පාචිත්තියකථා

889. සම්පජානමුසාවාදෙ, පාචිත්තියමුදීරිතං;

දවා රවා භණන්තස්ස, න දොසුම්මත්තකාදිනො.

890. අඤ්ඤත්ථාපත්තියො පඤ්ච, මුසාවාදස්ස කාරණා;

සමුට්ඨානාදයො සබ්බෙ, අදින්නාදානතුල්‍යකා.

සම්පජානමුසාවාදකථා.

891. ජාතිආදීසු වුත්තෙසු, දසස්වක්කොසවත්ථුසු;

භූතෙන වා අභූතෙන, යෙන කෙනචි වත්ථුනා.

892. යාය කායචි භාසාය, හත්ථමුද්දාය වා පන;

පාරාජිකමනාපන්නං, භික්ඛුමාපන්නමෙව වා.

893. අඤ්ඤත්‍රඤ්ඤාපදෙසෙන, ඔමසන්තස්ස භික්ඛුනො;

තත්ථ පාචිත්තියාපත්ති, සම්බුද්ධෙන පකාසිතා.

894. තෙහෙවඤ්ඤාපදෙසෙන, පාළිමුත්තපදෙහිපි;

සබ්බත්ථානුපසම්පන්නං, අක්කොසන්තස්ස දුක්කටං.

895. අනක්කොසිතුකාමස්ස, කෙවලං දවකම්‍යතා;

වදතො පන සබ්බත්ථ, දුබ්භාසිතමුදීරිතං.

896. පවිට්ඨානුපසම්පන්න-ට්ඨානෙ ඉධ ච භික්ඛුනී;

අනාපත්ති පුරක්ඛත්වා, අත්ථධම්මානුසාසනිං.

897. වදතො පන භික්ඛුස්ස, සමුට්ඨානාදයො නයා;

අනන්තරසමා වුත්තා, දුක්ඛා හොතෙත්ථ වෙදනා.

ඔමසවාදකථා.

898. ආපත්ති භික්ඛුපෙසුඤ්ඤෙ, දුවිධාකාරතො සියා;

අත්තනො පියකාමස්ස, පරභෙදත්ථිනොපි වා.

899. අක්කොසන්තස්ස පරියාය-පාළිමුත්තනයෙහි ච;

වචනස්සුපසංහාරෙ, හොති ආපත්ති දුක්කටං.

900. තථා අනුපසම්පන්න-අක්කොසං හරතොපි ච;

ඨිතා අනුපසම්පන්න-ට්ඨානෙ ඉධ ච භික්ඛුනී.

901. න චෙව පියකාමස්ස, න ච භෙදත්ථිනොපි වා;

පාපානං ගරහත්ථාය, වදන්තස්ස ච භික්ඛුනො.

902. තථා උම්මත්තකාදීනං, අනාපත්තීති දීපිතා;

සමුට්ඨානාදයො සබ්බෙ, අදින්නාදානසාදිසා.

පෙසුඤ්ඤකථා.

903. ඨපෙත්වා භික්ඛුනිං භික්ඛුං, අඤ්ඤෙන පිටකත්තයං;

ධම්මං සහ භණන්තස්ස, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

904. රාජොවාදාදයො වුත්තා, මහාපච්චරියාදිසු;

අනාරුළ්හෙසු සඞ්ගීතිං, ආපත්තිජනකාති හි.

905. දුක්කටං හොති භික්ඛුස්මිං, තථා භික්ඛුනියාපි ච;

භික්ඛුස්සානුපසම්පන්න-සඤ්ඤිනො විමතිස්ස වා.

906. එකතො උද්දිසාපෙති, සජ්ඣායං වා කරොති යො;

භණන්තං පගුණං ගන්ථං, ඔපාතෙති ච යො පන.

907. තස්ස චානුපසම්පන්න-සන්තිකෙ ගණ්හතොපි ච;

උද්දෙසං තු අනාපත්ති, භණනෙ තෙන එකතො.

908. වාචතො ච සමුට්ඨාති, වාචාචිත්තද්වයාපි ච;

සමුට්ඨානමිදං වුත්තං, පදසොධම්මසඤ්ඤිතං.

පදසොධම්මකථා.

909. සබ්බච්ඡන්නපරිච්ඡන්නෙ, නිපජ්ජෙය්‍ය සචෙ පන;

යෙභුය්‍යෙන පරිච්ඡන්නෙ, ඡන්නෙ සෙනාසනෙපි වා.

910. තිස්සන්නං පන රත්තීනං, උද්ධං යො පන රත්තියං;

ඨපෙත්වා භික්ඛුං අඤ්ඤෙන, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

911. වත්ථුං යං පන නිද්දිට්ඨං, මෙථුනස්ස පහොනකං;

ආපත්‍යන්තමසො තෙන, තිරච්ඡානගතෙනපි.

