7. සඤ්ඤානානත්තසුත්තවණ්ණනා

91. ආපාථෙ පතිතන්ති චක්ඛුස්ස ආපාථගතං සාටකවෙඨනාදිසඤ්ඤිතං භූතසඞ්ඝාතං සම්මා නිස්සිතං. චක්ඛුද්වාරෙ සම්පටිච්ඡනාදිසම්පයුත්තසඤ්ඤානං සඞ්කප්පගතිකත්තා, චක්ඛුවිඤ්ඤාණසම්පයුත්තසඤ්ඤාගහණෙනෙව වා ගහෙතබ්බතො ‘‘රූපසඤ්ඤාති චක්ඛුවිඤ්ඤාණසම්පයුත්තා සඤ්ඤා’’ති වුත්තං තත්ථ සඤ්ඤාය එව ලබ්භනතො. එතෙනෙව හි තංසම්පයුත්තො සඞ්කප්පොති ඉදම්පි සංවණ්ණිතන්ති දට්ඨබ්බං. තෙනාහ ‘‘සඤ්ඤාසඞ්කප්පඡන්දා එකජවනවාරෙපි නානාජවනවාරෙපි ලබ්භන්තී’’ති. ජවනසම්පයුත්තස්ස විතක්කස්ස ඡන්දගතිකත්තා වුත්තං ‘‘තීහි චිත්තෙහි සම්පයුත්තො සඞ්කප්පො’’ති. ඡන්දිකතට්ඨෙනාති ඡන්දකරණට්ඨෙන, ඉච්ඡිතට්ඨෙනාති අත්ථො. අනුඩහනට්ඨෙනාති පරිඩහනට්ඨෙන. සන්නිස්සයඩාහරසා හි රාගග්ගිආදයො ‘‘රූපෙ’’ති පන තස්ස ආරම්මණදස්සනමෙතං. පරිළාහොති පරිළාහසීසෙන අපෙක්ඛං වදති. තෙනාහ ‘‘පරිළාහෙ උප්පන්නෙ’’තිආදි. ‘‘පරිළාහො’’ති දළ්හජ්ඣොසානා බලවාකාරප්පත්තා වුත්තාති ආහ ‘‘පරිළාහපරියෙසනා පන නානාජවනවාරෙයෙව ලබ්භන්තී’’ති. තාසං ලද්ධූපනිස්සයභාවතොති දස්සෙති. ඉමිනා නයෙනාති ‘‘උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්ත’’න්ති එත්ථ වුත්තනයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. ‘‘රූපසඤ්ඤාදිනානාසභාවං සඤ්ඤං පටිච්ච කාමසඞ්කප්පාදිනානාසභාවො සඞ්කප්පො උප්පජ්ජතී’’තිආදිනා නයෙන වෙදිතබ්බො.

සඤ්ඤානානත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.