1. ධාතුනානත්තසුත්තවණ්ණනා

85. පඨමන්ති ඉමස්මිං නිදානවග්ගෙ සංයුත්තානං පඨමං සංගීතත්තා. නිස්සත්තට්ඨසුඤ්ඤතට්ඨසඞ්ඛාතෙනාති ධම්මමත්තතාය නිස්සත්තතාසඞ්ඛාතෙන නිච්චසුභසුඛඅත්තසුඤ්ඤතත්ථසඞ්ඛාතෙන. සභාවට්ඨෙනාති යථාභූතසභාවට්ඨෙන. තතො එව සභාවස්ස ධාරණට්ඨෙන ධාතූති ලද්ධනාමානං. නානාසභාවො අඤ්ඤමඤ්ඤවිසදිසතා ධාතුනානත්තං. චක්ඛුසඞ්ඛාතො පසාදො චක්ඛුපසාදො. සො එව චක්ඛනට්ඨෙන චක්ඛු, නිස්සත්තසුඤ්ඤතට්ඨෙන ධාතු චාති චක්ඛුධාතු. චක්ඛුපසාදවත්ථුං අධිට්ඨානං කත්වා පවත්තං චක්ඛුපසාදවත්ථුකං. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො. ද්වෙ සම්පටිච්ඡනමනොධාතුයො, එකා කිරියා මනොධාතූති තිස්සො මනොධාතුයො මනොධාතු ‘‘මනනමත්තා ධාතූ’’ති කත්වා. වෙදනාදයො…පෙ… නිබ්බානඤ්ච ධම්මධාතු විසෙසසඤ්ඤාපරිහාරෙන සාමඤ්ඤසඤ්ඤාය පවත්තනතො. තථා හෙතෙ ධම්මා ආයතනදෙසනාය ‘‘ධම්මායතන’’න්තෙව දෙසිතා. න හි නෙසං රූපායතනාදීනං විය විඤ්ඤාණෙහි අඤ්ඤවිඤ්ඤාණෙන ගහෙතබ්බතාකාරො අත්ථි. සබ්බම්පීති ඡසත්තතිවිධං මනොවිඤ්ඤාණං. කාමාවචරා කාමධාතුපරියාපන්නත්තා. අවසානෙ ද්වෙති ධම්මධාතුමනොවිඤ්ඤාණධාතුයො. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො, විත්ථාරො පන විසුද්ධිමග්ගෙ තංසංවණ්ණනාසු දට්ඨබ්බො.

ධාතුනානත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.