මූලසික්ඛා

ගන්ථාරම්භකථා

නත්වා නාථං පවක්ඛාමි, මූලසික්ඛං සමාසතො;

භික්ඛුනා නවකෙනාදො, මූලභාසාය සික්ඛිතුං.

1. පාරාජිකනිද්දෙසො

1. සං නිමිත්තං පවෙසන්තො, භික්ඛු මග්ගත්තයෙ චුතො;

පවෙසනට්ඨිතුද්ධාර-පවිට්ඨෙ චෙපි සාදියං.

2. අදින්නං මානුසං භණ්ඩං, ථෙය්‍යායෙකෙන ආදියං;

පඤ්චවීසාවහාරෙසු, ගරුකං චෙ චුතො භවෙ.

3. ආදියන්තො හරන්තොව-හරන්තොපිරියාපථං;

විකොපෙන්තො තථා ඨානා, චාවෙන්තොපි පරාජිකො.

4. තත්ථ නානෙකභණ්ඩානං, පඤ්චකානං වසා පන;

අවහාරා දසඤ්චෙති, විඤ්ඤාතබ්බා විභාවිනා.

5. සාහත්ථාණත්තිකො චෙව, නිස්සග්ගො චාත්ථසාධකො;

ධුරනික්ඛෙපනඤ්චෙව, ඉදං සාහත්ථපඤ්චකං.

6. පුබ්බසහප්පයොගො ච, සංවිධාහරණම්පි ච;

සඞ්කෙතකම්මං නිමිත්තං, පුබ්බප්පයොගපඤ්චකං.

7. ථෙය්‍යාපසය්හපරිකප්ප-ප්පටිච්ඡන්නකුසාදිකා;

අවහාරා ඉමෙ පඤ්ච, විඤ්ඤාතබ්බා විභාවිනා.

8. මනුස්සපාණං පාණොති, ජානං වධකචෙතසා;

ජීවිතා යො වියොජෙති, සාසනා සො පරාජිතො.

9. ඣානාදිභෙදං හදයෙ අසන්තං,

අඤ්ඤපදෙසඤ්ච විනාධිමානං;

මනුස්සජාතිස්ස වදෙය්‍ය භික්ඛු,

ඤාතක්ඛණෙ තෙන පරාජිකො භවෙති.

2. ගරුකාපත්තිනිද්දෙසො

10. මොචෙතුකාමචිත්තෙන, උපක්කම්ම විමොචයං;

සුක්කමඤ්ඤත්‍ර සුපිනා, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

11. කායසංසග්ගරාගෙන, මනුස්සිත්ථිං පරාමසං;

ඉත්ථිසඤ්ඤී උපක්කම්ම, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

12. දුට්ඨුල්ලවාචස්සාදෙන, මග්ගං වාරබ්භ මෙථුනං;

ඔභාසන්තො මනුස්සිත්ථිං, සුණමානං ගරුං ඵුසෙ.

13. වණ්ණං වත්වාත්තනොකාම-පාරිචරියාය මෙථුනං;

ඉත්ථිං මෙථුනරාගෙන, යාචමානො ගරුං ඵුසෙ.

14. සන්දෙසං පටිග්ගණ්හිත්වා, පුරිසස්සිත්ථියාපි වා;

වීමංසිත්වා හරංපච්චා, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

15. චාවෙතුකාමො චොදෙන්තො, අමූලන්තිමවත්ථුනා;

චොදාපයං වා සමණො, සුණමානං ගරුං ඵුසෙ.

16. ලෙසමත්තං උපාදාය, අමූලන්තිමවත්ථුනා;

චාවෙතුකාමො චොදෙන්තො, සුණමානං ගරුං ඵුසෙති.

3. නිස්සග්ගියනිද්දෙසො

17. විකප්පනමධිට්ඨාන-මකත්වා කාලචීවරං;

දසාහමතිමාපෙති, තස්ස නිස්සග්ගියං සියා.

18. භික්ඛුසම්මුතියාඤ්ඤත්‍ර, තිචීවරමධිට්ඨිතං;

එකාහමතිමාපෙති, නිස්සග්ගි සමයං විනා.

19. අඤ්ඤාතිකා භික්ඛුනියා, පුරාණචීවරං පන;

ධොවාපෙති රජාපෙති, ආකොටාපෙති තං සියා.

20. අඤ්ඤාතිකා භික්ඛුනියා, හත්ථතො කිඤ්චි මූලකං;

අදත්වා චීවරාදානෙ, නිස්සග්ගියමුදීරිතං.

21. අප්පවාරිතමඤ්ඤාතිං, විඤ්ඤාපෙන්තස්ස චීවරං;

අඤ්ඤත්‍ර සමයා තස්ස, නිස්සග්ගියමුදීරිතං.

22. රජතං ජාතරූපං වා, මාසකං වා කහාපණං;

ගණ්හෙය්‍ය වා ගණ්හාපෙය්‍ය, නිස්සග්ගි සාදියෙය්‍ය වා.

