107. වස්සූපනායිකානුජානනකථා

184. වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකෙ ‘‘අනනුඤ්ඤාතො’’ති ඉමිනා අපඤ්ඤත්තොති එත්ථ ඤාධාතුයා අනුජානනත්ථං දස්සෙති, ‘‘අසංවිහිතො’’ති ඉමිනා ඤාධාතුයා ඨපනත්ථං. තෙධාති තෙ ඉධ. ඉධසද්දො සාසනඤ්ච ලොකඤ්ච දෙසඤ්ච පදපූරණඤ්ච උපාදාය වත්තති, ඉධ පන පදපූරණෙති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘ඉධසද්දො නිපාතමත්තො’’ති. සංහනනං සඞ්ඝාතො, විනාසොති අත්ථො. ඉති ඉමමත්ථං දස්සෙති ‘‘විනාස’’න්ති ඉමිනා. සකුන්තකසද්දො සකුණපරියායොති ආහ ‘‘සකුණා’’ති. සකුණාති ච විහඞ්ගමා. තෙ හි ආකාසෙ ගන්තුං සක්කොන්තීති සකුණාති වුච්චන්ති. සංකසායිස්සන්තීති එත්ථ ‘‘සං කසෙ අච්ඡනෙ’’ති ධාතුපාඨෙසු (සද්දනීතිධාතුමාලායං 16 සකාරන්තධාතු) වුත්තත්තා සංපුබ්බො කසෙධාතු අච්ඡනත්ථොති ආහ ‘‘වසිස්සන්තී’’ති. එකාරන්තොයං ධාතු. නිබද්ධවාසන්ති නිච්චවාසං. වස්සානනාමකෙති වස්සානඋතුනාමකෙ. වස්සානස්ස චතුමාසත්තා ‘‘තෙමාසෙ’’ති වුත්තං. වස්සූපනායිකාති එත්ථ නීධාතු ගමනත්ථොති ආහ ‘‘වස්සූපගමනානී’’ති. අපරජ්ජූති පුණ්ණමිතො අපරං අහන්ති අපරජ්ජු, අහත්ථෙ ජ්ජුපච්චයො, අත්ථතො පාටිපදදිවසො. අයං අපරජ්ජුසද්දො පඨමන්තනිපාතො. අස්සාති ආසළ්හීපුණ්ණමියා. අසමානාධිකරණවිසයො බාහිරත්ථසමාසොයං, අතික්කන්තාය සතියාති යොජනා. අපරස්මිං දිවසෙති පාටිපදදිවසෙ. අස්සාති සාවණමාසපුණ්ණමියා. තස්මාති යස්මා ච අපරජ්ජුගතා, යස්මා ච මාසගතා, තස්මා. ‘‘අනන්තරෙ පාටිපදදිවසෙ’’ති ඉමිනා පාළියං අපරජ්ජුගතාය ආසළ්හියා අනන්තරෙ පාටිපදදිවසෙ පුරිමිකා උපගන්තබ්බාති අත්ථං දස්සෙති. ආසළ්හියාති ආසළ්හීපුණ්ණමියා. පච්ඡිමනයෙපි මාසගතාය ආසළ්හියා අනන්තරෙ පාටිපදදිවසෙ පච්ඡිමිකා උපගන්තබ්බාති අත්ථො දට්ඨබ්බො. ආසළ්හියාති ආසළ්හීපුණ්ණමියා සමීපෙ පවත්තත්තා ආසළ්හීසඞ්ඛාතාය සාවණපුණ්ණමියාති අත්ථො. පාටිපදදිවසෙයෙව වස්සං උපගන්තබ්බන්ති සම්බන්ධො. සකිං වාතිආදීසු වාසද්දො අනියමවිකප්පත්ථො. නිච්ඡාරෙත්වාති නිච්චාරෙත්වා, උච්චාරෙත්වාති අත්ථො. අඵුට්ඨක්ඛරසඤ්ඤොගෙහි පරො ක්වචි ඵුට්ඨත්තමාපජ්ජති ‘‘නික්ඛමතී’’තිආදීසු විය. තස්මා පරස්ස චකාරස්ස ඡකාරං කත්වා ‘‘නිච්ඡාරෙත්වා’’ති වුත්තං.