91. සඞ්ඝුපොසථාදිකථා

168. ‘‘සම්මජ්ජිත්වා’’ති පදමපෙක්ඛිත්වා සො දෙසොති එත්ථ ‘‘උපයොගත්ථෙ පච්චත්තවචන’’න්ති වුත්තං. එතන්ති ‘‘සො දෙසො සම්මජ්ජිතබ්බො’’තිආදිවචනං. තෙනාති තෙන හෙතුනා. අට්ඨකථාචරියා ‘‘සම්මජ්ජනී…පෙ… වුච්චති’’ ඉති ආහූති යොජනා.

සම්මජ්ජනීති සම්මජ්ජනකරණං. පදීපොති පදීපුජ්ජලනං. උදකන්ති උදකට්ඨපනං. ආසනෙනාති ආසනපඤ්ඤාපනෙන. ‘‘ඉතී’’ති අජ්ඣාහරිතබ්බං. උපොසථස්සාති නවවිධස්ස උපොසථස්ස පුබ්බකරණන්ති සම්බන්ධො. එතානීති චත්තාරි කම්මානි. වුච්චතීති කථියති. ඉදං ‘‘එතානී’’ති කම්මස්ස ච ‘‘පුබ්බකරණ’’න්ති ආකාරස්ස ච අභෙදත්තා ආසන්නං ආකාරමපෙක්ඛිත්වා එකවචනවසෙන වුත්තං. ‘‘අක්ඛාතානී’’ති ඉදං පන ‘‘ඉමානි චත්තාරී’’ති කම්මමපෙක්ඛිත්වා බහුවචනවසෙන වුත්තන්ති දට්ඨබ්බං.

ඡන්දපාරිසුද්ධිඋතුක්ඛානන්ති ඡන්දක්ඛානඤ්ච පාරිසුද්ධික්ඛානඤ්ච උතුක්ඛානඤ්ච. භික්ඛුගණනාති භික්ඛූ ගණෙත්වා අක්ඛානං. ඔවාදොති භික්ඛුනීහි යාචිතස්ස ඔවාදස්ස අක්ඛානං. එතානීති එතානි පඤ්ච. පුබ්බකරණතො පච්ඡාති පුබ්බකරණස්ස කරණතො පච්ඡා. එත්ථ ච ‘‘පුබ්බකරණතො පච්ඡා කත්තබ්බානී’’ති ඉදං කත්තබ්බාකාරස්සෙව විසෙසනං, න අත්ථස්ස. අයං පන විසෙසො – සඞ්ඝසන්නිපාතතො පුබ්බභාගෙ කත්තබ්බත්තා පුබ්බකරණං නාම, උපොසථකරණතො පුබ්බභාගෙ කත්තබ්බත්තා පුබ්බකිච්චං නාමාති.

උපොසථොති උපොසථදිවසො. යාවතිකා ච භික්ඛූති යත්තකා භික්ඛූ. කම්මපත්තාති උපොසථකම්මස්ස පත්තා යුත්තා අනුරූපා. තාවතිකා භික්ඛූ හත්ථපාසං අවිජහිත්වා එකසීමායං ඨිතා ච හොන්තීති යොජනා. සභාගාපත්තියොති වත්ථුසභාගා ආපත්තියො. වජ්ජනීයාති වජ්ජෙතබ්බා. පුග්ගලාති ගහට්ඨාදිපුග්ගලා. තස්මින්ති තස්මිං උපොසථසීමමාළකෙ. එතානි චත්තාරීති පාඨසෙසො.

ආගතෙහි තෙහි භික්ඛූහීති යොජනා. පන්නරසොපීති පිසද්දෙන න කෙවලං පාළියං ආගතනයෙනෙව අධිට්ඨාතුං වට්ටති, අථ ඛො ‘‘අජ්ජ මෙ උපොසථො පන්නරසො’’තිපීති දස්සෙති.