5. චිත්තාගාරවග්ගො
1. රාජාගාරසික්ඛාපදවණ්ණනා
කීළනචිත්තසාලන්ති න රඤ්ඤොව කීළනචිත්තසාලං, අථ ඛො යෙසං කෙසඤ්චි මනුස්සානං කීළනත්ථං යත්ථ කත්ථචි කතසාලං. එස නයො ‘‘කීළනඋපවන’’න්තිආදීසුපි. යථාහ ‘‘රාජාගාරං නාම යත්ථ කත්ථචි රඤ්ඤො කීළිතුං රමිතුං කතං හොතී’’තිආදිකො (පාචි. 979) විත්ථාරො. තත්ථ කීළනඋපවනන්ති කීළනත්ථං අන්තොනගරෙ කතං ආරාමං. කීළනුය්‍යානන්ති තථෙව බහිනගරෙ කතං උය්‍යානං.
රාජාගාරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
2. ආසන්දිපරිභුඤ්ජනසික්ඛාපදවණ්ණනා
අතික්කන්තප්පමාණාති අට්ඨඞ්ගුලතො අතික්කන්තප්පමාණපාදකා. වුත්තොති පදභාජනියං වුත්තො. ‘‘අකප්පියරූපාකුලො අකප්පියමඤ්චො පල්ලඞ්කො’’ති (සාරත්ථ. ටී. මහාවග්ග 3.254) සාරසමාසාචරියො.
ආසන්දිපරිභුඤ්ජනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
3. සුත්තකන්තනසික්ඛාපදවණ්ණනා
උජ්ජවුජ්ජවෙති උග්ගිරිත්වා උග්ගිරිත්වා වෙඨනෙ. කන්තිතසුත්තං කන්තන්තියාති දසිකසුත්තාදිං සඞ්ඝාටෙත්වා කන්තන්තියා, දුක්කන්තිතං වා පටිකන්තන්තියා.
සුත්තකන්තනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
4. ගිහිවෙය්‍යාවච්චසික්ඛාපදවණ්ණනා
අත්තනො වෙය්‍යාවච්චකරස්ස චාති සචෙපි මාතාපිතරො ආගච්ඡන්ති, යං කිඤ්චි බීජනිං වා සම්මුඤ්ජනිදණ්ඩකං වා කාරාපෙත්වා වෙය්‍යාවච්චකරට්ඨානෙ ඨපෙත්වා යං කිඤ්චි වා පචිතුං වට්ටති.
ගිහිවෙය්‍යාවච්චසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
5-6. අධිකරණාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා
අනන්තරායිකිනීති දසවිධෙසු අන්තරායෙසු එකෙනාපි අනන්තරායිකිනී. ධුරං නික්ඛිපිත්වා පච්ඡා විනිච්ඡිනන්තී ආපත්තිං ආපජ්ජිත්වාව විනිච්ඡිනාති.
ඡට්ඨං උත්තානත්ථමෙව.
අධිකරණාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
7. ආවසථචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා
ආපදාසූති මහග්ඝචීවරං සරීරතො මොචෙත්වා සුප්පටිසාමිතම්පි චොරා හරන්ති, එවරූපාසු ආපදාසු අනිස්සජ්ජිත්වා නිවාසෙන්තියා අනාපත්ති.
ආවසථචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
8. ආවසථවිහාරසික්ඛාපදවණ්ණනා
කවාටබද්ධවිහාරන්ති ද්වාරබද්ධවිහාරං. ගිලානායාති වචීභෙදං කාතුං අසමත්ථාය. ආපදාසූති රට්ඨෙ භිජ්ජන්තෙ ආවාසෙ ඡඩ්ඩෙත්වා ගච්ඡන්ති, එවරූපාසු ආපදාසු.
ආවසථවිහාරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
9. තිරච්ඡානවිජ්ජාපරියාපුණනසික්ඛාපදවණ්ණනා
හත්ථිආදීසුපි (සාරත්ථ. ටී. පාචිත්තිය 3.1015) සිප්පසද්දො පච්චෙකං යොජෙතබ්බො, තථා ආථබ්බණාදීසු මන්තසද්දො. තත්ථ ථරූති ඛග්ගමුට්ඨි. ආථබ්බණමන්තො නාම ආථබ්බණවෙදවිහිතො පරූපඝාතකරො මන්තො. ඛිලනමන්තො නාම දාරුසාරඛිලං මන්තෙත්වා පථවියං පවෙසෙත්වා මාරණමන්තො. අගදප්පයොගො නාම විසයොජනං.
තිරච්ඡානවිජ්ජාපරියාපුණනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
10. තිරච්ඡානවිජ්ජාවාචනසික්ඛාපදවණ්ණනා
ලෙඛෙති ලිඛසිප්පෙ. ධාරණාය වාති ධාරණසත්ථෙ, යස්මිං වුත්තනයෙන පටිපජ්ජන්තා බහූනිපි ගන්ථානි ධාරෙන්ති. නාගමණ්ඩලාදිකෙති එත්ථ නාගමණ්ඩලං නාම සප්පානං පවෙසනිවාරණත්ථං මණ්ඩලබද්ධමන්තො.
තිරච්ඡානවිජ්ජාවාචනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
චිත්තාගාරවග්ගො පඤ්චමො.