225. මතසන්තකකථා
367. කාලඞ්කතෙති එත්ථ කරණං කතන්ති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘කාලකිරියායා’’ති. අපලොකෙත්වාති ‘‘ඉත්ථන්නාමො භන්තෙ භික්ඛු කාලඞ්කතො, තස්ස තිචීවරඤ්ච පත්තඤ්ච ගිලානුපට්ඨාකානං දාතුං සඞ්ඝං අපලොකෙමී’’ති අපලොකෙත්වා.
369. ගිලානුපට්ඨාකලාභෙති ගිලානුපට්ඨාකානං ලභිතබ්බෙ.
සබ්බෙපි භික්ඛූති සම්බන්ධො. තත්ථාති තස්මිං කාලඞ්කතෙ. කිං වදන්ති? ‘‘සබ්බෙපි…පෙ… සාමිනො’’ති වදන්තීති යොජනා. ද්වීසු වාදෙසු පච්ඡිමවාදො අට්ඨකථාචරියෙන රුච්චතීති වදන්ති. යන්ති යං වත්ථු. ‘‘යං අත්ථි, තං දාතබ්බ’’න්ති වුත්තමෙවත්ථං ආවිකරොන්තො ආහ ‘‘අඤ්ඤස්මිං…පෙ… දාතබ්බ’’න්ති. තන්ති පරික්ඛාරං.
සමකොති සමං පමාණමෙතස්ස භාගස්සාති සමකො. සංවිදහනමත්තමෙවාති ඉදඤ්චිදඤ්ච කරොහීති සජ්ජනමත්තමෙව. ජෙට්ඨකභාගොති දිගුණභාගො.
යො පනාති භික්ඛු පන. එත්ථාති බහූසු භික්ඛූසු. යෙනාති යෙන කෙනචි, දින්නං පටියාදිතන්ති සම්බන්ධො. එකදිවසම්පීති පිසද්දො පගෙව ද්වීහාදිකෙති දස්සෙති. සොපීති පිසද්දො න කෙවලං බහුදිවසං උපට්ඨාකොයෙව, අථ ඛො සොපීති දස්සෙති. සමීපන්ති ගිලානස්ස සන්තිකං. ආගච්ඡතීති සමීපමාගච්ඡති.
පච්චාසීසායාති භාගස්ස පච්චාසීසාය. ‘‘පුන ආගන්ත්වා ජග්ගිස්සාමී’’ති ඉමිනා ‘‘පුන ආගන්ත්වා න ජග්ගිස්සාමී’’ති ගච්ඡන්තස්ස න දාතබ්බන්ති දස්සෙති. ධුරං නික්ඛිපිත්වාති උපට්ඨහනෙ ධුරං නික්ඛිපිත්වා.
මාතුගාමොපි හොතූති යොජනා. තස්ස භික්ඛුනොති කාලඞ්කතස්ස තස්ස භික්ඛුනො. සචෙපි සහස්සං අග්ඝති, ගිලානුපට්ඨාකානංයෙව දාතබ්බන්ති යොජනා. අඤ්ඤන්ති පත්තචීවරතො අඤ්ඤං. තෙති ගිලානුපට්ඨාකා. අවසෙසන්ති පත්තචීවරතො අවසෙසං. තතොති බහුකමහග්ඝතො. තිචීවරපරික්ඛාරොති තිණ්ණං චීවරානං පරිවාරො. සබ්බඤ්චෙතන්ති සබ්බමෙව එතං පරික්ඛාරං. ලභතීති ගිලානුපට්ඨාකො ලභති.
සොති කාලඞ්කතො. කස්සචීති ගහට්ඨස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා. තස්සෙවාති දින්නගාහකස්සෙව. රුචියා එවාති කාමා එව. තත්ථ තත්ථ සඞ්ඝස්සෙවාති තස්මිං තස්මිං විහාරෙ ඨිතස්ස සඞ්ඝස්සෙව. ඉදං විහාරෙ ඨපිතපරික්ඛාරෙ සන්ධාය වුත්තං. සචෙ ගාමෙ වා අරඤ්ඤෙ වා ඨපිතා හොන්ති, සකලොව සඞ්ඝො ඉස්සරො. කස්මා? සඞ්ඝස්සෙව දායජ්ජභාවතො. බහූනම්පීති තීහි පට්ඨාය බහූනම්පි. ඊදිසවචනං උපනිධාය සාසනෙපි එකො ද්වෙ බහූති තීණි වචනානි අත්ථෙ දිස්සන්ති, සද්දෙ පන ද්විවචනබහුවචනානං විසෙසාභාවතො ද්විවචනං නත්ථීති දට්ඨබ්බං. අදින්නමෙවාති අත්තනොයෙව අසන්තකත්තා, අඤ්ඤෙසම්පි සාධාරණත්තා ච අදින්නමෙව. සචෙ සබ්බෙ මතා අනුමතියා දෙන්ති, සුදින්නමෙව. තන්ති සන්තකං. තෙසූති තෙසු සබ්බෙසු.