4. තුවට්ටවග්ගො

1. පඨමසික්ඛාපද-අත්ථයොජනා

933. තුවට්ටවග්ගස්ස පඨමෙ ‘‘තුවට්ට නිපජ්ජාය’’න්ති ධාතුපාඨෙසු (සද්දනීතිධාතුමාලායං 18 ටකාරන්තධාතු) වුත්තත්තා ‘‘තුවට්ටෙය්‍යුන්ති නිපජ්ජෙය්‍යු’’න්ති වුත්තන්ති. පඨමං.

2. දුතියසික්ඛාපදං

937. දුතියෙ එකත්ථරණපාවුරණන්තිඑත්ථ උත්තරපදානං ද්වන්දභාවං, පුබ්බපදෙන ච බාහිරත්ථසමාසභාවං දස්සෙතුං වුත්තං ‘‘එක’’න්තිආදි. තත්ථ චෙව, චසද්දෙහි ද්වන්දභාවං දීපෙති, ‘‘එතාස’’න්තිඉමිනා බාහිරත්ථසමාසභාවං. එතන්ති ‘‘එකත්ථරණපාවුරණා’’ති එතං නාමන්ති. දුතියං.

3. තතියසික්ඛාපදං

941. තතියෙ උළාරකුලාති ජාතිසෙට්ඨකුලා, ඉස්සරියභොගාදීහි වා විපුලකුලා. ගුණෙහීති සීලාදිගුණෙහි. ‘‘උළාරාති සම්භාවිතා’’ති ඉමිනා ඉතිලොපතුල්‍යාධිකරණසමාසං දස්සෙති.

‘‘අභිභූතා’’ති ඉමිනා ‘‘අපකතා’’ති එත්ථ කරධාතු සබ්බධාත්වත්ථවාචීපි ඉධ අපපුබ්බත්තා විසෙසතො අභිභවනත්ථෙ වත්තතීති දස්සෙති. එතාසන්ති භික්ඛුනීනං. ‘‘සඤ්ඤාපයමානා’’ති ඉමිනා සඤ්ඤාපනං සඤ්ඤත්තීති වචනත්ථං දස්සෙති. හෙතූදාහරණාදීහීති එත්ථ ආදිසද්දෙන උපමාදයො සඞ්ගණ්හාති. ‘‘විවිධෙහි නයෙහි ඤාපනා’’ති ඉමිනා විවිධෙහි ඤාපනං විඤ්ඤත්තීති වචනත්ථං දස්සෙති.

943. චඞ්කමනෙ පදවාරගණනාය ආපත්තියා න කාරෙතබ්බොති ආහ ‘‘නිවත්තනගණනායා’’ති. පදාදිගණනායාති පදඅනුපදාදිගණනායාති. තතියං.

4. චතුත්ථසික්ඛාපදං

949. චතුත්ථෙ අනුත්තානට්ඨානං නත්ථීති. චතුත්ථං.

5. පඤ්චමසික්ඛාපදං

952. පඤ්චමෙ ආණත්තා භික්ඛුනීති යොජනා. ඉදඤ්ච පච්චාසන්නවසෙන වුත්තං යංකිඤ්චිපි ආණාපෙතුං සක්කුණෙය්‍යත්තාති. පඤ්චමං.

6-9. ඡට්ඨාදිසික්ඛාපදං

955. ඡට්ඨ-සත්තම-අට්ඨම-නවමෙසු අනුත්තානවචනං නත්ථීති. ඡට්ඨ සත්තම අට්ඨම නවමානි.

10. දසමසික්ඛාපදං

973. දසමෙ අහුන්දරිකාති තස්මිං කාලෙ, දෙසෙ වා සම්බාධස්ස නාමමෙතන්ති ආහ ‘‘අහුන්දරිකාති සම්බාධා’’ති.

975. යථා ‘‘උත්තරිඡප්පඤ්චවාචාහී’’ති (පාචි. 62-65) එත්ථ පඤ්චසද්දො න කොචි අත්ථො, වාචාසිලිට්ඨත්ථං ලොකවොහාරවසෙන වුත්තො, න එවමිධ, ඉධ පන අත්ථො අත්ථි, පඤ්ච යොජනානි ගච්ඡන්තියාපි අනාපත්තියෙවාති ආහ ‘‘පවාරෙත්වා…පෙ… අනාපත්තී’’ති. පච්චාගච්ඡතීති පටිනිවත්තෙත්වා ආගච්ඡතීති. දසමං.

තුවට්ටවග්ගො චතුත්ථො.