23. පරිවත්තෙය්‍ය නිස්සග්ගි, රජතාදි චතුබ්බිධං;

කප්පියං කප්පියෙනාපි, ඨපෙත්වා සහධම්මිකෙ.

24. විකප්පනමධිට්ඨාන-මකත්වාන පමාණිකං;

දසාහමතිමාපෙති, පත්තං නිස්සග්ගියං සියා.

25. පඤ්චබන්ධනතො ඌන-පත්තෙ සති පරං පන;

විඤ්ඤාපෙති නවං පත්තං, තස්ස නිස්සග්ගියං සියා.

26. පටිග්ගහෙත්වා භුඤ්ජන්තො, සප්පිතෙලාදිකං පන;

සත්තාහමතිමාපෙති, තස්ස නිස්සග්ගියං සියා.

27. භික්ඛුස්ස චීවරං දත්වා, අච්ඡින්දන්තස්ස තං පුන;

සකසඤ්ඤාය නිස්සග්ගි, අච්ඡින්දාපයතොපි වා.

28. අප්පවාරිතමඤ්ඤාතිං, සුත්තං යාචිය චීවරං;

වායාපෙන්තස්ස නිස්සග්ගි, විනා ඤාතිප්පවාරිතෙ.

29. ජානන්තො භික්ඛු සඞ්ඝස්ස, ලාභං පරිණතං පන;

අත්තනො පරිණාමෙති, තස්ස නිස්සග්ගියං සියාති.

4. පාචිත්තියනිද්දෙසො

30. සම්පජානමුසාවාදෙ, පාචිත්තියමුදීරිතං;

භික්ඛුඤ්ච ඔමසන්තස්ස, පෙසුඤ්ඤහරණෙපි ච.

31. ඨපෙත්වා භික්ඛුනිං භික්ඛුං, අඤ්ඤෙන පිටකත්තයං;

පදසොධම්මං භණන්තස්ස, පාචිත්තියමුදීරිතං.

32. අනුපසම්පන්නෙනෙව, සයිත්වාන තිරත්තියං;

පාචිත්ති සහසෙය්‍යාය, චතුත්ථත්ථඞ්ගතෙ පුන.

33. ඉත්ථියා එකරත්තම්පි, සෙය්‍යං කප්පයතොපි වා;

දෙසෙන්තස්ස විනා විඤ්ඤුං, ධම්මඤ්ච ඡප්පදුත්තරිං.

34. දුට්ඨුල්ලං භික්ඛුනො වජ්ජං, භික්ඛුසම්මුතියා විනා;

අභික්ඛුනො වදන්තස්ස, පාචිත්තියමුදීරිතං.

35. ඛණෙය්‍ය වා ඛණාපෙය්‍ය, පථවිඤ්ච අකප්පියං;

භූතගාමං විකොපෙය්‍ය, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

36. අජ්ඣොකාසෙ තු මඤ්චාදිං, කත්වා සන්ථරණාදිකං;

සඞ්ඝිකං යාති පාචිත්ති, අකත්වාපුච්ඡනාදිකං.

37. සඞ්ඝිකාවසථෙ සෙය්‍යං, කත්වා සන්ථරණාදිකං;

අකත්වාපුච්ඡනාදිං යො, යාති පාචිත්ති තස්සපි.

38. ජානං සප්පාණකං තොයං, පාචිත්ති පරිභුඤ්ජතො;

අඤ්ඤාතිකා භික්ඛුනියා, ඨපෙත්වා පාරිවත්තකං.

39. චීවරං දෙති පාචිත්ති, චීවරං සිබ්බතොපි ච;

අතිරිත්තං අකාරෙත්වා, පවාරෙත්වාන භුඤ්ජතො.

40. භික්ඛුං ආසාදනාපෙක්ඛො, පවාරෙති පවාරිතං;

අනතිරිත්තෙන භුත්තෙ තු, පාචිත්තියමුදීරිතං.

41. සන්නිධිභොජනං භුඤ්ජෙ, විකාලෙ යාවකාලිකං;

භුඤ්ජතො වාපි පාචිත්ති, අගිලානො පණීතකං.

42. විඤ්ඤාපෙත්වාන භුඤ්ජෙය්‍ය, සප්පිභත්තාදිකම්පි ච;

අප්පටිග්ගහිතං භුඤ්ජෙ, දන්තකට්ඨොදකං විනා.

43. තිත්ථියස්ස දදෙ කිඤ්චි, භුඤ්ජිතබ්බං සහත්ථතො;

නිසජ්ජං වාරහො කප්පෙ, මාතුගාමෙන චෙකතො.

44. සුරාමෙරයපානෙපි, පාචිත්තියමුදීරිතං;

අඞ්ගුලිපතොදකෙ චාපි, හසධම්මෙපි චොදකෙ.

45. අනාදරෙපි පාචිත්ති, භික්ඛුං භීසයතොපි වා;

භයානකං කථං කත්වා, දස්සෙත්වා වා භයානකං.

46. ඨපෙත්වා පච්චයං කිඤ්චි, අගිලානො ජලෙය්‍ය වා;

ජොතිං ජලාපයෙය්‍යාපි, තස්ස පාචිත්තියං සියා.

