අධිකරණභෙදවණ්ණනා

උක්කොටනභෙදාදිවණ්ණනා

340. අධිකරණඋක්කොටෙන සමථානං උක්කොටං දස්සෙතුන්ති අධිකරණානි සත්තහි සමථෙහි සම්මන්ති, තානි උක්කොටෙන්තො සත්ත සමථෙ උක්කොටෙති නාමාති අධිප්පායො. පසවතීති සම්භවති. ‘‘අනුවාදාධිකරණෙ ලබ්භන්තී’තිආදීනි ‘ධම්මො අධම්මො’තිආදීනං සමානත්තා තෙසු විසෙසතො ලබ්භන්තී’’ති වුත්තං. අනිහතන්ති සුත්තාදිනා. අවිනිච්ඡිතන්ති ‘‘ආපත්තිඅනාපත්තී’’තිආදිනා. ‘‘තත්ථ ජාතකං අධිකරණං උක්කොටෙති…පෙ… තිණවත්ථාරකං උක්කොටෙතී’’ති දසෙව වුත්තා. ‘‘සම්මුඛාවිනයපටිඤ්ඤාතකරණයෙභුය්‍යසිකා අවුත්තත්තා උක්කොටෙතුං න සක්කා, කම්මවාචාපි තෙසං නත්ථි. තස්මා තෙ උක්කොටෙතුං න සක්කාති වදන්තී’’ති ලිඛිතං. පාළිමුත්තකවිනිච්ඡයෙනෙවාති විනයලක්ඛණං විනා කෙවලං ධම්මදෙසනාමත්තවසෙනෙවාති අත්ථො. ඛන්ධකතො වා පරිවාරතො වා ආනීතසුත්තෙන. නිජ්ඣාපෙන්ති දස්සෙන්ති. පුබ්බෙ ධම්මවිනයෙන විනිච්ඡිතං අධිකරණං උපජ්ඣායාදීනං අත්ථාය ‘‘අධම්මං ධම්මො’’තිආදීනි දීපෙත්වාති අත්ථො. විසමානි කායකම්මාදීනි නිස්සිතත්තා විසමනිස්සිතො. එවං සෙසෙසු.

අධිකරණනිදානාදිවණ්ණනා

342-3. කිංසම්භාරන්ති කිංපරික්ඛාරං, එත්ථ කින්ති ලිඞ්ගසාමඤ්ඤමබ්‍යයං. පුබ්බෙ උප්පන්නවිවාදං නිස්සාය පච්ඡා උප්පජ්ජනකවිවාදො විවාදනිදානං නාම. ආපත්තාධිකරණපච්චයා චතස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජතීති භික්ඛුනී ජානං පාරාජිකං ධම්මං පටිච්ඡාදෙති පාරාජිකං, වෙමතිකා පටිච්ඡාදෙති ථුල්ලච්චයං, භික්ඛු සඞ්ඝාදිසෙසං පටිච්ඡාදෙති පාචිත්තියං, ආචාරවිපත්තිං පටිච්ඡාදෙති දුක්කටං. පුබ්බෙ කතඋක්ඛෙපනියාදිකිච්චං නිස්සාය උප්පජ්ජනකකිච්චානං. කීදිසානං? සමනුභාසනාදීනං වසෙන. තං හීති අධිකරණං.

344. අධිකරණෙසු යෙන අධිකරණෙන සම්මන්ති, තං දස්සෙතුන්ති යදා අධිකරණෙහි සම්මන්ති, තදා කිච්චාධිකරණෙනෙව සම්මන්ති, න අඤ්ඤෙහීති දස්සනත්ථං වුත්තං, න එකන්තතො අධිකරණෙනෙව සම්මන්තීති දස්සනත්ථං.

348. ආපත්තාධිකරණෙ සඞ්ඝො විවදතීති ආපත්තානාපත්තීති එවං.

353. සමුට්ඨානාභාවතො සම්මුඛාවිනයෙ කම්මස්ස කිරියාකරණමිච්චාදිනා අවිභජිත්වාව සතිවිනයාදීනං ඡන්නංයෙව ඡ සමුට්ඨානානි විභත්තානි. තං කස්මා? කම්මසඞ්ගහාභාවෙන, සතිවිනයාදීනං විය සඞ්ඝසම්මුඛතාදීනං කිච්චයතා නාම නත්ථීති අධිප්පායො.

අධිකරණභෙදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.