දුතියගාථාසඞ්ගණිකං

චොදනාදිපුච්ඡාවිස්සජ්ජනාවණ්ණනා

359. දුතියගාථාසඞ්ගණිකාය ‘‘චොදනා කිමත්ථායා’’තිආදිකා පුච්ඡා උපාලිත්ථෙරෙන කතා. ‘‘චොදනා සාරණත්ථායා’’තිආදිවිස්සජ්ජනං භගවතා වුත්තං. උපාලිත්ථෙරො සයමෙව පුච්ඡිත්වා විස්සජ්ජනං අකාසීතිපි වදන්ති.

මන්තග්ගහණන්ති තෙසං විචාරණාගහණං, සුත්තන්තිකත්ථෙරානං, විනයධරත්ථෙරානඤ්ච අධිප්පායගහණන්ති අත්ථො. පාටෙක්කං විනිච්ඡයසන්නිට්ඨාපනත්ථන්ති තෙසං පච්චෙකං අධිප්පායං ඤත්වා තෙහි සමුට්ඨාපිතනයම්පි ගහෙත්වා විනිච්ඡයපරියොසාපනත්ථන්ති අධිප්පායො.

‘‘මා ඛො තුරිතො අභණී’’තිආදිනා අභිමුඛෙ ඨිතං කඤ්චි අනුවිජ්ජකං ඔවදන්තෙන විය ථෙරෙන අනුවිජ්ජකවත්තං කථිතං.

අනුයුඤ්ජනවත්තන්ති අනුයුජ්ජනක්කමං, තං පන යස්මා සබ්බසික්ඛාපදවීතික්කමවිසයෙපි තංතංසික්ඛාපදානුලොමෙන කත්තබ්බං, තස්මා ‘‘සික්ඛාපදානුලොමික’’න්ති වුත්තං. අත්තනො ගතිං නාසෙතීති අත්තනො සුගතිගමනං විනාසෙති.

අනුසන්ධිත-සද්දො භාවසාධනොති ආහ ‘‘අනුසන්ධිතන්ති කථානුසන්ධී’’ති. වත්තානුසන්ධිතෙනාති එත්ථාපි එසෙව නයො. වත්තානුසන්ධිතෙනාති ආචාරානුසන්ධිනා, ආචාරෙන සද්ධිං සමෙන්තියා පටිඤ්ඤායාති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘යා අස්ස වත්තෙනා’’තිආදි.

පාළියං සඤ්චිච්ච ආපත්තින්තිආදි අලජ්ජිලජ්ජිලක්ඛණං භික්ඛුභික්ඛුනීනං වසෙන වුත්තං තෙසඤ්ඤෙව සබ්බප්පකාරතො සික්ඛාපදාධිකාරත්තා. සාමණෙරාදීනම්පි සාධාරණවසෙන පන සඤ්චිච්ච යථාසකං සික්ඛාපදවීතික්කමනාදිකං අලජ්ජිලජ්ජිලක්ඛණං වෙදිතබ්බං.

කථානුසන්ධිවචනන්ති චුදිතකඅනුවිජ්ජකානං කථාය අනුසන්ධියුත්තං වචනං න ජානාති, තෙහි එකස්මිං කාරණෙ වුත්තෙ සයං තං අසල්ලක්ඛෙත්වා අත්තනො අභිරුචිතමෙව අසම්බන්ධිතත්ථන්ති අත්ථො. විනිච්ඡයානුසන්ධිවචනඤ්චාති අනුවිජ්ජකෙන කතස්ස ආපත්තානාපත්තිවිනිච්ඡයස්ස අනුගුණං, සම්බන්ධවචනඤ්ච.

චොදනාදිපුච්ඡාවිස්සජ්ජනාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.