4. පඨමසෙනාසනසික්ඛාපදවණ්ණනා

චතුත්ථෙ සඞ්ඝිකන්ති සඞ්ඝස්ස සන්තකං. මඤ්චාදීසු යොකොචි මඤ්චසඞ්ඛෙපෙන කතො සබ්බොපි මඤ්චොයෙව, පීඨෙපි එසෙව නයො. යෙන කෙනචි පන චොළෙන වා කප්පියචම්මෙන වා ඡවිං කත්වා ඨපෙත්වා මනුස්සලොමං තාලීසපත්තඤ්ච යෙහි කෙහිචි ලොමපණ්ණතිණවාකචොළෙහි පූරෙත්වා කතසෙනාසනං භිසීති වුච්චති. තත්ථ නිසීදිතුම්පි නිපජ්ජිතුම්පි වට්ටති, පමාණපරිච්ඡෙදොපි චෙත්ථ නත්ථි. කොච්ඡං පන වාකඋසීරමුඤ්ජපබ්බජාදීනං අඤ්ඤතරමයං අන්තො සංවෙල්ලිත්වා බද්ධං හෙට්ඨා ච උපරි ච විත්ථතං පණවසණ්ඨානං මජ්ඣෙ සීහචම්මාදිපරික්ඛිත්තං හොති, අකප්පියචම්මං නාමෙත්ථ නත්ථි. සෙනාසනඤ්හි සොවණ්ණමයම්පි වට්ටති. අජ්ඣොකාසෙති එත්ථ යෙ අවස්සිකසඞ්කෙතා වස්සානමාසාති එවං අසඤ්ඤිතා අට්ඨ මාසා, තෙ ඨපෙත්වා ඉතරෙසු චතූසු මාසෙසු සචෙපි දෙවො න වස්සති. තථාපි පකතිඅජ්ඣොකාසෙ ච ඔවස්සකමණ්ඩපෙ ච සන්ථරිතුං න වට්ටති. යත්ථ පන හෙමන්තෙ වස්සති, තත්ථ අපරෙපි චත්තාරො මාසෙ න වට්ටති. ගිම්හෙ පන සබ්බත්ථ විගතවලාහකං විසුද්ධං නභං හොති, තස්මා තදා කෙනචිදෙව කරණීයෙන ගච්ඡති, වට්ටති. කාකාදීනං නිබද්ධවාසරුක්ඛමූලෙ පන කදාචිපි න වට්ටති. ඉති යත්ථ ච යදා ච සන්ථරිතුං න වට්ටති, තං සබ්බමිධ අජ්ඣොකාසසඞ්ඛමෙව ගතන්ති වෙදිතබ්බං.

සන්ථරිත්වාති තථාරූපෙ ඨානෙ අත්තනො වා පරස්ස වා අත්ථාය සන්ථරිත්වා. අඤ්ඤස්සත්ථාය සන්ථතම්පි හි යාව සො තත්ථ න නිසීදති, ‘ගච්ඡ ත්ව’න්ති වා න භණති, තාව සන්ථාරකස්සෙව භාරො. සන්ථරාපෙත්වාති අනුපසම්පන්නෙන සන්ථරාපෙත්වා. එතදෙව හි තස්ස පලිබොධො හොති, උපසම්පන්නෙන සන්ථතං සන්ථාරකස්සෙව භාරො, තඤ්ච ඛො යාව ආණාපකො තත්ථ න නිසීදති, ‘ගච්ඡ ත්ව’න්ති වා න භණති. යස්මිඤ්හි අත්තනා සන්ථරාපිතෙ වා පකතිසන්ථතෙ වා උපසම්පන්නො නිසීදති, සබ්බං තං නිසින්නස්සෙව භාරො, තස්මා සන්ථරාපිතන්ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. තං පක්කමන්තො නෙව උද්ධරෙය්‍ය, න උද්ධරාපෙය්‍යාති අත්තනා වා උද්ධරිත්වා පතිරූපෙ ඨානෙ න ඨපෙය්‍ය, පරෙන වා තථා න කාරාපෙය්‍ය. අනාපුච්ඡං වා ගච්ඡෙය්‍යාති යො භික්ඛු වා සාමණෙරො වා ආරාමිකො වා ලජ්ජී හොති, අත්තනො පලිබොධං විය මඤ්ඤති, තථාරූපං අනාපුච්ඡිත්වා තං සෙනාසනං තස්ස අනිය්‍යාතෙත්වා නිරපෙක්ඛො ගච්ඡති, ථාමමජ්ඣිමස්ස පුරිසස්ස ලෙඩ්ඩුපාතං අතික්කමෙය්‍ය, තස්ස එකෙන පාදෙන ලෙඩ්ඩුපාතාතික්කමෙ දුක්කටං, දුතියපාදාතික්කමෙ පාචිත්තියං. භොජනසාලාය ඨිතො පන ‘‘අසුකස්මිං නාම දිවාවිහාරට්ඨානෙ පඤ්ඤපෙත්වා ගච්ඡාහී’’ති පෙසෙත්වා තතො නික්ඛමිත්වා අඤ්ඤත්ථ ගච්ඡන්තො පාදුද්ධාරෙන කාරෙතබ්බො.

