4. අත්තකාමපාරිචරියසික්ඛාපදවණ්ණනා

290. චතුත්ථෙ පරෙහි පත්තෙ පාතියමානානං භික්ඛාපිණ්ඩානං පාතො සන්නිපාතොති පිණ්ඩපාතොති භික්ඛාහාරො වුච්චති, තංසදිසතාය අඤ්ඤොපි යො කොචි භික්ඛාචරියං විනා භික්ඛූහි ලද්ධො පිණ්ඩපාතොත්වෙව වුච්චති. පති එති එතස්මාති පච්චයොති ආහ ‘‘පතිකරණට්ඨෙන පච්චයො’’ති. රොගදුක්ඛානං වා පටිපක්ඛභාවෙන අයති පවත්තතීති පච්චයො. සප්පායස්සාති හිතස්ස. නගරපරික්ඛාරෙහීති නගරං පරිවාරෙත්වා රක්ඛණකෙහි. රාජූනං ගෙහපරික්ඛෙපො පරිඛා උද්දාපො පාකාරො එසිකා පලිඝො අට්ටොති ඉමෙ සත්ත නගරපරික්ඛාරාති වදන්ති. සෙතපරික්ඛාරොති විසුද්ධිසීලාලඞ්කාරො. අරියමග්ගො හි ඉධ ‘‘රථො’’ති අධිප්පෙතො, තස්ස ච සම්මාවාචාදයො අලඞ්කාරට්ඨෙන ‘‘පරික්ඛාරා’’ති වුත්තා. චක්කවීරියොති වීරියචක්කො. ජීවිතපරික්ඛාරාති ජීවිතස්ස පවත්තිකාරණානි. සමුදානෙතබ්බාති සම්මා උද්ධං ආනෙතබ්බා පරියෙසිතබ්බා.

291. උපචාරෙති යත්ථ ඨිතො විඤ්ඤාපෙතුං සක්කොති, තාදිසෙ ඨානෙ. කාමො චෙව හෙතු ච පාරිචරියා ච අත්ථොති පාළියං ‘‘අත්තනො කාමං, අත්තනො හෙතුං, අත්තනො අධිප්පායං, අත්තනො පාරිචරිය’’න්ති (පාරා. 292) වුත්තෙසු ඉමෙසු චතූසු පදෙසු කාමො, හෙතු, පාරිචරියා ච අට්ඨකථායං වුත්තෙ පඨමෙ අත්ථවිකප්පෙ විග්ගහවාක්‍යාධිප්පායසූචනතො අත්ථො. සෙසන්ති අධිප්පායපදමෙකං. බ්‍යඤ්ජනන්ති බ්‍යඤ්ජනමත්තං, පඨමවිකප්පානුපයොගිතාය වචනමත්තන්ති අත්ථො. දුතියෙ අත්ථවිකප්පෙපි එසෙව නයො.

යථාවුත්තමෙව අත්ථං පදභාජනෙන සංසන්දිත්වා දස්සෙතුං ‘‘අත්තනො කාමං අත්තනො හෙතුං අත්තනො පාරිචරියන්ති හි වුත්තෙ ජානිස්සන්ති පණ්ඩිතා’’තිආදි ආරද්ධං. ඉදං වුත්තං හොති – ‘‘අත්තනො හෙතු’’න්ති වුත්තෙ අත්තනො අත්ථායාති අයමත්ථො විඤ්ඤායති, ‘‘අත්තනො කාමං අත්තනො පාරිචරිය’’න්ති වුත්තෙ කාමෙන පාරිචරියාති අයමත්ථො විඤ්ඤායති. තස්මා ඉමෙහි තීහි පදෙහි අත්තනො අත්ථාය කාමෙන පාරිචරියා අත්තකාමපාරිචරියාති ඉමං අත්ථවිකප්පං විඤ්ඤූ ජානිස්සන්ති. ‘‘අත්තනො අධිප්පාය’’න්ති වුත්තෙ පන අධිප්පාය-සද්දස්ස කාමිත-සද්දෙන සමානත්ථභාවතො අත්තනා අධිප්පෙතකාමිතට්ඨෙන අත්තකාමපාරිචරියාති ඉමමත්ථං විකප්පං විඤ්ඤූ ජානිස්සන්ති.

එතදග්ගන්ති එසා අග්ගා. දුට්ඨුල්ලවාචාසික්ඛාපදෙපි (පාරා. 285) කාමං ‘‘යාචතිපි ආයාචතිපී’’ති එවං මෙථුනයාචනං ආගතං, තං පන දුට්ඨුල්ලවාචස්සාදරාගවසෙන වුත්තං, ඉධ පන අත්තනො මෙථුනස්සාදරාගවසෙනාති අයං විසෙසො.

විනීතවත්ථූසු ‘‘අග්ගදානං දෙහී’’ති ඉදං අත්තනො අත්ථාය වුත්තං, දුට්ඨුල්ලවාචාසික්ඛාපදෙ පන පරත්ථායපි වුත්තෙ සීසං එතීති වෙදිතබ්බං. සුභගාති ඉස්සරියාදීහි සුන්දරෙහි භගෙහි සමන්නාගතා. මනුස්සිත්ථී, තථාසඤ්ඤිතා, අත්තකාමපාරිචරියාය රාගො, තෙන කාමපාරිචරියයාචනං, තඞ්ඛණවිජානනන්ති ඉමානෙත්ථ පඤ්ච අඞ්ගානි.

අත්තකාමපාරිචරියසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.