8. කුමාරිභූතවග්ගො

1-2-3. පඨම-දුතිය-තතියසික්ඛාපද-අත්ථයොජනා

1119. කුමාරිභූතවග්ගස්ස පඨමදුතියතතියෙසු යා පන තා මහාසික්ඛමානාති සම්බන්ධො. සබ්බපඨමා ද්වෙ මහාසික්ඛමානාති ගබ්භිනිවග්ගෙ සබ්බාසං සික්ඛමානානං පඨමං වුත්තා ද්වෙ මහාසික්ඛමානා. තා පනාති මහාසික්ඛමානා පන. සික්ඛමානාඉච්චෙව වත්තබ්බාති සම්මුතිකම්මෙසු සාමඤ්ඤතො වත්තබ්බා. ‘‘ගිහිගතා’’ති වා ‘‘කුමාරිභූතා’’ති වා න වත්තබ්බා, වදන්ති චෙ, සම්මුතිකම්මං කුප්පතීති අධිප්පායො. ගිහිගතායාති එත්ථ ගිහිගතා නාම පුරිසන්තරගතා වුච්චති. සා හි යස්මා පුරිසසඞ්ඛාතෙන ගිහිනා ගමියිත්ථ, අජ්ඣාචාරවසෙන, ගිහිං වා ගමිත්ථ, තස්මා ගිහිගතාති වුච්චති. අයං සික්ඛමානාති සම්බන්ධො. කුමාරිභූතා නාම සාමණෙරා වුච්චති. සා හි යස්මා අගිහිගතත්තා කුමාරී හුත්වා භූතා, කුමාරිභාවං වා භූතා ගතා, තස්මා කුමාරිභූතාති වුච්චති. තිස්සොපීති ගිහිගතා කුමාරිභූතා මහාසික්ඛමානාති තිස්සොපි. සික්ඛමානාති සික්ඛං මානෙතීති සික්ඛමානාති. පඨම දුතිය තතියානි.

4. චතුත්ථසික්ඛාපදං

1136. චතුත්ථෙ අනුත්තානවචනං නත්ථීති. චතුත්ථං.

5. පඤ්චමසික්ඛාපදං

පඤ්චමෙ එත්ථ සික්ඛාපදෙ ‘‘සඞ්ඝෙන පරිච්ඡින්දිතබ්බා’’ති යං වචනං වුත්තං, තස්සාති යොජනාති. පඤ්චමං.

6-7-8. ඡට්ඨ-සත්තම-අට්ඨමසික්ඛාපදං

ඡට්ඨසත්තමට්ඨමෙසු අනුත්තානට්ඨානං නත්ථීති. ඡට්ඨසත්තමට්ඨමානි.

9. නවමසික්ඛාපදං

1158. නවමෙ අන්තොති අබ්භන්තරෙ. ඉමිනා ආත්‍යූපසග්ගස්සත්ථං දස්සෙති. ‘‘සොක’’න්තිආදිනා අන්තො වාසෙති පවෙසෙතීති ආවාසා. සොකං ආවාසා සොකාවාසාති වචනත්ථං දස්සෙති. ඝරං ඝරසාමිකා ආවිසන්ති විය, එවං අයම්පි සොකං ආවිසතීති යොජනා. ඉතීති එවං. යන්ති සොකං. ස්වාස්සාති සො අස්සා. සොති සොකො. අස්සාති සික්ඛමානාය. ආවාසොති ආවාසොකාසො. ‘‘එදිසා අය’’න්ති ඉමිනා ‘‘අජානන්තී’’ති එත්ථ අජානනාකාරං දස්සෙතීති. නවමං.

10. දසමසික්ඛාපදං

1162. දසමෙ අනාපුච්ඡාති එත්ථ ත්වාපච්චයො ලොපොති ආහ ‘‘අනාපුච්ඡිත්වා’’ති. ද්වික්ඛත්තුන්ති ද්වෙ වාරෙ. සකින්ති එකවාරං.

1163. අපුබ්බං සමුට්ඨානසීසං ඉමස්සාති අපුබ්බසමුට්ඨානසීසං. ද්වීසුපි ඨානෙසූති වාචාතො ච කායවාචාතො චාති ද්වීසු ඨානෙසුපි. අනනුජානාපෙත්වාති මාතාපිතූහි ච සාමිකෙන ච න අනුජානාපෙත්වාති. දසමං.

11. එකාදසමසික්ඛාපදං

1167. එකාදසමෙ තත්ථාති ‘‘පාරිවාසියඡන්දදානෙනා’’ති වචනෙ. අඤ්ඤත්‍රාති අඤ්ඤං ඨානං.

එකං අජ්ඣෙසන්තීති එකං භික්ඛුං ධම්මකථනත්ථාය නිය්‍යොජෙන්ති. අඤ්ඤං පනාති උපොසථිකතො අඤ්ඤං පන.

තත්‍රාති තෙසු භික්ඛූසු. සුභාසුභං නක්ඛත්තං පඨතීති නක්ඛත්තපාඨකො. දාරුණන්ති කක්ඛළං. තෙති භික්ඛූ. තස්සාති නක්ඛත්තපාඨකස්ස භික්ඛුස්ස. ‘‘නක්ඛත්තං පටිමානෙන්තං, අත්ථො බාලං උපච්චගා’’තිජාතකපාළි (ජා. 1.1.49). අයං පනෙත්ථ යොජනා – නක්ඛත්තං පටිමානෙන්තං බාලං අත්ථො හිතං උපච්චගා උපසමීපෙ අතික්කමිත්වා අගාති. එකාදසමං.

12. ද්වාදසමසික්ඛාපදං

1170. ද්වාදසමෙ නප්පහොතීති භික්ඛුනියො නිවාසාපෙතුං න සක්කොතීති. ද්වාදසමං.

13. තෙරසමසික්ඛාපදං

1175. තෙරසමෙ එකං වස්සන්ති එත්ථ වස්සසද්දො සංවච්ඡරපරියායො, උපයොගවචනඤ්ච භුම්මත්ථෙ හොතීති ආහ ‘‘එකස්මිං සංවච්ඡරෙ’’ති. තෙරසමං.

කුමාරිභූතවග්ගො අට්ඨමො.