1. ආනන්දසුත්තවණ්ණනා

83. පටිච්චාති නිස්සයං කත්වා. ‘‘එසොහමස්මී’’ති දිට්ඨිග්ගාහො, ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’ති මානග්ගාහො ච තණ්හාවසෙනෙව හොන්තීති තණ්හාපි තථාපවත්තියා පච්චයභූතා තථාපවත්ති එවාති වුත්තං ‘‘අස්මීති එවං පවත්තං තණ්හාමානදිට්ඨිපපඤ්චත්තයං හොතී’’ති. දහරසද්දො බාලදාරකෙපි පවත්තතීති තතො විසෙසනත්ථං ‘‘යුවා’’ති වුත්තං. යුවාපි එකො අමණ්ඩනසීලොති තතො විසෙසනත්ථං ‘‘මණ්ඩනකජාතිකො’’ති වුත්තං. තෙන මුඛනිමිත්තපච්චවෙක්ඛණස්ස සබ්භාවං දස්සෙති. තන්ති ආදාසමණ්ඩලං ඔලොකයතො. පරම්මුඛං හුත්වා පඤ්ඤායෙය්‍යාති යදි පුරත්ථිමදිසාභිමුඛං හුත්වා ඨිතං, මුඛනිමිත්තම්පි පුරත්ථිමදිසාභිමුඛමෙව හුත්වා පඤ්ඤායෙය්‍යාති අත්ථො. යදිපි පරස්ස සදිසස්ස මුඛං භවෙය්‍ය, තථාපි කාචි අසදිසතා භවෙය්‍යාති වුත්තං ‘‘වණ්ණාදීහි අසදිසං හුත්වා පඤ්ඤායෙය්‍යා’’ති. නිභාසරූපන්ති පටිභාසරූපං. නිභාසරූපං තාව කංසාදිමයෙ පභස්සරෙ මණ්ඩලෙ පඤ්ඤායතු, උදකෙ පන කථන්ති ‘‘කෙන කාරණෙනා’’ති පුච්ඡති. ඉතරො ‘‘මහාභූතානං විසුද්ධතායා’’ති වදන්තො තත්ථාපි යථාලද්ධපභස්සරභාවෙනෙවාති දස්සෙති. එත්ථ ච මණ්ඩනජාතිකො පුරිසො විය පුථුජ්ජනො, ආදාසතලාදයො විය පඤ්චක්ඛන්ධා, මුඛනිමිත්තං විය ‘‘අස්මී’’ති ගහණං, මුඛනිමිත්තං උපාදාය දිස්සමානරූපාදි විය ‘‘අස්මී’’ති සති ‘‘අහමස්මී’’ති ‘‘පරොස්මී’’තිආදයො ගාහවිසෙසා. අභිසමෙතොති අභිසමිතො, අයමෙව වා පාඨො.

ආනන්දසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.