4. පවාරණාක්ඛන්ධකං

120. අඵාසුකවිහාරකථා

209. පවාරණාක්ඛන්ධකෙ අල්ලාපොති එත්ථ ආත්‍යූපසග්ගස්ස ආදිකම්මත්ථං, ලපධාතුයා ච කථනත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘පඨමවචන’’න්ති. ආදිතො, ආදිම්හි වා ලපනං කථනං, ලපති අනෙනාති වා අල්ලාපො සංයොගෙ පරෙ රස්සො. සං පුන ලපනං, ලපති වා අනෙනාති සල්ලාපො. හත්ථවිලඞ්ඝකෙනාති එත්ථ විපුබ්බො ලඝිධාතු උක්ඛිපනත්ථොති ආහ ‘‘හත්ථුක්ඛෙපකෙනා’’ති. පසුසංවාසන්ති එත්ථ පසූති සබ්බචතුප්පදා. තෙ හි අඤ්ඤමඤ්ඤං පසන්ති බාධන්ති, මනුස්සාදීහි වා පසීයන්ති බාධීයන්තීති පසවොති වුච්චන්ති. පසූනං විය සංවාසන්ති පසූනං සංවාසො විය සංවාසොති පසුසංවාසො, තං පසුසංවාසං. තමත්ථං විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘පසවොපි හී’’තිආදි. තථාති යථා න කරොන්ති, තථාති අත්ථො. එතෙපීති භික්ඛවොපි. තස්මාති යස්මා අකංසු, තස්මා. නෙසන්ති භික්ඛූනං. සබ්බත්ථාති සබ්බෙසු එළකසංවාසසපත්තසංවාසෙසු. මූගබ්බතන්ති මූගස්ස වතං විය වතන්ති මූගබ්බතං, සුඤ්ඤවචනවතන්ති අත්ථො. තිත්ථියසමාදානන්ති තිත්ථියෙහි සමාදාතබ්බං. වතසමාදානන්ති සමාදාතබ්බං වතං. අඤ්ඤමඤ්ඤානුලොමතාති එත්ථ තාසද්දස්ස භාවත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘අනුලොමභාවො’’ති. ඉමිනා ‘‘දෙවතා’’තිආදීසු (සං. නි. අට්ඨ. 1.1.1; ඛු. පා. අට්ඨ. 5.එවමිච්චාදිපාඨවණ්ණනා; සු. නි. අට්ඨ. 2.අඞ්ගලසුත්තවණ්ණනා) විය තාපච්චයස්ස ස්වත්ථං ‘‘ජනතා’’තිආදීසු (පෙ. ව. අට්ඨ. 460) විය සමූහත්ථඤ්ච නිවත්තෙති. ‘‘අඤ්ඤමඤ්ඤං වත්තු’’න්ති වචනස්ස යුත්තිං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘වදන්තු ම’’න්තිආදි. වදන්තං භික්ඛුං වත්තුන්ති යොජනා. ‘‘ආපත්තීහි වුට්ඨානභාවො’’ති ඉමිනා ආපත්තිවුට්ඨානතාති පදස්ස පඤ්චමීසමාසඤ්ච තාපච්චයස්ස භාවත්ථඤ්ච දස්සෙති. ‘‘විනය’’න්තිආදිනා පුරතො කත්වා කරණං පුරෙක්ඛාරො, තස්ස භාවො පුරෙක්ඛාරතා, විනයං පුරෙක්ඛාරතා විනයපුරෙක්ඛාරතාති වචනත්ථං දස්සෙති. එත්ථ පුරසද්දස්ස එකාරත්තං සද්දසත්ථෙසු (මොග්ගල්ලානබ්‍යාකරණෙ 5.134 සුත්තෙ) වදන්ති. තස්ස යුත්තිං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘වදන්තුම’’න්තිආදි (මොග්ගල්ලානබ්‍යාකරණෙ 5.134 සුත්තෙ).

210. සබ්බසඞ්ගාහිකාති ‘‘සඞ්ඝො පවාරෙය්‍යා’’ති සාමඤ්ඤතො වුත්තත්තා සබ්බෙසං තෙවාචිකාදීනං සඞ්ගාහකා. ඤත්තීති ඤාපෙති සඞ්ඝං එතාය වචනායාති ඤත්ති. සබ්බසඞ්ගාහිකභාවං විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘එවඤ්හි වුත්තෙ’’තිආදි. තෙවාචිකන්ති තිස්සො වාචා එතස්සාති තෙවාචිකං, තීහි වාචාහි කත්තබ්බන්ති වා තෙවාචිකං. එසෙව නයො සෙසෙසුපි. සමානවස්සිකන්ති සමානං වස්සං එතෙසන්ති සමානවස්සා, තෙහි කත්තබ්බන්ති සමානවස්සිකං. අඤ්ඤන්ති ද්වෙවාචිකඑකවාචිකං.