සාවත්ථියං සම්බහුලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ සන්ථතං අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡං පක්කමනවත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තං, සාධාරණපඤ්ඤත්ති, අනාණත්තිකං, තිකපාචිත්තියං, පුග්ගලිකෙ තිකදුක්කටං, චිමිලිකං වා උත්තරත්ථරණං වා භූමත්ථරණං වා තට්ටිකං වා චම්මක්ඛණ්ඩං වා පාදපුඤ්ඡනං වා ඵලකපීඨං වා යං වා පනඤ්ඤං කඤ්චි දාරුභණ්ඩං මත්තිකාභණ්ඩං අන්තමසො පත්තාධාරකම්පි වුත්තලක්ඛණෙ අජ්ඣොකාසෙ ඨපෙත්වා ගච්ඡන්තස්ස දුක්කටමෙව. ආරඤ්ඤකෙන පන අසති අනොවස්සකෙ සබ්බං රුක්ඛෙ ලග්ගෙත්වාපි යථා වා උපචිකාහි න ඛජ්ජති, එවං කත්වාපි ගන්තුං වට්ටති. අබ්භොකාසිකෙන පන චීවරකුටිකං කත්වාපි රක්ඛිතබ්බං. අත්තනො සන්තකෙ, විස්සාසිකපුග්ගලිකෙ, උද්ධරණාදීනි කත්වා ගමනෙ, ඔතාපෙන්තස්ස, ‘‘ආගන්ත්වා උද්ධරිස්සාමී’’ති ගච්ඡතො, වුඩ්ඪතරා උට්ඨාපෙන්ති, අමනුස්සො තත්ථ නිසීදති, කොචි ඉස්සරො ගණ්හාති, සීහාදයො තං ඨානං ආගන්ත්වා තිට්ඨන්ති, එවං සෙනාසනං පලිබුද්ධං හොති, තථා පලිබුද්ධෙ වා සෙනාසනෙ, ජීවිතබ්‍රහ්මචරියන්තරායකරාසු ආපදාසු වා ගච්ඡන්තස්ස, උම්මත්තකාදීනඤ්ච අනාපත්ති. මඤ්චාදීනං සඞ්ඝිකතා, වුත්තලක්ඛණෙ දෙසෙ සන්ථරණං වා සන්ථරාපනං වා, අපලිබුද්ධතා, ආපදාය අභාවො, නිරපෙක්ඛතා, ලෙඩ්ඩුපාතාතික්කමොති ඉමානෙත්ථ ඡ අඞ්ගානි. සමුට්ඨානාදීනි පඨමකථිනසදිසානෙව, ඉදං පන කිරියාකිරියන්ති.

පඨමසෙනාසනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.