4. පදට්ඨානහාරවණ්ණනා

කිස්සොපි මඤ්ඤනා සක්කායස්ස පදට්ඨානං, මඤ්ඤනානං අයොනිසොමනසිකාරො පදට්ඨානං, සුතද්වයවිරහො අන්ධපුථුජ්ජනභාවස්ස පදට්ඨානං, සො අරියානං අදස්සාවිතාය පදට්ඨානං, සා අරියධම්මස්ස අකොවිදතාය පදට්ඨානං, සා අරියධම්මෙ අවිනීතතාය පදට්ඨානං. ‘‘සප්පුරිසානං අදස්සාවී’’ති එත්ථාපි එසෙව නයො. සඤ්ඤාවිපල්ලාසො මඤ්ඤනානං පදට්ඨානං. සඤ්ඤානිදානා හි පපඤ්චසඞ්ඛාති. මඤ්ඤනාසු ච තණ්හාමඤ්ඤනා ඉතරමඤ්ඤනානං පදට්ඨානං ‘‘තණ්හාගතානං පරිතස්සිතවිප්ඵන්දිත’’න්ති, (දී. නි. 1.105-109) ‘‘තණ්හාපච්චයා උපාදාන’’න්ති (ම. නි. 3.126; මහාව. 1) ච වචනතො, තණ්හාගතස්සෙව ච ‘‘සෙය්‍යොහමස්මි’’න්තිආදිනා මානජප්පනාසබ්භාවතා. සබ්බාපි වා මඤ්ඤනා සබ්බාසං මඤ්ඤනානං පදට්ඨානං. ‘‘උපාදානපච්චයා තණ්හා’’ති හි වචනතො දිට්ඨිපි තණ්හාය පදට්ඨානං. ‘‘අහමස්මි බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා’’ති (දී. නි. 1.42; 3.39) ආදිවචනතො මානොපි දිට්ඨියා පදට්ඨානං. තථා ‘‘අස්මීති සති ඉත්ථංස්මීති හොති, එවංස්මීති හොති, අඤ්ඤථාස්මීති හොතී’’තිආදිවචනතො මානස්සපි තණ්හාය පදට්ඨානතා ලබ්භතෙව. සෙක්ඛා ධම්මා සප්පදෙසතො මඤ්ඤනාපහානස්ස පදට්ඨානං. අසෙක්ඛා නිප්පදෙසතො මඤ්ඤනාපහානස්ස පදට්ඨානං. කම්මභවො ච ජාතියා පදට්ඨානං. ජාති ජරාමරණස්ස පදට්ඨානං. පච්චයාකාරස්ස යථාභූතාවබොධො සම්මාසම්බොධියා පදට්ඨානන්ති. අයං පදට්ඨානො හාරො.