211. අච්ඡන්තීති එත්ථ ආසධාතුයා උපවෙසනත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘නිසින්නාව හොන්තී’’ති. ‘‘න උට්ඨහන්තී’’ති ඉමිනා එවඵලං දස්සෙති. තදමන්තරාති එත්ථ ‘‘තදන්තරා’’ති වත්තබ්බෙ වාචාසිලිට්ඨවසෙන මකාරාගමං කත්වා වුත්තන්ති ආහ ‘‘තදන්තරා’’ති. තස්ස අත්තනො පවාරිතකාලස්ස අන්තරා. ‘‘යාව පවාරෙන්තී’’ති පදස්ස නියමත්ථං දස්සෙතුං වුත්තං ‘‘තාවතකං කාල’’න්ති. යාවාති නිපාතස්ස පයොගත්තා ‘‘තදමන්තරා’’ති එත්ථ අභිවිධිඅවධ්‍යත්ථෙ පඤ්චමීවිභත්ති හොතීති දට්ඨබ්බං.

121. පවාරණාභෙදකථා

212. චාතුද්දසිකායාති භණ්ඩනකාරකෙහි උපද්දුතත්තා පච්චුක්කඩ්ඪිතාය පුබ්බකත්තිකමාසස්ස කාළපක්ඛචාතුද්දසිකාය. ‘‘අජ්ජ පවාරණා පන්නරසී’’ති පුබ්බකිච්චං කාතබ්බන්ති යොජනා.

පවාරණාකම්මෙසූති නිද්ධාරණෙ භුම්මං, ‘‘අධම්මෙන වග්ගං පවාරණාකම්ම’’න්තිආදීසු සම්බන්ධිතබ්බං. අධම්මෙන වග්ගන්ති එත්ථ අධම්මං නාම සඞ්ඝො හුත්වාපි සඞ්ඝපවාරණමකත්වා ගණපවාරණාය කරණං, ගණො හුත්වාපි ගණපවාරණමකත්වා සඞ්ඝපවාරණාය කරණඤ්ච. වග්ගං නාම එකසීමායං වසන්තානම්පි සබ්බෙසං එකතො අසන්නිපතනං.

අධම්මෙන සමග්ගන්ති එත්ථ අධම්මං වුත්තනයමෙව. සමග්ගං නාම සබ්බෙසං එකතො සන්නිපතනං.

ධම්මෙන වග්ගන්ති එත්ථ ධම්මං නාම සඞ්ඝො හුත්වා සඞ්ඝපවාරණාය කරණං, ගණො හුත්වා ගණපවාරණාය කරණඤ්ච. වග්ගං වුත්තනයමෙව. ධම්මෙන සමග්ගං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව. ඉතිසද්දො පරිසමාපනත්ථො.

213. එවං දින්නායාති එවං පාළියං වුත්තනයෙනෙව දින්නාය. පවාරෙතබ්බන්ති වස්සංවුත්ථපවාරණාය පවාරෙතබ්බං. තිස්සොති තිස්සනාමකො. දිට්ඨෙන වා වදතූති සම්බන්ධො. තන්ති තිස්සනාමකං භික්ඛුං. සඞ්ඝො අනුකම්පං උපාදාය වදතූති යොජනා. වුඩ්ඪතරොති පවාරණාදායකො තංහාරකතො වුඩ්ඪතරො. හීති ලද්ධගුණො. තෙනාති පවාරණාහාරකෙන. තස්සාති පවාරණාදායකස්ස.

