4. පුරාණචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා

503. චතුත්ථෙ භත්තවිස්සග්ගන්ති පාළිපදස්ස භත්තකිච්චන්ති අත්ථො වෙදිතබ්බො, ‘‘භත්තසංවිධාන’’න්තිපි කෙචි. තත්ථ නාම ත්වන්ති ඉමස්සපි සො නාම ත්වන්ති අත්ථො වෙදිතබ්බො, ‘‘තාය නාම ත්ව’’න්ති කෙචි.

505. පිතා ච මාතා ච පිතරො, පිතූනං පිතරො පිතාමහා, තෙසංයෙව යුගො පිතාමහයුගො, තස්මා යාව සත්තමා පිතාමහයුගා පිතාමහද්වන්දාති එවමෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. එවඤ්හි පිතාමහග්ගහණෙනෙව මාතාමහොපි ගහිතොති. ‘‘යාව සත්තමා පිතාමහයුගා’’ති වචනතො හෙට්ඨා ච උද්ධඤ්ච අට්ඨමයුගො ඤාති නාම න හොති. දෙසනාමුඛමෙව චෙතන්ති පිතාමහයුගාති පිතාමහ-ග්ගහණං දෙසනාමුඛං පිතාමහීමාතාමහීආදීනම්පි අධිප්පෙතත්තා. පිතු මාතා පිතාමහී. මාතු පිතා මාතාමහො. මාතු මාතා මාතාමහී. එත්ථ කිඤ්චාපි පඤ්චසතසාකියානීනං වසෙන භික්ඛුභාවෙ ඨත්වා පරිවත්තලිඞ්ගාය භික්ඛුනියා ච වසෙන එකතොඋපසම්පන්නා භික්ඛුනී ලබ්භති, තථාපි පකතිනියාමෙනෙව දස්සෙතුං ‘‘භික්ඛුනී නාම උභතොසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නා’’ති වුත්තං. ‘‘කප්පං කත්වාති වචනතො දින්නකප්පමෙව පාචිත්තියං ජනෙතී’’ති වදන්ති. ‘‘පුරාණචීවරං නාම සකිං නිවත්ථම්පි සකිං පාරුතම්පී’’ති ඉදං නිදස්සනමත්තන්ති ආහ ‘‘අන්තමසො පරිභොගසීසෙනා’’තිආදි. ‘‘කායෙන ඵුසිත්වා පරිභොගොයෙව පරිභොගො නාමා’’ති කුරුන්දියං අධිප්පායො.

506. කායවිකාරං කත්වාති ඉදං යාව ‘‘ඔරතො ඨපෙතී’’ති පදං, තාව සබ්බපදෙසු සම්බන්ධිතබ්බං. යථා සා ‘‘ධොවාපෙතුකාමො අය’’න්ති ජානාති, එවං කායවිකාරං කත්වාති අත්ථො. ‘‘කායවිකාරං කත්වා’’ති වචනතො කායවාචාහි කඤ්චි විකාරං අකත්වා හත්ථෙන හත්ථෙ දෙන්තස්සපි අනාපත්ති. අන්තොද්වාදසහත්ථෙ ඔකාසෙති ඉදං විසෙසනං යථාසම්භවං යොජෙතබ්බං. තථා හි හත්ථෙන හත්ථෙ දෙන්තස්ස පාදමූලෙ ච ඨපෙත්වා දෙන්තස්ස ‘‘අන්තොද්වාදසහත්ථෙ ඔකාසෙ’’ති ඉදං වත්තබ්බන්ති නත්ථි අඤ්ඤථා අසම්භවතො. සති හි සම්භවෙ බ්‍යභිචාරෙ ච විසෙසනං සාත්ථකං හොති. උපරි ‘‘ඛිපතී’’තිආදීනි පන සන්ධාය ඉදං විසෙසනං වුත්තං, තස්මා අන්තොද්වාදසහත්ථෙ ඔකාසෙ ඨත්වා උපරි ඛිපන්තස්ස අඤ්ඤස්ස හත්ථෙ පෙසෙන්තස්ස ච ආපත්ති. උපචාරං පන මුඤ්චිත්වා කායවාචාහි විකාරං කත්වා ආණාපෙන්තස්සපි අනාපත්ති. උපචාරෙති අන්තොද්වාදසහත්ථමෙව ඔකාසං වදති. උපචාරං මුඤ්චිත්වාති ද්වාදසහත්ථූපචාරං මුඤ්චිත්වා.

එකෙන වත්ථුනාති පඨමං කත්වා නිට්ඨාපිතං සන්ධාය වුත්තං. රජනෙ අනාපත්තීති රජනං පච්චාසීසන්තස්සපි ‘‘ධොවිත්වා ආනෙහී’’ති වුත්තත්තා අනාපත්ති අනාණත්තියා කතත්තා. ‘‘අවුත්තා ධොවතී’’ති ඉමිනා ‘‘අවුත්තා රජති, අවුත්තා ආකොටෙතී’’ති ඉදම්පි වුත්තමෙව හොතීති ආහ – ‘‘අවුත්තා ධොවතීති ඉමිනා ලක්ඛණෙන අනාපත්තී’’ති. සම්බහුලා ආපත්තියො ආපජ්ජතීති පාචිත්තියෙන සද්ධිං ද්වෙ දුක්කටානි ආපජ්ජති. යථාවත්ථුකමෙවාති නිස්සග්ගියමෙවාති අත්ථො. පඤ්ච සතානි පරිමාණමෙතාසන්ති පඤ්චසතා.

507. චීවරං ධොවාති…පෙ… ආණාපෙන්තස්සාති එත්ථ තාය ධොවනං පච්චාසීසන්තස්සපි අනාපත්ති. පුරාණචීවරතා, උපචාරෙ ඨත්වා අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා ආණාපනං, තස්සා ධොවනාදීනි චාති ඉමානෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි.

පුරාණචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.