7. ආවට්ටහාරසම්පාතවිභාවනා

69. යෙන යෙන චතුබ්‍යූහහාරසම්පාතෙන නිරුත්‍යාධිප්පායනිදානපුබ්බාපරානුසන්ධයො විභත්තා, සො චතුබ්‍යූහහාරසම්පාතො පරිපුණ්ණො, ‘‘කතමො ආවට්ටහාරසම්පාතො’’ති පුච්ඡිතබ්බත්තා ‘‘තත්ථ කතමො ආවට්ටො හාරසම්පාතො’’තිආදි වුත්තං. තත්ථ කතමො සංවණ්ණනාවිසෙසො ආවට්ටහාරසම්පාතො නාමාති පුච්ඡති.

‘‘කතමෙ සුත්තත්ථා කථං ආවට්ටෙතබ්බා’’ති පුච්ඡිතබ්බත්තා ‘‘තස්මා’’තිආදි වුත්තං. නෙක්ඛම්මසඞ්කප්පසඞ්ඛාතසම්මාසඞ්කප්පබහුලො කසිණාදිවසෙන, අවිහිංසාසඞ්කප්පසඞ්ඛාතසම්මාසඞ්කප්පබහුලො මෙත්තාදිවසෙන අධිගතාය චිත්තෙකග්ගතාය චිත්තං ඨපෙන්තො සංකිලෙසතො රක්ඛිතචිත්තො නාම හොති, ‘‘තස්මා රක්ඛිතචිත්තස්ස, සම්මාසඞ්කප්පගොචරො’’ති ඉමිනා රක්ඛිතචිත්තෙ වුත්තෙ සති යා එකග්ගතා ආවට්ටෙතබ්බා, සා අයං එකග්ගතා සමථො. ‘‘සම්මාදිට්ඨිපුරෙක්ඛාරො’’ති ඉමිනා සම්මාදිට්ඨිපුරෙක්ඛාරෙ වුත්තෙ සති යා පඤ්ඤා ආවට්ටෙතබ්බා, සා අයං පඤ්ඤා විපස්සනා. ‘‘ඤත්වාන උදයබ්බය’’න්ති ඉමිනා උදයබ්බයඤාණසමන්නාගතෙ වුත්තෙ සති යා දුක්ඛපරිජානනා ආවට්ටෙතබ්බා, සා අයං දුක්ඛපරිජානනා දුක්ඛපරිඤ්ඤා. ‘‘ථිනමිද්ධාභිභූ භික්ඛූ’’ති ඉමිනා පුග්ගලාධිට්ඨානෙන යං ථිනමිද්ධාභිභවනං වුත්තං, ඉදං ථිනමිද්ධාභිභවනං සමුදයප්පහානං. ‘‘සම්මා දුග්ගතියො ජහෙ’’ති ඉමිනා යො සබ්බදුග්ගතිජහනසඞ්ඛාතො අනුප්පාදො වුත්තො, සො අයං අනුප්පාදො නිරොධො. ඉති දුක්ඛපරිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤෙතබ්බං දුක්ඛසච්චං ආවට්ටෙතබ්බං, සමුදයප්පහානෙන පහාතබ්බං සමුදයසච්චං ආවට්ටෙතබ්බං, නිරොධෙන නිරොධසච්චං ආවට්ටෙතබ්බං, සමථවිපස්සනාහි මග්ගසච්චං ආවට්ටෙතබ්බන්ති ඉමානි චත්තාරි සච්චානි ආවට්ටෙතබ්බානීති.

‘‘එත්තකොව ආවට්ටො හාරසම්පාතො පරිපුණ්ණො’’ති වත්තබ්බත්තා ‘‘නියුත්තො ආවට්ටො හාරසම්පාතො’’ති වුත්තං. යෙන යෙන සංවණ්ණනාවිසෙසභූතෙන ආවට්ටහාරසම්පාතෙන සමථාදයො ආවට්ටෙතබ්බා, සො සො සංවණ්ණනාවිසෙසභූතො ආවට්ටහාරසම්පාතො නියුත්තො යථාරහං නිද්ධාරෙත්වා යුජ්ජිතබ්බොති අත්ථො ගහෙතබ්බොති.

ඉති ආවට්ටහාරසම්පාතෙ සත්තිබලානුරූපා රචිතා

විභාවනා නිට්ඨිතා.

පණ්ඩිතෙහි පන…පෙ… ගහෙතබ්බොති.