1. සමාධිසුත්තවණ්ණනා

249. වෙදනා ච පජානාතීති සච්චාභිසම්බොධවසෙන වුච්චමානවෙදනානං පජානනං සාතිසයසමාධානපුබ්බකන්ති භගවතා ‘‘සමාහිතො’’ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘උපචාරෙන වා අප්පනාය වා සමාහිතො’’ති. වෙදනාති තිස්සොපි වෙදනා. දුක්ඛසච්චවසෙනාති දුක්ඛසච්චභාවෙන, පරිජානනවසෙනාති අත්ථො. සම්භවන්ති සමුදයං තණ්හාවිජ්ජාකම්මඵස්සාදිප්පභෙදං උප්පත්තිකාරණං. තෙනාහ ‘‘සමුදයසච්චවසෙන පජානාතී’’ති. යත්ථාති යංනිමිත්තං, යං ආගම්ම කාමතණ්හාවිජ්ජාදිනිරොධා වෙදනානිරොධො, තෙසං අයං නිරොධො. නිබ්බානං ආරබ්භ අරියමග්ගප්පවත්තියා හි නිබ්බානං වෙදනානිරොධොති වුත්තො. ඛයං ගමෙතීති ඛයගාමී, තං ඛයගාමිනං. ඡාතං වුච්චති තණ්හා කාමානං පාතුකාමතාවසෙන පවත්තනතො, අච්චන්තමෙව සමුච්ඡින්නත්තා නත්ථි එතස්මිං ඡාතන්ති නිච්ඡාතො. තෙනාහ ‘‘නිත්තණ්හො’’ති. සම්මසනචාරවෙදනාති සම්මසනූපචාරවෙදනා. ද්වීහි පදෙහීති ‘‘සමාහිතො සම්පජානො’’ති ඉමෙහි ද්වීහි. ‘‘සතො’’ති පන ඉදං සම්පජානපදස්සෙව උපබ්‍රූහනන්ති අධිප්පායො. සෙසෙහි චතූහි චතුසච්චං කථිතං, ඉතරෙහි පන ද්වීහි චතුසච්චබුජ්ඣනමෙව කථිතං. සබ්බසඞ්ගාහිකොති සබ්බසභාවධම්මානං සඞ්ගණ්හනකො. තෙනාහ ‘‘චතුභූමකධම්මපරිච්ඡෙදො වුත්තො’’ති.

සමාධිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.