ඉධාපි චාති ඉමස්මිං පවාරණාක්ඛන්ධකෙපි ච. අපිසද්දො උපොසථක්ඛන්ධකං අපෙක්ඛති. අවසෙසකම්මත්ථායාති පවාරණාකම්මතො අවසෙසානං කම්මානමත්ථාය හොතීති සම්බන්ධො. පවාරණාය ආහටාය සතියාති යොජනා. තස්ස චාති පවාරණාදායකස්ස ච. සබ්බෙසන්ති පවාරණාදායකස්ස ච සඞ්ඝස්ස චාති සබ්බෙසං. අඤ්ඤං පන කම්මන්ති පවාරණාකම්මතො අඤ්ඤං කම්මං පන. තෙන පන භික්ඛුනාති පවාරණාදායකෙන භික්ඛුනා පන. එත්ථ ච තදහුපවාරණාය අත්තනො ච සඞ්ඝස්ස ච සචෙ පවාරණාකම්මමෙව හොති, පවාරණායෙව දාතබ්බා. අථ අඤ්ඤමෙව කම්මං හොති, ඡන්දොයෙව දාතබ්බො. යදි පවාරණාකම්මඤ්ච අඤ්ඤකම්මඤ්ච හොති, පවාරණා ච ඡන්දො ච දාතබ්බො. තං සන්ධාය වුත්තං ‘‘තදහු පවාරණාය පවාරණං දෙන්තෙන ඡන්දම්පි දාතු’’න්ති (මහාව. 213). තෙනාති දානහෙතුනා.

218. අජ්ජ මෙ පවාරණාති එත්ථ පාළිනයතො අඤ්ඤං අට්ඨකථානයං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සචෙ’’තිආදි.

219. වුත්තනයමෙවාති උපොසථක්ඛන්ධකෙ (මහාව. අට්ඨ. 169) වුත්තනයමෙව.

222. පුන පවාරෙතබ්බන්ති එත්ථ න කෙවලං පවාරණායෙව පුන කාතබ්බා, පුබ්බකිච්චාදීනිපි පුන කාතබ්බානීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘පුන පුබ්බකිච්ච’’න්තිආදි.

228. එසෙව නයොති ‘‘අජ්ජ පවාරණා පන්නරසී’’ති පුබ්බකිච්චං අතිදිසති. අස්සාති වචනස්ස. ඤත්තින්ති ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො අජ්ජ පවාරණා’’ති ඤත්තිං. පච්ඡිමෙහීති පච්ඡිමවස්සං උපගතෙහි භික්ඛූහි. උපොසථග්ගෙති උපොසථස්ස ගණ්හනට්ඨානෙ ගෙහෙ. ද්වෙ ඤත්තියොති පවාරණාඤත්ති ච උපොසථඤත්ති චාති ද්වෙ ඤත්තියො. ඉදඤ්චාති ඉදං වක්ඛමානං පන. එත්ථාති පුරිමිකපච්ඡිමිකභික්ඛූනං සංසග්ගට්ඨානෙ. පුරිමිකාය උපගතෙහීති විභත්තඅපාදානං අනුමෙය්‍යවිසයඅපාදානං, ථොකතරාති සම්බන්ධො, සහාදියොගො වා, සමසමාති සම්බන්ධො. සමසමාති සමෙන, සමතො වා සමා සමසමා, අතිරෙකසමාති අත්ථො. කිඤ්චි ඌනං වා අධිකං වා නත්ථීති අධිප්පායො. ඉතීති ඉදං ලක්ඛණං.

සොති පච්ඡිමිකො භික්ඛු. ඉතරෙනාති පච්ඡිමිකෙන. තෙසන්ති පුරිමිකානං. එකෙනාති පුරිමිකෙන. එකස්සාති පච්ඡිමිකස්ස. පුන එකෙනාති පච්ඡිමිකෙන. ‘‘එකස්සා’’ති අනුවත්තෙතබ්බො, පුරිමිකස්සාති අත්ථො. පුරිමවස්සූපගතෙහි අධිකතරාති සම්බන්ධො. ථොකතරෙහීති පච්ඡිමවස්සූපගතෙහි ථොකතරෙහි පුරිමවස්සූපගතෙහීති යොජනා.

කත්තිකායාති පච්ඡිමකත්තිකාය. චාතුමාසිනියා පවාරණායාති චතුන්නං මාසානං පූරණියා පවාරණාය. පවාරණාඤත්තිං ඨපෙත්වාති සමසමා හුත්වාපි පවාරණාදිවසත්තා පවාරණාඤත්තිං ඨපෙත්වා. තෙහීති පච්ඡිමිකෙහි. ඉතරෙහීති පුරිමිකෙහි. තෙසන්ති පච්ඡිමිකානං. ථොකතරා වාති එකාදිනා ථොකතරා වා. තෙසන්ති පුරිමිකානං. තෙහීති පච්ඡිමිකෙහි.

