3. යමකසුත්තවණ්ණනා

85. දිට්ඨි එව දිට්ඨිගතං ‘‘ගූථගතං මුත්තගත’’න්ති (ම. නි. 2.119; අ. නි. 9.11) යථා. දිට්ඨිගතං නාම ජාතං ඛන්ධවිනිමුත්තස්ස සත්තස්ස ගහිතත්තා.

කුපිතෙති දිට්ඨිසඞ්ඛාතරොගෙන කුපිතෙ. පග්ගය්හාති තෙසං භික්ඛූනං සන්තිකෙ විය ථෙරස්ස සාරිපුත්තස්ස සම්මුඛා අත්තනො ලද්ධිං පග්ගය්හ ‘‘එවං ඛ්වාහ’’න්ති එවං නිච්ඡයෙන වත්තුං අසක්කොන්තො.

අනුයොගවත්තං නාම යෙන යුත්තො, තස්ස අත්තනො ගාහං නිජ්ඣානක්ඛන්තියාව යාථාවතො පවෙදනං. ථෙරස්ස අනුයොගෙ භුම්මන්ති ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ආවුසො යමකා’’තිආදිනා ථෙරෙන කථිතපුච්ඡාය භුම්මනිද්දෙසො. සචෙ තං ආවුසොති ඉදන්ති ‘‘සචෙ තං, ආවුසො’’ති එවමාදිකං ඉදං වචනං. එතන්ති යමකත්ථෙරං. අඤ්ඤන්ති අරහත්තං. වත්තබ්බාකාරෙන වදන්තො අත්ථතො අරහත්තං බ්‍යාකරොන්තො නාම හොතීති අධිප්පායෙන වදති.

එතස්ස පඨමමග්ගස්සාති එතස්ස ඉදානියෙව තිපරිවට්ටදෙසනාවසානෙ තයා අධිගතස්ස පඨමමග්ගස්ස. චතූහි යොගෙහීති අත්තතො පියතො උදාසිනතො වෙරිතොති චතූහිපි උප්පජ්ජනඅනත්ථයොගෙහි.

උපෙතීති තණ්හුපයදිට්ඨුපයෙහි උපාදියති තණ්හාදිට්ඨිවත්ථුං පප්පොති. උපාදියතීති දළ්හග්ගාහං ගණ්හාති. අධිතිට්ඨතීති අභිනිවිස්ස තිට්ඨති. කින්ති? ‘‘අත්තා මෙ’’ති. පච්චත්ථිකා මෙ එතෙති එතෙ රූපවෙදනාදයො පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා මය්හං පච්චත්ථිකා අනත්ථාවහත්තාති විපස්සනාඤාණෙන ඤත්වා. විපස්සනාය යොජෙත්වාති විපස්සනාය ඛන්ධෙ යොජෙත්වා.

යමකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.