3. මිච්ඡත්තවග්ගවණ්ණනා
21-30. මිච්ඡාසභාවන්ති අයාථාවසභාවං අනිය්යානිකසභාවං. සම්මාසභාවන්ති යාථාවසභාවං නිය්යානිකසභාවං. මිච්ඡාපටිපත්තාධිකරණහෙතූති එත්ථ අධි-සද්දො අනත්ථකොති ආහ – ‘‘මිච්ඡාපටිපත්තිකරණහෙතූ’’ති. ඤායති පටිවිද්ධවසෙන නිබ්බානං ගච්ඡතීති ඤායො. සො එව තංසමඞ්ගීනං වට්ටදුක්ඛපාතතො ධාරණට්ඨෙන ධම්මොති ආහ – ‘‘ඤායං ධම්මන්ති අරියමග්ගධම්ම’’න්ති. ඤාණස්ස මිච්ඡාසභාවො නාම නත්ථීති විඤ්ඤාණමෙවෙත්ථ පච්චවෙක්ඛණවසෙන පවත්තං ඤාණ-සද්දෙන වුච්චතීති ආහ ‘‘මිච්ඡාවිඤ්ඤාණො’’ති. මිච්ඡාපච්චවෙක්ඛණොති කිඤ්චි පාපං කත්වා ‘‘අහො මයා කතං සුකත’’න්ති එවං පවත්තො මිච්ඡාපච්චවෙක්ඛණො. ගොසීලගොවතාදිපූරණං මුත්තීති එවං ගණ්හතො මිච්ඡාවිමුත්ති නාම. මිච්ඡාපටිපදාදීහි විවට්ටන්ති එවං වට්ටවිවට්ටං කථිතං. පුග්ගලො පුච්ඡිතොති නිගමිතො ච ‘‘අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අසප්පුරිසො’’තිආදිනා. කිඤ්චාපි ‘‘මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොතී’’තිආදිනා පුග්ගලොව නිද්දිට්ඨො, තථාපි පුග්ගලසීසෙනායං ධම්මදෙසනාති ආහ ‘‘ධම්මො විභත්තො’’ති. තෙනෙවාහ ‘‘ධම්මෙන පුග්ගලො දස්සිතො’’ති. ධම්මෙනාති මිච්ඡාදිට්ඨිආදිකෙන ධම්මෙන. කල්යාණපුථුජ්ජනතො පට්ඨාය සබ්බසො සප්පුරිසා නාම, ඛීණාසවො සප්පුරිසතරො. සුප්පවත්තනියොති සුඛෙන පවත්තෙතුං සක්කුණෙය්යො. ධාවතීති ගච්ඡති. පච්චයුප්පන්නෙන උපෙච්ච නිස්සිතබ්බතො උපනිසා, පච්චයො, එකස්ස ස-කාරස්ස ලොපං කත්වා වාති ආහ – ‘‘සඋපනිසං සපච්චය’’න්ති. පරිකරණතො පරික්ඛාරො, පරිවාරොති ආහ – ‘‘සපරික්ඛාරං සපරිවාර’’න්ති. සහජාතවසෙන උපනිස්සයවසෙන ච සපච්චයතා කිච්චසාධනෙ නිප්ඵාදනෙ සහායභාවූපගමනෙ ච සපරිවාරතා දට්ඨබ්බා.
මිච්ඡත්තවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.