233. සඞ්ඝසාමග්ගියාති එත්ථ කීදිසී සඞ්ඝසාමග්ගී වෙදිතබ්බාති ආහ ‘‘කොසම්බකසාමග්ගීසදිසාව වෙදිතබ්බා’’ති. එත්ථාති සාමග්ගීපවාරණායං. අප්පමත්තකෙති පත්තචීවරාදිං පටිච්ච උප්පන්නෙ අප්පමත්තකෙ විවාදෙ. පවාරණායමෙවාති පවාරණාදිවසෙයෙව. කස්මිං දිවසෙ සාමග්ගීපවාරණා කාතබ්බාති ආහ ‘‘සාමග්ගීපවාරණ’’න්තිආදි. පඨමපවාරණන්ති පුබ්බකත්තිකපුණ්ණමිං. යාව කත්තිකචාතුමාසිනී පුණ්ණමාති අයං අවධි අනභිවිධිඅවධි නාම. කස්මා? කත්තිකචාතුමාසිනිපුණ්ණමිං ඨපෙත්වා අන්තොයෙව ගහෙතබ්බත්තා. එත්ථන්තරෙති එතස්මිං ද්වින්නං පුණ්ණමිනමන්තරෙ අට්ඨවීසතිපමාණෙ දිවසෙ කාතබ්බා. තතොති එත්ථන්තරසඞ්ඛාතා අට්ඨවීසදිවසතො.

140. ද්වෙවාචිකාදිපවාරණාකථා

234. ඤත්තිං ඨපෙන්තෙනාපීති පිසද්දො න කෙවලං පවාරෙන්තෙන එව ද්වෙවාචිකං පවාරෙතබ්බං, අථ ඛො ඤත්තිං ඨපෙන්තෙනාපි ද්වෙවාචිකඤත්තියෙව ඨපෙතබ්බාති දස්සෙති. එත්ථ චාති ‘‘සමානවස්සිකං පවාරෙතු’’න්ති පාඨෙ ච. සමානවස්සිකාති ගණනවසෙන සමානං වස්සං එතෙසන්ති සමානවස්සිකා, සමානෙ වස්සෙ උපසම්පාදෙන්තීති වා සමානවස්සිකා. එකතොති එකස්මිං ඛණෙ, එකපහාරෙන වා.

141. පවාරණාට්ඨපනකථා

236. සබ්බං සඞ්ගණ්හාතීති සබ්බසඞ්ගාහිකං. පුග්ගලස්ස ඨපනං පුග්ගලිකං. තත්ථාති ද්වීසු පවාරණාට්ඨපනෙසු. සබ්බසඞ්ගාහිකෙ ඨපිතා හොතීති සම්බන්ධො. යාව රෙකාරො අත්ථි, තාවාති යොජනා. භාසියිත්ථාති භාසිතා. ලපියිත්ථාති ලපිතා. න පරියොසියිත්ථාති අපරියොසිතා. එත්ථන්තරෙති එතස්මිං සුකාරරෙකාරානං අන්තරෙ. එකපදෙපීති පිසද්දො එකක්ඛරෙපීති අත්ථං සම්පිණ්ඩෙති. ඨපිතාති ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො සාපත්තිකො, තස්ස පවාරණං ඨපෙමී’’ති ඤත්තියා ඨපිතා. ය්‍යකාරෙති ‘‘පවාරෙය්‍යා’’ති එත්ථ ය්‍යකාරෙ. තතොති ය්‍යකාරතො. පුග්ගලිකට්ඨපනෙ පන අට්ඨපිතා හොතීති සම්බන්ධො. සංකාරතොති ‘‘සඞ්ඝං භන්තෙ’’ති එත්ථ සංකාරතො. සබ්බපච්ඡිමොති තීසු වාරෙසු තතියවාරෙ සබ්බෙසං අක්ඛරානං පච්ඡිමො ටිකාරො අත්ථීති යොජනා. එත්ථන්තරෙති එතස්මිං සංකාරටිකාරානං අන්තරෙ. තස්මාති යස්මා පරියොසිතා හොති, තස්මා. ‘‘එසෙව නයො’’ති වුත්තවචනං විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘එතාසුපි හී’’තිආදි. තත්ථ එතාසුපීති ද්වෙවාචිකඑකවාචිකසමානවස්සිකාසුපි. පිසද්දො තෙවාචිකමපෙක්ඛති. ඨපනඛෙත්තන්ති ඨපනස්ස භූමි. ඉතිසද්දො පරිසමාපනත්ථො.

