4. දලිද්දසුත්තවණ්ණනා

260. මනුස්සදලිද්දොති මනුස්සෙසු දුග්ගතො. මනුස්සකාරුඤ්ඤතන්ති මනුස්සෙසු පරමනිහීනතං. මනුස්සකපණොති මනුස්සෙසු වා පරමනිහීනො. තස්මිං ඨානෙති තස්ස දෙවපුත්තස්ස තස්මිං උප්පජ්ජනට්ඨානෙ. ලාමකතො චින්තෙන්තීති තස්ස පුරිමවත්ථුං නිස්සාය හීනතො චින්තෙන්ති. කථෙන්තීති තමෙව පරෙසං කථෙන්ති. විත්ථාරෙන්තීති වුත්තමත්ථං විත්ථාරිකං කරොන්ති. සබ්බදා පරිච්ඡිජ්ජ පරිවාරසම්පන්නො හුත්වා අඩ්ඪට්ඨරතනෙ හත්ථික්ඛන්ධෙ මහච්චරාජානුභාවෙන නිසින්නත්තා ජනකායෙන සමුල්ලොකියමානො. අවලම්බන්තීති ඔලම්බන්ති. වන්දනමත්තං වා නාහොසි, අඤ්ඤදත්ථු පච්චෙකබුද්ධතො අත්තනො සමානාදරකිරියං පච්චාසීසති. තෙන වුත්තං ‘‘සො’’තිආදි. ක්වායන්ති කො අයන්ති බ්‍යාපන්නවසෙන වදති. කාළරත්තෙහි සුත්තෙහි සිබ්බිතත්තා වණ්ණවිකාරං දිස්වා ‘‘කුට්ඨිචීවරානි පාරුතො’’ති ආහ. මහානිරයෙ නිබ්බත්තිත්වා මහාදුක්ඛං පච්චනුභොති. තදනුරූපපාපකම්මස්ස විපාකාවසෙසෙන ලද්ධොකාසෙන රාජගහෙ…පෙ… පටිසන්ධිං ගණ්හි. කාමඤ්ච එත්ථ පටිසන්ධිග්ගහණං කුසලකම්මෙනෙව, තස්ස පන අකුසලකම්මස්ස විපාකිනො බලවභාවතො වුත්තං ‘‘විපාකාවසෙසෙනා’’ති. තෙනාහ ‘‘ගහිතකාලතො…පෙ… නික්ඛන්තො’’ති. භික්ඛාය චරිතුං සමත්ථකාලතො පට්ඨාය රොගස්ස බලවතාය මංසානි…පෙ… පතන්ති. ඤාණං පෙසෙත්වාති විපස්සනාපටිපාටියා භාවනාඤාණං නිබ්බානං පටිපෙසෙත්වා පවත්තෙත්වා. ඉන්ද්‍රියානං පරිපක්කත්තා සත්ථු දෙසනාවිලාසෙන සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨිතො. චුම්බටන්ති පාදචුම්බටං. කුට්ඨිනො හි සකලපාදතලං මා රුජීති චුම්බටං කත්වා තං පාදතලෙ බන්ධිත්වා ගච්ඡන්ති, මත්තිකපාතිං භින්දිත්වා විය තථා නිහීනමනුස්සත්තභාවතො චවිත්වා සුවණ්ණපාතිං පටිලභන්තො විය දෙවත්තභාවං ගණ්හන්තො චුතිචිත්තතො දුතියචිත්තවාරෙ ආදානචිත්තක්ඛණෙ දෙවලොකෙ නිබ්බත්තො.

මග්ගෙනාගතාති මග්ගාධිගමනෙන ආගතා උප්පන්නා. අරියකන්තසීලන්ති අරියානං කන්තං මනාපං මනොරමං සීලධම්මං. අරියානං අධිචිත්තඅධිපඤ්ඤාසික්ඛා විය අධිසීලසික්ඛාපි සබ්බා අතිවිය කන්තා එවාති ආහ ‘‘කිඤ්චාපී’’තිආදි. ඉමස්මිං පනත්ථෙති ඉමස්මිං සොතාපන්නස්ස භවසඞ්ඛාතෙ අත්ථෙ නිද්ධාරෙත්වා වුච්චමානෙ. පඤ්චසීලම්පි යස්මා දිට්ඨි විය භවන්තරෙපි අප්පහීනං.

දලිද්දසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.