1. චක්කවත්තිරාජසුත්තවණ්ණනා

997. අනුග්ගහගරහණෙසු නිපාතොති අනුග්ගණ්හනගරහත්ථජොතකො නිපාතො. කිමෙත්ථ අනුග්ගණ්හාති, කිං වා ගරහතීති ආහ ‘‘චතුන්න’’න්තිආදි. තත්ථ අනුග්ගණ්හන්තො අනුච්ඡවිකං කත්වා ගණ්හන්තො. ගරහන්තො නින්දන්තො. ඉස්සරසීලො ඉස්සරො, තස්ස භාවො ඉස්සරියං, පභුතා. අධීනං පති අධිපති, තස්ස භාවො ආධිපච්චං, සාමිභාවොති ආහ – ‘‘ඉස්සරියාධිපච්ච’’න්තිආදි. අනන්තකානීති අන්තරහිතානි.

අවෙච්චප්පසාදෙනාති වත්ථුත්තයස්ස ගුණෙ යාථාවතො අවෙච්ච පවිසිත්වා පසාදො. සො පන කෙනචි චලනරහිතොති ආහ ‘‘අචලප්පසාදෙනා’’ති. මග්ගෙනාති අරියමග්ගෙන. ආගතප්පසාදො තස්ස අධිගමෙන ලද්ධප්පසාදො. අපුබ්බං අචරිමන්ති එකජ්ඣං. අරියසාවකානඤ්හි අරියමග්ගො උප්පජ්ජන්තොව තීසු වත්ථූසු අවෙච්චප්පසාදං ආවහන්තො එව උප්පජ්ජති. තෙසන්ති විසයභූතානං තිණ්ණං වත්ථූනං වසෙන තිධා වුත්තො. යස්මා ච අත්ථතො එකො, තස්මාව නින්නානාකරණො හොති පවත්තට්ඨානභෙදෙ සතිපි. අරියසාවකස්ස හීතිආදිනා නයෙන තමත්ථං විවරති. පසාදො ඔකප්පනා. පෙමං භත්ති. ගාරවං ගරුකරණං. මහන්තං උළාරං. එතං විභාගෙන නත්ථි සබ්බත්ථ සමානත්තා.

එවන්ති භවන්තරෙපි අකොපනීයතාය. සදිසවසෙනාති අඤ්ඤෙහි අඛණ්ඩාදීහි සදිසවසෙන. තෙනාහ ‘‘මුඛවට්ටි යඤ්හි ඡින්නෙ’’තිආදි. ඛණ්ඩා එතිස්සා අත්ථීති ඛණ්ඩා. එස නයො සෙසෙසුපි. පාතිමොක්ඛෙ ආගතානුක්කමෙන සීලස්ස ආදිමජ්ඣවිභාගො වෙදිතබ්බො. ද්වින්නං වා තිණ්ණං වාති සීලකොට්ඨාසානං. එකන්තරං භින්නන්ති අභින්නෙන එකන්තරං හුත්වා භින්නං. තෙසං ඛණ්ඩාදීනං. ‘‘භුජිස්සෙහී’’ති උත්තරපදලොපෙන නිද්දෙසොති ආහ ‘‘භුජිස්සභාවකරෙහී’’ති. ඉදං වීතික්කන්තන්ති ඉදම්පි සීලං වීතික්කන්තං. ‘‘අයං සීලස්ස වීතික්කමො’’ති එවං පරාමසිතුං අසක්කුණෙය්‍යෙහි.