237. අනුයුඤ්ජියමානොති එත්ථ අනුයුඤ්ජසද්දො පුච්ඡනත්ථොති ආහ ‘‘පුච්ඡියමානො’’ති. පරතොති පරස්මිංයෙව ඛන්ධකෙති (මහාව. 237) අත්ථො. අලං භික්ඛු මා භණ්ඩනන්තිආදීනීති එත්ථ ආදිසද්දෙන ‘‘මා කලහං, මා විවාද’’න්තිවචනානි සඞ්ගණ්හාති, වචනානි වත්වා ඔමද්දිත්වාති යොජනා. වචනොමද්දනාති වචනෙනෙව ඔමද්දනා. හීති සච්චං. ඉධාති ඉමස්මිං පවාරණාට්ඨපනට්ඨානෙ. අනුද්ධංසිතං පටිජානාතීති එත්ථ පටිජානනාකාරං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘අමූලකෙන පාරාජිකෙන අනුද්ධංසිතො අයං මයා’’ති. ‘‘ලිඞ්ගනාසනායා’’ති ඉමිනා දණ්ඩකම්මනාසනසංවාසනාසනානි නිවත්තෙති.

238. එතන්ති ‘‘අසුකා ආපත්තී’’ති වචනං. කලහස්ස මුඛන්ති කලහස්ස උපායො.

143. වත්ථුට්ඨපනාදිකථා

239. චොරා අගමංසු කිරාති සම්බන්ධො. පොක්ඛරණිතො නීහරිත්වාති සම්බන්ධො. සොති භික්ඛු, එවමාහාති සම්බන්ධො. වුත්ථෙනාති වසන්තෙන, යෙන කෙනචි කතන්ති සම්බන්ධො. තං පුග්ගලන්ති වත්ථුකතං තං පුග්ගලං. එත්ථාති ‘‘වත්ථුං ඨපෙත්වා සඞ්ඝො පවාරෙය්‍යා’’ති පාඨෙ. ඉමිනා වත්ථුනා අපදිසාහීති සම්බන්ධො. නන්ති පුග්ගලං. අනුවිජ්ජිත්වාති අනුයුඤ්ජිත්වා, පුච්ඡිත්වාති අත්ථො.

එකො භික්ඛු පූජෙසි, පිවීති සම්බන්ධො. තස්සාති භික්ඛුස්ස. තදනුරූපොති තෙසං පූජනපිවනානං අනුරූපො. සොති චොදකො භික්ඛු. තං ගන්ධන්ති තං සරීරගන්ධං. යං පුග්ගලන්ති යොජනා. ඨපෙසීති පවාරණාය ඨපෙසි. අයමස්සාති අයං දොසො අස්ස පුග්ගලස්ස.

ඉදානෙව නන්ති එත්ථ ‘‘න’’න්ති පදං ‘‘පුග්ගල’’න්ති පදෙන යොජෙතබ්බං. නං පුග්ගලන්ති හි අත්ථො. උභයන්ති වත්ථුඤ්ච පුග්ගලඤ්චාති උභයං. කල්ලං වචනායාති යුත්තං කථෙතුං. කස්මා කල්ලං වචනායාති යොජනා. පවාරණතො පුබ්බෙ, පච්ඡා චාති සම්බන්ධො. ඉති තස්මා කල්ලං වචනායාති යොජනා. ඉදඤ්හි උභයන්ති වත්ථුපුග්ගලසඞ්ඛාතං ඉදමෙව උභයං. පවාරණාය පුබ්බෙති යොජනා. උක්කොටෙන්තස්සාති චාලෙන්තස්ස.

144. භණ්ඩනකාරකවත්ථුකථා

240. චතුත්ථපඤ්චමාති ඡසු පක්ඛෙසු පොට්ඨපාදමාසස්ස ජුණ්හපක්ඛකාළපක්ඛසඞ්ඛාතා චතුත්ථපඤ්චමා. තතියොති සාවණමාසස්ස කාළපක්ඛො තතියො. තතියචතුත්ථපඤ්චමා වාති එත්ථ තතියොති සාවණමාසස්ස කාළපක්ඛො. චතුත්ථොති පොට්ඨපාදමාසස්ස ජුණ්හපක්ඛො. පඤ්චමොති තස්සෙව කාළපක්ඛො. ‘‘තතිය…පෙ… පඤ්චමා වා’’ති පදානි ‘‘ද්වෙ වා තයො වා’’ති පදෙහි යථාක්කමං යොජෙතබ්බානි. චතුත්ථෙ වා කතෙති චතුත්ථපක්ඛෙ වා පන්නරසිභාවෙන කතෙ. ද්වෙ චාතුද්දසිකාති තතියපක්ඛෙ ච චාතුද්දසියා සද්ධිං ද්වෙ චාතුද්දසිකා. ඉමෙති භණ්ඩනකාරකා. තෙති භණ්ඩනකාරකා.

