ආවත්තහාරවණ්ණනා
ආඝාතාදීනමකරණීයතාවචනෙන ඛන්තිසොරච්චානුට්ඨානං. තත්ථ ඛන්තියා සද්ධාපඤ්ඤාපරාපකාරදුක්ඛසහගතානං සඞ්ගහො, තථා සොරච්චෙන සීලස්ස. සද්ධාදිග්ගහණෙන ච සද්ධින්ද්රියාදිසකලබොධිපක්ඛියධම්මා ආවත්තන්ති. සීලග්ගහණෙන අවිප්පටිසාරාදයො සබ්බෙපි සීලානිසංසධම්මා ආවත්තන්ති. පාණාතිපාතාදීහි පටිවිරතිවචනෙන අප්පමාදවිහාරො, තෙන සකලං සාසනබ්රහ්මචරියං ආවත්තති. ගම්භීරතාදිවිසෙසයුත්තධම්මග්ගහණෙන මහාබොධිපකිත්තනං. අනාවරණඤාණපදට්ඨානඤ්හි ආසවක්ඛයඤාණං, ආසවක්ඛයඤාණපදට්ඨානඤ්ච අනාවරණඤාණං මහාබොධීති වුච්චති, තෙන දසබලාදයො සබ්බෙ බුද්ධගුණා ආවත්තන්ති. සස්සතාදිදිට්ඨිග්ගහණෙන තණ්හාවිජ්ජානං සඞ්ගහො, තාහි අනමතග්ගං සංසාරවට්ටං ආවත්තති. වෙදනානං යථාභූතං සමුදයාදිපටිවෙධනෙන භගවතො පරිඤ්ඤාත්තයවිසුද්ධි, තාය පඤ්ඤාපාරමිමුඛෙන සබ්බාපි පාරමියො ආවත්තන්ති. ‘‘අජානතං අපස්සත’’න්ති එත්ථ අවිජ්ජාග්ගහණෙන අයොනිසොමනසිකාරපරිග්ගහො, තෙන ච නව අයොනිසොමනසිකාරමූලකා ධම්මා ආවත්තන්ති. ‘‘තණ්හාගතානං පරිතස්සිතවිප්ඵන්දිත’’න්ති එත්ථ තණ්හාග්ගහණෙන නව තණ්හාමූලකා ධම්මා ආවත්තන්ති. ‘‘තදපි ඵස්සපච්චයා’’තිආදි සස්සතාදිපඤ්ඤාපනස්ස පච්චයාධීනවුත්තිදස්සනං, තෙන අනිච්චතාදිලක්ඛණත්තයං ආවත්තති. ඡන්නං ඵස්සායතනානං යථාභූතං පජානනෙන විමුත්තිසම්පදානිද්දෙසො, තෙන සත්තපි විසුද්ධියො ආවත්තන්ති. ‘‘උච්ඡින්නභවනෙත්තිකො තථාගතස්ස කායො’’ති තණ්හාපහානං වුත්තං, තෙන භගවතො සකලසංකිලෙසප්පහානං ආවත්තතීති අයං දෙසනාය ගහිතධම්මානං සභාගවිසභාගධම්මවසෙන ආවත්තනලක්ඛණො ආවත්තහාරො නාම. යථාහ ‘‘එකම්හි පදට්ඨානෙ, පරියෙසති සෙසකං පදට්ඨාන’’න්තිආදි (නෙත්ති. 4.7).