොව ඔතරණො හාරසම්පාතො පරිපුණ්ණො’’ති වත්තබ්බත්තා ‘‘නියුත්තො ඔතරණො හාරසම්පාතො’’ති වුත්තං. යෙන යෙන සංවණ්ණනාවිසෙසභූතෙන ඔතරණහාරසම්පාතෙන සුත්තප්පදෙසත්ථා ඔතරිතබ්බා, සො සො සංවණ්ණනාවිසෙසභූතො ඔතරණො හාරසම්පාතො නියුත්තො යථාරහං නිද්ධාරෙත්වා යුජ්ජිතබ්බොති අත්ථො ගහෙතබ්බොති.

ඉති ඔතරණහාරසම්පාතෙ සත්තිබලානුරූපා රචිතා

විභාවනා නිට්ඨිතා.

පණ්ඩිතෙහි පන…පෙ… ගහෙතබ්බොති.

ඉතො පට්ඨාය ‘‘තත්ථ කතමො’’තිආදිඅනුසන්ධ්‍යත්ථො ච පරියොසානෙ ‘‘නියුත්තො’’තිආදිඅනුසන්ධ්‍යත්ථො ච වුත්තනයානුසාරෙනෙව විඤ්ඤාතබ්බො. කත්ථචි කත්ථචි පාඨෙ අපාකටංයෙව යථාබලං කථයිස්සාම.