47. කප්පබින්දුමනාදාය, නවචීවරභොගිනො;

හසාපෙක්ඛස්ස පාචිත්ති, භික්ඛුනො චීවරාදිකං.

48. අපනෙත්වා නිධෙන්තස්ස, නිධාපෙන්තස්ස වා පන;

ජානං පාණං මාරෙන්තස්ස, තිරච්ඡානගතම්පි ච.

49. ඡාදෙතුකාමො ඡාදෙති, දුට්ඨුල්ලං භික්ඛුනොපි ච;

ගාමන්තරගතස්සාපි, සංවිධායිත්ථියා සහ.

50. භික්ඛුං පහරතො වාපි, තලසත්තිකමුග්ගිරෙ;

චොදෙති වා චොදාපෙති, ගරුකාමූලකෙනපි.

51. කුක්කුච්චුප්පාදනෙ චාපි, භණ්ඩනත්ථායුපස්සුතිං;

සොතුං භණ්ඩනජාතානං, යාති පාචිත්තියං සියා.

52. සඞ්ඝස්ස ලාභං පරිණාමිතං තු,

නාමෙති යො තං පරපුග්ගලස්ස;

පුච්ඡං අකත්වාපි ච සන්තභික්ඛුං,

පාචිත්ති ගාමස්ස ගතෙ විකාලෙති.

5. පකිණ්ණකනිද්දෙසො

53. සඞ්ඝිකං ගරුභණ්ඩං යො, දෙති අඤ්ඤස්ස ඉස්සරො;

ථුල්ලච්චයං යථාවත්ථුං, ථෙය්‍යා පාරාජිකාදිපි.

54. කුසාදිමයචීරානි, කම්බලං කෙසවාලජං;

සමයං විනා ධාරයතො, ලූකපක්ඛාජිනක්ඛිපං.

55. සත්ථකම්මෙ වත්ථිකම්මෙ, සං නිමිත්තඤ්ච ඡින්දතො;

ථුල්ලච්චයං මනුස්සානං, මංසාදිභොජනෙපි වා.

56. කදලෙරකක්කදුස්සානි, පොත්ථකං සබ්බනීලකං;

සබ්බපීතාදිකඤ්චාපි, ධාරයන්තස්ස දුක්කටං.

57. හත්ථිස්සුරගසොණානං, සීහබ්‍යග්ඝච්ඡදීපිනං;

තරච්ඡස්ස ච මංසාදිං, උද්දිස්සකතකම්පි ච.

58. අනාපුච්ඡිතමංසඤ්ච, භුඤ්ජතො දුක්කටං සියා;

යාතානුපුබ්බං හිත්වාන, දකතිත්ථාදිකං වජෙ.

59. සහසා වුබ්භජිත්වාන, පවිසෙ නික්ඛමෙය්‍ය වා;

වච්චපස්සාවකුටිකං, විනා උක්කාසිකං විසෙ.

60. නිත්ථුනන්තො කරෙ වච්චං, දන්තකට්ඨඤ්ච ඛාදයං;

වච්චපස්සාවදොණීනං, බහි වච්චාදිකං කරෙ.

61. ඛරෙන චාවලෙඛෙය්‍ය, කට්ඨං පාතෙය්‍ය කූපකෙ;

ඌහතඤ්ච න ධොවෙය්‍ය, උක්ලාපඤ්ච න සොධයෙ.

62. දකකිච්චං කරොන්තස්ස, කත්වා ‘‘චපුචපූ’’ති ච;

අනජ්ඣිට්ඨොව ථෙරෙන, පාතිමොක්ඛම්පි උද්දිසෙ.

63. අනාපුච්ඡාය පඤ්හස්ස, කථනෙ විස්සජ්ජනෙපි ච;

සජ්ඣායකරණෙ දීප-ජාලනෙ විජ්ඣාපනෙපි ච.

64. වාතපානකවාටානි, විවරෙය්‍ය ථකෙය්‍ය වා;

වන්දනාදිං කරෙ නග්ගො, ගමනං භොජනාදිකං.

65. පරිකම්මං කරෙ කාරෙ, තිපටිච්ඡන්නකං විනා;

කායං නහායං ඝංසෙය්‍ය, කුට්ටෙ ථම්භෙ තරුම්හි වා.

66. කුරුවින්දකසුත්තෙන, අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස කායතො;

අගිලානො බහාරාමෙ, චරෙය්‍ය සඋපාහනො.

67. උපාහනං යො ධාරෙති, සබ්බනීලාදිකම්පි ච;

නිමිත්තං ඉත්ථියා රත්තො, මුඛං වා භික්ඛදායියා.

68. උජ්ඣානසඤ්ඤී අඤ්ඤස්ස, පත්තං වා අත්තනො මුඛං;

ආදාසාදිම්හි පස්සෙය්‍ය, උච්චාසනමහාසනෙ.

69. නිසජ්ජාදිං කරොන්තස්ස, දුක්කටං වන්දනෙපි ච;