912. නිපන්නෙ උපසම්පන්නෙ, ඉතරො චෙ නිපජ්ජති;

ඉතරස්මිං නිපන්නෙ වා, සචෙ භික්ඛු නිපජ්ජති.

913. උභින්නං උට්ඨහිත්වා වා, නිපජ්ජනපයොගතො;

ආපත්තානුපසම්පන්න-ගණනායපි වා සියා.

914. සචෙ පිධාය වා ගබ්භං, නිපජ්ජතිපිධාය වා;

ආපත්තත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ, චතුත්ථදිවසෙ සියා.

915. දියඩ්ඪහත්ථුබ්බෙධෙන, පාකාරචයනාදිනා;

පරික්ඛිත්තම්පි තං සබ්බං, පරික්ඛිත්තන්ති වුච්චති.

916. භික්ඛුස්සන්තමසො දුස්ස-කුටියං වසතොපි ච;

සහසෙය්‍යාය ආපත්ති, හොතීති පරිදීපිතො.

917. සබ්බච්ඡන්නපරිච්ඡන්න-යෙභුය්‍යාදිප්පභෙදතො;

සත්ත පාචිත්තියානෙත්ථ, දට්ඨබ්බානි සුබුද්ධිනා.

918. අඩ්ඪච්ඡන්නපරිච්ඡන්නෙ, දුක්කටං පරිදීපිතං;

සබ්බචූළපරිච්ඡන්න-ඡන්නාදීහිපි පඤ්චධා.

919. අනාපත්ති දිරත්තං වා, තිරත්තං වසතො සහ;

අරුණස්ස පුරෙයෙව, තතියාය ච රත්තියා.

920. නික්ඛමිත්වා වසන්තස්ස, පුන සද්ධිඤ්ච භික්ඛුනො;

තථා සබ්බපරිච්ඡන්න-සබ්බච්ඡන්නාදිකෙපි ච.

921. එවං අනුපසම්පන්නෙ, නිපන්නෙපි නිසීදතො;

සෙසා එළකලොමෙන, සමුට්ඨානාදයො සමා.

සහසෙය්‍යකථා.

922. සචෙ තදහුජාතාය, අපි යො මානුසිත්ථියා;

සහසෙය්‍යං පකප්පෙය්‍ය, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

923. දිස්සමානකරූපාය, යක්ඛියා පෙතියා සහ;

රත්තියං යො නිපජ්ජෙය්‍ය, දෙවියා පණ්ඩකෙන වා.

924. මෙථුනවත්ථුභූතාය, තිරච්ඡානගතිත්ථියා;

වත්ථූනං ගණනායස්ස, හොති ආපත්ති දුක්කටං.

925. ඉධෙකදිවසෙනෙව, ආපත්ති පරිදීපිතා;

සෙසො අනන්තරෙ වුත්ත-සදිසොව විනිච්ඡයො.

දුතියසහසෙය්‍යකථා.

926. උද්ධං ඡප්පඤ්චවාචාහි, විඤ්ඤුං පුරිසවිග්ගහං;

විනා ධම්මං භණන්තස්ස, හොති පාචිත්ති ඉත්ථියා.

927. ගාථාපාදො පනෙකොව, එකවාචාති සඤ්ඤිතො;

පදසොධම්මං නිද්දිට්ඨං, ධම්මමට්ඨකථම්පි වා.

928. ඡන්නං උපරි වාචානං, පදාදීනං වසා පන;

දෙසෙන්තස්ස සියාපත්ති, පදාදිගණනාය ච.

929. නිම්මිනිත්වා ඨිතෙනාපි, සද්ධිං පුරිසවිග්ගහං;

යක්ඛෙනපි ච පෙතෙන, තිරච්ඡානගතෙනපි.

930. ඨිතස්ස මාතුගාමස්ස, ධම්මං යො පන භාසති;

ඡන්නං උපරි වාචානං, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

931. පුරිසෙ ඉත්ථිසඤ්ඤිස්ස, විමතිස්ස ච පණ්ඩකෙ;

උත්තරි ඡහි වාචාහි, වදතො හොති දුක්කටං.

932. ඉත්ථිරූපං ගහෙත්වාන, ඨිතානං භාසතොපි ච;

දුක්කටං යක්ඛිපෙතීනං, තිරච්ඡානගතිත්ථියා.

933. පුරිසෙ සති විඤ්ඤුස්මිං, සයං උට්ඨාය වා පුන;

දෙසෙන්තස්ස නිසීදිත්වා, මාතුගාමස්ස වා තථා.

934. අඤ්ඤිස්සා පුන අඤ්ඤිස්සා, ඉත්ථියා භණතොපි ච;

ඡහි පඤ්චහි වාචාහි, අනාපත්ති පකාසිතා.

935. පදසොධම්මතුල්‍යාව, සමුට්ඨානාදයො මතා;

අයමෙව විසෙසොති, ක්‍රියාක්‍රියමිදං පන.

ධම්මදෙසනාකථා.

