9. මච්ඡරිසුත්තවණ්ණනා

49. මච්ඡරිනොති මච්ඡෙරවන්තො මච්ඡෙරසමඞ්ගිනොති ආහ ‘‘මච්ඡෙරෙන සමන්නාගතා’’ති. මච්ඡෙරං මච්ඡරියන්ති අත්ථතො එකං. න වන්දතීති වන්දනමත්තම්පි න කරොති, කුතො දානන්ති අධිප්පායො. උපට්ඨානං කාතුන්ති මධුරපටිසන්ථාරං කරොතීති යොජනා. ඉදං තාව මුදුමච්ඡරියං න හදයං විය අත්තානං දස්සෙන්තස්ස මච්ඡරියන්ති කත්වා. කිං තුය්හං පාදා රුජ්ජන්ති නනු තුය්හංයෙව ආගතගමනෙසු පාදා රුජ්ජන්ති, කින්තෙ ඉමෙ ඡින්දන්තීති අධිප්පායො. සාමීචිම්පි න කරොති කුතො දානන්ති අධිප්පායො. යථාකම්මං තංතංගතියො අරන්ති උපගච්ඡන්තීති අරියා, සත්තා. ඉමෙ පන කුච්ඡිතා අරියාති කදරියා, ථද්ධමච්ඡරිනො. මච්ඡරියසදිසඤ්හි කුච්ඡිතං සබ්බහීනං නත්ථි සබ්බගුණාභිභූතත්තා භොගසම්පත්තිආදිසබ්බසම්පත්තීනං මූලභූතස්ස දානස්ස නිසෙධතො. ඉතිආදීහි වචනෙහි. අත්තනො උපඝාතකොති මච්ඡරියානුයොගෙන කුසලධම්මානං ගතිසම්පත්තියා ච විනාසකො.

පුඤ්ඤපාපවසෙන සම්පරෙතබ්බතො උපගන්තබ්බතො සම්පරායො, පරලොකො. කාමගුණරතීති කාමගුණසන්නිස්සයො අස්සාදො. ඛිඩ්ඩාති කායිකඛිඩ්ඩා වාචසිකඛිඩ්ඩා චෙතසිකඛිඩ්ඩාති එවං තිවිධා. එස විපාකොති චොළාදීනං කිච්ඡලාභොති එස එවරූපො විපාකො. යමලොකන්ති පරලොකං. උපපජ්ජරෙති එත්ථ ඉති-සද්දො පකාරත්ථො. තෙන පාළියං වුත්තං නිරයං තිරච්ඡානයොනිඤ්ච සඞ්ගණ්හාති.

යාචන්ති නාම අරියයාචනාය. වුත්තඤ්හෙතං ‘‘උද්දිස්ස අරියා තිට්ඨන්ති, එසා අරියාන යාචනා’’ති (ජා. 1.7.59). යෙ සංවිභජන්ති, තෙ වදඤ්ඤූ නාම ඤත්වා කත්තබ්බකරණතො. විමානප්පභායාති නිදස්සනමත්තං, උය්‍යානකප්පරුක්ඛප්පභාහි දෙවතානං වත්ථාභරණසරීරප්පභාහිපි සග්ගෙ පකාසෙන්තියෙව. පකාසන්තීති වා පාකටා හොන්ති, න අපායලොකෙ විය අපාකටාති අත්ථො. පරසම්භතෙසූති සයං සම්භතං අනාපජ්ජිත්වා පරෙහෙව සම්භරිතෙසු සුඛූපකරණෙසු. තෙනාහ පාළියං ‘‘වසවත්තීව මොදරෙ’’ති, පරනිම්මිතභොගෙසු වසවත්තී දෙවපුත්තා විය සුඛසමඞ්ගිතාය මොදන්තීති අත්ථො. එවං වුත්තසම්පරායොති එතෙ සග්ගාති එවං හෙට්ඨා වුත්තසම්පරායො. උභින්නන්ති එතෙසං යථාවුත්තානං උභින්නං දුක්කටසුකටකම්මකාරීනං. තතො චවිත්වා තතො නිරයසග්ගාදිතො චවිත්වා මනුස්සෙසු නිබ්බත්තති. තෙසු යො මච්ඡරී මනුස්සෙසු නිබ්බත්තො, සො දලිද්දො හුත්වා පුබ්බචරියවසෙන මච්ඡරීයෙව හොන්තො දාරාදිභරණත්ථං මච්ඡකච්ඡපාදීනි හන්ත්වා පුනපි නිරයෙ නිබ්බත්තො. ඉතරො සුද්ධාසයො සමිද්ධො හුත්වා පුබ්බචරියාවසෙන පුනපි පුඤ්ඤානි කත්වා සග්ගෙ නිබ්බත්තෙය්‍ය. තෙනාහ ‘‘පුන සම්පරායෙපි දුග්ගතිසුගතියෙව හොතී’’ති.

මච්ඡරිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.