2. අරතිසුත්තවණ්ණනා

210. විහාරගරුකො කිරෙස ථෙරොති එතෙන ථෙරො අත්තනො සද්ධිවිහාරිකං වඞ්ගීසං ඔවදිතුං අනවසරො. තෙන අන්තරන්තරා තස්ස චිත්තං රාගො අනුද්ධංසෙතීති දස්සෙති. සාසනෙ අරතින්ති සීලපරිපූරණෙ සමථවිපස්සනාභාවනාය ච අනභිරතිං. කාමගුණෙසු ච රතින්ති පඤ්චසු කාමකොට්ඨාසෙසු අස්සාදං. පාපවිතක්කන්ති කාමසඞ්කප්පං. සබ්බාකාරෙනාති සබ්බෙ තදඞ්ගවික්ඛම්භනසමුච්ඡින්දනාකාරෙන. යථා මහන්තං අරඤ්ඤං වනථන්ති, එවං මහන්තං කිලෙසවනං ‘‘වනථ’’න්ති වුත්තං.

පථවිඤ්ච වෙහාසන්ති භුම්මත්ථෙ පච්චත්තවචනං, තස්මා පථවියං ආකාසෙ චාති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘පථවිට්ඨිත’’න්තිආදි. ජගතීති ච පථවියා වෙවචනං. තෙනාහ ‘‘අන්තොපථවිය’’න්ති. පරිජීරතීති සබ්බ්බසො ජරං පාපුණාති. සමාගන්ත්වාති ඤාණෙන සමාගන්ත්වාති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘මුතත්තාති විඤ්ඤාතත්තභාවා’’ති.

පටිඝපදෙන ගන්ධරසා ගහිතා ඝානජිව්හානං පටිහනනවසෙන පවත්තනතො. මුතපදෙන ඵොට්ඨබ්බාරම්මණං ගහිතං මුත්වා ගහෙතබ්බතො. න ලිප්පතීති න මක්ඛීයති.

සට්ඨි-සද්දො ඡ-සද්දෙන සමානත්ථොති ‘‘සට්ඨිනිස්සිතා’’ති පදස්ස ‘‘ඡආරම්මණනිස්සිතා’’ති අත්ථො වුත්තො. පුථූ අධම්මවිතක්කාති රූපවිතක්කාදිවසෙන බහූ නානාවිතක්කා මිච්ඡාසඞ්කප්පා. ජනතාය නිවිට්ඨාති මහාජනෙ පතිට්ඨිතා. තෙසං වසෙනාති තෙසම්පි මිච්ඡාවිතක්කානං වසෙන. න කත්ථචි ආරම්මණෙ. කිලෙසවග්ගගතොති කිලෙසසඞ්ගණිකං උපගතො න භවෙය්‍ය, කිලෙසවිතක්කා න උප්පාදෙතබ්බාති අත්ථො. දුට්ඨුල්ලවචනං කාමපටිසංයුත්තකථා.

දබ්බජාතිකොති දබ්බරූපො. නෙපක්කෙනාති කොසල්ලෙන. නිබ්බානං පටිච්චාති අසඞ්ඛතධාතුං ආරම්මණවසෙන පටිච්ච. පරිනිබ්බානකාලන්ති අනුපාදිසෙසනිබ්බානකාලං.

අරතිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.