7. තතුත්තරිසික්ඛාපදවණ්ණනා

තං-සද්දො චෙත්ථ පකතත්ථවචනො. චෙති නිපාතමත්තං. චෙති වා යදීති අත්ථො, තස්ස ‘‘පවාරෙය්‍යා’’ති ඉමිනා සම්බන්ධො වෙදිතබ්බො. පවාරෙය්‍ය චෙති යදි පවාරෙය්‍යාති අත්ථො. ‘‘අභීති උපසග්ගො’’ති (සාරත්ථ. ටී. 2.523-524) ඉමිනා තස්ස අත්ථවිසෙසාභාවං දස්සෙති. තෙනාහ ‘‘හරිතුන්ති අත්ථො’’ති. පවාරසද්දස්ස ඉච්ඡායං වත්තමානත්තා ‘‘ඉච්ඡාපෙය්‍යා’’ති වුත්තං. ඉච්ඡං උප්පාදෙය්‍යාති පච්චයෙ ඉච්ඡං උප්පාදෙය්‍ය. උපනිමන්තනායෙතං අධිවචනං. තෙනාහ ‘‘යාවත්තක’’න්තිආදි. නෙක්ඛම්මන්ති පබ්බජ්ජං. දට්ඨූති දට්ඨුං. ඡන්දානුරක්ඛණත්ථඤ්හෙත්ථ අනුනාසිකලොපො. ඛෙමතොති නිබ්භයතො. කායෙන වා වාචාය වා අභිහරිත්වා නිමන්තෙය්‍යාති සම්බන්ධො. යථා ච කායෙන අභිහරෙය්‍ය, වාචාය ච, තං විධිං දස්සෙතුං ‘‘උපනෙත්වා’’තිආදි වුත්තං සඅන්තරන්ති අන්තරවාසකසහිතං. උත්තරන්ති උත්තරාසඞ්ගං. පරමන්ති අවසානං. අස්ස චීවරස්සාති අස්ස සමුදායභූතස්ස හරිතබ්බස්ස චීවරස්ස. තග්ගුණසංවිඤ්ඤාණො හි අයං බාහිරත්ථසමාසො යථා ‘‘ලම්බකණ්ණො’’ති දට්ඨබ්බං. තෙනාහ ‘‘නිවාසනෙනා’’තිආදි. උක්කට්ඨපරිච්ඡෙදෙන හි සබ්බෙ තංපරමංයෙව ගහෙතුං ලභන්ති.

යස්මා අච්ඡින්නසබ්බචීවරෙන තිචීවරමත්තකෙනෙව භික්ඛුනා එවං පටිපජ්ජිතබ්බං, අඤ්ඤෙන පන අඤ්ඤථාපි, තස්මා තං විභාගං දස්සෙතුං ‘‘තත්‍රායං විනිච්ඡයො’’තිආදි වුත්තං. අධිට්ඨිතචීවරස්සාති තිචීවරාධිට්ඨානනයෙන වා පරික්ඛාරචොළවසෙන වා යෙන කෙනචි අධිට්ඨිතචීවරස්ස, ඉදඤ්ච යෙභුය්‍යෙන අධිට්ඨහිත්වා චීවරං පරිභුඤ්ජතො වුත්තං, න පන අනධිට්ඨිතචීවරස්ස චීවරෙ අච්ඡින්නෙ අයං විධි න සම්භවතීති. යස්ස වා තිචීවරතො අධිකම්පි චීවරං අඤ්ඤත්ථ අත්ථි, තත්ථ නත්ථි, තෙනාපි තදා තත්ථ අභාවතො ද්වෙ සාදිතුං වට්ටති. පකතියාව සන්තරුත්තරෙන චරතීති (සාරත්ථ. ටී. 2.523-524) අත්ථතකථිනත්තා වා සාසඞ්කසික්ඛාපදවසෙන වා අවිප්පවාසසම්මුතිවසෙන වා තතියස්ස අලාභෙන වා චරති. ‘‘ද්වෙ නට්ඨානී’’ති අධිකාරත්තා වුත්තං ‘‘ද්වෙ සාදිතබ්බානී’’ති. එකං සාදියන්තෙනෙව සමො භවිස්සතීති තිණ්ණං චීවරානං ද්වීසු නට්ඨෙන එකං සාදියන්තෙන සමො භවිස්සති උභින්නම්පි සන්තරුත්තරපරමතාය අවට්ඨානතො. යස්ස එකංයෙව හොති අඤ්ඤෙන කෙනචි කාරණෙන විනට්ඨසෙසචීවරත්තා.

පඤ්චසු නට්ඨෙසූති තිචීවරං උදකසාටිකා සංකච්චිකාති ඉමෙසු පඤ්චසු චීවරෙසු නට්ඨෙසු. ‘‘එකස්මිං වා නට්ඨෙ’’ති වචනවිපරිණාමං කත්වා යොජෙතබ්බං. තතො උත්තරීති සන්තරුත්තරපරමතො උත්තරි.

සෙසකං ආහරිස්සාමීති ද්වෙ චීවරානි කත්වා ‘‘සෙසකං පුන ආහරිස්සාමී’’ති අත්ථො. සෙසකං තුය්හංයෙව හොතූති වුත්තස්සාති දානසමයෙ එවං වුත්තස්ස. සචෙ පන ‘‘සෙසකං ආහරිස්සාමී’’ති වත්වා ගහෙත්වා ගමනසමයෙපි ‘‘සෙසකං තුය්හංයෙව හොතූ’’ති වදන්ති, ලද්ධකප්පියමෙව. න අච්ඡින්නනට්ඨකාරණා දින්නන්ති බාහුසච්චාදිගුණවසෙන දින්නං. වුත්තනයෙනාති ‘‘ඤාතකප්පවාරිතෙ වා විඤ්ඤාපෙන්තස්ස, සමයෙ ච අඤ්ඤස්ස වා ඤාතකප්පවාරිතෙ තස්සෙවත්ථාය විඤ්ඤාපෙන්තස්ස’’ති වුත්තනයෙන.

තතුත්තරිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.