6. එළකලොමසික්ඛාපදවණ්ණනා

571. එළලොමසික්ඛාපදෙ පන ආසුම්භීති එත්ථ ‘‘අසුම්භී’’ති පඨන්ති. කිලන්තාති ඉමිනා කිලන්තතාය තෙ ඔනමිත්වා පාතෙතුං න සක්කොන්තීති දස්සෙති. අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නස්සාති ඉදං වත්ථුමත්තදීපනවසෙන පාළියං වුත්තං. යත්ථ කත්ථචි පන ධම්මෙන ලභිත්වා ගණ්හිතුං වට්ටතියෙව. තියොජනපරමන්ති ච ගහිතට්ඨානතො තියොජනප්පමාණං දෙසන්ති එවමත්ථො ගහෙතබ්බො.

572. සහත්ථාති කරණත්ථෙ නිස්සක්කවචනන්ති ආහ ‘‘සහත්ථෙනා’’ති. අසන්තෙ හාරකෙති පාළියං භික්ඛුනො අනුරූපතාදස්සනත්ථං වුත්තං, න පන හාරකෙ විජ්ජමානෙ තියොජනබ්භන්තරෙ සහත්ථා හරන්තස්ස ආපත්තිදස්සනත්ථං. තියොජනතො බහි බහිතියොජනන්ති ආහ ‘‘තියොජනතො බහි පාතෙතී’’ති. තෙන හරිතෙපි ආපත්තියෙවාති සඋස්සාහත්තා අනාණත්තියා හටත්තා ච. සතිපි හි සඋස්සාහභාවෙ ආණත්තියා චෙ හරති, අනාපත්ති ‘‘අඤ්ඤං හරාපෙතී’’ති වචනතො. අඤ්ඤො හරිස්සතීති අධිප්පායාභාවතො ‘‘සුද්ධචිත්තෙන ඨපිත’’න්ති වුත්තං. සඋස්සාහත්තාති තියොජනාතික්කමනෙ සඋස්සාහත්තා. ඉදඤ්ච ‘‘අඤ්ඤො හරිස්සතී’’ති අසුද්ධචිත්තෙන ඨපිතං සන්ධාය වුත්තං, අචිත්තකත්තාති ඉදං පන සුද්ධචිත්තෙන ඨපිතං සන්ධාය. අනාපත්ති පාළියා න සමෙතීති ‘‘තියොජනං හරතී’’තිආදිපාළියා, විසෙසතො ‘‘අඤ්ඤං හරාපෙතී’’ති පාළියා ච න සමෙති.

සචෙ සාමිකං ජානාපෙත්වා ඨපෙති, ආණත්තියා හරාපෙති නාමාති ආහ ‘‘සාමිකස්ස අජානන්තස්සෙවා’’ති. අගච්ඡන්තෙපීති ගමනං උපච්ඡින්දිත්වා ඨිතයානෙපි. හෙට්ඨා වා ගච්ඡන්තොති භූමියං ගච්ඡන්තො. අඤ්ඤං හරාපෙතීති එත්ථ අඤ්ඤ-ග්ගහණෙන සාමඤ්ඤතො තිරච්ඡානගතාපි සඞ්ගහිතාති ආහ – ‘‘අඤ්ඤං හරාපෙතීති වචනතො අනාපත්තී’’ති. සුඞ්කඝාතෙ ආපත්ති හොතීති අඤ්ඤං හරාපෙන්තස්ස ආපත්ති. තත්ථ අනාපත්තීති අඤ්ඤවිහිතස්ස ථෙය්‍යචිත්තාභාවතො අනාපත්ති.

575. ‘‘තං හරන්තස්සාති පුන තියොජනං හරන්තස්සා’’ති මහාගණ්ඨිපදෙ වුත්තං. තං පන මාතිකාට්ඨකථායං අඞ්ගෙසු ‘‘පඨමප්පටිලාභො සති ඉමිනා වචනෙන න සමෙති. ‘‘පඨමප්පටිලාභො’’ති හි ඉදං දුතියප්පටිලාභො ආපත්තියා අඞ්ගං න හොතීති දීපෙති, තස්මා පාළියං අට්ඨකථායඤ්ච විසෙසාභාවතො අච්ඡින්නං පටිලභිත්වා හරන්තස්ස පුන තියොජනාතික්කමෙපි අනාපත්ති වුත්තාති අම්හාකං ඛන්ති. අඤ්ඤථා අච්ඡින්නං පටිලභිත්වා පුන තියොජනං හරතීති වදෙය්‍ය. වීමංසිත්වා යුත්තතරං ගහෙතබ්බං. අනාපත්ති කතභණ්ඩන්ති එත්ථ ‘‘කම්බලකොජවාදිකතභණ්ඩම්පි. පකතිචීවරෙ ලග්ගලොමානි ආපත්තිං ජනෙන්තියෙවා’’ති වදන්ති. තනුකපත්තත්ථවිකන්තරෙ අඝට්ටනත්ථං පක්ඛිපන්ති. පක්ඛිත්තන්ති කණ්ණච්ඡිද්දෙ පක්ඛිත්තං. නිධානමුඛං නාමාති ඉමිනා කතභණ්ඩසඞ්ඛ්‍යං න ගච්ඡතීති දස්සෙති. එළකලොමානං අකතභණ්ඩතා, පඨමප්පටිලාභො, අත්තනා ආදාය වා අඤ්ඤස්ස අජානන්තස්ස යානෙ පක්ඛිපිත්වා වා තියොජනාතික්කමනං, ආහරණපච්චාහරණං, අවාසාධිප්පායතාති ඉමානෙත්ථ පඤ්ච අඞ්ගානි.

එළකලොමසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

576. එළකලොමධොවාපනසික්ඛාපදං උත්තානත්ථමෙව.