අසංවිහිතාති එත්ථ අකාරස්ස විරහත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සංවිදහනවිරහිතා’’ති. තත්ථ සංවිදහනවිරහිතාති සංවිදහනරක්ඛවිරහිතා. ආගමනජානනත්ථායාති භණ්ඩනකාරකානං ආගමනස්ස ජානනත්ථාය. කිලන්තත්ථාති තුම්හෙ කිලන්තා භවථ. ‘‘සම්මොහං කත්වා’’ති ඉමිනා වික්ඛිත්වාති පදස්ස වික්ඛෙපං කත්වාති අත්ථං දස්සෙති. නො චෙ ලභෙථාති එත්ථ කිමත්ථාය න ලභෙථාති ආහ ‘‘බහිසීමං ගන්තු’’න්ති. ‘‘භණ්ඩනකාරකානං…පෙ… හොන්තී’’ති ඉමිනා අලභනස්ස කාරණං දස්සෙති. යන්ති ආගමං ජුණ්හං. කොමුදියා චාතුමාසිනියාති පච්ඡිමකත්තිකපුණ්ණමායං. සා හි කුමුදානමත්ථිතාය කොමුදී, චතුන්නං වස්සිකානං මාසානං පූරණත්තා චාතුමාසිනීති වුච්චති. තදා හි කුමුදානි සුපුප්ඵිතානි හොන්ති, තස්මා කුමුදානං සමූහා, කුමුදානි එව වා කොමුදා, තෙ එත්ථ අත්ථීති කොමුදීති වුච්චති, කුමුදවතීති වුත්තං හොති. අවස්සං පවාරෙතබ්බන්ති ධුවං පවාරෙතබ්බං. හීති සච්චං, යස්මා වා. තන්ති කොමුදිං චාතුමාසිනිං.

145. පවාරණාසඞ්ගහකථා

241. අඤ්ඤතරො ඵාසුවිහාරොති එත්ථ ඵාසුවිහාරො නාම කොති ආහ ‘‘තරුණසමථො වා තරුණවිපස්සනා වා’’ති. ඉමිනා තරුණසමථවිපස්සනා ඵාසුං විහරති අනෙනාති ඵාසුවිහාරොති දස්සෙති. පරිබාහිරා භවිස්සාමාති එත්ථ කස්මා ඉමම්හා ඵාසුවිහාරා පරිබාහිරා භවිස්සන්තීති ආහ ‘‘අනිබද්ධරත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානාදිභාවෙනා’’තිආදි. තත්ථ අනිබද්ධරත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානාදිභාවෙනාති අනිබද්ධදිවාට්ඨානාදිභාවෙන හෙතුභූතෙන, අසක්කොන්තාති සම්බන්ධො. ආදිසද්දෙන අනිබද්ධචඞ්කමාදයො සඞ්ගණ්හාති. ‘‘ඡන්දදානං පටික්ඛිපතී’’ති ඉමිනා ‘‘සබ්බෙහෙව එකජ්ඣං සන්නිපතිතබ්බ’’න්ති වාක්‍යස්ස අඤ්ඤත්ථාපොහනං දස්සෙති. හීති සච්චං, යස්මා වා. ඉමෙසු තීසු ඡන්දදානං න වට්ටති, තස්මා පටික්ඛිපතීති යොජනා. අයං පවාරණාසඞ්ගහො නාම න දාතබ්බොති යොජනා. තරුණසමථවිපස්සනාලාභී එකපුග්ගලො වා හොතූති යොජනා. ‘‘එකස්සපි දාතබ්බොයෙවා’’ති ඉමිනා අයං පවාරණාසඞ්ගහො එකස්ස දින්නොපි සබ්බෙසං දින්නො හොතීති දස්සෙති. පවාරණාසඞ්ගහෙ දින්නෙ සතීති යොජනා. ආගන්තුකාති සට්ඨිවස්සාපි ආගන්තුකා. තෙසන්ති දින්නපවාරණාසඞ්ගහානං. අන්තරාපීති කොමුදියා චාතුමාසිනියා අන්තරාපි.

ඉති පවාරණාක්ඛන්ධකවණ්ණනාය යොජනා සමත්තා.