936. මහග්ගතං පණීතං වා, ආරොචෙන්තස්ස භික්ඛුනො;

ඨපෙත්වා භික්ඛුනිං භික්ඛුං, භූතෙ පාචිත්තියං සියා.

937. නො චෙ ජානාති සො වුත්තං, ආරොචෙන්තස්ස භික්ඛුනො;

පරියායවචනෙ චස්ස, හොති ආපත්ති දුක්කටං.

938. අනාපත්ති තථාරූපෙ, කාරණෙ සති භාසතො;

සබ්බස්සපි ච සීලාදිං, වදතො ආදිකම්මිනො.

939. උම්මත්තකපදං එත්ථ, න වුත්තං තදසම්භවා;

භූතාරොචනකං නාම, සමුට්ඨානමිදං මතං.

940. කායතො වාචතො කාය-වාචතො ච තිධා සියා;

කුසලාබ්‍යාකතෙහෙව, ද්විචිත්තඤ්ච ද්විවෙදනං.

භූතාරොචනකථා.

941. ආපත්තිං පන දුට්ඨුල්ලං, ආරොචෙන්තස්ස භික්ඛුනො;

ආපත්තානුපසම්පන්නෙ, ඨපෙත්වා භික්ඛුසම්මුතිං.

942. සඞ්ඝාදිසෙසමාපන්නො, මොචෙත්වා අසුචිං අයං;

ඝටෙත්වා වත්ථුනාපත්තිං, වදන්තස්සෙව වජ්ජතා.

943. ඉධ සඞ්ඝාදිසෙසාව, දුට්ඨුල්ලාපත්තියො මතා;

තස්මා සුද්ධස්ස දුට්ඨුල්ලං, වදං පාචිත්තියං ඵුසෙ.

944. අදුට්ඨුල්ලාය දුට්ඨුල්ල-සඤ්ඤිනො විමතිස්ස වා;

ආපත්තියොපි වා සෙසා, ආරොචෙන්තස්ස දුක්කටං.

945. තථා අනුපසම්පන්නෙ, දුට්ඨුල්ලං පඤ්චධා මතං;

අජ්ඣාචාරමදුට්ඨුල්ලං, ආරොචෙතුං න වට්ටති.

946. වත්ථුං වා පන ආපත්තිං, ආරොචෙන්තස්ස කෙවලං;

අනාපත්තීති ඤාතබ්බං, භික්ඛුසම්මුතියා තථා.

947. එවමුම්මත්තකාදීනං, සමුට්ඨානාදයො නයා;

අදින්නාදානතුල්‍යාව, වෙදනා දුක්ඛවෙදනා.

දුට්ඨුල්ලාරොචනකථා.

948. ඛණෙය්‍ය වා ඛණාපෙය්‍ය, පථවිං යො අකප්පියං;

භෙදාපෙය්‍ය ච භින්දෙය්‍ය, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

949. සයමෙව ඛණන්තස්ස, පථවිං පන භික්ඛුනො;

පහාරස්මිං පහාරස්මිං, පාචිත්තියමුදීරිතං.

950. ආණාපෙන්තස්ස එකාව, දිවසං ඛණතොපි ච;

පුනප්පුනාණාපෙන්තස්ස, වාචතො වාචතො සියා.

951. ‘‘ඛණ පොක්ඛරණිං වාපිං, ආවාටං ඛණ කූපකං’’;

ඉච්චෙවං තු වදන්තස්ස, කොචි දොසො න විජ්ජති.

952. ‘‘ඉමං ඛණ ච ඔකාසං, ඉධ පොක්ඛරණිං ඛණ;

ඉමස්මිං ඛණ ඔකාසෙ’’, වත්තුමෙවං න වට්ටති.

953. ‘‘කන්දං ඛණ කුරුන්දං වා, ථූණං ඛණ ච ඛාණුකං;

මූලං ඛණ ච තාලං වා’’, එවං වදති වට්ටති.

954. ‘‘ඉමං මූලං ඉමං වල්ලිං, ඉමං තාලං ඉමං නළං;

ඛණා’’ති නියමෙත්වාන, වත්තුං පන න වට්ටති.

955. උස්සිඤ්චිතුං සචෙ සක්කා, ඝටෙහි තනුකද්දමො;

භික්ඛුනා අපනෙතබ්බො, බහලං න ච වට්ටති.

956. භිජ්ජිත්වා නදියාදීනං, පතිතං තොයසන්තිකෙ;

තටං වට්ඨං විකොපෙතුං, චාතුමාසම්පි වට්ටති.

957. සචෙ පතති තොයස්මිං, දෙවෙ වුට්ඨෙපි වට්ටති;

චාතුමාසමතික්කන්තෙ, තොයෙ දෙවො හි වස්සති.

958. පාසාණපිට්ඨියං සොණ්ඩිං, ඛණන්ති යදි තත්ථ තු;

රජං පතති චෙ පුබ්බං, පච්ඡා දෙවොභිවස්සති.