7. පියජාතිකසුත්තවණ්ණනා

353. පකතිනියාමෙනාති යථා සොකුප්පත්තිතො පුබ්බෙ ඉති කත්තබ්බෙසු අසම්මොහවසෙන චිත්තං පක්ඛන්දති, තානි චස්ස උපට්ඨහන්ති, න එවං සොකස්ස චිත්තසඞ්කොචසභාවතො. තෙන වුත්තං ‘‘පකතිනියාමෙන පන න පටිභන්තී’’ති. කෙචි පන ‘‘සාමන්තා කතිපයෙ න කුටුම්බං සන්ධාරෙති. තෙනාහ ‘න සබ්බෙන සබ්බං පටිභන්තී’ති’’ වදන්ති. එත්ථාති දුතියපදෙ. අනෙකත්ථත්තා ධාතූනං ‘‘න පටිභාතී’’ති පදස්ස ‘‘න රුච්චතී’’ති අත්ථමාහ. න පටිභාතීති වා භුඤ්ජිතුකාමතාචිත්තං න උපට්ඨිතන්ති අත්ථො. පතිට්ඨිතොකාසන්ති ඉන්ද්‍රියාවිට්ඨට්ඨානං වදති. පියායිතබ්බතො පියො ජාති උප්පත්තිට්ඨානං එතෙසන්ති පියජාතිකා. පියො පභුති එතෙසන්ති පියප්පභුතිකාති වත්තබ්බෙ, උ-කාරස්ස ව-කාරං, ත-කාරස්ස ච ලොපං කත්වා ‘‘පියප්පභාවිකා’’ති වුත්තං. තෙනාහ ‘‘පියතො පභවන්තී’’ති.

355. පර-සද්දෙන සමානත්ථං අජ්ඣත්තිකභාවනිසෙධනත්ථං ‘‘පිරෙ’’ති පදන්ති ආහ ‘‘අම්හාකං පරෙ’’ති. පිරෙති වා ‘‘පරතො’’ති ඉමිනා සමානත්ථං නිපාතපදන්ති ආහ ‘‘චර පිරෙති පරතො ගච්ඡා’’ති.

356. ද්විධා ඡෙත්වාති එත්ථ යදි ඉත්ථී තස්ස පුරිසස්ස පියා, කථං ද්විධා ඡින්දතීති ආහ ‘‘යදි හී’’තිආදි.

357. කථං කථෙය්‍යන්ති යථා භගවා එතස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස කථෙසි, සො ච මෙ කථෙසි, තථා චාහං කථෙය්‍යං. මරණවසෙන විපරිණාමො අත්තභාවස්ස පරිවත්තත්තා. පලායිත්වා ගමනවසෙන අඤ්ඤථාභාවො මිත්තසන්ථවස්ස සමාගමස්ස ච අඤ්ඤථාභූතත්තා.

ඡඩ්ඩිතභාවෙනාති පරිවත්තිතභාවෙන. හත්ථගමනවසෙන අඤ්ඤථාභාවො පුබ්බෙ සවසෙ වත්තිතානං ඉදානි වසෙ අවත්තනභාවෙන.

ආචමෙහීති ආචමනං මුඛවික්ඛාලනං කාරෙහි. යස්මා මුඛං වික්ඛාලෙන්තා හි හත්ථපාදෙ ධොවිත්වා වික්ඛාලෙන්ති, තස්මා ‘‘ආචමිත්වා’’ති වත්වා පච්ඡාපි තස්ස අත්ථං දස්සෙන්තො ‘‘මුඛං වික්ඛාලෙත්වා’’ති ආහ. සෙසං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව.

පියජාතිකසුත්තවණ්ණනාය ලීනත්ථප්පකාසනා සමත්තා.