4. පටිපත්තිවග්ගවණ්ණනා

31-40. අයාථාවපටිපත්ති, න යථාපටිපත්ති, හෙතුම්හිපි ඵලෙපි අයාථාවවත්ථුසාධනතො. එකං සුත්තං ධම්මවසෙන කථිතං පටිපත්තිවසෙන. එකං සුත්තං පුග්ගලවසෙන කථිතං පටිපන්නකවසෙන. සංසාරමහොඝස්ස පරතීරභාවතො යො නං අධිගච්ඡති, තං පාරෙති ගමෙතීති පාරං, නිබ්බානං, තබ්බිධුරතාය නත්ථි එත්ථ පාරන්ති අපාරං, සංසාරොති වුත්තං – ‘‘අපාරාපාරන්ති වට්ටතො නිබ්බාන’’න්ති. පාරඞ්ගතාති අසෙක්ඛෙ සන්ධාය. යෙපි ගච්ඡන්තීති සෙක්ඛෙ. යෙපි ගමිස්සන්තීති කල්‍යාණපුථුජ්ජනෙ. පාරගාමිනොති එත්ථ කිත-සද්දො තිකාලවාචීති එවං වුත්තං.

තීරන්ති ඔරිමතීරමාහ. තෙන වුත්තං ‘‘වට්ටමෙව අනුධාවතී’’ති. එකන්තකාළකත්තා චිත්තස්ස අපභස්සරභාවකරණතො කණ්හාභිජාතිහෙතුතො ච වුත්තං ‘‘කණ්හන්ති අකුසලධම්ම’’න්ති. වොදානභාවතො චිත්තස්ස පභස්සරභාවකරණතො සුක්කාභිජාතිහෙතුතො ච වුත්තං – ‘‘සුක්කන්ති කුසලධම්ම’’න්ති. කිලෙසමාර-අභිසඞ්ඛාරමාර-මච්චුමාරානං පවත්තිට්ඨානතාය ඔකං වුච්චති වට්ටං, තබ්බිධුරතාය අනොකන්ති නිබ්බානන්ති ආහ – ‘‘ඔකා අනොකන්ති වට්ටතො නිබ්බාන’’න්ති.

පරමත්ථතො සමණා වුච්චන්ති අරියා, සමණානං භාවො සාමඤ්ඤං, අරියමග්ගො, තෙන අරණීයතො උපගන්තබ්බතො සාමඤ්ඤත්ථො නිබ්බානන්ති ආහ – ‘‘සාමඤ්ඤත්ථන්ති නිබ්බානං, තං හී’’තිආදි. බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථන්ති එත්ථාපි ඉමිනා නයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. බ්‍රහ්මඤ්ඤෙන අරියමග්ගෙන. රාගක්ඛයොති එත්ථ ඉති-සද්දො ආදිසද්දත්ථො. තෙන ‘‘දොසක්ඛයො මොහක්ඛයො’’ති පදද්වයං සඞ්ගණ්හාති. වට්ටතියෙවාති වදන්ති ‘‘රාගක්ඛයො’’ති. පරියායෙන හි අරහත්තස්ස වත්තබ්බත්තාති.

පටිපත්තිවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.